Home » Oικονομία

Category Archives: Oικονομία

Η ιδιωτικοποίηση οδηγεί τη ΔΕΗ σε χρεοκοπία

Σημείο τομής και προάγγελο κακών οιωνών αποτέλεσαν για την μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 2017.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Με βάση την ανακοίνωση της ΔΕΗ, τα κέρδη μετά από φόρους ανήλθαν σε 14 εκ. ευρώ. Αν όμως αφαιρεθεί το τίμημα που εισέπραξε από την πώληση του ΑΔΜΗΕ και σε επίπεδο ομίλου ανέρχεται σε 172 εκ. (μη επαναλαμβανόμενο γαρ) τότε το αποτέλεσμα ήταν ζημιογόνο κατά 158 εκ. ευρώ!

Το χειρότερο ωστόσο για τη ΔΕΗ δεν είναι το αποτέλεσμα του πρώτου εξαμήνου, άλλα όσα ακολουθούν. Οι υποχρεώσεις ειδικότερα που έχουν αναληφθεί είτε μέσω των μνημονίων, είτε απ’ ευθείας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της περίφημης απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας καθιστούν βέβαιο ότι οι ζημιές θα συνεχίσουν να αυξάνονται και η ΔΕΗ να περιέρχεται σε όλο και πιο δυσχερή θέση. Εξέλιξη που μπορεί να είναι σε όφελος των ιδιωτών που εποφθαλμιούν τα περιουσιακά της στοιχεία και το πελατολόγιό της, αλλά θα αποδειχθεί πολλαπλά αρνητική για την ενεργειακή κυριαρχία της χώρας και το αναφαίρετο δικαίωμα των πολιτών σε φθηνή και καθαρή ενέργεια.

Αρκεί μια ματιά στους παράγοντες που διαμόρφωσαν το αρνητικό οικονομικό αποτέλεσμα του πρώτου εξαμήνου για να φανεί πώς είναι αποκλειστική ευθύνη των ιδιωτών και της συντελούμενης με αργά έστω βήματα κι έξωθεν επιβεβλημένης ιδιωτικοποίησης κι όχι του κράτους.

Αρνητική συμβολή στα κέρδη της ΔΕΗ είχαν οι δημοπρασίες που διενήργησε η εταιρεία ώστε να δώσει ρεύμα στους ιδιώτες. Μεγάλο μέρος της ενέργειας που πουλήθηκε ωστόσο δεν κατευθύνθηκε στην εσωτερική αγορά προς τους καταναλωτές που επέλεξαν ιδιώτη πάροχο, αλλά πουλήθηκε στο εξωτερικό, αποδεικνύοντας ότι η απελευθέρωση δε στόχευε στην μείωση των τιμών για τον τελικό καταναλωτή, αλλά στη δημιουργία εύκολου κέρδους για κάθε λογής ενδιάμεσους που αγοράζουν φτηνά και πωλούν ακριβά. Έτσι, ο ΛΑΓΗΕ στην επόμενη δημοπρασία όρισε ένα ποσοστό διοχέτευσης ρεύματος στην εσωτερική αγορά ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή, χωρίς να απαγορεύει κι εντελώς το αεριλίκι που αποδεικνύεται η χαρά των ανοιχτών αγορών! Το σημαντικότερο όμως είναι ότι οι τιμές πώλησης στη δημοπρασία δεν περιλαμβάνουν το κόστος επένδυσης το οποίο επωμίζεται εξ ολοκλήρου η ΔΕΗ. Επίσης, μέσω των δημοπρασιών η ΔΕΗ χάνει και για την ακρίβεια παραχωρεί στους ιδιώτες τις πιο ανταγωνιστικές, από άποψη τιμής, εισροές στο δίκτυό της, που οδηγούσαν σε μείωση την τελική τιμή και το περιθώριο κέρδους της σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο. Απόντων αυτών το κέρδος μειώνεται…

Ανανεώσιμες πηγές …κέρδους

Μείωση στα κέρδη της ΔΕΗ επέφεραν και οι ΑΠΕ, όπως από το βήμα της Βουλής αναγνώρισε ακόμη και ο βουλευτής της ΝΔ Ιάσων Φωτήλας στις 29 Σεπτεμβρίου κατά τη συζήτηση επίκαιρης ερώτησης του κόμματος του σχετικά με τη ΔΕΗ. Ο λόγος γίνεται ειδικότερα για τη χρέωση προμηθευτή που κοστίζει στη ΔΕΗ κάθε χρόνο 300 εκ. ευρώ. Είναι το χαράτσι που καταλήγει στους ιδιώτες επενδυτές των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οι οποίοι για κάθε MWh πληρώνονται με 250 ευρώ, όταν όπως κατήγγειλε η ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ η ακριβότερη MWh που μπαίνει στην αγορά δεν ξεπερνά τα 150 ευρώ. Το χαράτσι δε, ξεκινάει από τους καταναλωτές που το πληρώνουν μέσω του ΕΤΜΕΑΡ (Ειδικού Τέλους Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων)  το οποίο όπως καταγγέλλει η τριτοβάθμια ομοσπονδία «έχει αυξηθεί κατά 9.500% (από 0,30 ευρώ/MWh σε 30 ευρώ/MWh)». Έχει συμβεί έτσι το αδιανόητο: η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής να έχει συμβάλει στην ενεργειακή φτώχεια και στη δημιουργία ενός κρατικοδίαιτου κλάδου, που επιβιώνει μέσω των επιδοτήσεων και σε βάρος της ΔΕΗ!

Αποτέλεσμα των σημαντικότατων αυξήσεων στα τιμολόγια της ΔΕΗ (στα οποία συμπεριλαμβάνεται και το χαράτσι του ΕΤΜΕΑΡ) είναι και τα ανεξόφλητα τιμολόγια που ανέρχονται σε 2,4 δισ. ευρώ, αποτελώντας μια ανοιχτή πληγή για την επιχείρηση. Επίσης, είναι μια μικρογραφία της γενικότερης στάσης πληρωμών στην οποία οδηγούνται οι πολίτες όσο αυξάνονται τιμολόγια, φόροι, κ.α. την ίδια ώρα που μειώνονται μισθοί και συντάξεις. Αντί όμως η διοίκηση της ΔΕΗ να προτείνει μια πολιτική μείωσης των τιμών ώστε αν όχι να εκλείψει τουλάχιστον να περιορισθεί το φαινόμενο των απλήρωτων λογαριασμών κινείται  στην κατεύθυνση μείωσης των 692.000 ωφελούμενων του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου μέσω του συνυπολογισμού κριτηρίων που αφορούν την περιουσία και τις καταθέσεις. Υπολογίζουν έτσι ότι θα πετάξουν έξω το 15% των δικαιούχων κι εύκολα μπορούμε να προβλέψουμε ότι τα απλήρωτα τιμολόγια θα αυξηθούν!

Το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της ΔΕΗ θα βάλει η πώληση μονάδων και πελατών. Το μερίδιο αγοράς της ΔΕΗ ανέρχεται στο 83%, ενώ ο στόχος των πιστωτών μέχρι το τέλος του έτους είναι να φτάσει το 75,24% (διαφορετικά θα αναγκαστεί να πουλήσει επιπλέον ποσότητες στις δημοπρασίες, εγγράφοντας κατά συνέπεια ζημιές) και μέχρι το 2020 στο 50%. Κι επειδή οι ιδιώτες πάροχοι αδυνατούν να πείσουν τους καταναλωτές να εγκαταλείψουν τη ΔΕΗ, ειδικά μετά την έκπτωση 15% που ανακοίνωσε για τους συνεπείς πελάτες της (προκαλώντας την μήνιν των ανταγωνιστών της), η διοίκηση της επιχείρησης πρότεινε να βγάλει στο σφυρί 500.000 πελάτες της, βοηθώντας έτσι τους ιδιώτες, μιας και μόνοι τους αδυνατούν! Πρέπει να ομολογήσουμε ότι ποτέ άλλοτε η δημιουργία μιας ιδιωτικής αγοράς δεν απαίτησε τόσο κρατική βοήθεια.

Καταστροφικός ρόλος της ΕΕ

Με «εξωτερική βοήθεια» και άφθονο καταναγκασμό θα δημιουργηθούν συνθήκες ανταγωνισμού και  στην παραγωγή. Αν κάποιος περιμένει να δημιουργήσουν οι ιδιώτες δικά τους λιγνιτικά ή υδροηλεκτρικά εργοστάσια και να επιχειρήσουν να ανταγωνιστούν τη ΔΕΗ θα διαψευσθεί, όπως διαψεύσθηκε όποιος πίστευε ότι αρκούσε να επιτραπεί στους ιδιώτες η πώληση ενέργειας για να τους επιλέξουν τα νοικοκυριά… Εδώ, ο «από μηχανής νεοφιλελεύθερος θεός» ακούει στο όνομα της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που έχει συντάξει τη δική της λίστα με λιγνιτικές μονάδες (που δεν υπακούει μόνο στο ποσοστό του 40% τη συνολικής λιγνιτικής παραγωγής αλλά επίσης είναι νέες και με μεγάλη διάρκεια ζωής) οι οποίες απαιτεί να πουληθούν σε ιδιώτες. Πρόκειται για πραγματικά αποκαλυπτήρια, δεδομένου ότι ελάχιστες φορές μέχρι τώρα η ίδια η ΕΕ αναλάμβανε να εμπλακεί τόσο ενεργά και άμεσα στη διάλυση μιας δημόσιας επιχείρησης και στη στήριξη ιδιωτών…

Απέναντι στον αργό θάνατο που επιφυλάσσουν για τη ΔΕΗ οι δημοπρασίες, οι ανανεώσιμες πηγές, οι ανεξόφλητοι λογαριασμοί και η πώληση μεριδίων αγοράς και μονάδων παραγωγής πολλοί εμφανίζουν ως σωτηρία το σχέδιο της «μικρής ΔΕΗ», που προέβλεπε την απόσπαση και πώληση του 30% της μονάδας (παραγωγή, πελάτες, προσωπικό, κοκ). Και τότε όμως θα έμενε στο δημόσιο το πιο προβληματικό κομμάτι των μονάδων παραγωγής (πχ γερασμένες με σύντομη ημερομηνία λήξης) και των καταναλωτών (αυτοί που χρωστούν τα 2,4 δισ. ευρώ…) οδηγώντας στο τέλος της ημέρας τη ΔΕΗ σε χρεοκοπία…

Έστω και τώρα δεν είναι αργά να αντιληφθούν όσοι εμπλέκονται στην παραγωγή της ενέργειας ότι η περιβόητη απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας έφερε μαζί της την κλιμακούμενη ενεργειακή φτώχεια (ήδη μετρήσαμε τον πρώτο νεκρό της φετινής χρονιάς από αναθυμιάσεις μαγκαλιού στις 29 Σεπτεμβρίου στη Λίμνη Πλαστήρα) και τη χρεοκοπία της ΔΕΗ. Η συνέχιση της πορείας ιδιωτικοποίησης θα οξύνει αυτή την κατάσταση σε βάρος των συνθηκών ζωής εκατομμυρίων και των δημόσιων οικονομικών. Στόχος δεν μπορεί να είναι άλλο πια η απελευθέρωση όσο αποδεδειγμένα αυτή οδηγεί στο θάνατο και τεράστιες ζημιές. Στόχος δεν μπορεί να είναι άλλος από την ενεργειακή κυριαρχία και την εξασφάλιση σε όλο τον πληθυσμό φθηνής και καθαρής ενέργειας. Όλα τα υπόλοιπα οξύνουν τις παλιές και δημιουργούν νέες κοινωνικές αντιθέσεις!

Δευτέρα 16 Οκτωβρίου 2017

Πηγή: Περιοδικό Επίκαιρα

Advertisements

Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως λέμε Λατινική Νομισματική Ένωση;

Όσο πυκνώνουν τα μαύρα σύννεφα πάνω από την Ευρωπαϊκή Ένωση τόσο ανθούν σενάρια Αποκάλυψης που εμφανίζουν μια πιθανή διάλυσή της ΕΕ, η οποία φέτος γιορτάζει τα 60 της χρόνια, ως ενδεχόμενο ισοδύναμο με πλανητική καταστροφή.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Κι οι αφορμές κάθε άλλο παρά λίγες ή ήσσονος σημασίας είναι. Μένοντας μόνο στα σημαντικότερα ξεχωρίζουμε:

Πρώτο, την άνοδο της εκλογικής επιρροής μιας σειράς κομμάτων που προέρχονται συνήθως αλλά όχι πάντα από το χώρο της Άκρας Δεξιάς, τα οποία θέτουν ακόμη και αίτημα εξόδου της χώρας τους από την ευρωζώνη και την ΕΕ. Από την Ολλανδία και τη Γαλλία, μέχρι την Ιταλία και την Αυστρία πολιτικοί ευρείας απήχησης που διεκδικούν ακόμη και την πρωθυπουργία (πχ Μπέπε Γκρίλο στην Ιταλία) ή την προεδρία (Λε Πεν στη Γαλλία) χαρακτηρίζουν απερίφραστα επιζήμια τη συμμετοχή της χώρας τους προπαγανδίζοντας τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, που είναι σίγουρο ότι θα προκρίνει την έξοδο.

Η δεύτερη αμφισβήτηση της ΕΕ προέρχεται από τις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, με προεξάρχουσα την κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, που αρνήθηκαν το 2016 να αποδεχθούν την μεταναστευτική πολιτική που υιοθέτησαν οι Βρυξέλλες. Στο απόγειο εκείνης της κρίσης πήγαν οι Βρετανοί στις κάλπες ψηφίζοντας μαζικά την έξοδο της χώρας τους από την ΕΕ, τον Ιούλιο του 2016.

Η τρίτη αμφισβήτηση της ΕΕ, όπως τουλάχιστον την ξέραμε, προέρχεται από το στενό της πυρήνα. Οι αναφορές της Μέρκελ στην ΕΕ των πολλών ταχυτήτων, η Λευκή Βίβλος του Γιουνκέρ με τα πέντε σενάρια εξέλιξης της ΕΕ και η μίνι σύνοδος στη γαλλική πρωτεύουσα του άτυπου διευθυντηρίου (Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία και Ιταλία) έδειξαν πως οι αρχές της τυπικής ισότητας που προβλέπονται στα καταστατικά έγγραφα της Ένωσης πλέον παραβιάζονται και δημοσίως. Γιατί, πίσω από τις κουρτίνες, κανείς δεν αμφέβαλε πώς η Γερμανία αποφάσιζε για τα πάντα…

Τέλος, η τέταρτη πίεση που δέχεται η ΕΕ είναι εισαγόμενη και προέρχεται από τις ΗΠΑ. Οι επιθέσεις του Τραμπ, με αφορμή το εμπορικό πλεόνασμα της Γερμανίας για παράδειγμα, οξύνουν τις φυγόκεντρες τάσεις στην Ένωση, εμφανίζοντας ως πιθανό ακόμη και ευκταίο σενάριο τη διάλυσή της. Προοπτική που εμφανίζεται ως η συντέλεια του κόσμου. Διπλωμάτες και διεθνής Τύπος, ειδικά το 2012 και 2013, παρομοίαζαν την Ευρωπαϊκή Ένωση ακόμη και με τη Σοβιετική Ένωση το 1987 ή το 1988, δηλαδή λίγους μήνες πριν αρχίσει η αποσύνθεσή της, για να ακολουθήσουν πόλεμοι κι εμφύλιοι που προκάλεσαν χιλιάδες νεκρούς…

Δε θα είναι και το τέλος του κόσμου…

Μια ματιά ωστόσο στην ιστορία είναι αρκετή για να δούμε ότι ένα πιθανό τέλος της ΕΕ δεν θα ισοδυναμεί με το τέλος του κόσμου, όπως, κατά συμμετρικό τρόπο, κι η ίδρυσή της δεν σήμανε την αρχή του κόσμου. Πριν φτάσουμε στον 20 αιώνα, πολλές φορές υιοθετήθηκαν μορφές οικονομικής ολοκλήρωσης, με την οικειοθελή προσχώρηση ανεξάρτητων κρατών, στο πλαίσιο των οποίων όχι μόνο καταργήθηκαν εμπορικοί φραγμοί, αλλά επίσης επήλθαν και νομισματικές ενοποιήσεις. Η πιο προωθημένη ενοποίηση εξ αυτών ήταν η Λατινική Νομισματική Ένωση, που ιδρύθηκε το 1865, χωρίς ωστόσο ποτέ να λάβει την αυστηρή και σε βάθος ενοποίηση που έλαβε η ευρωζώνη. Όπως αναφέρει ο Λευτέρης Τσουλφίδης στο βιβλίο του Οικονομική Ιστορία της Ελλάδας (Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας, 2003) «η ονομασία προέρχεται από το γεγονός ότι τα ιδρυτικά μέλη της ένωσης, δηλαδή η Γαλλία, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Ιταλία, είναι χώρες που η γλώσσα της καθεμιάς από αυτές έχει λατινικές ρίζες». Στη Λατινική Νομισματική Ένωση συμμετείχε, κατόπιν πολλών προσπαθειών και διαμαρτυριών και η Ελλάδα για ένα σύντομο χρονικό διάστημα.

Στο σπουδαίο βιβλίο του με τίτλο Μια ιστορία των νομισματικών ενώσεων (εκδ. Routledge, 2003) ο βρετανός συγγραφέας Τζον Τσόουν διακρίνει σε δύο κατηγορίες τις νομισματικές ενώσεις. Στην πρώτη γενική κατηγορία υπάγονται εκείνες οι ενώσεις μεταξύ κρατών που συνδέονται υπό ένα χρυσό (ή αργυρό) κανόνα, με το κάθε νόμισμα να προσδιορίζεται σε όρους χρυσού (ή αργύρου), υπό την έννοια ότι οι συναλλαγματικές ισοτιμίες είναι σταθερές. Οι ενώσεις «δεύτερου τύπου» είναι πιο ελεύθερες, με ανεξάρτητες νομισματικές πολιτικές και απαντώνται μεταξύ χωρών που συνδέονται με «γάμο ή κατάκτηση» ή είναι δημιουργήματα αγώνων ανεξαρτησίας. Η Λατινική Νομισματική Ένωση άνηκε στην πρώτη κατηγορία.

Επιχειρώντας μια αποτίμηση της ανόδου και της πτώσης της Λατινικής Νομισματικής Ένωσης, μόνο και μόνο για να φανεί ο ιστορικός, δηλαδή πεπερασμένος, χαρακτήρας κάθε τέτοιας μορφής οικονομικής συνεργασίας κι ενοποίησης, μπορεί να ειπωθεί σε αδρές γραμμές ότι τέσσερις ήταν οι δυνάμεις που οδήγησαν κι επέβαλαν τη δημιουργία της: Η ταχεία φιλελευθεροποίηση των οικονομιών και του εμπορίου, η ραγδαία άνοδος της Γαλλίας στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, οι τριγμοί που δεχόταν το διμεταλλικό νομισματικό σύστημα και οι αλλεπάλληλοι κλυδωνισμοί που δοκίμαζαν την κοινωνική ζωή μέσω οικονομικών κρίσεων και επαναστάσεων. Στο έδαφος που διαμόρφωσαν οι τέσσερις αυτές δυναμικές δημιουργήθηκε η Λατινική Ένωση, που μπορεί να χαρακτηριστεί πρόδρομος του ευρώ.

Αποτέλεσμα της εξωστρέφειας

Μια από τις πιο γλαφυρές περιγραφές που περιλαμβάνονται στην Εποχή του κεφαλαίου 1848-1875 (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας, 1994), του Έρικ Χομπσμπάουμ αφορά την ιλιγγιώδη ανάπτυξη του ευρωπαϊκού καπιταλισμού. Της έκρηξής του προηγήθηκε κατά τον βρετανό ιστορικό «ο νομικός ενταφιασμός του μεσαιωνικού και μερκαντιλιστικού πνεύματος» που το πρώτο μισό του 19ου αιώνα αγκάλιασε πλήθος τομέων: από την απελευθέρωση της ιδιωτικής επιχείρησης με την διευκόλυνση της ίδρυσης εταιρειών, που χαρακτηρίστηκε ο μοχλός της βιομηχανικής ανάπτυξης, μέχρι την κατάργηση των νόμων για την τοκογλυφία και την εξάλειψη κάθε περιορισμού στην εξορυκτική και μεταλλευτική δραστηριότητα. Μάλιστα, η επέλαση του οικονομικού φιλελευθερισμού δεν περιορίστηκε μόνο στις χώρες όπου πολιτικά είχε θριαμβεύσει ο φιλελευθερισμός, όπως στην Αγγλία, τη Γαλλία και τις Κάτω Χώρες. Παρατηρήθηκε ακόμη και στις απόλυτες μοναρχίες και ηγεμονίες της Κεντρικής Ευρώπης. Μάλιστα η φιλελεύθερη προέλευση εκείνη της εποχής μοιράζεται κάτι κοινό με τη σύγχρονη φιλελεύθερη προέλαση: Η τάση κατάργησης κάθε εμπορικού ή άλλου φραγμού και η πρόωρη παγκοσμιοποίηση δεν υποκινούταν μόνο από ιδεολογικές επιλογές. Πιο σημαντικό ρόλο διαδραμάτιζε η ανάγκη εύρεσης νέων αγορών δεδομένης της φτώχειας στο εσωτερικό των χωρών που προήλαυνε το φιλελεύθερο άρμα. «Η εγχώρια αγορά των φτωχών, στο βαθμό που οι ανάγκες της δεν ικανοποιούνταν από τους αγρότες και τους μικροτεχνίτες, δεν θεωρούνταν ακόμη σημαντικό υπόστρωμα για πραγματικά θεαματική οικονομική πρόοδο… Η τεράστια εξωστρεφής διεύρυνση της αγοράς τόσο για τα καταναλωτικά αγαθά όσο και, ίσως πάνω απ’ όλα, τα αγαθά που χρειάζονταν για να κατασκευαστούν οι καινούργιες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, να εξοπλιστούν οι εταιρείες μεταφορών, να αποδώσουν οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, να χτιστούν οι καινούργιες πόλεις, ήταν απαραίτητη», γράφει ο βρετανός ιστορικός που έφυγε από τη ζωή το 2012, για να συμπληρώσει: «Ό,τι μπορούσε να πουληθεί πουλιόταν, ακόμη και προϊόντα που συναντούσαν έντονη αντίσταση στις χώρες αποδέκτες, όπως το όπιο, του οποίου οι εξαγωγές από τη βρετανική Ινδία στην Κίνα υπερδιπλασιάστηκαν σε ποσότητα και σχεδόν τριπλασιάστηκαν σε αξία». Σε αυτό ακριβώς το οικονομικό περιβάλλον συγκλήθηκε το 1865 στο Παρίσι το συνέδριο που σήμανε την επίσημη ίδρυση της Λατινικής Ένωσης, ένα χρόνο αργότερα, την 1η Αυγούστου 1866.

Γαλλικό σχέδιο

Το ζητούμενο ωστόσο δεν ήταν μόνο να ρυθμιστούν οι λεπτομέρειες ενός νομισματικού συστήματος που δεν ανταποκρινόταν πλέον στις ανάγκες της οικονομίας. Το ζητούμενο, επίσης, ήταν να κατοχυρωθεί κι η γαλλική ηγεμονία. Όπως ακριβώς η μεταπολεμική νομισματική τάξη, η οποία καθορίσθηκε επί αμερικανικού εδάφους στη συνάντηση του Μπρέτον Γουντς το 1945, έφερε ανεξίτηλη τη σφραγίδα της αναδυόμενης αμερικανικής ηγεμονίας για το Δυτικό ημισφαίριο με την ίδρυση του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, όπως ακριβώς η ίδρυση του ευρώ συμπυκνώνει και προωθεί περαιτέρω τα σχέδια της σύγχρονης γερμανικής επέκτασης εντός κι εκτός ηπείρου, έτσι προς τα μέσα του 19ου αιώνα, το τέλος των Ναπολεόντειων Πολέμων (1803-1815) έβρισκε τη Γαλλία στη θέση του ρυθμιστή των ευρωπαϊκών πραγμάτων.

«Είναι πιθανό ότι η Λατινική Ένωση ήταν ένα από τα κύρια πολιτικά σχέδια του αυτοκράτορα Ναπολέοντα. Όπως ο Ναπολέων ο Πρώτος, επεδίωκε να καθορίσει τη νομοθεσία των άλλων χωρών και θεωρούσε βοήθεια στη γαλλική επιρροή ότι η νομισματική μονάδα και ο νομισματικός κανόνας της Γαλλίας θα επιβάλλονταν σε άλλα κράτη ως το καλύτερο που θα μπορούσε να επινοηθεί. Θεωρούταν, δίχως άλλο, ότι μια τέτοια επέκταση των γαλλικών νόμων θα προσέφερε εμπορική και βιομηχανική επιρροή που θα καθιστούσαν δυνατή την επίτευξη περισσότερης ή λιγότερης πολιτικής ισχύος για τη Γαλλία στις χώρες που θα συμμετείχαν στη νομισματική ένωση. Ασαφή όνειρα για επέκταση που μπορεί να είχαν προσδοθεί στο νέο νομισματικό σύστημα φαίνεται πως είχαν ικανοποιηθεί και αφειδώς είχαν διανεμηθεί προσκλήσεις συμμετοχής στην ένωση προς όλους» (Ιστορία της Λατινικής Νομισματικής Ένωσης, Henry Parker Willis, 1901). Δεν ξενίζει επομένως που στο τέλος η Λατινική Ένωση, πριν διαλυθεί επίσημα το 1928, αριθμούσε δεκάδες χώρες. Η Ελλάδα ενδεικτικά υπέγραψε τη συμφωνία στις 10 Απριλίου 1867, ενώ η υιοθέτηση του συστήματος έγινε 15 ολόκληρα χρόνια αργότερα: το Νοέμβριο του 1882.

Η τρέλα του διμεταλλισμού

Σε υλικό επίπεδο η προώθηση των γαλλικών συμφερόντων περνούσε μέσα από την υιοθέτηση του διμεταλλικού νομισματικού συστήματος. Ο Τζον Τσόουν, διεθνής φορολογικός σύμβουλος ο ίδιος (δεν του λείπουν δηλαδή οι γνώσεις για να αντιληφθεί και να αξιολογήσει ακόμη και τα πιο περίπλοκα νομισματικά συστήματα) στο βιβλίο του που προαναφέραμε παραθέτει μια ρήση, βάσει της οποίας «τρεις είναι οι δρόμοι που σε οδηγούν στην τρέλα: η αγάπη, η φιλοδοξία και η μελέτη του διμεταλλισμού»…

Με πολύ απλά λόγια το διμεταλλικό σύστημα βασιζόταν στον άργυρο και το χρυσό. Ο λόγος για τον οποίο ήταν αναγκαία, τότε, και τα δύο μέταλλα εξηγείται πολύ παραστατικά από τους Γ. Αλογοσούφη και Σ. Λαζαρέτου στο βιβλίο τους Η δραχμή (εκδόσεις Αθηναϊκή Οικονομική, 1997): «Αν και για την αποτελεσματικότητα του νομισματικού συστήματος απαιτείται μία μόνο μορφή χρήματος, στα αμιγώς μεταλλικά συστήματα δεν ήταν δυνατό να εξυπηρετηθούν όλες οι οικονομικές συναλλαγές με μία μορφή μετάλλου. Το ποσό του χρυσού που ήταν αναγκαίο για την διεκπεραίωση πολλών καθημερινών συναλλαγών ήταν πολύ μικρό. Η κοπή τόσων μικρών χρυσών νομισμάτων δεν ήταν ούτε τεχνικά εφικτή, αλλά ούτε εξυπηρετούσε τις συναλλαγές. Από την άλλη πλευρά, για μεγάλες συναλλαγές, το βάρος των αργυρών νομισμάτων που απαιτείτο, ήταν υπερβολικά μεγάλο. Έτσι στην πράξη ήταν πολύ πιο αποτελεσματικό να υπάρχουν αργυρά νομίσματα για μικρές συναλλαγές και χρυσά για μεγάλες».

Από δω και πέρα όμως αρχίζουν τα προβλήματα γιατί η σχετική τους τιμή έπρεπε διαρκώς να κρατείται σταθερή και η ισοτιμία που είχε επιβληθεί (15,5 μέρη αργύρου προς 1 μέρος χρυσού) δεν μπορούσε να μένει απαράλλαχτη στο πέρασμα του χρόνου για πολλούς λόγους. Ο σημαντικότερος ήταν οι νέες ανακαλύψεις κοιτασμάτων χρυσού ή αργύρου, που άλλαζαν την σχετική τιμή. Για παράδειγμα οι ανακαλύψεις τεράστιων κοιτασμάτων χρυσού στη Ρωσία, την Αυστραλία και την Καλιφόρνια αύξησαν την προσφορά χρυσού, με αποτέλεσμα να μειωθεί η τιμή του, ως προς τον άργυρο, τις δεκαετίες του 1850 και 1860.

Δύο παραδείγματα είναι αρκετά για να φανεί το χάος που συχνά προκαλούταν κι έχρηζε ρύθμισης με ένα διεθνές σύστημα, όπως επιχείρησε να κάνει η Λατινική Ένωση. Και τα δύο αφορούσαν λάθη στον υπολογισμό της σχετικής τιμής που ως πρωταγωνιστές είχαν τα δύο σπουδαιότερα, από οικονομική άποψη, κράτη τα οποία δεν συμμετείχαν στη Λατινική Ένωση. Το αμερικανικό νομισματοκοπείο χαρακτηριστικά με αφορμή μια υπερτίμηση του αργύρου, στο επίπεδο 15 προς 1 (κι όχι 15,5 προς 1) προκάλεσε την εξαφάνιση των χρυσών νομισμάτων καθώς οι κερδοσκόποι της εποχής τα αγόραζαν από τις ΗΠΑ έναντι αργύρου για να τα εξάγουν στη Γαλλία, όπου τα πουλούσαν έναντι 15,5 μερών αργύρου, για να επανεξάγουν τον άργυρο στις ΗΠΑ, κοκ. Το δεύτερο παράδειγμα ως επίκεντρο έχει το νομισματοκοπείο της Αγγλίας, όταν διευθυντής ήταν ο Ισαάκ Νεύτων, το 1717 για την ακρίβεια. Συγκεκριμένα, ο ορισμός πολύ χαμηλής τιμής για τον άργυρο (σε σχέση πάντα με το χρυσό) οδήγησε σε εξαφάνιση τα αργυρά νομίσματα. Έγιναν ανάρπαστα, με άλλα λόγια. Το πάθημα του Νεύτωνα εξελίχθηκε σε μάθημα για την Αγγλία που πολύ γρήγορα εγκατέλειψε το διμεταλλικό σύστημα, και υιοθέτησε από το 1821 τον κανόνα του χρυσού ως το εθνικό νομισματικό της σύστημα.

Το ίδιο έκαναν σιγά – σιγά και τα υπόλοιπα μέλη της Λατινικής Νομισματικής Ένωσης καθώς παρά τις επίμονες προσπάθειες της Γαλλίας να κλειδώσουν οι ισοτιμίες των δύο μετάλλων τα αποτελέσματα ήταν αναντίστοιχα των προθέσεων. Κι εδώ πάντως το δικό της ρόλο έπαιξε η γεωπολιτική, καθώς η νίκη της Γερμανίας στο γαλλο-πρωσικό πόλεμο και η μεγάλη αποζημίωση που εισέπραξε από τη Γαλλία έθεσε τις βάσεις για να υιοθετηθεί κι εκεί ο κανόνας χρυσού, που στη συνέχεια τον ενσωμάτωσαν κι όλες οι χώρες που συνέχιζαν να έχουν διμεταλλικό σύστημα: από τη Λατινική Ένωση μέχρι τις Κάτω και τις Σκανδιναβικές χώρες. Με αυτό τον τρόπο μετατράπηκε σε διεθνής, λόγω της ευκολίας και της σταθερότητας τιμών και ισοτιμιών που παρείχε. Επί της ουσίας ωστόσο ήταν συνώνυμος της δρακόντειας λιτότητας.

Πολιτική ένωση, η Λατινική…

Τέλος, τη δική τους σημασία στην προώθηση της Λατινικής Νομισματικής Ένωσης είχαν και οι πολιτικές προτεραιότητες. Εν συντομία, η Λατινική Ένωση τότε, όπως και η ΕΕ σήμερα, αποτελούσε ένα πολιτικό πρότζεκτ για την υπέρβαση των οικονομικών κρίσεων και των αλλεπάλληλων επαναστάσεων που συγκλόνιζαν την Ευρώπη. «Η ισχύς εν τη ενώσει» θα μπορούσε να είναι το σύνθημα της Λατινικής Ένωσης. «Αυτό που μας κάνει τη μεγαλύτερη εντύπωση, αναδρομικά, για το πρώτο μισό του 19ου  αιώνα», γράφει ο Χομπσμπάουμ, «είναι η αντίθεση ανάμεσα στο τεράστιο και ραγδαία αυξανόμενο παραγωγικό δυναμικό της καπιταλιστικής εκβιομηχάνισης και την ανικανότητά του, θα λέγαμε, να διευρύνει τη βάση του, να σπάσει τα δεσμά που το κρατούσαν αιχμάλωτο… Γι’ αυτό το λόγο οι δεκαετίες του 1830 και 1840 ήταν περίοδοι κρίσης». Προς επίρρωση οι επαναστάσεις που σημάδεψαν την Ευρώπη από την μια άκρη ως την άλλη, με έτος αιχμής το 1848 το οποίο χαρακτηρίστηκε και Άνοιξη των Λαών: Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Δανία, Ουγγαρία, Σουηδία, Ελβετία, Βέλγιο, Ιρλανδία, κ.λπ.

Συμπερασματικά, ο πολυτάραχος βίος της Λατινικής Νομισματικής Ένωσης, δείχνει πώς κάθε σχέδιο οικονομικής ενοποίησης δε συνιστά κατ’ ανάγκην πρόοδο. Ορίζεται από τα κυρίαρχα οικονομικά συμφέροντα της εποχής του, και τις αντιθέσεις που την διαπερνούν. Ό,τι συμβαίνει και με την ΕΕ. Κι όπως το τέλος της Λατινικής Ένωσης δεν μας οδήγησε στην εποχή των σπηλαίων, έτσι κι ένα πιθανό τέλος της ΕΕ δε θα σημάνει κατ’ ανάγκη κοινωνικό πισωγύρισμα…

Πηγή: περιοδικό Nexus

Ραγδαία αύξηση των εργαζόμενων φτωχών

Πριν πολλά χρόνια η φτώχεια ευδοκιμούσε μεταξύ όσων δεν ήθελαν να εργαστούν και όσων ήθελαν μεν, αλλά δεν μπορούσαν.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Στη συνέχεια πέρασε στους συνταξιούχους, με την εγκατάλειψη μάλιστα των αναδιανεμητικών συστημάτων και την υιοθέτηση των κεφαλαιοποιητικών να αυξάνει το ποσοστό των φτωχών μεταξύ των συνταξιούχων. Εσχάτως, η φτώχεια ήρθε και στρογγυλοκάθισε μεταξύ των εργαζομένων. «Οι εργαζόμενοι φτωχοί είναι ένα σημαντικό τμήμα στις συνολικές στατιστικές της ανεργίας κι εκτιμάται ότι αποτελούν το 10% των ευρωπαίων εργατών», τονίζει σχετική έρευνα που δόθηκε μόλις πριν λίγες μέρες στη δημοσιότητα (In work poverty in the EU, Eurofound).

Τα συμπεράσματά της έκθεσης δεν θα προκαλούσαν τόσο εντύπωση αν δεν διανύαμε μια περίοδο αυξημένης αισιοδοξίας για την οικονομία της ευρωζώνης. Μετά μάλιστα και την αναβάθμιση της Πορτογαλίας από τον οίκο S&P σε επενδυτικό επίπεδο που σηματοδότησε τη σχετική επιστροφή της στην κανονικότητα αυξάνονται και πληθύνονται αναλύσεις και δημοσιεύματα που υπογραμμίζουν τις επιτυχίες της ευρωπαϊκής οικονομίας, σε τέτοιο βαθμό ώστε οι επιδόσεις της να είναι συγκρίσιμες με αυτές των ΗΠΑ. Μοναδικό μελανό σημείο το γεγονός ότι η καταγεγραμμένη επιτυχία αποδίδεται σε μεγάλο σχετικά βαθμό στη χαλαρή νομισματική πολιτική της ΕΚΤ. Δεν είναι δηλαδή αυτοτροφοδούμενη. «Χρειάζεται προσοχή», έγραφαν οι Financial Times την Τρίτη 19 Σεπτεμβρίου και συνέχιζαν: «Συγκεκριμένα, πρέπει να αναγνωρίσουμε το βαθμό στον οποίο η ανάκαμψη της ευρωζώνης είναι το άμεσο αποτέλεσμα των πολιτικών στήριξης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας – και οι κίνδυνοι από τη διακοπή του πακέτου πολύ άμεσοι», δεδομένου ότι τον Οκτώβριο θα ανακοινωθεί ο ρυθμός μείωσης τη Ποσοτικής Χαλάρωσης από τις αρχές του νέου χρόνου. Η Ποσοτική Χαλάρωση επομένως συνέβαλε στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας μειώνοντας τα επιτόκια δανεισμού, έστω κι αν αποδείχθηκε ότι δεν μπόρεσε να υποκινήσει μια πιο δυναμική τάση μεγέθυνσης, ενώ ήταν μικρής σχετικά διάρκειας.

Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ότι το αποτύπωμά της στην κοινωνική ευημερία ήταν ανύπαρκτο, όπως δείχνουν τα στοιχεία και τα κυριότερα ευρήματα για την έκταση της φτώχειας μεταξύ των εργαζομένων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η αύξηση της φτώχειας από το 2007, πριν δηλαδή ξεσπάσει η κρίση, όταν ανερχόταν στο 8% στο 10% με βάση τις τελευταίες μετρήσεις. Πρόκειται για μια αύξηση κατά 25%, που δείχνει ότι οι μεταρρυθμίσεις που συνόδευσαν την κρίση επιδείνωσαν τους όρους εργασίας και ζωή εκατομμυρίων εργαζομένων, δεδομένου ότι υπάρχει πεντακάθαρη σύνδεση της φτώχειας με τις άτυπες εργασιακές σχέσεις. «Καθώς η ανεργία αυξήθηκε σημαντικά στη διάρκεια της κρίσης, αυτοί που διατήρησαν τις δουλειές τους ή εξήλθαν από την ανεργία συχνά βρέθηκαν να εργάζονται με μικρότερους ρυθμούς, με λιγότερες ώρες και μειωμένη επαγγελματική ασφάλεια… Οι πιο συνηθισμένοι μηχανισμοί που οδηγούν στη φτώχεια μεταξύ των εργαζομένων είναι οι χαμηλές αμοιβές», αναφέρει η έρευνα.

Εξετάζοντας τη σχέση εργασίας μεταξύ όσων εργαζομένων βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας το υψηλότερο ποσοστό παρατηρείται σε όσου εργάζονται με σχέση μερικής και όχι πλήρους απασχόλησης. Ακόμη δε υψηλότερο ποσοστό παρατηρείται μεταξύ εκείνων των εργαζομένων που απασχολούνται με μορφή ακούσιας μερικής απασχόλησης, όπως αποκαλούνται όσοι προτιμούν εργασία πλήρους απασχόλησης, αλλά δε βρίσκουν και καταφεύγουν από ανάγκη στην μερική απασχόληση.

Εξετάζοντας τις χώρες που κρατούν τα σκήπτρα στους εργαζόμενους φτωχούς στη δεύτερη θέση (μετά τη Ρουμανία που βρίσκεται στο υψηλότερο βάθρο) βρίσκεται η Ελλάδα, αποδεικνύοντας ότι η φτώχεια δεν έπληξε μόνο όσους βρέθηκαν στη στρατιά των ανέργων ή των συνταξιούχων, αλλά έπληξε ακόμη και τους εργαζόμενους.

Ούτε καν με επίδομα ανεργίας 500.000 μισθωτοί!

Στην έκθεση υπάρχει ειδική αναφορά στη χώρα μας όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται: «Από το 2009 η Ελλάδα έχει δει μια δραστική μείωση στους ελάχιστους μισθούς και συνολικά τα εισοδήματα. Ταυτόχρονα, οι φόροι αυξήθηκαν και για τους υπαλλήλους και τους αυτο-απασχολούμενους, ενώ αυξήθηκαν οι ασφαλιστικές εισφορές για τους αυτο-απασχολούμενους. Όλα αυτά οδήγησαν σε μειωμένα εισοδήματα και αγοραστική δύναμη για τους εργάτες όπως επίσης και σε πτώση στο μέσο διαθέσιμο εισόδημα και το όριο φτώχειας. Ειδικότερα, οι ελάχιστοι μισθοί στην Ελλάδα μειώθηκαν ως αποτέλεσμα ενός νόμου του 2012 (νόμος 4046) κατά 22% (από 751 σε 586 ευρώ μηνιαίως) και κατά 32% για τους νέους κάτω των 25 ετών (σε 510 ευρώ μηνιαίως). Η άνοδος στις ελαστικές μορφές απασχόλησης (με κύριο αποτέλεσμα την μετατροπή της εργασίας πλήρους απασχόλησης σε μερική ή κυκλική) έχει μειώσει σοβαρά το εισόδημα από μισθούς. Η ΓΣΕΕ εκτιμά ότι 500.000 εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης αμείβονται με καθαρούς μισθούς μικρότερους από το ελάχιστο επίδομα ανεργίας, που ανέρχεται σε 360 ευρώ μηνιαίως»! Η σημασία που αποδίδει η έκθεση στις αντεργατικές αλλαγές που ψηφίστηκαν τα προηγούμενα χρόνια επιβεβαιώνει ότι καμιά αύξηση των ρυθμών μεγέθυνσης του ΑΕΠ στη σύγχρονη Ελλάδα, όσο επιθυμητή και αναγκαία προϋπόθεση κι αν είναι, δεν πρόκειται να μειώσει τον αριθμό των εργαζόμενων φτωχών, που δημιουργούνται από τις ελαστικές μορφές εργασίας και τους εξευτελιστικούς μισθούς.

Δεν είναι ο ρυθμός της ανάπτυξης, είναι το επίπεδο των μισθών σαν να βροντοφωνάζει η έκθεση…

Εντύπωση επιπλέον προκαλούν οι επιδόσεις δύο άλλων χωρών: της Εσθονίας και της Γερμανίας. Η μικρή βαλτική χώρα, πέρα από τον έξαλλο φιλοναζισμό που ενώνει όλη την πολιτική της ηγεσία, παινεύεται και για τις επιδόσεις της στην ψηφιακή επανάσταση, καμαρώνοντας ότι έχει υλοποιήσει μεταρρυθμίσεις που δεκάδες άλλες ανεπτυγμένες χώρες συζητούν εδώ και δεκαετίες: από την ψηφιακή ταυτότητα μέχρι την εισαγωγή της εκμάθησης γλωσσών προγραμματισμού στις χαμηλότερες βαθμίδες της εκπαίδευσης. Φαίνεται ωστόσο ότι αυτές οι μεταρρυθμίσεις δεν εγγυήθηκαν ποιοτικές θέσεις εργασίας ούτε αξιοπρεπείς αμοιβές. Προς τι επομένως τόσες τυμπανοκρουσίες όταν κι ο «νέος θαυμαστός κόσμος» της υψηλής τεχνολογίας αποδεικνύεται εξ ίσου άδικος και γεμάτος στερήσεις με τον παλιό;

Η άλλη χώρα που ξεχώρισε στη λίστα με την αύξηση του κινδύνου ένταξης στη συνεχώς διευρυνόμενη κατηγορία των εργαζόμενων φτωχών από το 2007 ως το 2014 είναι η Γερμανία που μετά την Εσθονία και τη Βουλγαρία κατέγραψε την μεγαλύτερη αύξηση, κατά 2,4%. Εδώ φαίνεται το «θαύμα» των μίνι θέσεων εργασίας (mini jobs) που μπορεί να μείωσαν την ανεργία δεν αύξησαν ωστόσο την κοινωνική ευημερία. Το παράδειγμα της Γερμανίας επιβεβαιώνει που οδηγούν τα μέτρα ελαστικοποίησης της αγοράς εργασίας: στη φτωχοποίηση των εργαζομένων που είναι, φυσικά, η άλλη όψη της αύξησης των κερδών.

Πηγή: Περιοδικό Επίκαιρα

Στο κόκκινο οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Το Τέξας, τη στιγμή που ο τυφώνας Χάρβεϊ υποχωρεί κι αρχίζει να γίνεται πλέον ορατή η καταστροφή που δημιούργησε, θυμίζει η ελληνική οικονομία, σύμφωνα με τον καθηγητή Διονύση Γράβαρη και επιστημονικό διευθυντή του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ. Η επισήμανσή του έγινε στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου στις 5 Σεπτεμβρίου όπου παρουσιάστηκε η εξαμηνιαία έρευνα αποτύπωσης οικονομικού κλίματος στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. (Εδώ είναι δημοσιευμένη ολόκληρη η έρευνα).

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Αν έπρεπε να ξεχωρίσουμε ένα εύρημα από τη βαρύνουσας σημασίας έρευνα που δημοσιεύεται δύο φορές το χρόνο, είναι ότι για το επόμενο εξάμηνο προβλέπονται 12.500 ως 13.000 λουκέτα που θα μπουν κυρίως σε πολύ μικρές επιχειρήσεις και θα πλήξουν 25.000 θέσεις εργασίας.

Ανοίγοντας την παρουσίαση ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Γ. Καββαθάς επισήμανε για πολλοστή φορά την ανάγκη καθιέρωσης ακατάσχετου λογαριασμού για τις επιχειρήσεις καθώς η αυξημένη χρήση POS απειλεί να οδηγήσει σε κλείσιμο τις επιχειρήσεις που οφείλουν. Σύμφωνα με την ίδια την έρευνα το 32,5% του κύκλου εργασιών γίνεται πλέον μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών. Το γεγονός όμως ότι η δέσμευση των ποσών δεν οδηγεί αυτόματα σε συμψηφισμό με τα χρέη στη εφορία, ώστε να μειώνεται ισόποσα η οφειλή, δημιουργεί τεράστια αδιέξοδα καθώς το POS από τη μια αφαιρεί ρευστότητα την επιχείρηση κι από την άλλη αφήνει τα χρέη στο ύψος τους και τους μικρομεσαίους στην απόγνωση…

Βασικό εύρημα της έρευνας είναι ότι το πρώτο εξάμηνο του 2017 σηματοδοτεί τη σταδιακή επαναφορά της οικονομικής δραστηριότητας σε ένα ελάχιστο επίπεδο κανονικότητας, το οποίο εκδηλώνεται με τη βελτίωση πολλών και σημαντικών δεικτών. Κάπου εδώ όμως σταματούν και τα καλά νέα καθώς η γενική εικόνα παραμένει αρνητική.

Για παράδειγμα, το 58,4% των ερωτηθέντων (που περιλαμβάνει 1.006 μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις απ’ όλη την Ελλάδα) δήλωσε ότι η κατάσταση της επιχείρησής του επιδεινώθηκε το τελευταίο εξάμηνο. Μόνο το 8,7% δήλωσε ότι βελτιώθηκε ενώ το 32,7% απάντησε ότι η κατάσταση παρέμεινε αμετάβλητη. Η πλειοψηφία επίσης (65,1%) δήλωσε ότι μειώθηκε η ρευστότητα της επιχείρησης (ενώ αύξηση δήλωσε το 8,3% και στασιμότητα το 25,8%), ενώ ένα συγκρίσιμο ποσοστό της τάξης του 62,2% χαρακτήρισε αμετάβλητη την επενδυτική δραστηριότητα του προηγούμενου εξαμήνου. Όσοι δε δήλωσαν μείωση των επενδύσεων (28,2%) είναι πολλαπλάσιοι απ’ όσους δήλωσαν αύξηση (8,2%)! Οι αρνητικές απαντήσεις υπερτερούν επίσης σε ό,τι αφορά τον κύκλο εργασιών (με το 57,5% να δηλώνει μείωση), τη ζήτηση (μείωση δήλωσε το 56,2%) και τις παραγγελίες (για το 57,6% μειώθηκαν).

Εξ ίσου ζοφερή είναι και η εικόνα για το μέλλον, με την πλειοψηφία των ερωτηθέντων (47,4%) να απαντάει ότι η κατάσταση της επιχείρησής του θα επιδεινωθεί. Βελτίωση προβλέπει μόνο το 10,9% ενώ το 33% στην έρευνα που διεξήγαγε η εταιρεία Marc προβλέπει σταθερότητα. Σε ό,τι αφορά την επενδυτική δραστηριότητα περισσότεροι από δύο στους τρεις (69,4%) προβλέπουν ότι θα μείνει αμετάβλητη ενώ όσοι προδικάζουν μείωση (21,8%) υπερτερούν σημαντικά όσων δήλωσαν ότι θα αυξηθεί (4,2%). Δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις και σε ό,τι αφορά τον κύκλο εργασιών (μείωση για το 43,9%), τη ζήτηση (μείωση για το 43,5%), τη ρευστότητα (μείωση για το 47,1%) και τις παραγγελίες (μείωση για το 43,3%).

Οι συντάκτες της έκθεσης δίνουν την ακόλουθη ερμηνεία για τα παραπάνω ευρήματα, που θα πρέπει να σημειωθεί ότι διακρίνονται για την αξιοπιστία τους, δεδομένου ότι οι προβλέψεις πάντα επαληθεύονται, ενώ επίσης συμπίπτουν με τα επίσημα στοιχεία που δημοσιεύει η Στατιστική Υπηρεσία: «Η μετάθεση λήψης μέτρων για τα επόμενα δύο χρόνια (αναφορικά με το αφορολόγητο και τις παρεμβάσεις στις συντάξεις) αναβάλλει απλά τις οικονομικές αποφάσεις των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων στο μέλλον, και σε συνδυασμό με τη χαμηλή αποταμίευση και τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος, επιφέρει επιδείνωση στους δείκτες ζήτησης και επενδύσεων των μικρών επιχειρήσεων».

Η κυβέρνηση έτσι, μπορεί να ανέβαλε για το μέλλον την εφαρμογή αποφάσεων υψηλού πολιτικού κόστους, όπως η μείωση των συντάξεων και του αφορολόγητου, στο πλαίσιο της δεύτερης αξιολόγησης διασώζοντας το πολιτικό της κεφάλαιο, με αυτό τον τρόπο ωστόσο πέτυχε να παρατείνει την οικονομική στασιμότητα. Ποια δυναμική οικονομικής ανάπτυξης να δημιουργηθεί όταν όλοι περιμένουν μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος, που θα επιφέρει συρρίκνωση της καταναλωτικής δαπάνης και συνακόλουθα μείωση του τζίρου και της ρευστότητας για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις;

Αποτέλεσμα της υποτονικής ζήτησης είναι και το υψηλό ποσοστό αναξιοποίητου παραγωγικού δυναμικού. Στις μεταποιητικές επιχειρήσεις ο συγκεκριμένος δείκτης ανέρχεται σε 51,3%, που δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της εγκατεστημένης παραγωγικής δυναμικότητας παραμένει σε αχρηστία, είναι αναξιοποίητο. «1 στις 2 μηχανές βρίσκονται σε αδράνεια» όπως αναφέρει η έκθεση. Από μια άλλη οπτική γωνία αυτό το συμπέρασμα δείχνει ότι το ζητούμενο της ελληνικής οικονομίας δεν είναι οι επενδύσεις, όπως κατά κόρον επαναλαμβάνεται ακόμη κι από υπουργούς. Παραγωγική δυναμικότητα υφίσταται, το πρόβλημα είναι πως λείπει το εισόδημα που θα την έθετε σε κίνηση, επιδρώντας ευεργετικά ταυτόχρονα και στην απασχόληση…

Επί του παρόντος για πρώτη φορά η έρευνα δεν κατέγραψε μείωση της απασχόλησης, καθώς σε κάθε μία πρόσληψη αντιστοιχεί μία απόλυση. Για το επόμενο εξάμηνο ωστόσο οι προοπτικές είναι αρνητικές καθώς το ποσοστό των επιχειρήσεων που δηλώνουν ότι θα προχωρήσουν σε περικοπές θέσεων εργασίας είναι διπλάσιο από εκείνων που δηλώνουν πως θα τις αυξήσουν. Η εικόνα της απασχόλησης επιδεινώνεται να λάβουμε επίσης υπ’ όψη μας την έκταση της ελαστικής εργασίας. Όπως αναφέρει η έκθεση «η αύξηση των ευέλικτων μορφών εργασίας επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι το 36,4% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι αναγκάστηκε να μειώσει περιστασιακά τις ώρες… ποσοστό υψηλότερο σε σχέση με τον Ιούλιο του 2016. Επιπρόσθετα, το 33,8% των επιχειρήσεων δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν προβλήματα έγκαιρης καταβολής μισθοδοσίας».

Από τα ευρήματα της έρευνας ωστόσο ξεχωρίζει κι ένα ποιοτικό στοιχείο, για το οποίο ο Δ. Γράβαρης εξέφρασε την ελπίδα να είναι πρόσκαιρο και να μην παγιωθεί. Συγκεκριμένα, ένας ιδιότυπος οικονομικός δυισμός που καταδικάζει σε χειρότερες οικονομικές επιδόσεις τις μεταποιητικές, μικρές επιχειρήσεις, μεγάλης ηλικίας χωρίς προσωπικό και με ελάχιστο τζίρο. Πιο συγκεκριμένα, τις περισσότερες θετικές απαντήσεις στο ενδεχόμενο η επιχείρηση να έχει σοβαρό πρόβλημα λειτουργίας το επόμενο διάστημα σε βαθμό να κινδυνεύει να κλείσει έδωσαν οι επιχειρήσεις με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • Δραστηριοποιούνται στη μεταποίηση (ενώ ο περισσότερο αισιόδοξος κλάδος εμφανίζεται οι υπηρεσίες).
  • Έχουν 10 ως 15 έτη λειτουργίας (και τις λιγότερες θετικές απαντήσεις οι επιχειρήσεις έως 5 ετών, αυτές δηλαδή που έκαναν έναρξη εργασιών μέσα στην κρίση).
  • Δεν απασχολούν προσωπικό (ενώ στο άλλο άκρο είναι όσες απασχολούν πάνω από 5 άτομα).
  • Έχουν τζίρο κάτω από 50.000 ευρώ (όταν οι επιχειρήσεις με τον υψηλότερο τζίρο άνω των 300.000 ευρώ δηλώνουν τις λιγότερες θετικές απαντήσεις), και
  • Η έδρα τους βρίσκεται στην Αττική (οι επιχειρήσεις αντίθετα στην υπόλοιπη Ελλάδα δηλώνουν λιγότερο πιθανό να κλείσουν).

Πηγή: περιοδικό Επίκαιρα

The road to the Greek hell is paved with false EU and IMF statistics

A new blatant intervention of the European Commission was triggered by the decision of the third Court of Appeal of Athens on August 1st, on the hearing of the former President of ELSTAT (Hellenic Statistical Authority), Andreas Georgiou, for repeated breach of duty.

By Leonidas Vatikiotis, Greek economist and analyst

The provocative intervention of the European Commission (indication of their great discomfort over the decision of the Court of Appeal), which continues to treat Greece as an occupied country without sovereign rights, was via the Commission’s spokesperson Annika Breidthardt, who invoked the independence of the statistical services. In essence, the mouthpiece of Brussels if anything she asked was the unaccountability of the Eurostats’ favorites, even at the expense of their country, as was repeatedly done by A. Georgiou. In addition, as rightly highlighted in the announcement of the Union of Judges and Prosecutors on August 3rd, the unequal treatment of the European Commission creates two classes of citizens. Narratives of creditors were reproduced by mainstream Press (FAZ, FT, Politico, Bloomberg, et. al.) which appeared A. Georgiou, who now lives in Maryland, as a victim.

Needless to say, that the venal and loafer bureaucracy of Brussels would have never reached the point of showing its teeth by interfering with such frequency, if the so-called left-wing government of SYRIZA (which governs with the extreme-right party of ANEL) had not given them the right. Going as far as to accept in the prerequisites of the last instalment, the acquittal of A. Georgiou (proof of the inability of his acquittal through the lawful way), as well as paying his legal costs (just for humiliating them), the message sent out by the government is that the rule of law will have the fate of the welfare state: sacrificed at the altar of Memoranda!

The judgment of the Court of Appeal may once again have angered the parasites in Brussels, but it abstained from the proposal of the Prosecutor, Mr. Lambros Patsavellas, who, in his speech, asked for the conviction of Georgiou for all three offenses, which did not concern the data falsification, as this will be trialled in the Criminal Court.

Specifically, the former President of ELSTAT, A. Georgiou, was accused of the following: First, because he simultaneously occupied two critical posts (one as a President of ELSTAT and another as deputy division chief in the IMF) – for this he was acquitted. Secondly, because he did not call for the BoD meetings – for this he was acquitted. And, thirdly, because he sent the 2009 deficit figures all by himself, without ELSTAT taking knowledge – for this, he was found guilty. The contradicting fact that he was acquitted for not calling for the BoD and then convicted because he sent the data to Eurostat by himself (because he did not call for the BoD to approve them!), is utterly blatant!

Let take a look one by one the above mentioned accusations.

Servant of two Masters!

The position of the President of ELSTAT is a dedicated full-time position (as provided by article 15, par. 1, sentence b of the 3832/2010 law). However, when on June 29, 2010, A. Georgiou passed by the approval of the Conference of Presidents of the Greek Parliament, he concealed that he had not resigned from the IMF but had taken an unpaid leave. His direct dependency on the IMF was apparent on the e-mail he sent to the representative of IMF in Greece, Paul Thomsen, urging him to intervene on the government, via Brussels, in order to change the law on the statistical service.

Georgiou, concealed his professional relationship with the IMF because if made known, he could not even be a mere member of the Board, as the only parallel position allowed, is that of a faculty member at a University. However, Georgiou, is not a professor! He is not even a statistical scientist, since he has no relevant studies. Even at the IMF, he was not working as a statistician, but as a simple economist. It seems, that in the case of statisticians there is a constant tradition which was first pointed out by the American economist and Nobel laureate Joseph Stiglitz: The IMF, recruits, second and third-class scientists to make the dirty job.

Georgiou was concealing the truth that he serves two Masters for more than a year (from July 2010 to September 2011). Thus, along with the position of President of ELSTAT he also held the post of Deputy Chief of the IMF Statistical Service, where admittedly resigned on July 16, 2010, but he only put in into effect on November 10, 2010. The fraud was uncovered by MPs and journalists, so Georgiou had to admit it. Even then, he pretended the naive, stating that he did it in order to secure his pension. The question which subsequently arises is why didn’t he wait until November 10, 2011, to complete his pensionable years at the IMF and then move to Greece? Obviously, his highly lucrative relationship of dependency with the IMF served the hateful organization who wanted to have its own people in key positions in Greece…

What if there was an evident conflict of interest between lender and borrower? A contradiction which was also described by the prosecutor himself, who in the end was applauded by dozens of ordinary people who had flooded the Court of Appeals to watch the trial …

For the offense of holding simultaneously two positions, the Court of Appeal decided that Georgiou is innocent.

ELSTAT, one man’s principle

From November 2010 to September 2011, Georgiou refused to convene a meeting between the other 6 members of ELSTAT (N. Logothetis, G. Georgantas, A. Philippou, G. Simiyiannis, St. Balfousia and K. Skordas) who consisted the seven-member collegial body of the independent Authority.

In order to leave no doubt regarding the motives of the BoD members we should state that (according to article 12 of law 3832 / 9.3.2010) its seven members are defined as follows: Four members (of which one is appointed as chairman and another as vice-chairman) are elected by the Presidents of the Parliament, on the recommendation of the Minister of Finance, following a public notice by a majority of 4/5 of its members. One member is nominated by the Governor of the Bank of Greece, one member by the Minister of Finance and another member by the Workers’ Association. As a result, they were not representatives of the protestors of Syntagma square, nor representatives of grassroots unions … Thus, Georgiou, acted behind their back, as his illegalities were so blatant that they could not be accepted by employees who did not have the psychology of a gauleiter nor of a man in special mission who knows that whatever his actions may-be, his contractors, will cover for him.

His argument, that there was no trust between the members, and that is why Georgiou did it all by himself, was overturned by the prosecutor, who argued that if Georgiou did not trust them, he could entrust the vice-president to convene a BoD. So, why didn’t he request it from N. Logothetis?

Georgiou (who never missed a chance to insult Greece) to further strengthen his position he was issuing press releases in Greek and English. In these press releases the Board members were being presented as politically animated, with unionist-like and “abnormal” behavior!

For the offense of the non-convergence of the BoD, the Court of Appeal decided that Georgiou was innocent.

Guilty of the 2009 deficit

Of particular importance, however, is the decision of the three-member Court of Appeal, to convict Georgiou in two years’ imprisonment, with a three-year suspension, for the irregular transmission of the 2009 data of budget deficit. This decision angered the creditors and the neoliberal establishment in Greece. In particular, A. Georgiou he was convicted because he did not put into account ELSTAT as a collective body and because the latter did not consent on the transmission of the data, in violation of Article 10, par. 2(f) I of Law 3832/2010. More specifically, it states that “ELSTAT in particular: a. Prepares and executes the annual statistical program and produces and publishes with the status of the “national statistical office” as defined in para. 1 of article 5 of Regulation (EC) No 1782/2003. 223/2009, the official, national and European statistics of the country.”

Georgiou, however, chose to forward only the data for the 2009 deficit. Thus, in a completely unmonitored way, he predicted the 2009 deficit at 11.9%, first, later 13.6% of GDP later inflated it even more at 15.4% and shortly thereafter even higher: at 15.8%!

Georgiou, who was found guilty of this offense without being granted any extenuation and with the maximum penalty, violated the principles that are strictly followed in all statistical services of Europe.

The court’s decision to convict Georgiou for the arbitrary transmission of the 2009 deficit figures paves the way for revealing and putting into question the scheme that trapped Greece in order to enter the era of Memorandums under the eye of the EU-IMF and of course of the domestic economic elite. If the creditors were having a say on which of the three charges the IMF official, Georgiou, must not be convicted, they would choose this particular one, as the rejection of the way that the data of the 2009 deficit was transmitted (as much as it contradicts Georgiou’s acquittal for the non-convergence of the BoD) paves the way for the pending trials which question the 2009 deficit itself! Τhis a decision may not was the best possible, but eases the way of proving that the deficit was formed by the creditors’ orders in order to justify the literature of fiscal derailment.

The current phase of litigation about false Greek Statistics started only a few days after the last disbursement of the 7.7 million tranche, on July 7, and after the SYRIZA-ANEL government had implemented every single claim of the European creditors and the IMF. Then they realized that an unpleasant surprise was awaiting them. These included the acquittal of three members of the Hellenic Republic Asset Development Fund S.A. (this is the super-fund of privatizations) from Italy, Spain and Slovenia and of the former President of the ELSTAT (Hellenic Statistical Authority), Andreas Georgiou, who in 2009 inflated the deficit so that Greece be placed under the Memoranda status quo. They even ratified his claim for 100.000€ compensation for his legal costs, which is an unparalleled act of political humiliation.

The surprise which followed the disbursement was related to the objection on behalf of the Prosecutor of the Supreme Court, Xenis Demetriou against the Decree of the Counselors Appeal (No. 969/2017) issued on May 26, 2017, where Georgiou was relieved from the accusations that he artificially inflated the budget deficit. With this particular Decree, proposed by the Prosecutor of the Court of appeal, Mr. John Koutras, and adopted by the majority (only the Prosecutor Christina Romesi voted against) decided not to be referred to the three-member Athens Court of Appeal, George and two of his associates (Konstantinos Molfetas and Athanasia Xenaki) for the accusation of false attestation in criminal complicity at the expense of the Public under the particularly aggravating circumstance of the extreme high value of the object of the crime.

It should be noted that this was the second time that the Mr. George and his co-defendants were exempted by Decree of the Council of the Court of appeal. An identical discharge decision (1149/2015) from the accusation for falsification to a felony degree was preceded.

Georgiou was never acquitted!

Consequently, those who argued that Mr. Georgiou has been acquitted twice so far make a broad interpretation of the Decree. They turned the exculpatory acts into acquittals with apparent objective to present Mr. Georgiou as a victim of persecution. And instead of apologizing for his inability to prove his innocence to the court hearing, as any accused is obliged to do, he appears as a victim of political squabbles, when the only political conspiracy in progress aims at his acquittal.

The rage of the EU, who treats Greece as a Banana Republic, making use the slavish attitude of Tsipra’s government, is fully understandable on the basis of the possible consequences a final court decision will have for all the countries that voted for Greece’s lending in 2010, which will conclude that Georgiou and Eurostat altered fraudulently the financial figures of Greece. Hundreds of deputies across the EU have therefore been deceived with non-existent economic data in order to save the French-German banks. That being the case, the EU is now trying to not only save her valuable associate in Athens, who in fraudulent ways and in violation of not just the scientific ethics but also of laws, paved the way for the steamroller of the Memoranda, but also to conceal its own responsibility in the falsification of statistical data. That is, not to open the Windbag of Aeolus and reveal the great robbery organized by the EU and IMF at the expense of the people, using the excuse of “rescues” …

In order to better show how provocative and against of any concept of law is the intervention of the creditors on putting an end on the Georgiou chapter, it is worth a small flashback on the very serious accusations against the former powerful man of the ELSTAT who paved the way for the then Finance Minister, G. Papaconstantinou, to compare Greece with Titanic as a self-fulfilling prophecy, paving the way to the speculators…

It is worth to stand in three specific examples which demonstrate the cooking in the data of the ELSTAT that took place under Georgiou’s responsibility, so that the 2009 budget deficit would initially reach 11.9% and later 15.8% of GDP. They also show why the creditors, the pro-Memorandum governments (social-democratic PASOK, the so-called technocrats of L. Papadimou, the right-wing New Democracy and the current SYRIZA-ANEL) do not want the case before the hearing.

The “creative accounting” was used in the data of: First, hospitals, second, 17 DEKOs (Public Companies of General Interest) and hundreds of legal entities (around 500) and third the famous swap of the former Prime Minister, Kostas Simitis, who were “cooked” with the help of Goldman Sachs so that the budget deficit to rise in high levels in order to launch the “shock therapy” in 2010.

Statistical alchemies

The amount that the ELSTAT sent as hospital debts as part of a consistent recurring process in October 2009 in order to establish the tables with the financial data of the EU Member States was “just” 2.3 billion euros. However, somehow in the notification that arrived a few weeks later at Eurostat, dated October 21st, 2008, the amount had increased by an additional 2.5 billion euros, reaching at 4.8 billion euros. Then it was considered that even this amount was not sufficient enough to get the deficit to a convenient for their purpose, therefore the Greek government added an extra 1.8 billion euros, justifying this decision with a “technical report on the review of the obligations of Hospitals” which was sent on February 3, 2010. Thus, the 2.3 billion were magically become by the “Wizard” Georgiou 6.6 billion euros! They were so determined (because of the guarantees that they certainly had outside Greece) that they did not take into account even the Court of Auditors, which, out of the alleged 6.6 billion, approved only 1.2 billion euros. They did not even “lower” the 6.6 billion when one and a half month after the unlawful increase in the budget deficit, the Finance Ministry demanded that hospital suppliers accept a 30% haircut for their unpaid services in 2005-2008. Thus, while public funds benefited from this cut, this discount was never recorded in the fiscal figures.

It is worth to underline another fundamental dimension, which was emphasized in the first report of the Truth Debt Committee in June 2015 under the aegis of Greek parliament (here is the full text) with aim to show that Greek debt was illegal and odious: “This statistical practices, which were used to calculate the liabilities of hospitals, clearly violate both the ESA95 European regulations (see . ESA95, par. 3.06, EC no. 2516/2000 Article 2 of Commission Regulation EC no. 995/2001) as well as the Code of Practice of the European Statistical System (European Statistics Code of Practice), particularly as regards the principles of independence of the statistical measurements, statistical objectivity and credibility” (page 24).

Thus, assurances of anonymous sources in Brussels, which are being republished as a whole and without criticism assuring that specific methodologies were used so Eurostat guarantees the reliability of the data are… nonsense.  They are just pulling the wool over the people’s eyes! Nowhere, the ESA95 and ESA2010 regulations indicate this recording process. The fact that the assurances of Brussels are arbitrary is obvious from the fact that even eight years later different sources of Eurostat show a different levels of deficit…So Eurostat should first decide on the level of the 2009 deficit which in every opportunity shows off the very bad quality of the data it publishes (on the contrary, with the US counterpart), and then they can issue firmans in order to put a tombstone on a debate that has a long future.

All in…

In violation of the international regulations, 17 DEKOs and hundreds of legal entities from the non-financial corporations in the General Government sector were also included in order to inflate the deficit. These entities included from ETHEL (Thermal Bus Company), ILPAP (Electric buses of Athens and Piraeus), ISAP (Urban Rail Transport SA) and OSE (Hellenic Railways Organisation) to the Center for Renewable Energy Sources, the Industrial Property Organization, the University Research Institute for Communications and Computer Systems and the Varvakeios Market of fresh meat and fishes.

The result of this actions was to raise the public debt by at least 18.2 billion EUR. In order for A. Georgiou to be able to pass this change, which was implemented without the slightest studies, he canceled the Service Board of Directors and turned it into one man’s authority. Moreover, his “daring” exploits include his effort to deceive the Parliament, where in order to justify the reclassification, he submitted 74 files that supposedly contained the relevant documentation. In fact, they did not contain studies as they should, but questionnaires, balance sheets and a multitude of other documents that were totally unprocessed.

Only pizza and souvlaki menus were missing from these files, knowing that such records are hardly even opened, not to mention… read!

The last trick that Georgiou and his associated recruited to inflate the deficit was the sinful swaps by Kostas Simitis. Specifically, the debt swap agreements signed by the Greek government with Goldman Sachs in order to hide the public debt. Instead of revealing the alchemy used for Greece’s accession to the eurozone and hold account the financial staff of K. Simitis (L. Papademos then governor of central bank and later appointed by Troika prime minister, G. Stournaras then chief of economists and now governor of central bank, etc.), these very alchemy were once again used against Greek people, as Georgiou arbitrarily AGAIN decided to allocate the € 21bn swap within the years 2006-2009, increasing retroactively and in violation of EU regulations  the public debt. Why did he distributed it in previous years and not in the next, as he could do, this is something they never want us to know.

The Europeans tried to cover up the ELSTAT scandal invoking the famous independence of statistical institutes. The European Commission statement said in a nutshell that “if we find the data credible, it should be enough for you”. This is extreme political authoritarianism that shows that the independence … seriously hampers Democracy. Prohibits the democratic control, removes sovereign rights, facilitates poverty, and becomes a policy enforcement tool that no people have decided, nor approved. The independent authorities therefore cancel Democracy, just like the EU itself that uses every means to conceal the ELSTAT scandals!

Translation: FF

Published in: Counter Punch