Home » 2017

Category Archives: 2017

Η κατάργηση των μετρητών και συνέπειές της (συγγραφέας Ν. Χέρινγκ, Α.Α. Λιβάνη)

 

HKatargisiTonMetritonEx_Layout 1

Απέναντι στο Νόρμπερτ Χέρινγκ, τον συγγραφέα του βιβλίου «Η κατάργηση των μετρητών και συνέπειές της», (εδώ το προσωπικό blog του) πρέπει να είμαστε ευγνώμονες γιατί διέλυσε μια ευρέως διαδεδομένη αυταπάτη, που αποτελεί έναν πολύ βολικό μύθο.

Υπάρχει μια ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι όλα τα σύγχρονα μέσα πληρωμών (με κάρτες και μέσω ίντερνετ ή τηλεφώνου) ταιριάζουν σε ένα υπερσύγχρονο ανθρωπολογικό τύπο που απαντάται στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες κι είναι εξοικειωμένος με τις νέες τεχνολογίες. Σε αυτό το πλαίσιο η πίεση εγκατάλειψης των μετρητών υποστηρίζεται από ένα καθαρό υπονοούμενο: ότι οι πληρωμές με χαρτονομίσματα ή κέρματα ανήκουν σε μια προηγούμενη εποχή.

Ο συγγραφέας, που είναι αρθρογράφος και στην μεγαλύτερη οικονομική εφημερίδα της Γερμανίας, τη Handelsblatt, και πέρυσι μίλησε στο ντοκιμαντέρ This is not a Coup (δες εδώ), δείχνει στο βιβλίο του ότι τα κατ’ εξοχήν εργαστήρια ακύρωσης των μετρητών και ακόμη και αναγκαστικής αντικατάστασής τους με πλαστικό ή ηλεκτρονικό χρήμα είναι η Αφρική και η Ασία. Προς επιβεβαίωση όσα δραματικά συμβαίνουν τους τελευταίους μήνες στην Ινδία μετά την απόφαση της κυβέρνησης να καταργήσει ως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 τα χαρτονομίσματα των 500 και 1.000 ρουπιών, προκαλώντας βίαιες συγκρούσεις. «Αυτοί που θέλουν να καταργήσουν τα μετρητά ξεκινούν πρώτα από την περιφέρεια», γράφει ο συγγραφέας από την εισαγωγή κιόλας του βιβλίου. Ο τόπος μάλιστα όπου η χρήση του ηλεκτρονικού χρήματος ενδέχεται να καταγράφει παγκόσμιο ρεκόρ είναι η Σομαλιλάνδη, που αποσχίστηκε από τη Σομαλία το 1991 και δεν είναι καν κράτος, καθώς δεν έχει αναγνωριστεί.

Προς επίρρωση του ισχυρισμού του συγγραφέα κι οι μεθοδεύσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην περιφέρεια του ευρώ, την Ελλάδα και την Κύπρο, όπου με βίαιο τρόπο μέσω των κεφαλαιακών ελέγχων, επιβλήθηκε η αντικατάσταση των μετρητών.

Στην Ελλάδα έτσι μπορούμε με ασφάλεια να υποστηρίξουμε ότι παράλληλα με όλα τα υπόλοιπα πειράματα (πχ κινεζοποίησης των εργασιακών σχέσεων επί ευρωπαϊκού εδάφους) διενεργείται κι ένα επιπλέον: της κατάργησης των μετρητών. Προς επίρρωση πρόσφατα στοιχεία από την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών (Στοιχεία τεκμηρίωσης σχετικά με τη λειτουργία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, Φεβρουάριος 2017) βάσει των οποίων ενώ οι καταθέσεις εξανεμίζονται οι ηλεκτρονικές πληρωμές πολλαπλασιάζονται. Ειδικότερα ενώ οι καταθέσεις έχουν μειωθεί  κατά 49% από το Δεκέμβριο του 2009 ως τον Δεκέμβριο του 2016 (όπως φαίνονται στο διάγραμμα) μαζί τους χάνεται και το ρευστό. Συγκεκριμένα: ο αριθμός και η αξία των συναλλαγών μέσω internet banking αυξήθηκε σε ετήσια βάση το 2016 κατά 40% και 29%, αντίστοιχα, ενώ ο αριθμός και η αξία των συναλλαγών μέσω mobile banking αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 142% και 82%, αντίστοιχα. Σε ό,τι αφορά τα τρία κυριότερα μέσα υπέρβασης των μετρητών:

  • οι κάρτες πληρωμών αυξήθηκαν κατά 440.000 το πρώτο εξάμηνο του 2016 και διαμορφώθηκαν στα 14,6 εκ.,
  • οι υπηρεσίες μεταφοράς πιστώσεων αυξήθηκαν κατά 24% σε ετήσια βάση φθάνοντας τα 245 εκ. συναλλαγές, και,
  • οι υπηρεσίες άμεσης χρέωσης αυξήθηκαν κατά 4% σε ετήσια βάση φθάνοντας τα 17,4 εκ. συναλλαγές.

depositsΤο παράδειγμα της Κύπρου είναι ωστόσο διδακτικό και για έναν ακόμη λόγο. Επειδή δείχνει για ποιο λόγο η νέα ολιγαρχία του χρήματος επιδιώκει την κατάργηση των μετρητών: Για να μπορούν εάν και όποτε θέλουν να σώζουν τις τράπεζες με τις καταθέσεις μας, όπως ακριβώς συνέβη στην Κύπρο τον Μάρτιο του 2013, όταν καταθέτες έχασαν ακόμη και το 50% των αποταμιεύσεων τους για να σώσουν τη Λαϊκή και άλλες τράπεζες. Η μέθοδος της διάσωσης εκ των έσω, του bail-in, έχει ως αυστηρή προϋπόθεση την εξαφάνιση των μετρητών!

Ο δεύτερος λόγος σχετίζεται με τα αρνητικά επιτόκια που υιοθετούνται στο πλαίσιο των μέτρων ποσοτικής χαλάρωσης. Στην Ελλάδα, αντίθετα με άλλες χώρες όπως η Γερμανία, ακόμη δεν έχουμε δει τα αρνητικά πρόσημα, παρότι πλησιάζουν απειλητικά. Με βάση ανακοίνωση της 4ης Ιανουαρίου της Τράπεζας της Ελλάδας το επιτόκιο νέων καταθέσεων που δεν αφορούσε συμφωνημένη διάρκεια το Νοέμβριο ήταν το 0,12%. Πρόκειται για μια πολιτική με δύο όψεις. Στη μία είναι η τιμωρία των φτωχών καταθετών, που θα πρέπει να πληρώνουν στο εξής για να δέχεται η τράπεζα τις αποταμιεύσεις τους. Στην άλλη όψη έχει την αύξηση του πλούτου των βαθύπλουτων, που είναι οι μεγάλοι ωφελημένοι από την πλημμυρίδα ρευστού που έχουν απελευθερώσει οι κεντρικές τράπεζες. Προϋπόθεση για να υλοποιηθεί κι αυτή η πολιτική είναι να σταματήσει ο κόσμος να χρησιμοποιεί μετρητά και να εμπιστεύεται όλες τις οικονομίες του στις τραπεζικές καταθέσεις.

Ο τρίτος λόγος για τον συγγραφέα που τράπεζες, διεθνείς οργανισμοί όπως το ΔΝΤ και ακαδημαϊκοί όπως ο Λάρι Σάμερς τέως πρόεδρος του Χάρβαρντ και υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ ή ο Κεν Ρογκόφ επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ και επίσης καθηγητής του Χάρβαρντ (δες σχετικό βίντεο εδώ) καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να μας πείσουν να εξοικειωθούμε με το πλαστικό και ηλεκτρονικό χρήμα σχετίζεται με τα κέρδη που αποκομίζουν οι τράπεζες, όταν οικειοποιούνται το εκδοτικό προνόμιο, το περίφημο seignorage. Το εκδοτικό προνόμιο όσο οι κεντρικές τράπεζες είχαν το μονοπώλιο στην έκδοση χρήματος το απολάμβαναν κατ’ αποκλειστικότητα. Όχι πλέον! «Έχετε ποτέ αναρωτηθεί για ποιο λόγο σχεδόν μόνο οι τράπεζες χτίζουν ουρανοξύστες και γιατί η εικόνα του ορίζοντα των πόλεων, όπου υπάρχει, διαμορφώνεται συνήθως από τη συνοικία των τραπεζών; Οι τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν τα κτίρια τους με το χρήμα που εκδίδουν από μόνες τους», τονίζει ο συγγραφέας.

Έτσι, μεταξύ άλλων, φτάσαμε η Ντόιτσε Μπανκ πριν την εκδήλωση της κρίσης να έχει θέσει ως στόχο την επίτευξη κέρδους 25% επί των χρησιμοποιούμενων ιδίων κεφαλαίων.

Ο σημαντικότερος λόγος ωστόσο για τον οποίο η τραπεζοκρατία θέλει να μετατρέψει τα μετρητά σε μια μακρινή ανάμνηση σχετίζεται με την ανάδυση μιας νέας πολλά υποσχόμενης αγοράς: της αγοράς των προσωπικών δεδομένων. Ακόμη κι οι πιο ανυποψίαστοι την έχουμε δει να προβάλλει απειλητικά όταν μια τυχαία περιήγησή μας σε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα την ακολουθεί ένας καταιγισμός σχετικών διαφημίσεων για πολλές ημέρες. Για όποιον δεν κατάλαβε …τίποτε δεν μένει κρυφό. «Big data is watching you» όπως τιτλοφορείται και το σχετικό κεφάλαιο.

Οι εξελίξεις μάλιστα είναι τόσο ραγδαίες ώστε υπάρχουν εταιρείες, όπως η Zoot που διατείνεται ότι μπορεί μέσα σε 3 δευτερόλεπτα να ενημερώσει μια τράπεζα αν πρέπει να χορηγήσει δάνειο ή όχι. Προφανώς σε έναν κόσμο όπου κάθε δοσοληψία γίνεται με μετρητά μπροστά στο ταμείο αυτή η αγορά θα μαραζώσει.

Ο συγγραφέας μάλιστα προς τιμήν του δε μένει μόνο στα οικονομικά διακυβεύματα. Τονίζει πως «αν η κοινωνία χωρίς μετρητά γίνει ο κανόνας, είναι όχι απλώς προφανές, αλλά βέβαιο ότι θα υπάρξουν και κυβερνήσεις που θα αδράξουν την ευκαιρία για να επιβάλουν ένα απολυταρχικό κράτος παρακολούθησης το οποίο θα κάνει τον Μεγάλο Αδερφό από το φρικιαστικό όραμα 1984 του Τζορτζ Όργουελ να φαντάζει σαν ένα άκακο ορφανό»…

Μαθήματα οικονομικού εθνικισμού  από Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία

Cecilia Malmstrom  at the EC

Απρόθυμες να περιοριστούν στο ρόλο του απλού παρατηρητή της κινέζικης οικονομικής επέλασης εμφανίζονται οι τρεις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης. Με επιστολή που έστειλαν στην επίτροπο Εμπορίου, Σεσίλια Μάλμστρομ, όπως ανακοίνωσε το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, ζητούν να ανοίξει ο διάλογος για τα νομικά εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους οι εθνικές κυβερνήσεις ώστε να παρεμβαίνουν σε περιπτώσεις άμεσων επενδύσεων εκ μέρους δημοσίων επιχειρήσεων.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η ανησυχία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων κορυφώθηκε με αφορμή την εξαγορά της εταιρείας κατασκευής ρομπότ Kuka, έναντι του ιλιγγιώδους ποσού των 4,5 δισ. ευρώ. Και δεν ήταν το μοναδικό παράδειγμα. Ο κινέζικος πυρετός αποτυπώνεται στην έκρηξη που παρατηρήθηκε το 2016 στη συνολική αξία των εξαγορών γερμανικών επιχειρήσεων που από 530 εκ. ευρώ το 2015 το 2016 εκτινάχθηκαν σε 12,6 δις. με τη Γερμανία να αναδεικνύεται στον πλέον δημοφιλή προορισμό της πλημμυρίδας ρευστού που εκβάλλεται από την Κίνα. Οι εισροές άγγιξαν επίπεδα ρεκόρ παρότι δεν έλειψαν τα βέτο εκ μέρους του Βερολίνου όπως συνέβη τον Οκτώβριο του 2016 με αφορμή την προσπάθεια του Πεκίνου να εξαγοράσει την εταιρεία κατασκευής τσιπ Aixtron, που βρήκε όμως εμπόδιο σε αμερικανικές παρεμβάσεις λόγω της πιθανότητας να χρησιμοποιηθούν τα προϊόντα της Aixtron στο κινέζικο πυρηνικό πρόγραμμα.

Το αίτημα που διατυπώνει τώρα η Γερμανία, από κοινού με Γαλλία και Ιταλία, είναι μέσα τα οποία ήδη διαθέτουν και κατά περίπτωση ενεργοποιούν να ισχυροποιηθούν περαιτέρω. Μάλιστα ο αναπληρωτής γερμανός υπουργός Οικονομικών Ματίας Μάχνιγκ, αιτιολόγησε το αίτημα του Βερολίνου λέγοντας ότι «οι ξένες εταιρείες θα πρέπει να αποδεικνύουν πως οι επενδύσεις τους δεν υποκινούνται από το κράτος».

Το αίτημα του Βερολίνου, όπως και των άλλων οικονομικών υπερδυνάμεων, ξεχειλίζει υποκρισίας γιατί και οι τρεις αυτές χώρες χρησιμοποιούν κατ’ επανάληψη δημόσιες εταιρείες ώστε να επεκτείνουν την οικονομική τους επιρροή. Το πράττει συστηματικά η Γερμανία, με την εξαγορά του ΟΤΕ από την Ντόιτσε Τέλεκομ (βλέπε εδώ) και των περιφερειακών αεροδρομίων από τη Φράπορτ να αποτελούν κορυφαία παραδείγματα κρατικοδίαιτης οικονομικής επέκτασης που υλοποιείται χάρη στα προγράμματα ιδιωτικοποίησης κρατών περιορισμένης ευθύνης κι ακόμη πιο περιορισμένης κυριαρχίας όπως η Ελλάδα.

Η αντεπίθεση της ευρωπαϊκής τριάδας εναντίον της Κίνας (που βάζει για μια ακόμη φορά τα γυαλιά σε κυβερνήσεις όπως οι ελληνικές που ξεπουλούν όσο – όσο ό,τι να ‘ναι) υπό την αιγίδα μάλιστα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποτελούν κλιμάκωση σε έναν ακήρυχτο οικονομικό πόλεμο μεταξύ των μεγαλύτερων καπιταλιστικών οικονομιών του πλανήτη. Φαίνεται έτσι ότι ο Τραμπ δεν είναι μόνος του στην αμφισβήτηση της παγκοσμιοποίησης που …γνωρίσαμε και του “ανόθευτου ανταγωνισμού” που επίσης γνωρίσαμε. Το ίδιο κάνει και το ευρωπαϊκό ιμπεριαλιστικό κέντρο που εμφανίζεται κατά τ’ άλλα ως αταλάντευτος υπέρμαχος του οικονομικού φιλελευθερισμού: Όποτε κινδυνεύει σηκώνει τη ρομφαία του οικονομικού εθνικισμού…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Πριν στις 19 Φεβρουαρίου 2017

Ο σιωπηρός πολιτικός θρίαμβος του Βίλντερς στην Ολλανδία

 

rs«Συμπεριφερθείτε λογικά ή φύγετε», κατέληγε η ανοιχτή επιστολή η οποία στο μεγαλύτερο μέρος της υπενθύμιζε και επευφημούσε τα οφέλη των αστικών ελευθεριών της Ολλανδίας που την έκαναν πόλο έλξης για χιλιάδες μετανάστες. Το παράδοξο ωστόσο δεν ήταν το περιεχόμενο, δεδομένης της άνθησης της ακροδεξιάς δημαγωγίας σε όλο τον κόσμο και φυσικά στην Ευρώπη.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Αυτό που σχολιάστηκε εκτεταμένα από τον ευρωπαϊκό Τύπο ήταν η υπογραφή στην ανακοίνωση που δεν ανήκε στον ηγέτη του ξενοφοβικού Κόμματος για την Ελευθερία, Γκέερ Βίλντερς, αλλά στον νυν πρωθυπουργό Μαρκ Ρούτε, ηγέτη του κόμματος των Φιλελεύθερων, που ανέκαθεν είχε στις σημαίες του την ανοχή. Πλέον όμως όχι.

Εν όψει των βουλευτικών εκλογών της 15ης Μαρτίου το κέντρο βάρους του πολιτικού λόγου έχει μετατοπιστεί προς τα δεξιά κατά θεαματικό μεν, αλλά πέρα για πέρα προβλέψιμο τρόπο.

Οι εκλογές στην Ολλανδία από τη μια απειλούν να τριτώσουν το κακό, που ξεκίνησε με το βρετανικό δημοψήφισμα τον Ιούλιο του 2015 και κορυφώθηκε με την εκλογή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, με κοινή σκέπη την πολιτική άνοδο και κυριαρχία της εθνικιστικής πτέρυγας της αστικής τάξης, κι από την άλλη να σημάνουν το χειρότερο δυνατό εναρκτήριο λάκτισμα εν όψει των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία και των βουλευτικών εκλογών στη Γερμανία. Κανείς δεν έχει αμφιβολία ότι ένας θρίαμβος του Βίλντερς στη χώρα της τουλίπας θα ήταν θείο δώρο για τη Λε Πεν και το ναζιστικό απολειφάδι Φράουκε Πέτρι, που ηγείται της ακροδεξιάς αντι-μουσουλμανικής Εναλλακτικής για τη Γερμανία.

Πολύ περισσότερο που η Ολλανδία ανέκαθεν λειτουργούσε σαν ευαίσθητος σεισμογράφος για τις πολιτικές μετατοπίσεις στη Βόρεια Ευρώπη. Η φοιτητική εξέγερση ξέσπασε δύο χρόνια νωρίτερα από τον γαλλικό Μάη, το 1966, η άνοδος των μεταλλαγμένων Εργατικών του Τρίτου Δρόμου στην Ολλανδία, με επικεφαλής τον Βιμ Κοκ, προηγήθηκε της νίκης του Τόνι Μπλερ και του Γκέρχαρντ Σρέντερ, ενώ τα πρωτεία διεκδικεί η Ολλανδία τόσο στην άνοδο της αντι-μουσουλμανικής δημαγωγίας όσο και στην πρόσφατη εκλογική επικράτηση της κεντροδεξιάς, το 2002.

Προς μεγάλη ικανοποίηση ωστόσο των φιλελεύθερων αστικών δυνάμεων στην Ολλανδία αλλά κι ευρύτερα την Ευρώπη η πιθανότατη εκλογική επιτυχία του Βίλντερς θα επισκιαστεί από την απόφαση των κυρίαρχων κομματικών σχηματισμών να τον αφήσουν εκτός κυβερνητικού νυμφώνος. Συγκεκριμένα, και με βάση όλες τις δημοσκοπήσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, το χαρακτηριστικό γνώρισμα του εκλογικού αποτελέσματος της 15ης Μαρτίου θα είναι ένας κατακερματισμένος κομματικός χάρτης, με τουλάχιστον 8 κόμματα να κερδίζουν περισσότερες από 10 έδρες στη Βουλή των 150 αντιπροσώπων, με ενοποιητικό χαρακτηριστικό τη διάθεση αποκλεισμού του Βίλντερς από τη νομή της εξουσίας.

Μόνο που αυτό κάθε άλλο παρά ενοχλεί την άκρα Δεξιά η οποία θα συνεχίσει να ισχυροποιεί το αντιθεσμικό της προφίλ και να στρέφει το πολιτικό σύστημα ακροδεξιά…

Το άρθρο δημοσιεύεται στην εφημερίδα Πριν, στις 12 Φεβρουαρίου 2017

Ζητείται ο ελληνικός χρυσός!

Bloomberg Photo Service 'Best of the Week': An employee stacks gold bars bearing the hallmark of Chimet SpA, the Italian goldsmith company onto a cart inside the precious metals refinery plant of Italpreziosi SpA in Arezzo, Italy, on Friday, July 19, 2013. Hedge funds raised bets on a gold rally before prices capped the biggest two-week gain in 20 months as Federal Reserve Chairman Ben S. Bernanke damped speculation that a cut in stimulus is imminent. Photographer: Alessia Pierdomenico/Bloomberg

Πολύ ουσιαστικά ζητήματα σε σχέση με τη διαχείριση των αποθεμάτων χρυσού εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών θέτει ο Νόρμπερτ Χέρινγκ στο επίκαιρο βιβλίο του, Η κατάργηση των μετρητών και οι συνέπειές της, οδεύοντας προς τον ολοκληρωτικό έλεγχο (εκδ. Α.Α. Λιβάνη, 2016). Ο συγγραφέας και οικονομικός συντάκτης της μεγαλύτερης ημερήσιας οικονομικής εφημερίδας της Γερμανίας, Χάντελσμπλατ, ανοίγει για πρώτη φορά δημόσια τη συζήτηση σε σχέση με τα αποθεματικά που φυλάσσονται στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Κατά τον Νόρμπερτ Χέρινγκ, που έγινε πρόσφατα γνωστός στο ελληνικό κοινό μέσα από το ντοκιμαντέρ This is Not a Coup, στο προτελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου του με τίτλο «Χρυσός, χρήμα και δύναμη» τονίζει ότι «οι κεντρικές τράπεζες δε φοβούνται να καταφύγουν στην παραπληροφόρηση και στις απάτες όταν πρόκειται για το χρυσό». Οι καταγγελίες του αφορούν τον τρόπο με τον οποίο καταγράφεται ο χρυσός στους ισολογισμούς των κεντρικών τραπεζών, κατά παράβαση των διεθνών λογιστικών αρχών, και τη χειραγώγηση της τιμής του, όπως φαίνεται στην καθημερινή διακύμανση της τιμής του πολύτιμου μετάλλου κι είχε γίνει κι επίσημα γνωστό το 2014, με αφορμή πρόστιμο που είχαν επιβάλει οι εποπτικές αρχές.

Οι αποκαλύψεις του γερμανού ερευνητή, που στο παρελθόν είχε εργαστεί στην τράπεζα Κόμερτζμπανκ, επεκτείνονται και σε ένα θέμα με τεράστιες οικονομικές προεκτάσεις: τα αποθεματικά των κεντρικών τραπεζών. Ο ισχυρισμός του και ακριβέστερα οι έντονες αμφιβολίες του αφορούν στο κατά πόσο ο τίτλος που υπάρχει όχι μόνο στον ισολογισμό της Μπούντεσμπανκ, αλλά και της Τράπεζας της Ελλάδας κι επίσης κάθε άλλης κεντρικής τράπεζας «διαθέσιμα και απαιτήσεις σε χρυσό» αφορούν πραγματικό χρυσό ή είναι απλώς εγγυήσεις. Κοινώς …παλιόχαρτα!

Ο κανόνας έφυγε, ο χρυσός έμεινε

Αξίζει όμως να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο χρυσός δεκάδων διαφορετικών κρατών που φυλάσσεται στα υπόγεια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης σχετίζεται με τον κανόνα του χρυσού, τη δέσμευση δηλαδή των ΗΠΑ που αποτελούσε κι ακρογωνιαίο λίθο της μεταπολεμικής νομισματικής τάξης όπως συμφωνήθηκε στο Μπρέτον Γουντς, να ανταλλάσσουν χρυσό στη σταθερή τιμή των 35 δολαρίων ανά ουγγιά. Ο κανόνας αυτός τερματίστηκε επίσημα τον Αύγουστο του 1971, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον ανακοίνωσε μέτρα όπως το πάγωμα των μισθών και ο περιορισμός των εισαγωγών κι επίσης την κατάργηση της μετατρεψιμότητας του δολαρίου σε χρυσό. Έτσι άνοιξε ο δρόμος για το καθεστώς των κυμαινόμενων συναλλαγματικών ισοτιμιών που κυριαρχεί και σήμερα. Ωστόσο, το τέλος των σταθερών ισοτιμιών δεν ήλθε μία κι έξω. Χρόνια πριν οι ΗΠΑ υπονόμευαν τη σταθερή ισοτιμία. Από τον Μάρτιο του 1968, αναφέρει ο συγγραφέας, ήταν εμφανές ότι οι ΗΠΑ δεν κατείχαν επαρκή διαθέσιμα σε χρυσό για να εκπληρώσουν τις συμβατικές υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο του London Gold Pool, που είχαν ιδρύσει από κοινού με τις κεντρικές τράπεζες της Αγγλίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ελβετίας, της Ολλανδίας, του Βελγίου και της Ολλανδίας και προέβησαν στο κλείσιμο της αγοράς χρυσού του Λονδίνου. Απειλούσαν επίσης να τερματίσουν κι επισήμως τη δυνατότητα μετατροπής του δολαρίου σε χρυσό, ενώ αρνήθηκαν να ανταλλάσσουν περαιτέρω χρυσό έναντι δολαρίων, χωρίς ωστόσο να το ανακοινώσουν δημόσια γιατί έτσι θα κλονιζόταν η εμπιστοσύνη στο δολάριο, που ετοιμαζόταν να συνεχίσει να είναι το παγκόσμιο νόμισμα συναλλαγών, ακόμη κι αν πλέον η ηγεμονία του δε συνοδευόταν από καμιά εγγύηση, όπως κι έγινε. Η απεριόριστη δε δυνατότητα των ΗΠΑ να  τυπώνουν νέο χρήμα, αφότου καταργήθηκε η σύνδεση με το χρυσό έδωσε στην Ουάσινγκτον μια εξ ίσου απεριόριστη δυνατότητα επέκτασης της κυριαρχίας της, στη βάση της χρηματοδότησης επεκτατικών πολέμων και κάθε σκοπού δημοσιονομικής επέκτασης.

Πριν ωστόσο το δολάριο γίνει ντε φάκτο διεθνές μέσο συναλλαγών, οι ΗΠΑ πρότειναν διάφορα μέτρα με τα οποία θα κάλυπταν επιφανειακά την αδυναμία τους να υποστηρίξουν τις υποχρεώσεις τους, καθώς το αποθεματικό νόμισμα γινόταν ολοένα και πιο εμφανές ότι αδυνατούσε να υποστηρίξει τη νομισματική επέκταση των ΗΠΑ. Ένα απ’ αυτά ήταν «ένα ευρηματικό και συνάμα αμφιλεγόμενο σχέδιο. Τα μέλη της ομάδας που πουλούσαν χρυσό για λόγους διαμόρφωσης της αγοράς θα λάμβαναν σε αντάλλαγμα ίσης αξίας πιστοποιητικά χρυσού από την ομάδα. Παρόλο που ο χρυσός που είχε πουληθεί δε θα βρισκόταν στην κατοχή τους, τα πιστοποιητικά χρυσού θα καταχωρίζονταν εφεξής στον ισολογισμό ως αποθέματα. Αν το σχέδιο αυτό είχε υλοποιηθεί, θα βρισκόμασταν σήμερα στην κατάσταση που ισχυρίζονται ότι επικρατεί ορισμένοι επικριτές της αδιαφανούς καταγραφής των αποθεμάτων χρυσού εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών: Ένα μεγάλο μέρος από την ποσότητα χρυσού στους ισολογισμούς τους θα ήταν απλώς άνευ αξία χαρτιά που ουσιαστικά επιβεβαιώνουν ότι κάποτε κατείχαν χρυσό. Τέθηκε λοιπόν σε εφαρμογή το σχέδιο αυτό;» ρωτάει ο Ν. Χέρινγκ, για να δώσει την ακόλουθη, εξόχως διφορούμενη απάντηση: «Σύμφωνα με τις επίσημες ιστορικές πηγές, συμπεριλαμβανομένων των αποχαρακτηρισμένων εμπιστευτικών εγγράφων, δεν έγινε δεκτό από τους Ευρωπαίους…  Παρόλα αυτά το Gold Pool συνεχίστηκε γεγονός που γεννά υποψίες για το ότι η αποζημίωση έλαβε χώρα με τη μορφή των πιστοποιητικών χρυσού που υποτίθεται ότι δεν έγιναν αποδεκτά…  Ουδείς γνωρίζει, καθώς μέχρι σήμερα η Bundesbank και σχεδόν όλες οι υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες χαρακτηρίζουν το στοιχείο του ισολογισμού όπου καταχωρίζουν τα διαθέσιμα σε χρυσό ως “χρυσό και απαιτήσεις σε χρυσό”, κατ’ επέκταση πιστοποιητικά χρυσού, χωρίς να διαχωρίζουν τι είναι χρυσός και τι χαρτί»… «Τίποτα δεν μας εγγυάται ότι το στοιχείο του ισολογισμού “χρυσός και απαιτήσεις σε χρυσό” δεν περιλαμβάνει και τέτοια ψευδοπιστοποιητικά χρυσού, τα οποία στο μεταξύ έχουν πρακτικά χάσει την αξία τους λόγω πληθωρισμού», γράφει ο Χέρινγκ!

Όλες βέβαια οι κεντρικές τράπεζες δεν είναι ίδιες. Η κεντρική τράπεζα της Γερμανίας ξεκίνησε το 1999 να επαναπατρίζει το χρυσό της. Μεσολάβησε έκθεση του Ομοσπονδιακού Ελεγκτικού Συνεδρίου που ώθησε την κοινή γνώμη να απαιτήσει την επιστροφή τουλάχιστον ενός μέρους του γερμανικού χρυσού από τη Νέα Υόρκη. Το Ελεγκτικό Συνέδριο μάλιστα της Γερμανίας επέκρινε την κεντρική τράπεζα της χώρας που άφηνε για δεκαετίες να φυλάσσεται στο εξωτερικό το μεγαλύτερο μέρος των σχεδόν 3.400 τόνων γερμανικού χρυσού χωρίς ποτέ να ελέγξει τη φυσική του κατάσταση, ενώ καυτηρίαζε και το γεγονός ότι δεν προβλέπονταν δικαίωμα αυτοψίας, εκ μέρους εξουσιοδοτημένων γερμανών επιθεωρητών. Τονίζει μάλιστα το Ελεγκτικό Συνέδριο της Γερμανίας ότι «έπειτα από επανειλημμένα αιτήματα του τμήματος ελέγχου της Μπούντεσμπανκ, τον Ιούνιο του 2007 οι αρμόδιοι εκπρόσωποι είχαν τη δυνατότητα να εισέλθουν στις εγκαταστάσεις των θησαυροφυλακίων και να αποκτήσουν μια εικόνα των μηχανισμών ασφαλείας. Οι υπάλληλοι όμως δεν απέκτησαν πρόσβαση στα θησαυροφυλάκια της Μπούντεσμπανκ, αλλά μόνο σε ένα προθάλαμο. Συνεπώς, δεν ήταν δυνατή η καταγραφή του χρυσού»…

Και η Ελλάδα …κύριε;

Με βάση τον ισολογισμό της 31ης/12/2015 στο ενεργητικό της Τράπεζας της Ελλάδας περιλαμβάνεται «χρυσός και απαιτήσεις σε χρυσό» αξίας 4.655.876.333 ευρώ (από 4.720.522.384 έναν χρόνο πριν). Το βάρος του δε ανέρχεται σε 148,8 τόνους. Με την ένταξη της Ελλάδας στο ευρώ μεταφέρθηκε στην ΕΚΤ μέρος αυτού του χρυσού και συγκεκριμένα το 15% εκ των 1,178 δισ. (με βάση την κλείδα 2,88842%) που είναι η συμμετοχή της Τράπεζας της Ελλάδας στο ευρωσύστημα. Το υπόλοιπο 85% ήταν συναλλαγματικά διαθέσιμα σε δολάρια και γεν. Επιπλέον, στο βιβλίο Ιστορία της Τράπεζας της Ελλάδας, του Μιχάλη Ψαλιδόπουλου, αναφέρεται ότι από τον ελληνικό χρυσό το 29% φυλάσσεται στις ΗΠΑ, το 20% στην Αγγλία, το 4% στην Ελβετία και το υπόλοιπο 47% στην Ελλάδα.

Στο πλαίσιο της έρευνας μας απευθυνθήκαμε στην Τράπεζα της Ελλάδας και ρωτήσαμε πότε ήταν η τελευταία φορά που Έλληνας αρμόδιος είδε ιδίοις όμμασι το χρυσό της Τράπεζας της Ελλάδας ώστε να είμαστε σίγουροι πώς πρόκειται για κανονικό χρυσό κι όχι για …υποσχετικές, άνευ αξίας. Απάντηση δεν λάβαμε… Δεν μάθαμε ούτε καν βάσει ποιών νόμων το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού χρυσού είναι διασκορπισμένο σε μια ιδιωτική τράπεζα στην Ελβετία (UBS) ή στην Αγγλία ξεχασμένο από την εποχή που ταξίδεψε στην Μέση Ανατολή και τη Νότια Αφρική για να σωθεί από τους Ναζί και να καταλήξει στην αποικιοκρατική Αγγλία εν είδει αντιτίμου για την προστασία που μας παρείχε.

Μήπως θα διευκολύνονταν οι απαραίτητες διαδικασίες ελέγχου αν το Ελεγκτικό Συνέδριο απαιτούσε την επιτόπια έρευνα του χρυσού της Τράπεζας της Ελλάδας εκ μέρους των μηχανισμών εποπτείας που διαθέτει; Εκτός κι αν τέτοια αιτήματα δεν αρμόζουν σε αποικίες όπως είναι η Ελλάδα…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Επίκαιρα στις 20 Ιανουαρίου 2017

20η Φεβρουαρίου, η μέρα που ο ΣΥΡΙΖΑ πάντα παραδίνεται

debtΤο θέμα δεν είναι αν, το θέμα είναι πότε η κυβέρνηση θα υπογράψει φαρδιά πλατιά τη νέα συνθηκολόγηση, ελπίζοντας να πάρει το πράσινο φως των θεσμών για το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης από το επόμενο συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, στις 20 Φεβρουαρίου.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Έτσι ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ, στις 20 Φεβρουαρίου 2017, στην επέτειο της υπογραφής της πρώτης συνθηκολόγησης με τους δανειστές, στις 20 Φεβρουαρίου 2015 που προεξόφλησε όλες τις μετέπειτα εξελίξεις (3ο μνημόνιο, νέα μέτρα, κλπ.) θα καταφέρουν ένα νέο πλήγμα στα δικαιώματα των εργαζομένων ενταφιάζοντας συντάξεις, εισοδήματα και δημόσια περιουσία ακόμη και για μετά το 2018! Κι αυτό θα γίνει χωρίς να είναι βέβαιο ότι θα κλείσει η αξιολόγηση, ούτε καν αν θα δοθούν ως επικοινωνιακό αντίβαρο μέτρα όπως η ένταξη στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων από την ΕΚΤ (ποσοτική χαλάρωση) και το μεσοπρόθεσμο πακέτο ελάφρυνσης του χρέους.

Το πρόβλημα, ωστόσο, όπως συνέβαινε πάντα από το 2010, το έχουν οι δανειστές κι όχι η Ελλάδα. Στον πίνακα φαίνονται οι λήξεις του δημοσίου χρέους για το επόμενο διάστημα, εξαιρουμένων των εντόκων γραμματίων.

Η ολοκλήρωση της αξιολόγησης (που έπρεπε να είχε γίνει από τον Φεβρουάριο του 2016) και η απελευθέρωση των δόσεων αν κάποιους επείγει είναι το ΔΝΤ που βιάζεται να αποπληρωθεί τα χρήματα που προσέφερε με το δεύτερο δάνειο το 2012. Επίσης, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που διατηρεί ομόλογα τα οποία δεν «κουρεύτηκαν» με την αναδιάρθρωση του 2012.

Επιπλέον, τους ιδιώτες ομολογιούχους που κι αυτοί με το «έτσι θέλω» εξαιρέθηκαν από το PSI στο οποίο ωστόσο εντάχθηκαν παρά τη θέλησή τους ασφαλιστικά ταμεία για να χάσουν 14 δισ. ευρώ από την περιουσία τους και μικροομολογιούχοι που καταστράφηκαν.

Επομένως, όλη η αγωνία για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης ως διακύβευμα έχει την ομαλή αποπληρωμή των δανειστών: ΕΚΤ, ΔΝΤ, ΕΜΣ και κεφάλαια – γύπες που κρατούν τα ομόλογα.

Κι ενώ το ζητούμενο δεν είναι τίποτε άλλο από την εξόφληση των δανειστών (να μας δώσουν δηλαδή χρήματα για να τους τα επιστρέψουμε) τα μέτρα που απαιτούν συνολικού ύψους 4,5 δις. ευρώ ώστε να εξασφαλισθούν δημοσιονομικά πλεονάσματα ύψους 3,5% για μετά το 2018 είναι εξωφρενικά! Συγκεκριμένα:

Πρώτο, μείωση αφορολόγητου, από 8.636 ευρώ που είναι σήμερα για τον άγαμο πιθανά στα 5.000 ευρώ που θα σημάνει 600 ευρώ επιπλέον φορολογική επιβάρυνση για κάθε φορολογούμενο καθώς η έκπτωση φόρου θα μειωθεί από 1.900 σε 1.300 ευρώ.

Δεύτερο, μείωση συντάξεων, με την κατάργηση της «προσωπικής διαφοράς» η οποία θα εξασφάλιζε ότι οι παλιοί συνταξιούχοι δε θα υποστούν τις συνέπειες από τη μείωση συντάξεων που φέρνει το ασφαλιστικό του Κατρούγκαλου.

Τρίτο, αύξηση του ΦΠΑ από το 13% στο 14% που θα δημιουργήσει νέο κύμα ανατιμήσεων σε λαϊκά είδη καθώς σε αυτό το συντελεστή υπάγονται τα περισσότερα είδη διατροφής (κρέατα, ψάρια, γαλακτομικά, κ.α.) πλήττοντας έτσι προνομιακά τα χαμηλά εισοδήματα.

Τέταρτο, ηλεκτρονικές δημοπρασίες, που θα διευκολύνουν τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας μιας κι έτσι τραπεζίτες και ΣΥΡΙΖΑ θα ξεπεράσουν το φυσικό εμπόδιο των αγωνιστών που με την παρουσία τους κάθε Τετάρτη δεν επιτρέπουν τη διεξαγωγή των πλειστηριασμών.

Πέμπτο, ξεπούλημα της ΔΕΗ, μέσω της πώλησης του 17% που έχει υπό τον έλεγχό του το ΤΑΙΠΕΔ μετά την απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Αναδιαρθρώσεων στις 8 Απριλίου 2014. Μέχρι τώρα όμως, όπως φαίνεται και στον πίνακα με τη μετοχική σύνθεση της ΔΕΗ, το δημόσιο διέθετε την πλειοψηφία των μετοχών (51,12%) αθροίζοντας το δικό του μερίδιο (34,12%) με το μερίδιο του ΤΑΙΠΕΔ. Αν αυτό το πακέτο μετοχών περάσει σε ιδιώτες, και ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ολοκληρώσουν το έργο που ξεκίνησε η ΝΔ, τότε η ΔΕΗ παύει και τυπικά πλέον να ανήκεις το δημόσιο, έστω κατά πλειοψηφία.

deh-2

 

Έκτο, επώδυνες αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, με απελευθέρωση των μαζικών απολύσεων έτσι ώστε οι τραπεζίτες να ξεφορτωθούν πλεονάζον προσωπικό που έφεραν μαζί τους οι συγχωνεύσεις των προηγούμενων χρόνων.

Για όλα φταίει το ΔΝΤ;

Το επιχείρημα της κυβέρνησης είναι πώς …για όλα φταίει το ΔΝΤ! Ξεχνάει ωστόσο να πει ότι η Γερμανία απαίτησε και επέβαλε από το 2010 τη συμμετοχή του στο δανεισμό της Ελλάδας, ενώ η ίδια η κυβέρνηση ζήτησε επίσημα τη συμμετοχή του Ταμείου στο τρέχον τρίτο πρόγραμμα δανειοδότησης.

Την πρώτη φορά ο ίδιος ο Τσίπρας και τη δεύτερη φορά ο Τσακαλώτος με επιστολή του στην Λαγκάρντ τον Ιούλιο του 2015.

Το σημαντικότερο ωστόσο πώς ακόμη κι αν ΔΝΤ και Γερμανία διαφωνούν σε σχέση με το δημόσιο χρέος (με τον μεν Ταμείο να το κρίνει «εξαιρετικά μη βιώσιμο» ζητώντας επιτάχυνση των μέτρων ελάφρυνσης ενώ η Γερμανία παραμένει αμετακίνητη) συμφωνούν απολύτως για την ανάγκη λήψης μέτρων άγριας λιτότητας που θα εξασφαλίσουν πλεονάσματα στο διηνεκές.

Ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να προσφέρει κουτόχορτο εντός κι εκτός του κόμματος δημιουργώντας την εντύπωση πως με τη Γερμανία όλα πάνε καλά και το πρόβλημα υφίσταται με τους συνήθεις γκρινιάρηδες του ΔΝΤ. Το πρωτοσέλιδο της σαββατιάτικης Αυγής, με τίτλο «Σύμπνοια με Βερολίνο», ήταν ενδεικτικό όχι μόνο των αυταπατών αλλά και της υποτέλειας που δείχνει ο ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στη Μέρκελ, την οποία πριν δύο χρόνια αντιμετώπιζε σαν αιτία όλων των συμφορών…

Αυταπάτες ωστόσο δημιουργούν κι άλλες κριτικές όπως του Γιάννη Βαρουφάκη, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών το Σάββατο 4/2/2016 (εδώ το πλήρες άρθρο) που μπορεί να καλούν τον Τσίπρα να μην αποδεχθεί τα αντιλαϊκά μέτρα και να προχωρήσει σε ρήξη, εξακολουθούν ωστόσο και περιγράφουν τη ρήξη σε ένα πλαίσιο συνέχειας και πλήρους σεβασμού των εικονισμάτων της οικονομικής ορθοδοξίας. Δηλαδή, πρώτο, εντός της ευρωζώνης, δεύτερο, με πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 1,5% και τρίτο συρρικνώνοντας το στόχο της διαγραφής του χρέους, όπως τεκμηριωμένα το έθεσε η Επιτροπή Αλήθειας της Βουλής το 2015, στο αίτημα της αναδιάρθρωσης των ακούρευτων ομολόγων της ΕΚΤ.

Μια τέτοια έκπτωση στόχων απέχει παρασάγγας όχι μόνο από το δίκαιο αλλά και από το αναγκαίο που περιλαμβάνει τη διαγραφή χρέους του ΔΝΤ. Αίτημα για το οποίο επιχειρηματολόγησε την ίδια μέρα από τη σελίδα του ειδησεογραφικού πρακτορείου Bloomberg ακόμη και πρώην στέλεχος του ΔΝΤ, σε ένα βαρυσήμαντο άρθρο του. (Βλέπε εδώ).

Όταν ακόμη και στελέχη του ΔΝΤ θέτουν ζήτημα διαγραφής του χρέους του ΔΝΤ δεν είναι αυτολογοκρισία η εξαφάνιση αυτού του αιτήματος απ’ όσους αναφέρονται στη ρήξη;

Απέναντι σε αυτή τη ζοφερή προοπτική που καθιστά θέμα χρόνου ένα νέο πολυνομοσχέδιο αντιλαϊκών μέτρων, η λύση της άμεσης ρήξης με παύση πληρωμών επί του δημόσιου χρέους, έξοδο από το ευρώ και την ΕΕ είναι η πλέον συμφέρουσα για τους εργαζομένους, όρος σωτηρίας για να σωθούν οι συντάξεις και η δημόσια περιουσία και να αποτραπεί η νέα φορολεηλασία.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα Kommon