Αγωνία για τη Χώρα των Κέδρων (Μετροπόλιταν, 7/6/2009)

Ιδιαίτερα κρίσιμες είναι οι βουλευτικές εκλογές που πραγματοποιούνται αύριο, Κυριακή 7 Ιουνίου, στον Λίβανο καθώς το αποτέλεσμά τους θα κρίνει την πορεία της χώρας και πολύ πιθανά τις διεθνείς της σχέσεις.

Οι εκλογές στον Λίβανο είναι συνήθως η πιο πληκτική πολιτική μάχη στον κόσμο, καθώς είναι κατά μεγάλο μέρος προβλέψιμη. Αυτό οφείλεται στο πολιτικό σύστημα της χώρας που δημιουργήθηκε με τη Συμφωνία του Ταΐφ η οποία τερμάτισε τον 15ετή εμφύλιο. Με βάση όσα περιέχονται στα άρθρα της για κάθε θρησκευτική μειονότητα υπάρχει ένας προκαθορισμένος αριθμός κοινοβουλευτικών εδρών.

Ειδικότερα, προβλέπεται ότι οι 128 έδρες μοιράζονται ανάμεσα σε χριστιανούς και μουσουλμάνους. Από τις 64 έδρες των χριστιανών, 34 αναλογούν στους μαρονίτες, 14 στους έλληνες ορθόδοξους, 8 στους έλληνες καθολικούς, 5 στους ορθόδοξους της Αρμενίας και 3 σε άλλους χριστιανούς. Οι 64 έδρες των μουσουλμάνων κατανέμονται ως εξής: 27 έδρες στους σουνίτες, 27 στους σιίτες, 8 στους δρούζους και 2 στους αλαβίτες.

Πρόκειται για ένα από τα πιο άδικα πολιτικά συστήματα για πολλούς κι όχι τόσο προφανείς λόγους. Κατ’ αρχήν οι έδρες απέχουν έτη φωτός από τη σύνθεση του πληθυσμού, καθώς η κατανομή τους αποφασίσθηκε με βάση μια πληθυσμιακή απογραφή της δεκαετίας του ’30! Έκτοτε απαγορεύονται οι απογραφές, για να μη φανεί πόσο καλπονοθευτικό είναι το εκλογικό σύστημα. Η αναντιστοιχία του με τη σημερινή πληθυσμιακή σύνθεση δεν είναι απόρροια μιας τυχαίας και μη προσανατολισμένης, αδιάφορης δηλαδή, αλλαγής. Αντίθετα οι πληθυσμιακές μεταβολές των τελευταίων δεκαετιών, αποτέλεσμα του εμφυλίου και της κατοχής του Ν. Λιβάνου μέχρι το 2000 από το Ισραήλ, συνέτειναν στην φυγή από τη χώρα του πιο ευκατάστατου τμήματος του πληθυσμού που ανήκει στη χριστιανική και σουνιτική μειοψηφία, ενώ οι πολιτικές μεταβολές, ως απόρροια της απογείωσης του κύρους της Χεζμπολάχ λόγω της ήττας που προκάλεσε στον εβραϊκό στρατό το καλοκαίρι του 2006, συνέτειναν στην αποθέωση της επιρροής της σιίτικης οργάνωσης. Όλοι οι δρόμοι συνεπώς θα οδηγούσαν στον εκλογικό θρίαμβο της Χεζμπολάχ αν… Αν δεν υπήρχε το σύστημα των ποσοστώσεων το οποίο θεωρητικά εγγυάται την αποτροπή μιας νέας εμφύλιας σύρραξης, πρακτικά τον κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος και κατά βάθος μια «οροφή» εδρών την οποία δεν μπορεί να υπερβεί η Χεζμπολάχ. Έτσι είναι καταδικασμένη να αναζητά διαρκώς συμμάχους, σε άλλες θρησκευτικές μειονότητες, συγκροτώντας πλατιές συμμαχίες, τις οποίες χρησιμοποιεί σαν όχημα για να διεκδικήσει την εξουσία.  Βασικός σύμμαχός της την τελευταία περίοδο είναι ο χριστιανός ηγέτης Μισέλ Αούν, ο οποίος αν και στο παρελθόν ήταν από πιο φανατικούς εχθρούς της Συρίας πλέον έχει εξελιχθεί στον πιο σταθερό σύμμαχο της Χεζμπολάχ που ποτέ δεν έκρυψε τις πολιτικές σχέσεις που διατηρεί με τη Συρία και το Ιράν. Ως συμμαχία διεκδικεί τη νίκη στις βουλευτικές εκλογές κι η φιλοδυτική πλειοψηφία που ελέγχει σήμερα την κυβέρνηση έχοντας 70 από τις 128 έδρες. Το όνομα της δε είναι «14 Μάρτη» και το πήρε από εκείνη την ημέρα του 2005 που έγινε στη Βηρυτό μια μεγάλη διαδήλωση ενάντια στη Συρία που οι δυτικές κυβερνήσεις αποκάλεσαν «επανάσταση των κέδρων», ενώ ο Τύπος κι οι κάτοικοι του Λιβάνου «επανάσταση των Γκούτσι» λόγω των ενδυματολογικών προτιμήσεων των… επαναστατημένων.

Παρότι όμως η σιιτική οργάνωση τηρεί με θρησκευτική ευλάβεια τις συνταγματικές προβλέψεις, δέχεται κυρίως από τις ΗΠΑ το ένα χτύπημα κάτω από τη ζώνη μετά το άλλο, σε μια εμφανή προσπάθεια να μην κεφαλαιοποιηθεί σε ψήφους το τεράστιο κύρος που απέκτησε μετά τον πόλεμο των 33 ημερών όταν θριάμβευσε εκεί που ατιμώθηκαν όλοι οι στρατοί των αραβικών χωρών. Το αυξημένο ενδιαφέρον των ΗΠΑ έγινε αρχικά γνωστό από την επίσκεψη της αμερικανίδας υπουργού Εξωτερικών, Χίλαρι Κλίντον, στη Βηρυτό. Αυτό το ενδιαφέρον όμως προσέλαβε προκλητικές διαστάσεις, συνιστώντας ευθεία παρέμβαση στα εσωτερικά της χώρας, κατά την επίσκεψη στην πρωτεύουσα του Λιβάνου του αμερικανού αντιπροέδρου, Τζο Μπάιντεν, μετά την ολοκλήρωση ενός άλλου εξ ίσου… αθώου και εθιμοτυπικού ταξιδιού του, στα Βαλκάνια. Να σημειωθεί ότι η προηγούμενη επίσκεψη αμερικανού αντιπροέδρου στη χώρα των κέδρων ήταν του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου, επί προεδρίας Ρόναλντ Ρέιγκαν κι είχε συμβεί τον Οκτώβρη του 1983 λίγες εβδομάδες μετά την ανατίναξη του κτιρίου όπου διέμεναν αμερικανοί πεζοναύτες που στοίχισε τη ζωή σε 241 άνδρες των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων!

Έχοντας πολύ πιθανά στο νου του αυτό το περιστατικό, ο Μπάιντεν που εξελίσσεται σε ιέρακα του Ομπάμα, προειδοποίησε τους Λιβανέζους πως αν τυχόν και ψηφίσουν τη Χεζμπολάχ και τους συμμάχους της τερματίζεται η οικονομική βοήθεια. Η απειλή του έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της δεινής οικονομικής θέσης που βρίσκεται ο Λίβανος καθώς το δημόσιο χρέος του φθάνει το 160% του ΑΕΠ. Οι ΗΠΑ από το 2006 μέχρι σήμερα έχουν προσφέρει τουλάχιστον 1 δισ. δολάρια στον Λίβανο, εκ των οποίων τα 400 εκ. αφορούσαν στρατιωτικό υλικό. Η οικονομική ενίσχυση δεν ήταν πολιτικά ουδέτερη καθώς ζητούμενό της είχε την αναβάθμιση της επιχειρησιακής ικανότητας του κυβερνητικού στρατού μήπως καταφέρει ποτέ να λειτουργήσει σαν αντίβαρο στην Χεζμπολάχ που έχει πάρει μονοπώλιο την εθνική άμυνα του Λιβάνου, με πολύ επιτυχημένο μάλιστα τρόπο όπως έδειξε μόλις πρόσφατα η εξάρθρωση δικτύου κατασκόπων του Ισραήλ με τη σύλληψη περισσότερων από 40 πρακτόρων. Εξ ίσου μεροληπτικές και πολιτικά κατευθυνόμενες ήταν κι οι χρηματοδοτήσεις ύψους 7,6 δισ. δολαρίων που συγκεντρώθηκαν από αραβικές χώρες το 2007 για την ανοικοδόμηση καθώς, σύμφωνα με τους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς στις 27 Μαΐου, «πολλές από αυτές τις δωρεές έγιναν για να προσφέρουν πολιτική υποστήριξη στη συμμαχία “14 Μάρτη” και για να τη βοηθήσουν να αντιμετωπίσει τη Χαμάς».

Ο κίνδυνος λοιπόν που αιωρείται πάνω από τον πολύπαθο Λίβανο είναι σαφής: Να έχει κι αυτός την τύχη της Γάζας, όταν το αποτέλεσμα των εκλογών τον Ιανουάριο του 2006 σε μια από τις ελάχιστες δημοκρατικές εκλογικές διαδικασίες που έγιναν στη Μέση Ανατολή δεν ήταν το επιθυμητό στους Αμερικανούς και τους Ευρωπαίους (και πριν απ’ αυτούς στους Ισραηλινούς) και επέβαλλαν ένα φονικό εμπάργκο στους Παλαιστινίους τιμωρώντας τους που ψήφισαν τη Χαμάς. Θα εφαρμοστεί λοιπόν συλλογική τιμωρία και στους Λιβανέζους αν ψηφίσουν διαφορετικά από τις προτιμήσεις των Αμερικανών;

Σύμφωνα με τον Μπάιντεν ναι. Κι η γνώμη του Λευκού Οίκου έχει σημασία όχι μόνο σ’ ότι αφορά τις αμιγώς δικές του χρηματοδοτήσεις, αλλά και αυτές του ΔΝΤ στην εκτελεστική επιτροπή του οποίου συμμετέχει, καθώς εκεί θα εξετασθεί σε δύο μήνες μια νέα αίτηση του Λιβάνου για να λάβει δάνειο διευκόλυνσης. Ας κρατήσουμε ωστόσο ότι η Χεζμπολάχ, που συμπεριλαμβάνεται στη λίστα με τρομοκρατικές οργανώσεις του Λευκού Οίκου παρότι διέθετε 14 έδρες στη βουλή μέχρι σήμερα, έναν υπουργό και δικαίωμα βέτο στις κυβερνητικές αποφάσεις, έχει ήδη προβεί σε επαφές με στελέχη του διεθνούς οργανισμού δείχνοντας έτσι την προθυμία της να σεβαστεί τις δεσμεύσεις της χώρας και να διασφαλίσει την εξυπηρέτηση των δανειακών της αναγκών. Δεν περνάει απαρατήρητη ωστόσο η αντιφατική της θέση της καθώς για να μη διευκολύνει ένα πιθανό εμπάργκο διακινδυνεύει να χρεωθεί τις αντιλαϊκές πολιτικές που θα επιβάλλει ο μισητός οργανισμός και να θυσιάσει έτσι στο βωμό της «κυβερνητικής ευθύνης» τους ακατάλυτους μέχρι τώρα δεσμούς που έχει με τη φτωχολογιά του νότου και των πόλεων.

Από την άλλη, η Ευρωπαϊκή Ένωση που εναντίον της Χαμάς υποτάχτηκε πλήρως στις οδηγίες του Ισραήλ συμμετέχοντας στο φονικό εμπάργκο, στην περίπτωση του Λιβάνου, το οποίο χρηματοδοτεί με 60 εκ. ευρώ το χρόνο, τηρεί πιο διακριτική στάση. Σύμφωνα με δημοσιεύματα φέρεται αποφασισμένη να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τη χώρα, ανεξαρτήτως του αυριανού εκλογικού αποτελέσματος. Με επιθετικό τρόπο υποστήριξε ότι πρέπει να συνεχιστεί η χρηματοδότηση του Λιβάνου, ακόμη κι αν εκλεγεί η σιιτική συμμαχία, κι ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ.

Αν ωστόσο είναι νωρίς για να ξέρουμε τις αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας σε ένα αποτέλεσμα που θα κριθεί μέχρι την τελευταία στιγμή, αδιαμφισβήτητη είναι η προσπάθεια των Δυτικών και κυρίως του Ισραήλ να σφίξει τη θηλιά γύρω από την Χεζμπολάχ που έχει ταυτίσει τη δράση της με την αντίσταση κατά του Ισραήλ. Οι ύποπτες αποκαλύψεις του γερμανικού περιοδικού Σπίγκελ βάση των οποίων η Χεζμπολάχ είναι ο φυσικός αυτουργός της δολοφονίας του πρώην πρωθυπουργού κι εχθρού της Συρίας Ραφίκ Χαρίρι στις 14 Φεβρουαρίου 2005 (που εντός του Λιβάνου καταγγέλθηκαν ακόμη κι από τη δεξιά πλειοψηφία ενώ στο Ισραήλ έδωσαν την αφορμή για να ζητηθεί η έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης κατά του λαοπρόβλητου ηγέτη της Χεζμπολάχ, Σεΐχη Νασράλα) δείχνουν ότι οι επιθέσεις προς τη Χεζμπολάχ θα αυξηθούν. Είτε χάσει είτε κερδίσει στις εκλογές αύριο…

Νασίμ Αλατράς, Παλαιστίνη – αιτίες και μύθοι (Πριν, 1/11/2009)

«Την ειρήνη την επιβάλλουν οι ισορροπίες στο πεδίο των μαχών, την επιβάλει η ήττα του κατακτητή κι η νίκη της αντίστασης, την επιβάλλει η απόλυτη αδυναμία του κατακτητή να νικήσει την εξέγερση», τονίζει ο Νασίμ Αλάτρας στο βιβλίο του Παλαιστίνη – αιτίες και μύθοι, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή από το 1917 (εκδόσεις ΚΨΜ, Σειρά: Κόσμος).

Εγκώμιο στην αντίσταση του παλαιστινιακού λαού

 Οι αραβικές ηγεσίες «θέλουν τους Παλαιστίνιους να ακολουθήσουν το δικό τους δρόμο που ακολουθούν εδώ και 90 χρόνια: απόλυτη υποταγή στα ιμπεριαλιστικά σχέδια. Θέλουν να αποκτήσουν οι Παλαιστίνιοι ένα προτεκτοράτο κι όχι ένα ελεύθερο κράτος».

Τεράστια συμβολή στην προσπάθεια αποκρυπτογράφησης, κατανόησης και ερμηνείας των εξελίξεων στην Μέση Ανατολή με σημείο αναφοράς το Παλαιστινιακό αποτελεί το βιβλίο του Νασίμ Αλάτρας, Παλαιστίνη – αιτίες και μύθοι, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή από το 1917 (εκδόσεις ΚΨΜ, Σειρά: Κόσμος).

Η ιδιαίτερη συνεισφορά του Νασίμ Αλάτρας, που διαφοροποιεί το έργο του από πολλά άλλα βιβλία που κυκλοφορούν για το Παλαιστινιακό στην ελληνική γλώσσα, έγκειται στα εξής τρία σημεία. Κατά πρώτον ασχολείται με τα «θεμελιώδη μεγέθη» του παλαιστινιακού ζητήματος. Ελάχιστες είναι οι αναφορές στις δύο ιντιφάντες, πουθενά δεν αναλύεται ο διχασμός μεταξύ Φατάχ και Χαμάς στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα αντίστοιχα. Κι αυτό γιατί ο Νασίμ επιλέγει να φωτίσει όλα όσα προηγήθηκαν και καθόρισαν το παλαιστινιακό από την περίοδο του μεσοπολέμου μέχρι και την ίδρυση του εβραϊκού κράτους το 1948 και τη Νάκμπα (Καταστροφή) των Παλαιστινίων. Κι έτσι θέτει τους όρους για να ερμηνευθούν όλες οι σημερινές εξελίξεις: από τη στάση της διεθνούς κοινότητας και των αραβικών κρατών μέχρι τον εγγενώς φασιστικό χαρακτήρα του εβραϊκού κράτους. Κατά δεύτερο, το βιβλίο Παλαιστίνη – αιτίες και μύθοι δεν καταθέτει την συμπάθειά του προς το παλαιστινιακό λαό. Εμφορείται από το πνεύμα της αντίστασης κι ερμηνεύει όλες τις εξελίξεις με βάση τις εξεγέρσεις των Παλαιστινίων. Αναλύεται δηλαδή πώς η Μεγάλη Παλαιστινιακή Εξέγερση (1936-1939) απέτρεψε τη δημιουργία του Μεγάλου Ισραήλ, η Πατριωτική Παλαιστινιακή Αντίσταση του 1965 κι η Αριστερή Παλαιστινιακή Αντίσταση του 1967 οδήγησε σε κατάρρευση το μεγάλο όραμα του Σιωνισμού και πιο πρόσφατα πώς η πρώτη ιντιφάντα οδήγησε το 1993 στη Συμφωνία του Όσλο, η δεύτερη στην απελευθέρωση της Γάζας κι η αντίσταση του λιβανέζικου λαού στην υποχώρηση των Ισραηλινών το 2000 και την ήττα του 2006. Έτσι, το βιβλίο του Νασίμ, ως συνδυασμός των παραπάνω, φέρνει σε πέρας ένα πολύ δύσκολο επίτευγμα: να είναι «μάχιμο» και πολιτικά αξιοποιήσιμο στις σημερινές αντιπαραθέσεις ενώ καταπιάνεται με ιστορικά πλέον γεγονότα, που αφορούν στην εγκληματική δράση του βρετανικού κυρίως αλλά και του αμερικανικού ιμπεριαλισμού στη Μέση Ανατολή.

Ο «στρατευμένος» χαρακτήρας του βιβλίου και η πρωτοτυπία του εντοπίζεται στην μεθοδικότητα και την πειστικότητα με την οποία καταρρίπτει προγραμματικούς μύθους που συνοδεύουν την ίδρυση του Ισραήλ και τα ρατσιστικά του εγκλήματα του μέχρι σήμερα. Πρώτος μύθος η Μεγάλη Έξοδος που μεγιστοποίησε τις διαστάσεις μιας συνηθισμένης για κείνα τα χρόνια μετακίνησης νομάδων μόνο και μόνο για να αποκτήσουν περιεχόμενο τα καλέσματα επιστροφής στη Γη τη Επαγγελίας κι η προτίμηση του Σιωνισμού να επιλεγεί για αποικισμό η παλαιστινιακή γη κι όχι η διαμαντοφόρα Ουγκάντα της Αφρικής, όπως σοβαρά συζητιόταν. Ο δεύτερος μύθος που ανασκευάζεται αφορά τον χαρακτηρισμό της Μεγάλης Παλαιστινιακής Επανάστασης του 1936-1939 ως αντισημιτικής. Ο Νασίμ αντίθετα δείχνει πως ήταν η πρώτη ηρωική αντίδραση των ντόπιων αγροτών, που οδήγησε στο θάνατο 5.000 αγωνιστών, ενάντια στον εβραϊκό αποικισμό της Παλαιστίνης, το καθεστώς φυλετικών διακρίσεων και τις κτηνώδεις διώξεις που ξεκίναγαν. Ο τρίτος μύθος αφορά στη σύγκρουση της σιωνιστικής ηγεσίας με τους Χιτλερικούς. Στο βιβλίο δεν δείχνεται μόνο η ιδεολογική συγγένεια των δύο αυτών μορφών φασισμού, με την προτίμηση τους στα εθνικά ομοιογενή κράτη, αλλά επίσης κι οι συζητήσεις που γίνονταν για αμοιβαίες διευκολύνσεις. Τέτοιο ήταν για παράδειγμα το σχέδιο «Εβραίοι αντί για φορτηγά», όταν οι χιτλερικοί προθυμοποιήθηκαν να διευκολύνουν τη δημιουργία εβραϊκού κράτους, ενάντια στο μαρξιστικό σχέδιο για αφομοίωσή τους σε κάθε κράτος που ζούσαν, με αντάλλαγμα την αποστολή στο χιτλερικό Βερολίνο φορτηγών με τρόφιμα και άλλα υλικά! Καθόλου τυχαία δεν ήταν έτσι κι η απουσία των Εβραίων από την πάλη ενάντια στο φασισμό. Αντίθετα δείχνει με στοιχεία το μερίδιο των Αράβων στην αντιφασιστική νίκη, που αν δεν ανατρέπει τον μύθο των Σιωνιστών για συνεργασία του παλαιστίνιου μουφτή με τον Χίτλερ, τον περιορίζει στις πραγματικές του διαστάσεις, οι οποίες δεν διαφέρουν καθόλου από την ανοχή και τη διάθεση συνεργασίας που επέδειξαν όλες οι ευρωπαϊκές αστικές τάξεις απέναντι στην χιτλερική Γερμανία, με κορυφαίο σημείο την Συμφωνία του Μονάχου στις 29 Σεπτέμβρη 1938. Ο πέμπτος μύθος που ανατρέπεται αφορά στην «ηρωική» νίκη του νεοσύστατου σιωνιστικού κράτους εναντίον 6 αραβικών κρατών. Δεν ήθελαν να νικήσουν και έβγαζαν την υποχρέωση, αντιτείνει οι συγγραφέας, αναδεικνύοντας την προτεραιότητα των αράβων ηγεμόνων να διασφαλίζουν τους θρόνους τους, θυσιάζοντας στο βωμό της βασιλείας τους τα αραβικά συμφέροντα. Κατά συνέπεια μύθος (ο έκτος για την ακρίβεια) είναι το επιχείρημα του Ισραήλ ότι καταφέρνει και επιζεί σε ένα εχθρικό περιβάλλον περικυκλωμένο από κράτη που επιδιώκουν τον αφανισμό του. Τέλος, ο Νασίμ Αλάτρας δείχνει την εργώδη προσπάθεια του βρετανικού ιμπεριαλισμού να δημιουργήσει στη γη των σταυροφόρων ένα πλήρως ελεγχόμενο, προτεκτοράτο από το 1917 ακόμη, όταν ο υπουργός Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, Άρθουρ Τζέιμς Μπάλφουρ, διαβεβαίωνε τον μεγαλοτραπεζίτη Ρότσιλντ (χρηματοδότη των βρετανικών πολέμων και του εβραϊκού αποικισμού) ότι «η κυβέρνηση της Αυτού Μεγαλειότητας βλέπει θετικά την εγκαθίδρυση στην Παλαιστίνη μιας εθνικής πατρίδας για τους Εβραίους και θα κάνουμε οτιδήποτε είναι δυνατό για να υλοποιήσουμε αυτό τον σκοπό»! Μύθος επομένως κι η αντίσταση των Εβραίων στους Βρετανούς…

Κοινή συνισταμένη των παραπάνω αποτελεί η αφετηριακή θέση του συγγραφέα πως «τον δυτικό κόσμο σήμερα τον συνενώνει ένα κοινό ενδιαφέρον: η ασφάλεια του κράτους της “Επαγγελίας”, του κράτους της “Δευτέρας Παρουσίας”. Κι αυτός είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο οι Παλαιστίνιοι δεν θα αποκτήσουν ποτέ με τη βοήθεια του δυτικού κόσμου πραγματικά ανεξάρτητο κράτος: κράτος με το δικό του στρατό, αεροπορία και ναυτική δύναμη. Η υπόθεση “ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος” είναι εν τέλει υπόθεση μόνο της ένοπλης αντίστασης Αράβων και Παλαιστινίων».

ΑΛΙ ΦΑΓΙΑΝΤ: Μονόδρομος για τη Χεζμπολάχ η αντίσταση (Πριν, 18 Οκτώβρη 2009)

Στις ΗΠΑ χρεώνει όλες τις ευθύνες για τα εγκλήματα του εβραϊκού κράτους ο Αλί Φαγιάντ, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής και βουλευτής της Χεζμπολάχ στη συνέντευξη που μας παραχώρησε στο γραφείο του στη Βηρυτό. Ο Αλί Φαγιάντ είναι καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βηρυτού και μέχρι πρόδσφατα διευθυντής του Κέντρου Μελέτης και Τεκμηρίωσης της Χεζμπολάχ. Σύντομα αναμένεται να κυκλοφορήσει στα ελληνικά το βιβλίο του με τίτλο Εύθραυστα κράτη: το διακύβευμα της σταθερότητας στον Λίβανο και τον αραβικό κόσμο, από τις εκδόσεις Κέντρο Μελέτης και Αντιπληροφόρησης για την Μέση Ανατολή.

–         Πρέπει κατ’ αρχήν να σας ομολογήσω ότι ελάχιστοι άνθρωποι στην Ευρώπη και πολύ περισσότερο στις ΗΠΑ θα πίστευαν ότι συνέντευξη από εκπρόσωπο της Χεζμπολάχ θα δινόταν στο Κοινοβούλιο του Λιβάνου. Για ποιο λόγο πιστεύετε πως οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν την Χεζμπολάχ στη «μαύρη λίστα» των τρομοκρατικών οργανώσεων, παρότι στις πρόσφατες εκλογές το μπλοκ της αντιπολίτευσης του οποίου ηγούταν η Χεζμπολάχ κέρδισε 57 από τις 128 έδρες;

–         Πρέπει να πω αρχικά ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει συμπεριλάβει την Χεζμπολάχ στην λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων – μόνο οι ΗΠΑ μας έχουν εντάξει. Εκπρόσωποι της ΕΕ αντίθετα όποτε έρχονται στο Λίβανο μας συναντούν, μας καλούν στην Ευρώπη, διατηρούν επαφές μαζί μας κι έχουμε σχέσεις με υπουργεία Εξωτερικών πολλών χωρών της ΕΕ όπως της Γαλλίας.

Πρόβλημα ωστόσο υπάρχει με τις ΗΠΑ, επειδή εφαρμόζουν μια μεροληπτική πολιτική, καθόλου δίκαιη, δύο μέτρων και δύο σταθμών σ’ ότι αφορά τη σύγκρουση των Αράβων με το Ισραήλ.

Οι Αμερικάνοι και οι Ισραηλινοί θέλουν να μας καταστρέψουν. Οι ΗΠΑ είναι πέρα για πέρα υπεύθυνες για τις σφαγές των Ισραηλινών ενάντια στον λιβανέζικο και παλαιστινιακό λαό. Να σας θυμίσω τον πόλεμο του Ισραήλ το καλοκαίρι του 2006 ενάντια στο Λίβανο. Η Αμερική είχε τεράστια ευθύνη για αυτόν καθώς ακόμη κι η κήρυξή του ήταν δική της απόφαση. Κατά δεύτερο κανείς εδώ στο Λίβανο δεν ξεχνά πως όταν σφαγιάζονταν καθημερινά ακόμη και παιδιά στους δρόμους και τα χωριά μας από τις ισραηλινές βόμβες η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κοντολίζα Ράις, αρνούταν να δεχτεί ανακωχή. Οι ΗΠΑ έχουν τεράστια ευθύνη επίσης επειδή προμήθευσαν το Ισραήλ με τα στρατηγικά όπλα και τους έξυπνους πυραύλους που εκτόξευαν εναντίον του λαού μας, την ώρα που οι ίδιες πιστεύοντας ότι βρίσκονται υπεράνω του διεθνούς δικαίου κάλυπταν τη μεροληπτική στάση του ΟΗΕ.

Κατόπιν όλων αυτών δεν μας παραξενεύει που οι ΗΠΑ μας έχουν στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων.

–         Ο ισραηλινός πρωθυπουργός πρόσφατα κι ενώ ήταν σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις για το σχηματισμό κυβέρνησης δήλωσε πως «η κυβέρνηση του Λιβάνου θα είναι υπεύθυνη για οποιαδήποτε επίθεση εναντίον του εβραϊκού κράτους αν η Χεζμπολάχ συμμετάσχει στην κυβέρνηση». Που αποσκοπούσε αυτή η παρέμβαση;

–         Επρόκειτο για μια ξεκάθαρη προσπάθεια του Ισραήλ να παρέμβει στα εσωτερικά πολιτικά πράγματα του Λιβάνου. Και δεν ήταν κάτι καινούργιο. Ανέκαθεν προσπαθούσε το Ισραήλ να έχει ένα ρόλο στα εσωτερικά μας ζητήματα. Θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω όμως ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να πετύχει το Ισραήλ αυτό του το στόχο καθώς ο ίδιος ο λαός του Λιβάνου θεωρεί το Ισραήλ εχθρό του. Να σας υπενθυμίσω ότι στο ίδιο το σύνταγμα, τη συμφωνία του Ταΐφ, αναφέρεται πως το Ισραήλ αποτελεί εχθρό του Λιβάνου.

–         Περισσότεροι από τρεις μήνες έχουν περάσει από τις εκλογές κι ακόμη δεν έχει σχηματιστεί κυβέρνηση. Ποιες είναι οι αιτίες αυτού του αδιεξόδου;

–         Πρόκειται για μια πολύ κρίσιμη περιπλοκή. Ο προαλειφόμενος για πρωθυπουργός, Σάαντ Χαρίρι, έχει πρόβλημα στις γραμμές του με την κατανομή των υπουργείων. Το βασικότερο πρόβλημα επίσης εντοπίζεται στο υπουργείο Επικοινωνιών από τη στιγμή που ο χριστιανός ηγέτης, Μισέλ Αούν, επιμένει να διατηρήσει τον έλεγχό του. Εδώ θα με ρωτήσετε φυσικά… γιατί; Γιατί έχει τόση σημασία ένα τέτοιο υπουργείο;

Εδώ στο Λίβανο υπάρχουν πολλά ζητήματα ανοιχτά με επίκεντρο αυτό το υπουργείο. Ζητήματα που σχετίζονται με την ιδιωτικοποίησή του, τις διεθνείς του διασυνδέσεις ενδεχομένως και με ζητήματα ασφάλειας.

–         Η συμφωνία της Ντόχας την οποία υπογράψατε πρόσφατα κι η οποία δίνει ντε φάκτο το δικαίωμα του βέτο στην μειοψηφία τροποποίησε σε μια πιο δημοκρατική κατεύθυνση την συμφωνία του Ταΐφ. Το ερώτημα ωστόσο παραμένει: πόσο δημοκρατικό είναι ένα πολιτικό και εκλογικό σύστημα που στηρίζεται σε ποσοστώσεις βάζοντας οροφή στην απήχηση κάθε θρησκευτικής – πολιτικής ομάδας; Πολύ περισσότερο όταν αυτοί οι περιορισμοί στρέφονται εναντίον μιας και μόνο θρησκευτικής μειονότητας, των Σιιτών, και κατ’ επέκταση της οργάνωσής σας.

–         Πρέπει να σας πω πως στον Λίβανο δεν έχουμε μια κανονική δημοκρατία. Υπάρχουν πέντε συμφωνίες που ορίζουν στο σύνταγμα τη δημοκρατία μας, ως συναινετική δημοκρατία, καθώς έχουμε ένα sectarian πολιτικό σύστημα. Η πλειοψηφική δημοκρατία στο Λίβανο είναι η καλύτερη συνταγή για αστάθεια. Για να παραμείνει σταθερό αυτό το μωσαϊκό χρειάζεται συναίνεση. Υπό αυτή την έννοια δεν έχει σημασία η πλειοψηφία ή η μειοψηφία, αλλά η από κοινού συμμετοχή σε αυτή τη διαδικασία, στην οποία κάθε θρησκευτική ομάδα έχει να παίξει ένα πραγματικό ρόλο.

Μεταξύ ωστόσο του κινήματος 14 Μάρτη και εμάς υπάρχει μια διαφορά στην προσέγγιση, καθώς επιμένουν μιλούνε για πλειοψηφία. Για εμάς, σε κάθε κοινωνία, οπουδήποτε κι αν βρίσκεται η οποία υποφέρει από εθνικό διχασμό πρέπει να σχηματίζεται κυβέρνηση ενότητας. Προέχει η δημιουργία βαθύτερης συνοχής ώστε να συμμετέχει η μεγαλύτερη δυνατή πλειοψηφία στις πολιτικές διαδικασίες. Έτσι έχουμε ένα σύνταγμα το οποίο σε περισσότερα από ένα άρθρα του μιλάει για συναινετική δημοκρατία από τη μια κι από την άλλη έναν επικίνδυνο πολιτικό διχασμό και την συνακόλουθη ανάγκη για σχηματισμό κυβέρνηση ενότητας ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα.

–         Οι πρόσφατες δηλώσεις του ηγέτη του Προοδευτικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, Ουαλίντ Τζουμπλάντ, σηματοδοτούν τη διάλυση του κινήματος της 14 Μάρτη, που κέρδισε τις εκλογές του Ιούνη; Αποτελούν επίσης νίκη της αντίστασης;

–         Ο Τζουμπλάντ βρίσκεται στο μέσο μεταξύ του κινήματος της 14ης Μάρτη και του κινήματος της αντίστασης, της 8ης Μάρτη. Στα στρατηγική ζητήματα, όπως η αντίσταση, οι σχέσεις Συρίας και Λιβάνου, ο παλαιστινιακός αγώνας και η αραβο-ισραηλινή σύγκρουση ανήκει στο κίνημα της 8ης Μάρτη. Βρίσκεται δίπλα στις δυνάμεις της αντίστασης και τη Χεζμπολάχ. Σε ότι αφορά όμως τα εσωτερικά ζητήματα βρίσκεται από τη μεριά του Σαάντ Χαρίρι και του κινήματος της 14ης Μάρτη.

–         Ποιο είναι σήμερα το νόημα της αντίστασης, τρία χρόνια μετά το τέλος του πολέμου των 33 ημερών;

–         Ο λαός του Λιβάνου κι ο Λίβανος γενικότερα δεν έχει επιλογή για να υπερασπιστεί την κυριαρχία του και την ύπαρξή του από την αντίσταση. Το Ισραήλ έχει παράνομα υπό την κατοχή του τα αγροκτήματα Σεμπάα και τα χωριά Κφαρ Σούμπα ενώ κατά τον πόλεμο του 2006 κατέλαβε το λιβανέζικο κομμάτι του Αλ Γκαζάρ κι ακόμη και τώρα αρνούνται να αποσυρθούν. Το Ισραήλ επίσης παραβιάζει συνεχώς τον εναέριο χώρο του Λιβάνου.

–         Πόσο συχνά;

–         Κάθε λεπτό! Από το 2006 μέχρι σήμερα χαρακτηριστικά έχουν παρατηρηθεί περισσότερες από 4.500 παραβιάσεις. Αυτές οι παραβιάσεις αμφισβητούν την κυριαρχία μας. Κατά τους δύο προηγούμενους μήνες οι περισσότεροι ηγέτες του Ισραήλ απείλησαν τη Χεζμπολάχ και το Λίβανο λέγοντας ότι «θα καταστρέψουμε τον Λίβανο», «θα πληρώσει ο Λίβανος», «θα καταβάλει τίμημα ο Λίβανος»…

–         Τι τίμημα πληρώνει ο Λίβανος;

–         Λόγω της στάσης που κρατάει ο Λίβανος ακόμη κι η κυβέρνησή του. Δεν είναι δουλειά του Ισραήλ να σχολιάζει ή να παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις μας έχοντας λόγο για το σχηματισμό του υπουργικού συμβουλίου. Δεν υπάρχει άλλη χώρα στον κόσμο που να συμβαίνουν τέτοιες παρεμβάσεις κι απειλές!

–         Το ενδιαφέρον του Ισραήλ επιβεβαιώνεται κι από τα δίκτυα πρακτόρων που διαθέτει στο νότιο Λίβανο και τα οποία πρόσφατα η Χεζμπολάχ παραδίδοντάς τους κατασκόπους στην κυβέρνηση…

–         Το Ισραήλ έχει πολλούς πράκτορες και πολλές ομάδες πρακτόρων σ’ αυτή τη χώρα. Αυτοί είναι που προκαλούν τα προβλήματα ασφάλειας μεταξύ των διαφορετικών θρησκευτικών ομάδων. Ο ρόλος τους φτάνει στο σχεδιασμό δολοφονιών πολιτικών ηγετών και την τοποθέτηση βομβών. Πράξεις που συνιστούν παραβίαση της κυριαρχίας μας και δηλώνουν ταυτόχρονα ότι το Ισραήλ αρνείται να εφαρμόσει την απόφαση 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας που το διατάζει να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Λιβάνου. Πρέπει μάλιστα να σας πως ότι τις τρεις τελευταίες μέρες του πολέμου, κι αφού είχε εκδοθεί η απόφαση που διέταζε την εκεχειρία, το Ισραήλ έριξε στο νότιο Λίβανο 4 εκατ. βόμβες διασποράς! Τις έριξε μάλιστα στα χωράφια και τα χωριά, όπου δεν υπήρχε στρατιωτικός στόχος. Ήταν μια απόφαση αδικαιολόγητη κι ακατανόητη που εξυπηρετεί έναν μόνο στόχο: την τιμωρία του άμαχου πληθυσμού επειδή υποστήριξε την αντίσταση. Ως αποτέλεσμα όλη αυτή την τριετία περισσότεροι από 200 άνθρωποι στο νότιο Λίβανο έχουν σκοτωθεί ή τραυματισθεί σοβαρά εξ αιτίας αυτών των βομβών διασποράς.

Στόχος η πολιτική σταθερότητα στον Λίβανο

–         Ο θρίαμβος της Χεζμπολάχ εναντίον του εβραϊκού κράτους πριν 3 χρόνια ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για όλο τον προοδευτικό κόσμο. Πως η Χεζμπολάχ κατάφερε να κερδίσει εκεί που ηττήθηκαν όλοι σχεδόν οι αραβικοί στρατοί;

–         Σε αυτό το αποτέλεσμα οδήγησαν μια σειρά από λόγοι τους οποίους δυσκολεύομαι να ιεραρχήσω. Αδυνατώ ακόμη και να πως ότι αυτός είναι το κατ’ εξοχήν μυστικό της επιτυχίας μας.

Πρώτ’ απ’ όλα είναι ο καλός σχεδιασμός κι η προσεχτική μελέτη της εμπειρίας προηγούμενων αναμετρήσεων και του ίδιου του εχθρού μας. Στην επιτυχία της Χεζμπολάχ συνέβαλε επίσης ένα μίγμα θρησκευτικής πίστης, λογικής και πραγματισμού. Κυρίως όμως είναι ότι έχουμε δίκιο, ότι εμείς υπερασπίζαμε την πατρίδα μας! Και σ’ αυτό το σκοπό δεχτήκαμε να θυσιαστούμε εμείς οι ίδιοι και θυσιάστηκαν χιλιάδες νέοι του Λιβάνου. Τεράστια σημασία είχε επίσης ότι είχαμε την υποστήριξη του λαού μας, ενώ ο λαός ήξερε ότι έχει την υποστήριξή μας. Αναφέρομαι σε ιδρύματα που έχουν υπό την εποπτεία τους και λειτουργούν για τους φτωχούς σχολεία, νοσοκομεία και κέντρα υγείας στα χωριά και βοηθούν ακόμη τους αγρότες στις καλλιέργειές τους. Λειτουργούμε επίσης ειδικά ιδρύματα για να φροντίζουμε τις οικογένειες των μαρτύρων της αντίστασης, τις γυναίκες και τα παιδιά, ώστε ποτέ να μη χρειαστούν τίποτε, να μην τους λείψει το παραμικρό. Υπάρχουν ειδικά σχολεία, λαβαίνουν σταθερό μισθό κάθε μήνα, κ.α.

–         Ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί τώρα στο νότιο Λίβανο;

–         Σταθερή και δεν πιστεύω ότι επίκειται ένας νέος πόλεμος του Ισραήλ εναντίον του Λιβάνου καθώς το Ισραήλ ξέρει πια ότι οποιαδήποτε επίθεση εναντίον του Λιβάνου δεν θα είναι τουριστική βόλτα. Θα πληρώσουν βαρύ τίμημα οπότε θα σκεφτούν πολλές φορές την επόμενη εισβολή. Παρόλα αυτά παίρνουμε υπ’ όψη μας όλα τα ενδεχόμενα.

–         Δεν αποκλείετε δηλαδή μια νέα επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο;

–         Βραχυπρόθεσμα ναι, την αποκλείουμε. Μεσοπρόθεσμα όμως και μακροπρόθεσμα όχι! Αρκεί να έχουμε υπ’ όψη μας ότι στην κυβέρνηση του Ισραήλ βρίσκεται ο Νετανιάχου. Όποιος ξέρει τις απόψεις και τη συλλογιστική αυτού του ανθρώπου καταλαβαίνει ότι πόλεμος μπορεί να ξεσπάσει κάθε στιγμή. Αρνούνται να αποσυρθούν από τα Υψώματα Γκολάν ή να κάνουν έναν ιστορικό συμβιβασμό με τον παλαιστινιακό λαό, αποδεχόμενοι μια πραγματική ειρήνη. Από την άλλη μεριά δηλώνουν ότι αποδέχονται τη λύση των δύο κρατών παραχωρώντας στους Παλαιστίνιους το 10% της ιστορικής γης τους, με τους εβραίους εποίκους να είναι ολόγυρά τους, χωρίς να υπάρχουν καν δρόμοι που να συνδέουν τα παλαιστινιακά εδάφη…

–         Πρόσφατα κάτοικοι του νότιου Λιβάνου διαβάσαμε ότι αντιστάθηκαν στην προσπάθεια στρατιωτών του ΟΗΕ (Unifil) να εισέλθουν σε σπίτια για να ελέγξουν αν υπάρχουν όπλα. Πως εξελίσσονται οι σχέσεις σας με τη Unifil;

–         Στο νότιο Λίβανο συνυπάρχουμε αρμονικά με τη Unifil. Δεν επιθυμούμε να υπάρχουν κανενός είδους προβλήματα μαζί της και γι αυτό χαιρετήσαμε τον ερχομό τους. Βασική τους αποστολή είναι η εφαρμογή της απόφασης 1701 του ΟΗΕ, που αφορά την βοήθεια στον λαό και τις αρχές του Λιβάνου για να υπερασπίσουν την κυριαρχία τους. Πρέπει να πειθαρχήσουν σε αυτό και τίποτε παραπάνω. Αν θέλουν να βοηθήσουν το Ισραήλ, όπως ερμήνευσε πρόσφατα η γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ την αποστολή της Unifil δηλώνοντας ότι έργο της να υπερασπίσει το Ισραήλ, τότε να πάνε στο Ισραήλ.

–         Πρόκειται για παρερμηνεία της αποστολής της, πιστεύετε;

–         Κάτι χειρότερο. Είναι μια πολιτική ερμηνεία της απόφασης που λήφθηκε στις 11 Αυγούστου 2006.

–         Ποια είναι τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο Λίβανος κι οι πολιτικοί στόχοι που κυριαρχούν στο πρόγραμμα της Χεζμπολάχ;

–         Πριν απ’ όλα είναι η επίτευξη πολιτικής σταθερότητας στο Λίβανο κι αυτός ο στόχος περνάει μέσα από την προώθηση της συναινετικής δημοκρατίας. Επίσης, η υπεράσπιση της κυριαρχίας μας και γι αυτό καλούμε όλα τα κόμματα και τις θρησκευτικές ομάδες του Λιβάνου να δεχθούν και να υποστηρίξουν την αντίσταση. Γιατί, η αντίσταση είναι υπόθεση του Λιβάνου και μόνο. Δεν υπηρετούμε κάποια ξένη ατζέντα.

–         Όπως σας κατηγορούν ότι υπερασπίζεστε τα συμφέροντα του Ιράν και της Συρίας…

–         Ακριβώς! Έχουμε ειδικούς στόχους όπως είναι η απελευθέρωση των κατεχόμενων εδαφών, να αλλάξουμε το συσχετισμό δύναμης εις βάρος του Ισραήλ και να διαφυλάξουμε την κυριαρχία μας.

–         Ποιες είναι οι σχέσεις της Χεζμπολάχ με την Αριστερά;

–         Είναι πολύ καλές. Ακόμη και με το Κομμουνιστικό Κόμμα παρότι δεν συμμετέχει στο κίνημα της 8ης Μάρτη, αλλά εντάσσεται στις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, διατηρούμε ισχυρούς δεσμούς.