Λίγες και αβέβαιες οι υποσχέσεις Τσίπρα από τη Θεσσαλονίκη

Επειδή δεν είναι αυτονόητο: Οι εξαγγελίες κάθε κόμματος, και πολύ περισσότερο ενός κόμματος εξουσίας, έχουν σημασία επειδή αποτελούν συμπύκνωση και κοινή συνισταμένη μιας μακράς σειράς δυναμικών, συχνά ανταγωνιστικών μεταξύ τους: του επιπέδου ανάπτυξης των εργατικών αγώνων και του λαϊκού ριζοσπαστισμού, του βαθμού της επιρροής που ασκούν στο κόμμα αστικά συμφέροντα και διεθνή κέντρα, του πολιτικού προγράμματος του ίδιου του κόμματος, των εντάσεων μεταξύ του κόμματος και της ηγεσίας, κ.α.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Οι ίδιες δε οι εξαγγελίες, από μόνες τους, διαμορφώνουν μια δική τους δυναμική αυξάνοντας την επιρροή του κόμματος, διεισδύοντας σε νέα και παλιά ακροατήρια, κοκ. Ακόμη και η ΝΔ, ένα γνήσιο αστικό κόμμα, δεν θα κέρδιζε τις εκλογές του 1989 αν ο Κυρ. Μητσοτάκης δεν ασκούσε κριτική από τα αριστερά στο σταθεροποιητικό πρόγραμμα του Σημίτη 1985-1987, ούτε τις εκλογές του 2012 αν δεν στεκόταν απέναντι στο πρώτο Μνημόνιο του ΠΑΣΟΚ με την ΔΑΚΕ συχνά να υπερβαίνει σε αγωνιστικότητα ακόμη και την ΠΑΣΚΕ στη ΓΣΕΕ.

Πολύ περισσότερο ένα κόμμα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, που τοποθετείται στην Αριστερά και κατά του νεοφιλελευθερισμού, αποτελεί κέντρο του ενδιαφέροντος όσο μεγαλώνει η επίθεση στα εργατικά δικαιώματα, όπως συμβαίνει σήμερα από την κυβέρνηση της ΝΔ. Οι δε κυβιστήσεις του παρελθόντος, όσο κι αν αποτελούν ανυπέρβλητο μέτρο της …αδιαλλαξίας της ηγεσίας του και της εμπιστοσύνης που μπορεί να της δείχνει η κοινωνία, δεν αναιρούν τη σημερινή τοποθέτηση του ΣΥΡΙΖΑ σε εκείνη την πτέρυγα του πολιτικού συστήματος η οποία μιλάει για τα συμφέροντα της πλειοψηφίας και υπόσχεται να βάλει ένα ανάχωμα στην επίθεση.

Σε αυτό το πλαίσιο πολλές από τις εξαγγελίες του Αλ. Τσίπρα από το βήμα της ΔΕΘ το Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου δημιούργησαν ελπίδες, εάν κι εφ’ όσον υλοποιηθούν: Η υπόσχεση για κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, του πτωχευτικού νόμου, της πανεπιστημιακής αστυνομίας, του νόμου Χατζηδάκη – Μητσοτάκη για τα εργασιακά, της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής για τα ΑΕΙ, η υπόσχεση για αύξηση του βασικού μισθού στα 800 ευρώ, για προσλήψεις στην υγεία και την παιδεία, κ.α.

Οι υποσχέσεις του Αλ. Τσίπρα κυρίως αναιρούν τα πιο κραυγαλέα αντιλαϊκά μέτρα του Μητσοτάκη, όχι όμως όλα: Η ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ, της Εγνατίας, της ΛΑΡΚΟ και της ΕΛΒΟ θα μείνουν. Άλλωστε και την 5ετία 2015-2019, ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του για να παραδοθούν σήμερα και τα τέσσερα αυτά φιλέτα στην κερδοσκοπία, τους εγχώριους κατασκευαστές και το Ισραήλ. Ο Αλ. Τσίπρας επίσης παρότι σωστά επέκρινε το Ιδιωτικό Επικουρικό δεν υποσχέθηκε να μετατρέψει την συμμετοχή των νέων ασφαλισμένων από υποχρεωτική σε εθελοντική. Μια τέτοια αλλαγή, αυτόματα θα μεγάλωνε την καχυποψία απέναντι στο ΤΕΚΑ και θα ενθάρρυνε την επιστροφή των ασφαλισμένων στο δημόσιο επικουρικό σύστημα. Παρόλα αυτά ο Αλ. Τσίπρας δεν το έκανε, σεβόμενος τα τετελεσμένα…

Ένα άλλο μέρος των εξαγγελιών του Α. Τσίπρα ήταν πομπώδεις μεγαλοστομίες κενές περιεχομένου: Από την υπόσχεση κρατικοποίησης μίας από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες μέχρι την εξαγγελία αναθεώρησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτελούν κούφια λόγια, γι’ αυτό μην αναζητήσετε σχετικά …tweets. Η προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ απέδειξε ότι δεν θέλει να συγκρουστεί με το Κολλέγιο Αθηνών που εκ παραδόσεως κυβερνά τις χρεοκοπημένες τράπεζες όπου εδράζεται η κορυφή της πυραμίδας του ελληνικού κεφαλαίου, ενώ η δομή του Ταμείου είναι τέτοια ώστε απαγορεύεται οποιαδήποτε αναθεώρηση του επιμερισμού των κονδυλίων. Η υπόσχεση για εκ των υστέρων αλλαγές θυμίζει κάτι από «επαναδιαπραγμάτευση» την εποχή των Μνημονίων…

Ένα άλλο μέρος των εξαγγελιών του στόχευε να καταργήσει ότι πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ …ψήφισε. Για παράδειγμα με νόμους του ΣΥΡΙΖΑ περιορίστηκε η προστασία της πρώτης κατοικίας και το δικαίωμα στην απεργία, που τώρα ο Αλ. Τσίπρας χαρακτηρίζει ιερό. Με νόμο του ΣΥΡΙΖΑ επίσης δόθηκε η δυνατότητα πώλησης των δανείων από τις τράπεζες στα «κοράκια», άνοιξε η ηλεκτρονική πλατφόρμα για τις δημοπρασίες ώστε να ξεπεραστεί το εμπόδιο των λαϊκών κινητοποιήσεων, κ.λπ.

Ο Αλέξης Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη κυρίως απέφυγε τις …κακοτοπιές. Δεν πήρε θέση για ορισμένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά και πολιτικά ζητήματα της συγκυρίας: Το πρώτο σχετίζεται με την επαναφορά του βασικού μισθού στα επίδικα των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Η αφαίρεσή του έγινε το 2013. Να θυμίσουμε ότι ακόμη και η αύξηση της τάξης 10,91% για τους άνω των 25 ετών και 27,22% για τους νεότερους (μέσω τη κατάργησης του υποκατώτατου) που δόθηκε το 2019 ήταν απόφαση της τότε υπουργού Εργασίας Έ. Αχτσιόγλου κι όχι συλλογικών διαπραγματεύσεων. Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλαδή σεβάστηκε και διατήρησε ένα μνημονιακό κεκτημένο που καθιστά την Ελλάδα τη μοναδική χώρα της ΕΕ στην οποία το ύψος του βασικού μισθού το αποφασίζει η κυβέρνηση. Κι αν αυτός ο νόμος βολεύει τη ΝΔ για να δίνει μηδενικές αυξήσεις όπως έκανε φέτος κατ’ επιταγή του ΣΕΒ, αποδεικνύεται πώς βολεύει και τον ΣΥΡΙΖΑ έτσι ώστε να πιστώνεται πολιτικά κάθε αύξηση και ταυτόχρονα να προστατεύει το κεφάλαιο από τη δυνατότητα ανάπτυξης αγώνων για το ύψος του μισθού.

Το δεύτερο επίδικο αφορά τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας. Ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ παρότι υποσχέθηκε μέτρα ανακούφισης φιλανθρωπικού χαρακτήρα άφησε στο απυρόβλητο την απελευθέρωση, δηλαδή την ιδιωτικοποίηση της αγοράς ενέργειας, που ως αποκορύφωμα είχε την δημιουργία ενεργειακού χρηματιστηρίου. Στην Ελλάδα οι αυξήσεις  στις τιμές του ρεύματος ξεκίνησαν πριν οι τιμές του εισαγόμενου φυσικού αερίου τιναχτούν στον αέρα σε τέτοιο βαθμό ώστε η Ευρώπη να μιλάει για κρίση, ενώ στην Ελλάδα τηρείται σιγή ιχθύος μην τυχόν και αποκαλυφθεί η απάτη του φυσικού αερίου. Οι αυξήσεις ξεκίνησαν ταυτόχρονα με την ενσωμάτωση στο Μοντέλο Στόχος που ισοδυναμεί με ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Σε πρόσφατο άρθρο του μάλιστα στην Αυγή ο Γ. Σταθάκης πρώην υπουργός Ενέργειας του ΣΥΡΙΖΑ, ζητάει να προστεθούν νέα εξισορροπητικά χρηματιστηριακά προϊόντα για να αντισταθμιστούν οι αυξήσεις, δηλαδή …περισσότερη αγορά. Επίσης, ενώ σωστά αποδοκιμάζει την «βίαιη απολιγνιτοποίηση» της ΝΔ δεν προτείνει την επιστροφή στο προηγούμενο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) του ΣΥΡΙΖΑ, που προέβλεπε απολιγνιτοποίηση γύρω στο 2035-2040, ταυτόχρονα με την εξάντληση των αποθεμάτων. Ωστόσο η χρηματιστικοποίηση της ενέργειας από κοινού με την απολιγνιτοποίηση είναι οι σημαντικότερες αιτίες ανόδου των τιμών στη ενέργεια. Κι όσο μένουν ανέγγιχτες, το βάρος θα μεταφέρεται ή στους οικογενειακούς ή στον κρατικό προϋπολογισμό.

Η πρόταση δε του Αλ. Τσίπρα για μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο ελάχιστο αναγκαίο που ορίζει η ΕΕ αποτελεί κατ’ αρχάς μια ανακούφιση καθώς σε ό,τι αφορά την αμόλυβδη βενζίνη το ελάχιστο αναγκαίο ανέρχεται σε 359 ευρώ ανά 1.000 λίτρα ενώ στην Ελλάδα φτάνει στα 700 ευρώ (υφίσταται δηλαδή περιθώριο μείωσης) κάτι που δεν ισχύει με το ντίζελ. Ο ελάχιστος απαραίτητος Ειδικός Φόρος στην ΕΕ είναι 330 ανά 1.000 λίτρα ενώ στην Ελλάδα 410. Η προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να χωρέσει την φιλολαϊκή του πολιτική στο ευρωπαϊκό επιτρεπτό αποκαλύπτει και τα όρια του κυβερνητικού του προγράμματος.

Εξηγεί δε γιατί επέλεξε να μην μιλήσει για το άλλο μεγάλο θέμα της οικονομικής πολιτικής: Τι θα γίνει το 2023 όταν η αναστολή του Συμφώνου Σταθερότητας την οποία αποφάσισαν οι ευρωπαίοι ηγέτες τον Μάρτιο του 2020 θα αποτελεί παρελθόν. Προφανώς, όλοι ξέρουμε ότι δεν πρόκειται ποτέ ξανά να γυρίσουμε στα προηγούμενα όρια του Συμφώνου Σταθερότητας (3% δημοσιονομικό έλλειμα, 60% ΑΕΠ δημόσιο χρέος, κ.λπ.). Τα όρια αυτά θα αναθεωρηθούν λαμβάνοντας υπ’ όψη τη νέα πραγματικότητα, όπως πρότεινε ακόμη και το Ελληνικό Γραφείο Προϋπολογισμού, συμμετέχοντας στη σχετική συζήτηση που διεξάγεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο. Παρόλα αυτά η λιτότητα θα συνεχισθεί όπως απαιτούν και προεξοφλούν διεθνείς οργανισμοί και θα ληφθούν βαριά αντιλαϊκά μέτρα για να μειωθεί το χρέος και το δημοσιονομικό έλλειμμα: νέοι φόροι, αυξήσεις στις τιμές, περικοπές σε μισθούς και προσλήψεις, κ.α. Για όλα αυτά δεν είπε λέξη ο Αλέξης Τσίπρας, παρότι η συγκεκριμένη ατζέντα θα εξελιχθεί σε σημείο τομής κι είναι ο σοβαρότερος λόγος για να προκηρύξει πρόωρες εκλογές ο Κ. Μητσοτάκης το φθινόπωρο του 2022.

Τέλος, από την ομιλία του επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Θεσσαλονίκη έλειπε ο …κόσμος. Στο σημαντικότερο βιβλίο, κατά την άποψη του γράφοντα πάντα, που εκδόθηκε το 2021 στην Ελλάδα με τίτλο Επιστροφή στη Ρενς (εκδ. Νήσος) ο συγγραφέας Ντιντιέ Εριμπόμ θυμάται  με συγκίνηση και υπερηφάνεια τους αριστερούς να μιλούν πάντα στα οικογενειακά τραπέζια, τις φιλικές παρέες και τα μπαρ για τις εξελίξεις στην πιο διαφορετική γωνιά του πλανήτη. Αυτό διέκρινε τους αριστερούς από τους δεξιούς, με τα δικά του λόγια. Όταν ωστόσο μιλούσε ο Αλ. Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη είχε ανακοινωθεί από τις ΗΠΑ η νέα λυκοσυμμαχία AUKUS κατά της Κίνας που προκάλεσε τεράστιες αντιδράσεις, η Γαλλία είχε ανακαλέσει τον πρέσβη της από την Ουάσιγκτον ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την περιθωριοποίησή της, η Τουρκία συνέχιζε τις προκλήσεις στο Αιγαίο κι άλλα πολλά. Επέλεξε ωστόσο να μην πει ούτε μία λέξη για όλα αυτά. Για ποιόν άλλον λόγο να το έκανε πέραν του ότι καλύπτεται από τις θέσεις των ΗΠΑ, που ωστόσο ναρκοθετούν τη σταθερότητα, την ειρήνη και τη διεθνή νομιμότητα…

Μονόλογος σε επανάληψη η συνέντευξη του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ

Σε αποτυχία εξελίχθηκε η συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην 85η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η συνέντευξη ισοδυναμούσε με φιάσκο όχι μόνο λόγω των απαντήσεων που έδωσε στις ερωτήσεις, οι οποίες στη συντριπτική τους πλειοψηφία ήταν από αναμενόμενες έως ευνοϊκές, βοηθούσαν δηλαδή τον πρωθυπουργό να προβάλει το κυβερνητικό έργο. Ο πρωθυπουργός παρόλα αυτά έχασε την ευκαιρία που του προσφέρθηκε επειδή δεν μπορούσε να κρύψει την αμηχανία που του προκαλούσε το τετράπτυχο πυρκαγιές – ανασχηματισμός – ελάχιστη βάση εισαγωγής στα ΑΕΙ – ανατιμήσεις. Οι απαντήσεις που έδωσε, παρότι μάλιστα το Σάββατο επανέλαβε τη συγγνώμη για την ανικανότητα αντιμετώπισης της φωτιάς στην Εύβοια, δεν ήταν καθόλου πειστικές, μιας και επανέλαβε χιλιοειπωμένες κοινοτοπίες, διανθισμένες με μεγαλοστομίες όπως για παράδειγμα η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, σε μια προσπάθεια να παρουσιάσει ένα θετικό, ελκτικό όραμα για τη νεολαία.

Αναμφισβήτητα, η στιγμή που ξεχώρισε ήταν η απαράδεκτη απάντηση ότι δεν είναι υποχρεωμένος να μοιράζεται δημόσια τα κριτήρια με τα οποία κάνει τις επιλογές του, όταν ρωτήθηκε για τον πρόσφατο ανασχηματισμό. Η απάντηση επίσης ότι δεν έχει καμία πρόθεση να απαντήσει για το ίδιο θέμα όταν ρωτήθηκε ξανά… Ομολογουμένως, υπήρχαν καλύτεροι τρόποι να περιγράψει το φιάσκο του ανασχηματισμού και την πολιτική ζημιά που υπέστη η κυβέρνηση από μια πρωτοβουλία που εκ παραδόσεως αξιοποιείται για να κερδίσει πόντους η κυβέρνηση στην πολιτική σκακιέρα.

Επί της ουσίας, η προσπάθεια του πρωθυπουργού επικεντρώθηκε στη δημιουργία οικονομικών προσδοκιών με αφορμή την αύξηση του ΑΕΠ, όπως καταγράφηκε το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Η φράση «πλουσιότερη Ελλάδα πλουσιότεροι Έλληνες» με την οποία έκλεισε την συνέντευξη συμπυκνώνει το «καρότο» με το οποίο επιχειρεί να χτίσει τη νέα συναίνεση γύρω από την κυβέρνησή του. Μόνο που τα στοιχεία δεν είναι προς όφελός του: Μια ανεργία που καταδικάζει 700.000 πολίτες στο οικονομικό περιθώριο (με τις όποιες μειώσεις της ανεργίας να είναι αποτέλεσμα κυρίως της εξόδου από την αγορά εργασίας των μακροχρόνια ανέργων ή της αύξησης της μερικής απασχόλησης), μια έκρηξη των τιμών που κατατρώει το εισόδημα μισθωτών και συνταξιούχων, μηδενικές αυξήσεις στο βασικό μισθό για το τρέχον έτος και μια αύξηση των εισοδηματικών και κοινωνικών αντιθέσεων όπως επισήμως μετριούνται από την Στατιστική Υπηρεσία και την Eurostat αποδεικνύουν ότι πλουσιότερη Ελλάδα δεν σημαίνει αυτόματα και πλουσιότεροι Έλληνες.

Η πρωθυπουργική συνέντευξη περιελάμβανε κυρίως ουκ ολίγες ανακρίβειες που διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα. Για παράδειγμα:

·         Παρουσίασε ξανά το ιδιωτικό επικουρικό ταμείο ως κουμπαρά, αποκλείοντας οποιαδήποτε συσχέτιση με τζόγο, με το επιχείρημα της εγγυημένης από το κράτος σύνταξης. Μόνο που το ένα (τζόγος στα χρηματιστήρια με τις εισφορές των ασφαλισμένων) δεν αποκλείει το άλλο (τις εγγυημένες συντάξεις από το κράτος), τουλάχιστον ως προς το παρόν. Οι διοικήσεις του ΤΕΚΑ κάλλιστα θα μπορούν να παίζουν τις εισφορές σε παράγωγα και άλλα προϊόντα υψηλού ρίσκου ξέροντας ότι ακόμη και στο χειρότερο ενδεχόμενο θα κληθεί να καλύψει τις ζημιές το κράτος, δηλαδή οι φορολογούμενοι. Οι τράπεζες πώς επιζούν τόσα χρόνια;

·         Για τον αποκλεισμό 40.000 μαθητών από την  τριτοβάθμια εκπαίδευση έριξε την ευθύνη στα πανεπιστήμια που όρισαν πολύ υψηλά τη βάση εισαγωγής. Μόνο που αυτή η ευθύνη παραχωρήθηκε στις σχολές κι έπαψε να λειτουργεί το προηγούμενο σύστημα αυτόματης διαμόρφωσης με το νόμο της Ν. Κεραμέως.

·         Δικαιολόγησε την πώληση της Εγνατίας Οδού στην ΤΕΡΝΑ με το εξευτελιστικό τίμημα των 2,3 δισ. ευρώ (ενώ κόστισε 7 δισ. ευρώ και τα αναμενόμενα έσοδα ανέρχονται σε 11,35 δισ.) με το επιχείρημα «να γίνει σύγχρονος αυτοκινητόδρομος με πολλά χρόνια ζωής ακόμη». Μόνο που είναι αδύνατο να γίνει πιο σύγχρονος απ’ όσο είναι, ενώ στη σύμβαση με την ΤΕΡΝΑ δεν προβλέπεται η επέκταση της διάρκειας ζωής του έργου.

·         Εμφάνισε την ανεργία ως αποτέλεσμα της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων και αναγκών της αγοράς εργασίας για σύγχρονες ειδικότητες, όταν κυρίως η ανεργία είναι αποτέλεσμα της έλλειψης επενδύσεων, που θα επανεκκινήσουν την οικονομία.

·         Ωραιοποίησε την κατάσταση με το πάγωμα της πανεπιστημιακής αστυνομίας αποδίδοντας την ακύρωση της εισόδου της ΕΛΑΣ στις σχολές στην ανάγκη εκπαίδευσης των αστυνομικών. Στην πραγματικότητα ωστόσο πρόκειται για υποχώρηση της κυβέρνησης εξ αιτίας των αντιδράσεων που προκλήθηκαν ακόμη και από συντηρητικούς πανεπιστημιακούς και πολιτικούς.

·         Επικαλούμενος κριτήρια αποτελεσματικότητας στο έργο των υπουργών και λέγοντας ότι δε χρησιμοποιεί «δεξιόμετρα» έκρυψε την ακροδεξιά στροφή που προκαλεί (έστω ανεξαρτήτως προθέσεων) η υπουργοποίηση των καλύτερων μαθητών του Γ. Καρατζαφέρη: Άδ. Γεωργιάδη, Μ. Βορίδη και Θ. Πλεύρη. Μια στιγμή μάλιστα που η σύγκρουσή του με τους αντι-εμβολιαστές με βεβαιότητα θα κόψει ακροδεξιές ψήφους στις επόμενες εκλογές.

·         Τέλος, η εκβιαστική έως απειλητική δήλωσή του «αυτοδυναμία ή επαναληπτικές εκλογές» τίναξε στον αέρα τους όρκους πίστης που έδωσε στη συναίνεση και τις διαβεβαιώσεις ότι θα εξαντλήσει την τετραετία. Δύο χρόνια πριν τις εκλογές δεν κάνουν τέτοιες δηλώσεις…

ΔΕΘ 2021: Πρωθυπουργικές εξαγγελίες κατώτερες των περιστάσεων

Σε μια πολυεπίπεδη προσπάθεια ενίσχυσης του φθαρμένου πολιτικού του προφίλ εξελίχθηκε η ομιλία του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το βράδυ του Σαββάτου 11 Σεπτεμβρίου.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η μάχη των εντυπώσεων ξεκίνησε με το επικοινωνιακό τέχνασμα της «τοποθέτησης» νέων ανθρώπων στις πρώτες σειρές του Βελίδειου, εκεί που συνήθως κάθονταν πολιτειακοί κι άλλοι παράγοντες, υπουργοί και υψηλοί προσκαλεσμένοι. Αρκούν όμως μερικά πλάνα για να διασκεδάσουν τις ματαιωμένες ελπίδες 40.000 μαθητών που έμειναν εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης λόγω της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής; Για την Νέα Δημοκρατία μάλλον ναι. Κι αν προσθέσουμε και 50 GB δωρεάν δεδομένα το μήνα για τους έφηβους 15 ως 17 ετών ως κίνητρο για να εμβολιαστούν, τότε σίγουρα ναι!

Ο πρωθυπουργός προσπάθησε αρχικά να παρουσιάσει μια ψεύτικη εικόνα για τα επιτεύγματα της κυβέρνησης του θέλοντας να ωραιοποιήσει την κατάσταση της οικονομίας που υποβαθμίζεται ραγδαία καθώς η Ελλάδα μετατρέπεται σε χώρα φθηνού εργατικού δυναμικού και παρίας στις επενδύσεις και την τεχνολογία. Αναφέρθηκε ενδεικτικά στην αύξηση του ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο του 2021 κατά 16,2% και την αναπροσαρμογή του στόχου της μεγέθυνσης από 3,6% σε 5,9% για φέτος. Απέκρυψε ωστόσο ότι ακόμη και την 1/1/2022 η Ελλάδα αν δεν θα είναι η χώρα με τις μεγαλύτερες απώλειες στο ΑΕΠ λόγω της πανδημίας θα είναι σίγουρα μιας από τις χώρες με μείωση ρεκόρ, επειδή η ύφεση του 2020 ήταν από τις κορυφαίες σε όλη την Ευρώπη. Κι η μεγέθυνση του 2021 δεν καλύπτει τις απώλειες του 2020.

Ο πρωθυπουργός επίσης εξήρε την αύξηση των καταθέσεων κατά 35 δισ. ευρώ αποκρύπτοντας ότι ένα μεγάλο μέρος αυτών των αποταμιεύσεων οφείλεται σε εταιρικό αποθησαυρισμό που αποτελεί το πιο πειστικό κριτήριο για τον άστοχο σχεδιασμό των μέτρων ανακούφισης. Δείχνουν ότι μέρος τους κατευθύνθηκε εκεί που δεν έπρεπε. Κι αντί να διοχετευθεί στην κατανάλωση αύξησε ήδη παχυλούς τραπεζικούς λογαριασμούς.

Καμαρώνοντας ο πρωθυπουργός για τα ποσά που έριξε το ελληνικό δημόσιο στην μάχη για την ανακούφιση από τις επιπτώσεις της πανδημίας απέκρυψε ότι το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος αυτών των 41 δισ. ευρώ αύξησαν ήδη ή θα αυξήσουν το δημόσιο χρέος. Ενεργοποίησαν δηλαδή τη γνωστή ωρολογιακή βόμβα επάνω στην οποία νωχελικά και υπομονετικά κάθεται το ελληνικό κράτος…

Το δεύτερο μέρος της πρωθυπουργικής ομιλίας, των εξαγγελιών, ήταν αναντίστοιχο των περιστάσεων, όσο κι αν πολλές μειώσεις φόρων ήταν αναγκαίες κι αναμενόμενες, για παράδειγμα η επέκταση της αναστολής της εισφοράς αλληλεγγύης για τους ιδιωτικούς υπαλλήλους ως το τέλος του 2022, η κατάργηση ή μείωση αναλόγως της ηλικίας του ειδικού τέλους τηλεπικοινωνιών, κ.α.

Για το μείζον θέμα των ημερών, τις αυξήσεις στις τιμές των πιο βασικών ειδών κατανάλωσης, ο πρωθυπουργός δεν είπε απολύτως τίποτε! Το μέτρο για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στο ηλεκτρικό ρεύμα, δημιουργία ειδικού Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης, ως αντίκρισμα είχε έναν ευσεβή πόθο την κάλυψη του 80% των αυξήσεων στους λογαριασμούς που μένει να αποδειχθεί. Για τις τεράστιες αυξήσεις στα υπόλοιπα είδη, από το φυσικό αέριο και τα κηπευτικά μέχρι τις ηλεκτρικές συσκευές, δεν έκανε καμιά εξαγγελία πέρα από την απειλή να ενεργοποιηθεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού και οι διατάξεις περί αισχροκέρδειας. Η αλήθεια όμως είναι ότι η εν λόγω Επιτροπή έχει αποδειχθεί μηχανισμός συγκάλυψης και νομιμοποίησης των πάσης φύσης καρτέλ. Από τον Τύπο, μέχρι τις εταιρείες κινητής και τα σούπερ μάρκετ. Αρκεί να θυμηθούμε την εσπευσμένη αλλαγή ηγεσίας, την επομένη κιόλας των εκλογών… Η κυβέρνηση έτσι έδωσε το πράσινο φως στις μεγάλες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα να συνεχίσουν τις αυξήσεις  στις τιμές, που μειώνουν κάθετα το διαθέσιμο εισόδημα εργαζομένων, ελευθεροεπαγγελματιών και συνταξιούχων.

Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση αν ήθελε μπορούσε να ανακοινώσει μέτρα ανακούφισης που θα στήριζαν το εισόδημα και θα έστελναν επίσης μήνυμα στα οικονομικά κέντρα. Θα μπορούσε για παράδειγμα να μειώσει τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης σε καύσιμα και αλκοολούχα, μιας και θα έχει υπερ-έσοδα λόγω των ανατιμήσεων. Δέσμια ωστόσο μιας νεοφιλελεύθερης λογικής που αρνείται να παρέμβει στη λειτουργία της αγοράς, άφησε την ακρίβεια να εξελίσσεται ανεμπόδιστα.

Ταυτόχρονα, οι φοροαπαλλαγές στις επιχειρήσεις που θα προβούν σε εξαγορές και συγχωνεύσεις φανερώνει την ώθηση που δίνει η κυβέρνηση στα σχέδια γιγαντισμού των επιχειρήσεων και μονοπώλησης της αγοράς. Την ίδια ώρα που κόπτεται για τον ελεύθερο ανταγωνισμό και τον κλείνει σε όλες τις πτώσεις… Μάλιστα, μην ξεχνάμε ότι η διαδικασία της συγκεντροποίησης του κεφαλαίου συντελείται με μεγάλους χορηγούς εμάς τους ίδιους, μιας και το οικονομικό κίνητρο είναι οι μειωμένοι φορολογικοί συντελεστές που μένουν αμετάβλητοι όταν θα μπορούσαν να πέσουν για να μειώσουν τις επιπτώσεις της ακρίβειας ενώ αποδεικνύονται «λάστιχο» όταν οι μεγάλες επιχειρήσεις θέλουν να γίνουν ακόμη μεγαλύτερες.

Η μείωση του ΕΝΦΙΑ που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός «στη βάση των νέων αντικειμενικών αξιών» μένει να αποδειχθεί ποιούς θα ωφελήσει πρωτίστως. Η δήλωση ότι «τα περισσότερα νοικοκυριά το 2022 θα πληρώσουν χαμηλότερο ΕΝΦΙΑ από το 2021» δεν προσφέρει καμία εγγύηση ανακούφισης των φτωχών κι όσων μένουν σε λαϊκές γειτονιές. Γιατί, αν επαναληφθεί το προηγούμενο παράδειγμα του 2019 τότε οι κατ’ εξοχήν κερδισμένοι θα είναι όσοι έχουν ιδιοκτησίες αξίας 1 εκ. ευρώ. Είναι η νεοφιλελεύθερη εκδοχή της κοινωνικής δικαιοσύνης…

Συνολικά, οι πρωθυπουργικές εξαγγελίες ήταν υποδεέστερες ακόμη και των προσδοκιών που είχαν διαμορφωθεί κι αν κάτι δείχνουν είναι τη συνέχιση της σημερινής νεοφιλελεύθερης, αντιλαϊκής οικονομικής πολιτικής.

Η τιμή του ρεύματος εκτός ελέγχου κι η κυβέρνηση δίνει μάχη εντυπώσεων

Πηγή: NewsCenter

Σβήνουν και γράφουν στο Μαξίμου προσπαθώντας να συγκεκριμενοποιήσουν τις ελαφρύνσεις που θα εξαγγείλει ο Κ. Μητσοτάκης από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Κορυφαία, μεταξύ άλλων, θα είναι μια μείωση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, με την οποία θα επιχειρήσουν να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις της κατακόρυφης αύξησης της τιμής του κατά τους τελευταίους μήνες.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Οι ελαφρύνσεις ωστόσο πιθανότατα θα αφορούν κυρίως τα ευάλωτα νοικοκυριά που είναι ενταγμένα στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο. Οι εκατομμύρια υπόλοιποι καταναλωτές θα αφεθούν στο έλεος της ανατιμητικής κερδοσκοπίας, γιατί, αντίθετα με τις διαβεβαιώσεις πολλών κυβερνητικών, το κύμα των αυξήσεων δεν τροφοδοτείται μόνο από το εξωτερικό. Επιλογές και παραλείψεις της ίδιας της κυβέρνησης οδήγησαν άμεσα ή έμμεσα να περιμένουμε τα τιμολόγια του ηλεκτρικού να αυξηθούν ακόμη και 50%! Ξεχωρίζουμε ορισμένες από αυτές τις αιτίες:

Θα συμφωνήσουμε αρχικά ότι οι αυξήσεις ωθούνται σε σημαντικό βαθμό από τη ραγδαία άνοδο των τιμών στο χρηματιστήριο των ρύπων, με τον τόνο του διοξειδίου του άνθρακα να διαπραγματεύεται στα 62 ευρώ όταν την 1η Ιανουαρίου η τιμή του κυμαινόταν σχεδόν στα μισά επίπεδα: στα 34 ευρώ, όπως φαίνεται στο σχετικό διάγραμμα.

Πηγή: Ember

Ωστόσο, η λιγνιτική παραγωγή δεν επισείει αυτόματα και το σχετικό κόστος στο χρηματιστήριο ρύπων. Το επισείει αποκλειστικά και μόνον στον βαθμό που οι λιγνιτικές μονάδες συνεχίζουν να λειτουργούν χωρίς τις επενδύσεις εκείνες σε φίλτρα που θα επέτρεπαν την κάθετη μείωση των επικίνδυνων ρύπων. Το πόσο εφικτή είναι σήμερα μια τέτοια φιλοπεριβαλλοντική επιλογή που θα επέτρεπε την παράταση της ζωής σε πολλές μονάδες λιγνιτικές μονάδες της Ελλάδας αποδεικνύεται από την ίδια τη Γερμανία που δεν έδειξε τη βιασύνη της Ελλάδας να ξεφορτωθεί τις μονάδες που καίνε άνθρακα, ενώ μόλις πρόσφατα εγκαινίασε μονάδα στο Ντάτλεμ που θα εκπέμπει ακόμη και 85% λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα, λόγω των προηγμένων βιολογικών φίλτρων που χρησιμοποιεί.

Κατά συνέπεια, οι επιβαρύνσεις από το χρηματιστήριο των ρύπων είναι κι αυτές αποτέλεσμα της επενδυτικής αδράνειας της ΔΕΗ, που άνοιξε ωστόσο το δρόμο για το φυσικό αέριο των ιδιωτών. 

Η κυβέρνηση επίσης επικαλείται την άνοδο της τιμής του φυσικού αερίου, η οποία πράγματι όπως φαίνεται στο συνημμένο διάγραμμα από την 1η Ιανουαρίου 2021 έχει διπλασιαστεί, ενώ από την 1η Μαρτίου του 2020 έχει υπερτριπλασιαστεί.

Πηγή: Financial Times

Ωστόσο, όπως και πάλι φαίνεται από διάγραμμα, δεν είναι η πρώτη φορά την τελευταία δεκαετία που η τιμή του αερίου έφτασε σε τέτοια ύψη: το 2018, όπως επίσης το 2013 και το 2014 η τιμή του ξεπερνούσε τα σημερινά επίπεδα. Παρόλα αυτά οι καταναλωτές δεν είδαν μείωση τιμών, ούτε καν με χρονική καθυστέρηση που θα ενσωματώνει τις τιμές από τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.

Η αύξηση επίσης της συμμετοχής του φυσικού αερίου στο μίγμα καυσίμων ήταν κι αυτό μια πολιτική απόφαση της κυβέρνησης της ΝΔ, δηλαδή μια επιλογή μεταξύ πολλών άλλων. Η επιλογή στήριξης στο φυσικό αέριο ήταν εξ αρχής μια λανθασμένη επιλογή κι αποδεικνύεται καθημερινά για πολλούς λόγους: Πρώτο, επειδή το μεθάνιο που εκλύεται από το φυσικό αέριο συμβάλει στην κλιματική αλλαγή, αν και λιγότερο απ’ ότι το διοξείδιο του άνθρακα. Κι επειδή δεν εντάσσεται στις ΑΠΕ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει πάψει να χρηματοδοτεί σχετικές επενδύσεις. Δεύτερο, η μετάβαση σε ένα αμιγώς πράσινο ενεργειακό μίγμα αργά ή γρήγορα θα απαιτήσει ένα κόστος «αποφυσικοαεριοποίησης» ανάλογο του κόστους που πληρώνουμε σήμερα για την απολιγνιτοποίηση. Τρίτο, επειδή το φυσικό αέριο είναι εισαγόμενο, ενώ αντίθετα ο λιγνίτης υπάρχει στο ελληνικό υπέδαφος, όπως υπάρχουν και οι σχετικές μονάδες που θα μπορούσαν για χρόνια ακόμη να λειτουργούν αντί να οδηγηθούν σε σκραπ και να αντικατασταθούν από μονάδες φυσικού αερίου.

Την τελευταία διετία ωστόσο αυξήθηκαν σημαντικά και τα κόστη λειτουργίας της ΔΕΗ εξ αιτίας δύο παραγόντων: Πρώτο, της εξωφρενικής αύξησης των αποδοχών της νέας διοίκησης, που φτάνει τις 300.000 ευρώ ετησίως χωρίς τα μπόνους, μετά την κατάργηση του μνημονιακού νόμου που έθετε οροφή στις αποδοχές της κρατικής γραφειοκρατίας και ήταν πιθανά ο μοναδικός μνημονιακός νόμος που άξιζε να παραμείνει. Επίσης, λόγω της απότομης αύξησης του αριθμού των διευθυντών της ΔΕΗ έτσι ώστε να ικανοποιηθεί η κομματική επετηρίδα. Ως αποτέλεσμα το κόστος διοίκησης έχει πολλαπλασιαστεί σε σχέση με το 2018.

Τέλος, οι αυξήσεις στα τιμολόγια μας δε θα  κινδύνευαν ποτέ να φτάσουν το 50% αν με κυβερνητική ανοχή αν όχι ενθάρρυνση η ΡΑΕ δεν επέτρεπε την αύξηση των μη ανταγωνιστικών χρεώσεων, αν η ΔΕΗ δεν καταργούσε τη σταθερή τιμή στην κιλοβατώρα ενσωματώνοντας ρήτρα προσαρμογής κι αν δεν είχε εν τω μεταξύ δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που ωθεί τις τιμές σταθερά προς τα πάνω: το χρηματιστήριο ενέργειας που υποτίθεται θα επέφερε την πτώση των τιμών μέσω του ανταγωνισμού μεταξύ των παρόχων…

Κατά συνέπεια, η αύξηση των τιμών στο ηλεκτρικό ρεύμα δεν είναι ένα παροδικό φαινόμενο ούτε περισσότερο οφείλεται σε μια ατέλεια της αγοράς που θα ξεπερασθεί με την ρύθμιση ή την επαναρύθμισή της. Οφείλεται στις δυνάμεις της αγοράς και τις πολιτικές εκείνες που τις άφησαν να δρουν αχαλίνωτες και γι’ αυτό το λόγο είμαστε μάρτυρες ενός φαινομένου που θα διαρκέσει. Οριακές δε μειώσεις στην τιμή της κιλοβατώρας για ορισμένες κοινωνικές ομάδες δεν είναι παρά μια προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων…

ΤΕΚΑ: ΤΕλευταίο ΚΑρφί στο φέρετρο της επικουρικής ασφάλισης

Σημείο τομής για την ιστορία του ασφαλιστικού συστήματος και των αντιασφαλιστικών μεταρρυθμίσεων αποτελεί το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας για την ίδρυση του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ).

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Πρόκειται για μια βαθιά οπισθοδρομική μεταρρύθμιση, αντι-μεταρρύθμιση για την ακρίβεια, που υλοποιείται κατά παραγγελία των αεριτζήδων του χρηματιστηρίου και των πολλάκις χρεοκοπημένων τραπεζιτών ενώ θα βλάψει ανεπανόρθωτα το σύνολο των ασφαλισμένων και φορολογούμενων πολιτών… Υλοποιείται δε σε μια συγκυρία που δεκάδες χώρες (18 συγκεκριμένα από 30 που τόλμησαν το εγχείρημα στο παρελθόν) καταργούν το κεφαλαιοποιητικό και επιστρέφουν ξανά στο διανεμητικό σύστημα. Καθόλου τυχαία ο αρμόδιος υπουργός κατέθεσε νύχτα Παρασκευής – ξημερώματα Σαββάτου το νομοσχέδιο στη Βουλή.

Η υπαγωγή στο νέο κεφαλαιοποιητικό σύστημα θα είναι υποχρεωτική για όσους εισέλθουν στην αγορά εργασίας μετά την 1η Ιανουαρίου 2022. Όσοι εργάζονται ως και την τελευταία ημέρα του 2021 θα συνεχίσουν μέχρι το τέλος του εργάσιμου βίου τους να ασφαλίζονται στο υπάρχον Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ (ΕΤΕΑΕΠ). Άμεσα λοιπόν δημιουργείται μια νέα κατηγορία ασφαλισμένων, κατ’ αναλογία της διάκρισης των ασφαλισμένων πριν και μετά το 1993, βάσει του νόμου του Σουφλιά. Υπάρχουν ωστόσο άλλες πολύ πιο δραματικές αλλαγές, που θα υλοποιηθούν αν ψηφιστεί ο νόμος για την ιδιωτικοποίηση των επικουρικών.

Η πρώτη και σημαντικότερη επίπτωση σχετίζεται με την υποβάθμιση των υφιστάμενων επικουρικών. Βάσει του νομοσχεδίου οι εισφορές των νέων ασφαλισμένων θα πάψουν από 1/1/2022 να εισέρχονται στα αποθεματικά του ΕΤΕΑΕΠ. Με την πάροδο του χρόνου, αμυδρά στην αρχή κι εντεινόμενα στη συνέχεια, το ΕΤΕΑΕΠ θα στερεύει από πόρους, όσο οι εργαζόμενοι θα συνταξιοδοτούνται και θα πάψουν να το χρηματοδοτούν. Το κόστος μετάβασης στο νέο σύστημα έχει υπολογισθεί από 56 ως 78 δισεκατομμύρια, τα οποία θα βαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό και σε τελική ανάλυση τον έλληνα φορολογούμενο, που έμμεσα πλην σαφώς θα κληθεί να χρηματοδοτήσει από το υστέρημά του την μετατροπή της επικουρικής ασφάλισης από διανεμητική σε κεφαλαιοποιητική! Προϋπόθεση ωστόσο για να συμβεί αυτό είναι να ακυρωθεί η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος, υπό το αυστηρό πλαίσιο της οποίας λειτουργεί το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης. Όσο υπάρχει η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος, μειούμενα έσοδα θα ισοδυναμούν με μειούμενες παροχές κι όσο θα τείνει προς τη σύνταξη κι ο τελευταίος ασφαλισμένος του θα βρίσκεται ενώπιον άδειων ταμείων. Αν μέχρι τότε ένας διάδοχος του Χατζιδάκη δεν έχει αποφασίσει την κατάργησή τους ή την υποχρεωτική μεταφορά των ασφαλισμένων του ΕΤΕΑΕΠ στο ΤΕΚΑ με την ίδια ευκολία που μέχρι σήμερα ανακοινώνονταν οι μειώσεις στις επικουρικές.

Άσχημα ωστόσο είναι τα νέα και για όσους ασφαλιστούν στο νέο ταμείο, οι οποίοι δεν έχουν να περιμένουν τίποτε καλό. Για τον υπουργό, οι μελλοντικοί συνταξιούχοι θα πάρουν συντάξεις αυξημένες επικουρικές από 43% ως 68% σε σύγκριση με τις σημερινές. Πρόκειται για μια υπόσχεση παλαιοκομματικής κοπής και εξαπάτησης, παροιμιώδους λαϊκισμού ή εμβληματικής αφέλειας. Μια κυβέρνηση που δεν είναι σε θέση να προβλέψει ποια θα είναι αύξηση του ΑΕΠ το 2022, προεξοφλεί πόση θα είναι η επικουρική το 2071, όταν ο 18άρης του 2022 θα συμπληρώσει τα 67 για να βγει στη σύνταξη… Η δήλωση του Κ. Χατζηδάκη είναι εφάμιλλης σοβαρότητας και αξιοπιστίας με την υπόσχεση του 2009 για τα νοσοκομεία που θα έχτιζε κάθε χρόνο από τα χρήματα που θα εξοικονομούσε με την ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής. Για να φτάσουμε σήμερα να κλείνουμε νοσοκομεία βάσει των δηλώσεων του ίδιου του πρωθυπουργού και να χρυσοπληρώνουμε την Aegean με 120 εκ. ευρώ.

Βάσει των προβλέψεων του νομοσχεδίου θα υφίσταται μια εγγυημένη σύνταξη ίση με το ύψος των εισφορών τους σε πραγματικές τιμές. Ό,τι έδωσαν θα πάρουν με λίγα λόγια. Από κει και πέρα όλα επαφίενται στην κόρη του Ερμή και της Αφροδίτης, τη …θεά της τύχης. Σε μπούμερανγκ για τους ασφαλισμένους θα εξελιχθούν δύο άρθρα που θα σπρώξουν τα αποθεματικά στη ρουλέτα. Το πρώτο σχετίζεται με τη δυνατότητα επενδύσεων σε «μη ρυθμιζόμενες αγορές» και το δεύτερο αφορά τη δυνατότητα επιλογής εκ μέρους του ασφαλισμένου επενδυτικού προγράμματος. Τη συνέχεια την ξέρουμε: από τις επενδύσεις υψηλού ρίσκου θα προβάλλονται μόνο τα πιθανά οφέλη, ελκύοντας ανενημέρωτους ασφαλισμένους που όταν χάσουν τα λεφτά τους θα τους πούνε ότι έπρεπε να διαβάσουν τα ψιλά γράμματα του συμφωνητικού που υπέγραφαν. Τότε, θα είναι αργά όμως…

Τούτων δοθέντων προκύπτει το ερώτημα: Προς τι τελικά το ΤΕΚΑ, αφού με την μέχρι τώρα νομοθεσία οι νέοι ασφαλισμένοι θα είναι στα λεφτά τους και οι φορολογούμενοι μαζί με τους παλιούς ασφαλισμένους …μέσα; Το ζητούμενο της κεφαλαιοποίησης της επικουρικής ασφάλισης είναι να βάλουν χέρι στις εισφορές των ασφαλισμένων οι τραπεζίτες! Στόχος είναι ένα ποσό που μήνα με τον μήνα θα αυξάνεται να επιστρέφει στην αγορά και να χρηματοδοτεί τις μεγάλες επιχειρήσεις κι όχι φυσικά μικρομεσαίες ή δημόσιες υποδομές! Επιδίωξη επομένως της κυβέρνησης είναι η χρηματοδότηση του ιδιωτικού τομέα και μάλιστα του χειρότερου ιδιωτικού τομέα με τα χρήματα των ασφαλισμένων. Όλα τα υπόλοιπα είναι πομφόλυγες…

Το γεγονός ότι η αντι-ασφαλιστική μεταρρύθμιση στοχεύει στην προσφορά φθηνών κεφαλαίων στον ιδιωτικό τομέα και δεν πηγάζει από εγγενή προβλήματα στο ασφαλιστικό σύστημα φαίνεται κι από την έκθεση βιωσιμότητας που συνόδευε το νόμο 4670/2020. Εκεί ομολογούταν απερίφραστα, με την σύμφωνη γνώμη των ευρωπαϊκών αρχών μάλιστα, ότι το ασφαλιστικό σύστημα είναι βιώσιμο ως το 2070. Η μελέτη επάρκειας συντάξεων τότε μάλιστα συντάχθηκε από τον σημερινό υφυπουργό Εργασίας, Π. Τσακλόγλου, που εντελώς …τυχαία σε ένα χρόνο άλλαξε άποψη.

Το συγκεκριμένο σενάριο, επένδυσης σε τοποθετήσεις μεγάλου ρίσκου, μόνο ακραίο δεν είναι. Η πρόβλεψη ακαταδίωκτου για τα μέλη του ΔΣ του νέου ταμείου έρχεται να θωρακίσει τους επικεφαλής του από προσφυγές που θα προκαλέσει η απώλεια περιουσιών, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί δίκαιο δύο ταχυτήτων: Ένα για τους κοινούς θνητούς κι ένα άλλο δίκαιο για τους διαχειριστές κεφαλαίων. Η κυβέρνηση μάλλον θεωρεί κάτι παραπάνω από πιθανό αυτό το ενδεχόμενο. Η βουλιμία των κυβερνητικών να βουτηχτούν στα βαθιά ρίσκα αποκαλύπτεται κι από την προνοητικότητα που επέδειξαν να αποκλείσουν κάθε «παρείσακτο» από τα διοικητικά όργανα του νέου ταμείου (πχ κοινωνικοί εταίροι), αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στα υπόλοιπα ασφαλιστικά ταμεία. Το ΤΕΚΑ έτσι περισσότερο θα μοιάζει με ιδιωτικό dark room παρά με ένα τυπικό ασφαλιστικό ταμείο… Εντύπωση μάλιστα προκαλεί και ο μεγάλος αριθμός των εργαζομένων του: 100 άτομα θα απασχολούνται, όταν στο αντίστοιχο ταμείο της Σουηδίας εργάζονται μόνο 30, ενώ στην Ελλάδα ο ΕΦΚΑ πάσχει από μόνιμη έλλειψη προσωπικού (περισσότερα εδώ)…

Το ασφαλιστικό σύστημα έτσι, έστω το επικουρικό του κομμάτι που αντιστοιχεί στο 10% του συνόλου, επιστρέφει στις «χρυσές εποχές» της μεταπολεμικής περιόδου, όταν με τον αναγκαστικό νόμο του Μαρκεζίνη (1611) τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων χρηματοδότησαν με χαμηλότοκα δάνεια  την ανάπτυξη του ελληνικού καπιταλισμού, καταδικάζοντας ωστόσο το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα που έχασε σωρευτικά 180 δισ. ευρώ σε πρόωρη γήρανση!

Το νομοθετικό τερατούργημα Χατζηδάκη – Μητσοτάκη δεν θα είναι η τελευταία πράξη του δράματος για το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα. Στόχος είναι να αποτελέσει πιλότο σε δύο κατευθύνσεις. Πρώτο, για συνεχείς τροπολογίες του νομοθετικού του πλαισίου μέχρι το σημείο να καταργήσουν την εγγύηση των συντάξεων στο ύψος των εισφορών των ασφαλισμένων και το ΤΕΚΑ από ΝΠΔΔ (ώστε να είναι τύποις συμβατό με τη συνταγματική πρόβλεψη για δημόσια ασφάλεια) να γίνει μια ακόμη ασφαλιστική εταιρεία. Αυτή η προοπτική είναι που οδήγησε την κυβέρνηση να φτιάξει ένα νέο ΝΠΔΔ κι όχι μια ξεχωριστή υπηρεσία εντός του υπάρχοντος Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης. Δεύτερο, και σημαντικότερο, για να μετατραπεί σε κεφαλαιοποιητική από διανεμητική και η βασική σύνταξη, ο πρώτος δηλαδή πυλώνας, που λόγω του ύψους των αποθεματικών αποτελεί το άγιο δισκοπότηρο της μαύρης συμμαχίας κυβέρνησης – ασφαλιστικών εταιρειών – τραπεζιτών…

Η συζήτηση του νομοσχεδίου στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, στις 27 Ιουλίου: