Σαέμπ Ερεκάτ: «Προσηλωμένη στο διεθνές δίκαιο η Παλαιστινιακή Αρχή»

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Για τον Σαέμπ Ερεκάτ λέγεται ότι διαπραγματευόμενος με τους Ισραηλινούς έχει περάσει πολύ περισσότερες ώρες απ΄ όσες έχει περάσει με την οικογένεια του. Ο Σαέμπ Ερεκάτ, γραμματέας της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, είναι ο άνθρωπος που πρωταγωνιστεί σε όλες τις διαπραγματεύσεις για την επίλυση του Παλαιστινιακού, με αποκορύφωμα τη συμφωνία του Όσλο του 1992. Με την ομάδα του Τραμπ πραγματοποίησε 73 συναντήσεις, οι 33 εκ των οποίων με τον γαμπρό του αμερικανού προέδρου Γιάρεντ Κούσνερ που έχει αναλάβει προσωπικά την προώθηση του σχεδίου επίλυσης, το οποίο περιγράφεται συχνά κι ως «συμφωνία του αιώνα». Τον συναντήσαμε στη Ραμάλα, στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής αποστολής που διοργάνωσε το Advanced Media Institute από 11 ως 17 Ιουνίου 2019.

  • Πιά είναι η στάση της Παλαιστινιακής Αρχής απέναντι στο αμερικανικό σχέδιο επίλυσης;
  • Κατηγορηματική απόρριψη! Δεν είναι απλώς πώς παραγράφεται ό,τι έχει συμφωνηθεί επί δεκαετίες στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Η διοίκηση Τραμπ αντιμετωπίζει υπουργούς και πρωθυπουργούς άλλων κρατών σαν διευθύνοντες συμβούλους επιχειρήσεων. Αντικαθιστούν το πολιτικό σύστημα που ξέραμε με ένα πλαίσιο αποκλειστικά οικονομικών σχέσεων. Η δε, διαπραγματευτική ομάδα του Τραμπ περιλαμβάνει εποίκους στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Κι ας πρόκειται για πρακτική που έχει αποδοκιμασθεί σε διεθνές επίπεδο.
  • Σε σχέση με την επικείμενη σύνοδο του Μπαχρέιν όπου θα συζητηθεί το οικονομικό μέρος της «συμφωνίας του αιώνα» για το Παλαιστινιακό που προτείνει ο Τραμπ, πώς εκτιμάτε τη στάση της Ευρώπης;
  • Πολιτικά μιλώντας, η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μας ικανοποιεί. Το Φεβρουάριο είχαμε μια κοινή σύνοδο ευρωπαϊκών και αραβικών χωρών στο Σαρμ Ελ Σαΐχ της Αιγύπτου, με τη συμμετοχή των σημαντικότερων πολιτικών ηγετών της Ευρώπης, όπως η Μέρκελ, κ.α. Το κοινό ανακοινωθέν της συνάντησης στο άρθρο 7 αναφέρει την κοινή μας συμφωνία ότι η μόνη λύση για Παλαιστινιακό είναι η λύση των δύο κρατών, στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την ανατολική Ιερουσαλήμ και δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων. Είμαι επίσης ικανοποιημένος με την Ευρώπη για την οικονομική βοήθεια που προσφέρει μαζί με αραβικές και άλλες χώρες στους πρόσφυγες. Δεν είμαι ικανοποιημένος από τους Ευρωπαίους επειδή δεν έχουν αναγνωρίσει το παλαιστινιακό κράτος και είμαι θυμωμένος με τους Ευρωπαίους επειδή συνεχίζουν ακόμη να εισάγουν προϊόντα από τους εβραϊκούς εποικισμούς. Δεν αντίκειται απλώς και μόνο στο διεθνές δίκαιο, είναι πλήγμα και για τους φτωχούς Παλαιστίνιους. Οι έποικοι τούς έχουν κλέψει τη γη, το νερό, τη ζωή και στη συνέχεια εξάγουν όλα αυτά τα προϊόντα. Πρέπει να καταλάβετε ότι δεν έχετε το δικαίωμα να εισάγετε, να αγοράζετε και να διαφημίζονται στη χώρα σας προϊόντα κλοπής!
  • Ποιά θα είναι η ανταπόκριση των κρατών της Μέσης Ανατολής στην πρόσκληση των ΗΠΑ να πάρουν μέρος στη σύνοδο του Μπαχρέιν;
  • Μέχρι τώρα είναι πολλές οι χώρες που έχουν δηλώσει ότι δε θα πάρουν μέρος στη σύνοδο: Ιράκ, Αλγερία, Λίβανος, Ιορδανία, Αίγυπτος, κ.α. Δεν έχει όμως καμία σημασία ποιοι θα συμμετέχουν, γιατί το κράτος της Παλαιστίνης τους έχει δηλώσει ότι δε θα πάει. Έχουμε αρνηθεί κατηγορηματικά τη συμμετοχή μας. Φανταστείτε να οργανωνόταν αύριο ένα συνέδριο για την Ελλάδα, η κυβέρνηση της χώρας σας να έλεγε ότι δε θα πάρει μέρος κι εγώ να συμμετείχα. Πώς θα το σχολιάζατε;

Ξέρω βέβαια πώς ο γαμπρός του Τραμπ, ο Κουσνέρ, θα χρησιμοποιήσει όλη την κομψότητα και την ευφυία του, μαζί με απειλές για να αναγκάσει πολλές χώρες που δε θέλουν, τελικά να συμμετάσχουν. Σε κάθε περίπτωση εμείς δε θέλουμε κανένας να μιλάει εξ ονόματός μας.

  • Σας ανησυχεί μήπως την επομένη της συνόδου υποστείτε κυρώσεις εξ αιτίας της άρνησης σας να πάρετε μέρος;
  • Όχι! Η ανεξαρτησία μας είναι δεδομένη. Το Ισραήλ μπορεί να με κρατήσει καθηλωμένο στη γενέτειρά μου την Ιεριχώ, έχει αυτή τη δυνατότητα. Μπορεί να χτίζει εποικισμούς, να κατάσχει γη, να κλέβει και να κατεδαφίζει σπίτια, να κλέβει νερό και άλλους εθνικούς πόρους, να επιβάλει συλλογικές τιμωρίες. Ποτέ όμως δεν πρόκειται να εξασφαλίσουν τη συναίνεσή μου. Δε θα δεχθώ ποτέ τίποτε λιγότερο από το διεθνές δίκαιο. Είμαι εδώ για να μείνω! Δεν πρόκειται να φύγουμε!
  • Μια τρίτη ιντιφάντα παραμένει εναλλακτική επιλογή για την Παλαιστινιακή Αρχή;
  • Η επιλογή μας είναι εμείς, τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας να ζήσουμε σε ειρήνη και ασφάλεια. Αν όμως μας αναγκάσουν να ξεσηκωθούμε και να πολεμήσουμε θα πολεμήσουμε. Δεν έχουμε συνηθίσει να παραδινόμαστε. Η επιλογή μας όμως είναι να ζήσουμε εμείς και τα παιδιά μας σε ειρήνη και κανονικότητα.
  • Πώς απαντάτε σε όσους επικρίνουν τη συμφωνία του Όσλο ως αποτυχημένη, υποστηρίζοντας για παράδειγμα πώς το μόνο που κατάφερε είναι οι αραβικές χώρες να αναγνωρίσουν το Ισραήλ;
  • Διαφωνώ. Το λάθος δε βρίσκεται στη συμφωνία ειρήνης. Δεν είναι λάθος να υπογράφεις συμφωνία ειρήνης. Οι διαπραγματεύσεις δεν είναι λάθος. Το λάθος βρίσκεται σε αυτούς που παίρνουν τις αποφάσεις στο Ισραήλ που υπέγραψαν τη συμφωνία και δεν τη σεβάστηκαν. Η συμφωνία έγραφε ότι οι εποικισμοί δε θα συνεχιστούν, ότι η παλαιστινιακή δικαιοδοσία θα εγκαθιδρυθεί στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα. Όλα αυτά έπρεπε να γίνουν σε 5 χρόνια. Προσπαθούν να μας πείσουν ότι το λάθος δε βρίσκεται στην κατοχή, τους εποικισμούς, αλλά βρίσκεται στη συμφωνία του Όσλο.
  • Εξετάζοντας τον πολιτικό χάρτη του Ισραήλ μετά τις πρόσφατες εκλογές διαπιστώνουμε ότι δεν υπάρχει κανένα κόμμα που να ενδιαφέρεται για την ειρήνη και την υλοποίηση των αποφάσεων του ΟΗΕ. Σε αυτό το περιβάλλον ποια είναι η στρατηγική σας;
  • Η επιλογή μας είναι να παραμείνουμε εδώ, να μην ενδώσουμε. Πιστεύω όμως βαθιά με την καρδιά και το μυαλό μου ότι όλα όσα κάνουν Νετανιάχου και Τραμπ προδιαγράφουν την καταστροφή του Ισραήλ.
  • Θεωρείτε αδύνατο να παραταθεί επ’ άπειρο η σημερινή κατάσταση;
  • Υπάρχουν δύο ενδεχόμενα. Το πρώτο είναι η εξόντωση των 6,5 εκ. Παλαιστινίων. Το δεύτερο σενάριο των Ισραηλινών είναι η μαζική εκδίωξη μας. Νομίζω πώς εν έτει 2019 δεν είναι εφικτά.
  • Η καθαρή θέση που έχετε υιοθετήσει ενάντια στη «συμφωνία του αιώνα» συνέβαλε στη βελτίωση των σχέσεων σας με τη Χαμάς;
  • Με τη Χαμάς διατηρούμε σχέση συνεργασίας στην Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, όπου συμμετέχουν το Λαϊκό Μέτωπο, το Δημοκρατικό Μέτωπο, το Κομμουνιστικό Κόμμα και δεκάδες άλλες οργανώσεις. Αποφασίζουμε δημοκρατικά. Η Χαμάς όμως είναι παρακλάδι των Αδελφών Μουσουλμάνων της Αιγύπτου. Εμείς τους λέμε ότι προτεραιότητα έχουν τα λόγια κι όχι οι σφαίρες, και η απόκτηση Παλαιστινιακού κράτους. Στις 12 Οκτωβρίου 2017 η Χαμάς κι όλα τα παλαιστινιακά κόμμα υπέγραψαν μια συμφωνία που περιέγραφε πώς βήμα – βήμα θα φτάσουμε στις εκλογές. Η Χαμάς όμως στο τέλος αρνήθηκε να πάμε σε εκλογές. Ο Νετανιάχου σήμερα διατηρεί πέντε μεραρχίες στα σύνορα με τη Γάζα μόνο και μόνο για να την κρατάει αποκομμένη από τη Δυτική Όχθη.

Οι όροι για το σημερινό διαχωρισμό τέθηκαν από τον Αριέλ Σαρόν όταν το 2006 αρνήθηκε να συζητήσει μαζί μου το σχέδιο αποχώρησης από τη Γάζα…

Εγώ με τη Χαμάς διαφωνώ στα πάντα: στα κοινωνικά ζητήματα, για τη θέση των γυναικών, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την εκπαίδευση κι άλλα πολλά. Είναι κομμάτι του λαού μας όμως. Γι’ αυτό τους καλούμε να συνομιλήσουμε και να προχωρήσουμε στη διενέργεια εκλογών.

Η Χαμάς πρέπει να καταλάβει ότι οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι έχουν το δικό τους κράτος που λέγεται Αίγυπτος, ο Ερντογάν το δικό του κράτος που λέγεται Τουρκία. Το δικό μας κράτος που είναι;

  • Έχετε να στείλετε κάποιο μήνυμα προς την ελληνική κυβέρνηση και το λαό;
  • Με την Ελλάδα βρισκόμαστε πολύ κοντά. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν κάποιες διαφωνίες για το αέριο, τους αγωγούς, κ.α. Ορισμένες φορές δεχόμαστε τις εξηγήσεις του έλληνα πρέσβη, άλλες φορές όχι. Πρόβλημα όμως υπάρχει με το Ορθόδοξο Πατριαρχείο κι ειδικότερα με τις πύλες της Χεβρώνας και της Τζάφας. Κάτι πρέπει να γίνει με τον Πατριάρχη και το Πατριαρχείο. Δεν είναι δυνατό να επαφίεται σε ένα Πατριάρχη, ο οποίος προστατεύεται από την Ελλάδα ή κάποια άλλη χώρα, η ενοικίαση σε Ισραηλινές εταιρείες της Ιερουσαλήμ. Η Ελλάδα πρέπει να αφυπνίσει αυτόν τον πατριάρχη.
  • Κατηγορείστε ωστόσο ότι επιχειρείτε να αλλάξετε την ηγεσία του Πατριαρχείου εγκαθιστώντας αντί του Έλληνα έναν Παλαιστίνιο.
  • Και ποιο είναι το πρόβλημα; Έχουμε παλαιστινιακή κοινότητα που είναι ορθόδοξη κι άλλη που είναι καθολική. Δεν ήρθαμε στην Κρήτη να επιβάλουμε παλαιστίνιο πατριάρχη. Το έχουμε αυτό το δικαίωμα.

Συνέντευξη Λ. Βατικιώτη στις 22/6/2019 στον Δ. Ελευθεράτο

Συνέντευξη Λ. Βατικιώτη στις 22/6/2019 στον Δ. Ελευθεράτο και στο ρ/σ Στό Κόκκινο για τη σύνοδο του Μπαχρέιν και την αμερικανική «συμφωνία του αιώνα» για το Παλαιστινιακό. 

Συνέντευξη Λ. Βατικιώτη : Η δραματική καθημερινότητα στην Παλαιστίνη

Ο δημοσιογράφος και οικονομολόγος Λεωνίδας Βατικιώτης , μέλος μεγάλης δημοσιογραφικής- πανεπιστημιακής και φοιτητικής αποστολής με την συμμετοχή και του Ανοιχτού Πανεπιστημίου Κύπρου, μιλώντας στον 98,4 περιέγραψε από την Ναμπλούς της Δυτικής Όχθης, την δραματική καθημερινότητα των Παλαιστινίων , την ώρα που το επίσημο κράτος στο Ισραήλ, όπως είπε, επιδιώκει συστηματικά να ενταθεί το κύμα φυγής των Παλαιστινίων από την περιοχή , συνεχίζοντας εντατικά την πολιτική των παράνομων εποικισμών σε Παλαιστινιακά εδάφη, παρά τις δεκάδες αποφάσεις του ΟΗΕ.

Λεωνίδας Βατικιώτης: «Τα μνημόνια ήταν επιλογή του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα»

Συνέντευξη του ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ στον ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΥΛΑΛΗ

Συνέντευξη του ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ στον ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΥΛΑΛΗ

Οι συζητήσεις όπως αυτή που κάναμε με τον οικονομολόγο και αρθρογράφο Λεωνίδα Βατικιώτη είναι από εκείνες τις συζητήσεις, το τέλος των οποίων σε βρίσκει «περικυκλωμένο» από σκέψεις και στοιχεία που αναντίρρητα- παρά τις όποιες πολιτικές ενστάσεις που μπορεί να έχεις- σε βοηθούν να ενώσεις τα κομμάτια του σύγχρονου πολιτικού και κοινωνικού πάζλ.

Πώς οι Έλληνες φορτώθηκαν τα βάρη της διάσωσης γαλλογερμανικών τραπεζών; Πότε άλλαξε καπετάνιο το οικονομικό πηδάλιο της Ελλάδας; Η «κοινωνική Ευρώπη» που πνίγηκε στα κανάλια του Μάαστριχτ, τα «Κίτρινα Γιλέκα», η άνοδος της άκρας Δεξιάς, η ρήξη «από τα κάτω» και το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης πολεμικής σύρραξης είναι μερικά μόνο απ’ όσα λέχθηκαν στην κουβέντα που έγινε μ’ αφορμή το βιβλίο «Έξοδος- Αδιέξοδος», το οποίο επιμελήθηκε ο ίδιος.

Πηγή: Νόστιμον ήμαρ

Ξεκινώντας, ας δώσουμε περιληπτικά το περιεχόμενο του βιβλίου «Έξοδος- Αδιέξοδος», το οποίο επιμεληθήκατε.

Το βιβλίο Έξοδος – Αδιέξοδος ξεκίνησε να σχεδιάζεται και να γράφεται το 2017, πριν καν την απόφαση του Γιούρογκρουπ τον Ιούνιο εκείνης της χρονιάς. Έκτοτε μεσολάβησε επίσης κι η απόφαση του Γιούρογκρουπ του Ιουνίου του 2018, που καθόρισε εξ ίσου ασφυκτικά το σχήμα και τη μορφή της επόμενης μέρας των Μνημονίων. Παρόλα αυτά τόσο οι προθέσεις όσο και οι αποφάσεις των πιστωτών ήταν σαφείς: να επιβάλλουν ένα πάγιο, ανελαστικό κι αναπόδραστο καθεστώς παρατεταμένης λιτότητας, πολύ πιο επώδυνο μάλιστα σε σχέση με άλλες χώρες στις οποίες επιβλήθηκαν μνημόνια (Ιρλανδία, Πορτογαλία, Κύπρος). Το περιεχόμενο του βιβλίου εξετάζει στις ποικίλες του διαστάσεις (πολιτικές, οικονομικές, πολιτιστικές, κ.α.) αυτό το καθεστώς, που έχει σχεδιαστεί για να διαρκέσει πολλές δεκαετίες. Σε ό,τι αφορά τα δημοσιονομικά πλεονάσματα λόγου χάρη μέχρι το 2060.

Στόχος μας ήταν να διαρρήξουμε το πέπλο σιωπής με το οποίο πολλοί περιέβαλαν αυτό το καθεστώς: Η κυβέρνηση για να μπορεί να εμφανίζεται ως νικητής και να μιλά για έξοδο από τα Μνημόνια χωρίς να καταβάλλει το πολιτικό κόστος που της αναλογεί. Οι πιστωτές και δη η ΕΕ για να μπορεί να επαίρεται για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη συσκοτίζοντας έτσι τις κτηνώδεις πολιτικές που επέβαλε, ζηλεύοντας δόξα τοκογλύφου για να σώσει τις γερμανο-γαλλικές τράπεζες από τη χρεοκοπία, κοκ. 

Τον περασμένο Αύγουστο, η Ελλάδα εξήλθε τυπικά από το τρίτο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής . Από την πλευρά της, η κυβέρνηση έκανε λόγο για «οριστική έξοδο από τα μνημόνια». Στον αντίποδα, εσείς προβλέπετε ακόμη πιο «ζοφερές προοπτικές» για τη χώρα με την οικονομία της «επιρρεπή σε εκτροχιασμούς». Ποια εκείνα τα οικονομικά (κι όχι μόνο) στοιχεία που σας οδηγούν σ’ αυτό το συμπέρασμα;

Η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι φτερό στον άνεμο της οικονομικής συγκυρίας γιατί εφαρμόζοντας ένα ακραίο νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα στερήθηκε δια παντός εργαλείων και πολιτικών που θα επέτρεπαν όχι μόνο αναδιανομή προς όφελος των λαϊκών στρωμάτων αλλά ακόμη και τη δυνατότητα να χαράσσει μια ας πούμε βιομηχανική πολιτική. Οι συζητήσεις για την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση και την εφαρμογή/διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης περιλαμβάνουν ως στοιχείο εκ των ων ουκ  άνευ την κρατική παρέμβαση, δοθείσης της εγγενούς αδυναμίας του ιδιωτικού τομέα να δράσει με μακροχρόνια στρατηγική.

Δείτε για παράδειγμα όσα προβλέπει ο κρατικός προϋπολογισμός για το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων το 2019: μόλις 6,75 δισ. όταν το 2009 ήταν 9,6 δισ. ευρώ κι αυτά μάλιστα εντός ενός πλαισίου, με όρους δηλαδή που υπόσχονται ελάχιστα ουσιαστικά αποτελέσματα. Δείτε επίσης τα «επιτεύγματα» της κυβέρνησης στο μέτωπο των ιδιωτικοποιήσεων: έσοδα 4,32 δις. από το 2015 ως το 2018, όταν την προηγούμενη 4ετία (2011-2014) οι πιο αντιλαϊκές μνημονιακές κυβερνήσεις κατάφεραν να συγκεντρώσουν μόνο τα μισά σχεδόν έσοδα: 2,63 δις. ευρώ. Για να μην αναφερθούμε σε συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως το ξεπούλημα των 14 περιφερειακών αεροδρομίων στη Φράπορτ, που συντελέστηκε με  νεοαποικιακούς όρους και, σε τελική ανάλυση, την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. Αγγίζει τα όρια του γελοίου: Οι πολύφερνοι γερμανοί επενδυτές έβαλαν μπροστά το χρεοκοπημένο ελληνικό κράτος για να τους εγγυηθεί τα ούτως ή άλλως εγγυημένα έσοδα, καθώς από τα 39 περίπου περιφερειακά αεροδρόμια της Ελλάδας οι Γερμανοί «ψώνισαν» μόνο τα 14 κερδοφόρα.

Αρκετοί ισχυρίζονται ότι τα δανειακά προγράμματα αποτελέσαν τον εκτελεστικό- πολιτικό βραχίονα της εγχώριας οικονομικής εξουσίας για την παγίωση συγκεκριμένων οικονομικών μέτρων. Έχει βάση μια τέτοια άποψη; Δικαιούμαστε δηλαδή, να πούμε πως τα μνημόνια ήταν το καταληκτικό στάδιο μιας προϋπάρχουσας πορείας; Αν ναι, ποιος ο ρόλος διεθνών οργανισμών όπως το ΔΝΤ και η ΕΚΤ στην κυρίαρχη εν Ελλάδι οικονομική πολιτική;

Δε συμφωνώ με την άποψη που διατυπώσατε αρχικά. Προφανώς η εγχώρια οικονομική ελίτ ωφελήθηκε πολλαπλά από τα μνημόνια. Η κατάργηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, η μείωση των μισθών κι άλλα μέτρα λειτούργησαν σαν βατήρας για το νέο κύκλο ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού που ξεκίνησε το 2015. Ταυτόχρονα, η ελληνική αστική τάξη επλήγη από το καθεστώς χρεοκρατίας. Έχασε τις τράπεζες κι επενδύσεις στα Βαλκάνια. Η θέση της στη διεθνή κατάταξη υποβαθμίστηκε ραγδαία, κινδύνεψε ακόμη κι η παραμονή της στο ευρώ. Δεν μπορούμε συνεπώς να υποβαθμίζουμε τις αντιθέσεις μεταξύ ελληνικής αστικής τάξης και ευρωπαϊκής, προάγοντας μια απλοϊκή ανάλυση «τάξης ενάντια σε τάξη». Μια τέτοια ανάλυση θα έχανε από την οπτική τα αντικρουόμενα συμφέροντα και τις ενδοκαπιταλιστικές αντιθέσεις που γύρω στο 2011 οδηγήθηκαν σε παροξυσμό.

Τα μνημόνια δεν ήταν η νέμεση των ελλειμμάτων της διακυβέρνησης Καραμανλή, ούτε η μοναδική διέξοδος της κυκλικής κρίσης που ξέσπασε το 2008. Ήταν επιλογή κυρίως του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα που το 2010 διέκρινε τον κίνδυνο να εγγράψει ζημιές. Αυτή την επιλογή σε δεύτερο χρόνο κι ενίοτε εξ ανάγκης ακολούθησαν και υπηρέτησαν πιστά τα αστικά πολιτικά κόμματα της Ελλάδας.

Οι διεθνείς οργανισμοί που αναφέρετε, ΔΝΤ και ΕΚΤ, πήραν το πηδάλιο από τα χέρια της ελληνικής αστικής τάξης κυρίως το 2010-2011, κι άσκησαν άμεσα κι αδιαμεσολάβητα πολιτική με τα ανδρείκελα της κυβέρνησης Παπαδήμου, προκειμένου να εφαρμοστεί για παράδειγμα η ανταλλαγή των ομολόγων με το PSI τον «βαρύ» χειμώνα του 2012. Όχι ότι και τότε δεν έκαναν τραγικά λάθη, ας μην αντιμετωπίζουμε με δέος τις ικανότητές τους. Παρόλα αυτά έφεραν σε πέρας μια σύνθετη και δύσκολη αποστολή.

Στο βιβλίο μιλάτε για «χρησιμοποίηση της Ελλάδας ως πειραματόζωο». Δώστε μας παρακαλώ, τα δεδομένα εκείνα που νομιμοποιούν αυτόν τον ισχυρισμό.

Η διαχείριση της ελληνικής κρίσης, εκ μέρους του κεφαλαίου, είχε να ξεπεράσει πολλές δυσκολίες. Απαριθμώ: Να σώσει την Ντόιτσε Μπανκ και τη Σοσιετέ Ζενεράλ ρίχνοντας την ευθύνη στον ελληνικό λαό, να εντάξει το ΔΝΤ στη «διάσωση» ξεπερνώντας το πρόβλημα που δημιουργούσε η μικρή συμμετοχή της Ελλάδας στο κεφάλαιό του, να πετύχει την προσαρμογή χωρίς την εύκολη λύση της υποτίμησης της διεθνούς ισοτιμίας του νομίσματος, να κουρέψει οριζόντια τα ομόλογα χωρίς όμως να θίξει όσα διακρατούσε η ΕΚΤ, και πολλά άλλα. Ξεπερνώντας αυτά τα προβλήματα κυνικά και αδίστακτα άνοιξαν νέα κεφάλαια στη διαχείριση των κρίσεων επί ευρωπαϊκού εδάφους. Για παράδειγμα οι στρατηγικές εσωτερικής υποτίμησης όπως αποκαλέστηκαν τα μέτρα μείωσης της αξίας της εργατικής δύναμης κι ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων ή το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο που θα αποτελέσει το διάδοχο σχήμα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας. Πρόκειται για νέες ποιότητες.

Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ότι όλα τα προηγούμενα χρόνια η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε στην Ευρώπη κι αλλού ως παράδειγμα προς αποφυγή με στερεότυπα και κοινοτοπίες που επαναλάμβαναν ότι οι αθρώες παροχές οδηγούν σε χρεοκοπία. Έτσι, στο απόγειο της ελληνικής κρίσης η Γερμανία επέβαλλε ριζικές μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία της ΕΕ, που συμπυκνώνονται στο περίφημο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, κι από κοινού παγιοποιούν τη λιτότητα και τις περικοπές επί ευρωπαϊκού εδάφους.

Πριν δύο χρόνια, το πρώην μέλος του γνωμοδοτικού συμβουλίου του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών Γιοργκ Ρόχολ, δήλωσε ότι «τα ελλείμματα της Ελλάδας ήταν τα πλεονάσματα της Γερμανίας». Πώς μεταφράζεται αυτή η κυνική δήλωση σε οικονομικά- πραγματικά στοιχεία;

Το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα αποτέλεσε ιστορικής σημασίας επίτευγμα για το γερμανικό ιμπεριαλισμό επειδή κατάφερε να μετατρέψει όλη την ευρωζώνη σε μια ενιαία εσωτερική αγορά. Να εξάγει επομένως αυτοκίνητα και ηλεκτρικές συσκευές στην Ανδαλουσία, την Εμίλια Ρομάνα και τις Κυκλάδες με το ίδιο συναλλακτικό κόστος και κίνδυνο, δηλαδή ίσο με μηδέν, που εξάγει στην Έσση. Αυτή η επέκταση και οι συνακόλουθες οικονομίες κλίμακας προκάλεσαν πλήθος αλυσιδωτών αντιδράσεων. Ξεχωρίζουμε την συντριβή των κλάδων των διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων που ανταγωνίζονταν τα γερμανικά οδηγώντας σε πολλαπλά ελλείμματα: παραγωγικά, εμπορικά, δημοσιονομικά, κ.λπ. Ωστόσο έχουμε να κάνουμε με τάση, που προκαλεί κι αντίρροπες δυνάμεις. Μεσούσης πχ της ελληνικής κρίσης οι μόνιμες ανισορροπίες στο ελληνικό εμπορικό ισοζύγιο διορθώθηκαν, επειδή κατέρρευσε η εγχώρια ζήτηση. Με τους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς τα δημοσιονομικά ελλείμματα τείνουν προς εξαφάνιση με τις κοινωνικές δαπάνες να μετατρέπονται σε μηχανισμό απορρόφησης των κραδασμών που προκαλούν οι ερπύστριες της γερμανικής επέκτασης, κοκ. Από δω ας κρατήσουμε ότι όπως τα ελλείμματα, έτσι κι η λιτότητα θα εκτείνεται στο διηνεκές διαρκώς διογκούμενη θυμίζοντας φτωχό τοξικοεξαρτημένο που αναζητά διαρκώς μεγαλύτερη δόση… Επιπλέον ότι χάριν αυτών των μηχανισμών τα ελλείμματα μπορεί να μη κάνουν τόσο εμφανή την παρουσία τους όπως παλιά, αλλά θα εκδηλώνονται υπό την μορφή μιας συνεχούς φτωχοποίησης όλης της κοινωνίας.

Από την άλλη μεριά, το πλεόνασμα της Γερμανίας θα στέκει στο ύψος του αγέρωχο, είτε το δημοσιονομικό (1,75% επί του ΑΕΠ το 2018 από 1,1% το 2017), είτε το εμπορικό (301 δισ. ευρώ το 2017).

Στο σημείωμα σας στο βιβλίο, αναφέρεστε στον Κανονισμό 472/13 της ΕΕ, ο οποίος προβλέπει τη διατήρηση ενός κράτους- μέλους της ΕΕ σε κατάσταση εποπτείας μέχρι την εξόφληση τουλάχιστον του 75% της χρηματοδότησης που έχει λάβει. Ως εκ τούτου, θεωρείτε ότι μπορεί  να υπάρξει διέξοδος για τον τόπο εντός του ευρωενωσιακού πλαισίου ή θα πρέπει να αναζητηθεί σ’ άλλες πολιτικές κατευθύνσεις;

Η αυξημένη εποπτεία για την Ελλάδα, με βάση όσα προβλέπει ο κανονισμός που αναφέρετε, θα φτάσει μέχρι το 2050. Σε αυτό το πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει εργαλεία παρέμβασης κι εκβιασμού όπως για παράδειγμα τη δυνατότητα να μην εγκρίνει τις δόσεις της επιστροφής των κερδών από τα ομόλογα που διατηρούν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες του ευρωσυστήματος και η ΕΚΤ. Η αυξημένη εποπτεία επομένως είναι κάτι παραπάνω από μια συζυγική κρεβατομουρμούρα σε διακρατικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο, συνιστά κακοποίηση, κατ’ εξακολούθηση μάλιστα που δικαιολογεί το διαζύγιο.

Αυτή η ρήξη ωστόσο πρέπει να συντελεστεί από τα αριστερά και με όρους κινήματος, τουλάχιστον με την ύπαρξη ενός τμήματος της κοινωνίας στους δρόμους που θα διεκδικεί συγκροτώντας ένα αντίπαλο δέος. Σε διαφορετική περίπτωση, αν δηλαδή η σύγκρουση με την ΕΕ συντελεστεί από τα δεξιά είναι ορατός ο κίνδυνος να έχουμε επιτάχυνση της στροφής προς τα δεξιά. Τα παραδείγματα της Ιταλίας και της Ουγγαρίας είναι πολύ χαρακτηριστικά με τον Σαλβίνι και τον Όρμπαν να επιτίθενται στην ΕΕ κατηγορώντάς την ότι τα τείχη του φρουρίου Ευρώπη που έχει οικονομήσει δεν είναι αρκούντως υψηλά.

Όσο δεδομένη κι αναντίρρητη κι αν είναι ωστόσο η βλαπτική σχέση με την ΕΕ δεν μπορούμε να προσπεράσουμε τις δυσκολίες που συναντά η κριτική κι η δημιουργία ενός κινήματος εναντίον της. Πέραν των αντικειμενικών αιτιών (πχ ΕΣΠοποίηση ακόμη και της κοινωνικής πολιτικής) αυτό σημαίνει ότι τα αιτήματα της ρήξης και ο στόχος της εξόδου δεν μπορούν να λειτουργούν διχαστικά στο κίνημα. Πρέπει να ενώνουν κι όχι να διασπούν.

Ο έγκριτος κοινωνιολόγος- οικονομολόγος Βόλφγκανγκ Στρεκ όταν τον ρώτησα πριν λίγο καιρό για το ενδεχόμενο μιας νέας, μεγαλύτερης οικονομικής κρίσης  είχε απαντήσει καταφατικά. Την ίδια άποψη συμμερίζονται και οι πάλαι ποτέ κραταιοί εκπρόσωποι του κεφαλαιοκρατικού συστήματος, Άλαν Γκρίνσπαν και  Λάρι Σάμερς. Συμφωνείτε μ’ αυτή την εκτίμηση; Πώς μπορεί να αποκρυσταλλωθεί αυτή η «πρόβλεψη» στις (ευρω)κάλπες του ερχόμενου Μαΐου;

Πράγματι εδώ και 2-3 χρόνια συνωστίζονται οι θρυαλλίδες που θα οδηγήσουν στη νέα κρίση: Από το δημόσιο χρέος της Κίνας και τα φοιτητικά δάνεια στις ΗΠΑ, μέχρι τις τιμές των μετοχών που είναι στη στρατόσφαιρα. Η προσπάθεια των ΗΠΑ είναι να μεταφέρει τις πιέσεις της κρίσης εκτός των συνόρων της, στους ανταγωνιστές της στους οποίους συμπεριλαμβάνονται κι οι Ευρωπαίοι. Οι αλλαγές που έχουν ήδη δρομολογηθεί στην ΕΕ κι όσες θα ανακοινωθούν μετά τις ευρωεκλογές (δημιουργία ΕΕ πολλών ταχυτήτων) αποτελούν την καθυστερημένη απάντηση του ευρωπαϊκού κατεστημένου. Οι ευρωεκλογές του Ιουνίου ρητά ή άρρητα θα επηρεασθούν από αυτή την πολιτική ατζέντα και θα την διαμορφώσουν στη συνέχεια.

Τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο δεδομένης της απροθυμίας της κυρίαρχης Αριστεράς να αποκαλύψει το ρόλο της ΕΕ και να θέσει καθαρά το θέμα της ρήξης και της εξόδου, έστω ως μακροπρόθεσμη αναγκαιότητα κι όχι ως άμεσο στόχο πάλης. Σε αυτό το πλαίσιο αναπολεί μια κοινωνική Ευρώπη που πνίγηκε στα κανάλια του Μάαστριχτ προ 30ετίας σχεδόν, περιορίζοντας ασφυκτικά τους στόχους πάλης πολύ κάτω του αναγκαίου για να πεισθεί ο σημερινός εργαζόμενος, πολύ εντός του εφικτού ωστόσο – αλλά ποιος νοιάζεται; Η αποχή των ευρωπαίων πολιτών που θα καταγράψει νέο ρεκόρ φέρνει στην επιφάνεια όχι μόνο τη βεβαιότητα των Ευρωπαίων πώς δεν μπορούν να αλλάξουν τη ροή των πραγμάτων στην ΕΕ, αλλά και τα αδιέξοδα μιας γραμμής στην Αριστερά που πίσω από τη «φιλοευρωπαϊκή» ταμπέλα έκρυψε την υποταγή της στην ΕΕ.

Έχουμε τρία, κομβικά για την πορεία της Ευρώπης ζητήματα αυτή τη στιγμή: Την πορεία της Μ. Βρετανίας προς το ΒREXIT, τη συνέχιση των κινητοποιήσεων των «Κίτρινων Γιλέκων» στη Γαλλία και τη δυναμική επανεμφάνιση της άκρας Δεξιάς στο πολιτικό προσκήνιο. Θα ήθελα το σχόλιό σας πάνω σ’ αυτά.

Τα κίτρινα γιλέκα είναι ένα γνήσιο λαϊκό κίνημα κι έχουν προκαλέσει μια αμηχανία στην Αριστερά για πολλούς λόγους. Επειδή πρωταγωνιστούν κοινωνικά στρώματα που είναι σε απόσταση από την παραδοσιακή κοινωνική, ηλικιακή και ιδεολογική της βάση. Επειδή δεν αναπτύχθηκαν κατ’ εντολή της κι αυτό πάντα προκαλεί μια καχυποψία και τέλος, επειδή αρνούνται να ενταχθούν στον συνήθη κύκλο των κινητοποιήσεων με την κορύφωση, τις διαπραγματεύσεις, τις ψευτο-παροχές και την υποχώρηση, που επιτρέπουν και την πολιτική τους ενσωμάτωση, κοκ. Δεν εξιδανικεύω ούτε και σνομπάρω. Είναι ένα πραγματικό κίνημα καταπιεσμένων και απελπισμένων ανθρώπων που χρειάζεται κατεπειγόντως την ανυστερόβουλη κι αμέριστη αλληλεγγύη μας. Αργότερα θα κάνουμε και τις αναλύσεις μας. Ας θυμηθούμε την ώθηση που μας έδιναν επί ελληνικών πλατειών τα μηνύματα αλληλεγγύης από τον άλλο κόσμο.

Η άνοδος της άκρας Δεξιάς είναι η απάντηση του κεφαλαίου στην οικονομική κρίση και την πρωτοφανή ανυποληψία στην οποία έχουν περιπέσει τα αστικά κόμματα, συμπεριλαμβανομένων και των αριστερών. Δεν πρόκειται για γραφικούς νοσταλγούς. Για παράδειγμα, η Εναλλακτική για την Γερμανία απαιτεί αλλαγές στην ΕΕ, αλλιώς θα θέσει θέμα εξόδου της Γερμανίας. Κι οι αλλαγές που ζητά είναι ό,τι διεκδικούσε ο Σόιμπλε κι οι άλλοι το 2015 κι είχαν απορριφθεί ως ακραία. 

Σε ό,τι αφορά το Brexit ας διδαχθεί η Αριστερά από την αδιαλλαξία των Τόρηδων που δεν κάνουν βήμα πίσω από το δημοψήφισμα του 2016, ζητώντας σκληρό Brexit και τίποτε λιγότερο, μη διστάζοντας ακόμη και να ταπεινώνουν τη δική τους πρωθυπουργό…

Ο πόλεμος στη Συρία φαίνεται να τελειώνει. Παρόλα αυτά, όλες οι πλευρές βρίσκονται με το χέρι στη σκανδάλη. Ακόμη, οι πολεμικές δαπάνες αυξήθηκαν από το 2002 κατά 44%, ενώ οι ανταγωνισμοί μεταξύ των ισχυρών γεωοικονομικά παικτών οξύνονται συνεχώς. Βρισκόμαστε πιστεύετε μπροστά στο ενδεχόμενο μιας γενικευμένης σύρραξης; Ποιος ο ρόλος της χώρας μας μέσα σε αυτή την διελκυστίνδα;

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ (κι ΑΝΕΛ ως πρόσφατα) έχουν επιλέξει τον αυτόματο πιλότο της συμπόρευσης με τον ιμπεριαλισμό, ακολουθώντας απαρέγκλιτα τα χνάρια όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων μετά το 2009, καλλιεργώντας την αυταπάτη ότι έτσι θα αποφύγουν διλήμματα και συγκρούσεις. Δε διδάχθηκαν τίποτε από την κρίση της Ουκρανίας όταν οι ΗΠΑ ώθησαν τα δικά τους υπάκουα και πιστά παιδιά στον εμφύλιο, κι όχι ένα εχθρικό καθεστώς, προκειμένου να πλήξουν τη Ρωσία. Κι ο Άσαντ επίσης φιλικό καθεστώς ήταν για τις ΗΠΑ. Μετά την 11η Σεπτέμβρη παρέδωσε πολλούς ύποπτους στις ΗΠΑ. Παρόλα αυτά δεν απέτρεψε το σχέδιο να γίνει η Συρία με σπουδαία και λαμπρή ιστορία μια «έρημη χώρα», έστω κι αν χάρη στη Ρωσία οι ΗΠΑ υπέστησαν στα συριακά εδάφη την πρώτη τους στρατιωτική ήττα. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ επομένως είναι μέρος του προβλήματος και με τις πράξεις της, είτε το συνειδητοποιεί είτε όχι, αποτελεί απειλή για την ειρήνη και τη σταθερότητα. Ας κρατήσουμε ότι για πρώτη φορά μετά από πολλές δεκαετίες επί ΣΥΡΙΖΑ οι ΗΠΑ απέκτησαν στην Ελλάδα τρεις νέες στρατιωτικές βάσεις: σε Αλεξανδρούπολη, Λάρισα και Κάρπαθο!

Η υποχώρηση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή τις οδηγεί ακόμη πιο πιεστικά σε μια κατεύθυνση συνολικής αναμέτρησης με τους ανταγωνιστές τους. Επομένως, το ενδεχόμενο ενός γενικευμένου πολέμου είναι πιο κοντά από ποτέ τα τελευταία πενήντα χρόνια, θέτοντας σε όλους εμάς το καθήκον να προασπίσουμε την ειρήνη.

Υπό συνεχή διωγμό η ενημέρωση στην Παλαιστίνη

Farid_Abudheir_1

Συνέντευξη του παλαιστίνιου καθηγητή ΜΜΕ Φαρίντ Αμπουνταΐρ

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Κορυφαίο σταθμό αποτελεί πλέον για τη δημοσιογραφία και την επικοινωνία σε Ελλάδα και Κύπρο το συνέδριο που κάθε χρόνο διοργανώνει το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Ανοιχτού Πανεπιστημίου Κύπρου «Επικοινωνία και Νέα Δημοσιογραφία», το AMIRetreat2018. Φέτος, το συνέδριο διοργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη, 27-29 Σεπτεμβρίου 2018, με τη συμμετοχή δεκάδων προσκεκλημένων και εισηγητών, από τις πιο διαφορετικές χώρες του κόσμου. (Αναλυτικότερα για το συνέδριο, δες εδώ).

Από τις παρουσίες ωστόσο που ξεχώρισαν ήταν του Παλαιστίνιου Φαρίντ Αμπουνταΐρ. Ο Φαρίντ με σπουδές στη Μεγάλη Βρετανία, καθηγητής εδώ και χρόνια Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης στο Πανεπιστήμιο της Ναμπλούς, πριν την έναρξη του επιστημονικού συνεδρίου μίλησε σε μια κατάμεστη αίθουσα του βιβλιοπωλείου Ιανός στη Θεσσαλονίκη για την επίδραση της πολιτικής στα Μέσα της Παλαιστίνης, ενώ στο ίδιο το συνέδριο ανέλυσε  το κορυφαίο γεγονός του προηγούμενου χρόνου για την Παλαιστίνη, την αναγνώριση από την αμερικανική κυβέρνηση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ. Στο περιοδικό Επίκαιρα, μεταξύ άλλων, μίλησε για ένα «παλιό» θέμα όπως οι συνεχείς διώξεις που αντιμετωπίζει το δικαίωμα στην ενημέρωση στην κατεχόμενη Παλαιστίνη, που δεν παύουν ωστόσο, συνεχώς να αλλάζουν μορφές και να γίνονται πιο βάρβαρες, καταπιεστικές και απάνθρωπες.

Φαρίντ, πόσο έχει αλλάξει την ίδια την ενημέρωση η είσοδος των ψηφιακών τεχνολογιών στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου;

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο χώρος της δημοσιογραφίας βρίσκεται αντιμέτωπος με τόσο δραστικές αλλαγές. Ας θυμηθούμε την αλλαγή που έφεραν τα οπτικοακουστικά Μέσα. Τότε ωστόσο τα έντυπα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης κατάφεραν να προσαρμοστούν και να συνεχίσουν να αναπτύσσονται. Με το πέρασμα του χρόνου παρόλα αυτά το ραδιόφωνο και η τηλεόραση κατάφεραν να αποκτήσουν μεγαλύτερο κοινό. Το ίδιο, σε αδρές γραμμές, θα συμβεί και με την εξάπλωση του ίντερνετ, που αποκτά σαρωτικές διαστάσεις. Τα παραδοσιακά Μέσα, στα οποία πλέον δεν συμπεριλαμβάνονται μόνο οι εφημερίδες και τα περιοδικά, αλλά επίσης ραδιόφωνο και τηλεόραση, θα επιβιώσουν αλλάζοντας, ενώ πάρα πολλά έντυπα θα χάσουν την μάχη. Επίσης, βλέποντας τα μερίδια τους να συρρικνώνονται. Οι αλλαγές που παρατηρούνται είναι εντυπωσιακές με τη μείωση του αριθμού των εργαζομένων. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν τα κρατικά Μέσα.

Τι προκαλεί αυτή την αλλαγή;

Το καθοριστικό σημείο είναι η εξέλιξη της διαφήμισης, που κάθε χρόνο μειώνεται κι αυτή που μένει στρέφεται κυρίως στα Νέα Μέσα. Από την άλλη, στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και το ίντερνετ κανείς δεν πληρώνει τίποτε. Οι ιδιοκτησίες από την άλλη αναγκάζονται να κάνουν συνεχείς επενδύσεις στις νέες πλατφόρμες (facebook, Instagram, Snapchat, κ.α.) για να μη χάσουν το κοινό που τις χρησιμοποιεί. «Ακολούθα το κοινό» είναι η πιο συνηθισμένη έκκληση. Ακόμη μάλιστα και στις περιπτώσεις  που το περιεχόμενο παραμένει ίδιο, όταν για παράδειγμα  οι τηλεοπτικές ειδήσεις περνούν στο youtube, απαιτούνται επιπλέον εργαζόμενοι για να διαχειριστούν τις μετατροπές και στη συνέχεια να τις παρακολουθούν. Ποτέ δεν υπήρχε τόσο μεγάλος ανταγωνισμός.

Σε αυτή την πορεία δεν αλλάζει και το κοινό;

Πράγματι. Τα συνήθεια και οι προτιμήσεις αλλάζουν δραστικά. Εδώ, αν κάτι έπρεπε να ξεχωρίσουμε είναι ότι ενώ οι απαιτήσεις για αξιοπιστία κι εγκυρότητα γενικά υποχωρούν. Από την άλλη διαμορφώνεται ένα κοινό, μικρό αριθμητικά, που κατά βάση αποτελείται από διανοούμενους κάθε χώρας, το οποίο διατηρεί υψηλές απαιτήσεις για σοβαρότητα, βάθος ανάλυσης, σφαιρικότητα κάλυψης, κοκ.

Πώς είναι η άσκηση δημοσιογραφίας στην Παλαιστίνη υπό συνθήκες ισραηλινής κατοχής;

Η άσκηση της δημοσιογραφίας άλλαξε εκ βάθρων μετά τη Συμφωνία του Όσλο το 1993, όταν για πρώτη φορά επιτράπηκε να έχουμε τα δικά μας Μέσα. Έτσι δημιουργήθηκαν εφημερίδες, ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί και, το σημαντικότερο, επιβλήθηκε ένα τυπικό τέλος στη λογοκρισία. Επίσης, ιδρύθηκαν και πανεπιστημιακά τμήματα όπου διδάσκεται η δημοσιογραφία.

Υπάρχει δηλαδή ελευθερία του Τύπου;

Δεν είπα κάτι τέτοιο… Το Ισραήλ εφαρμόζει μια πολυεπίπεδη και σκληρή λογοκρισία. Πρώτα και κύρια στις εφημερίδες που εκδίδονται στη Δυτική Όχθη, όπου υπάρχουν παραδείγματα απαγόρευσης στην λειτουργία ραδιοτηλεοπτικών σταθμών. Εξ ίσου άτεγκτο αποδεικνύεται το Ισραήλ και σε περιπτώσεις τηλεοράσεων που εκπέμπουν μέσω δορυφορικού σήματος, όπως το Al Quds, που εξέπεμπε από το Λίβανο, και το Ισραήλ έκλεισε τα γραφεία των ανταποκριτών του στη Δυτική Όχθη όπως και την εταιρεία (Pal Media) που μετέδιδε το σήμα του.

Πρέπει φυσικά να τονίσουμε ότι περιορισμοί επιβάλλονται κι από τη  μεριά των Παλαιστινίων. Έτσι είναι πολύ συνηθισμένο τα Μέσα της Γάζας να επικρίνουν σφοδρά την Παλαιστινιακή Αρχή, ενώ τα Μέσα της Δυτικής Όχθης να επικρίνουν σφοδρά την Χαμάς…

Απέναντι στα νέα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης ποια τακτική ακολουθεί το Ισραήλ;

Το Ισραήλ διατηρεί πολύ ισχυρούς μηχανισμούς παρακολούθησης κι εφαρμόζει μια σκληρή τακτική τιμωρίας απέναντι σε νέους ανθρώπους. Αναφέρομαι σε πολύμηνες φυλακίσεις, ακόμη και 13 μήνες, εκατοντάδων εφήβων για μια ανάρτηση στο facebook ή το twitter. Αυτή τη στιγμή εκτιμάται ότι γύρω στους 300 νέους είναι στη φυλακή εξ αιτίας αναρτήσεων. Επίσης, το Ισραήλ κλείνει ιστοσελίδες και λογαριασμούς.

Με ποια αιτιολογία;

Η δικαιολογία που συνεχώς επικαλείται είναι αυτή της υποκίνησης σε τρομοκρατία. Γι’ αυτό κι είναι πολύ συνηθισμένο να βλέπεις αναρτήσεις του τύπου: «Ο παλιός μου λογαριασμός έκλεισε και τώρα…»

Υπάρχει ωστόσο και κάτι ακόμη χειρότερο των όσων ήδη εφαρμόζονται. Συζητάει αυτές ακριβώς τις μέρες η ισραηλινή Βουλή νομοσχέδιο που προτάθηκε από τον πρόεδρο ενός δεξιού εθνικιστικού κόμματος, βάσει του οποίου όποιος φωτογραφίζει ή κινηματογραφεί ισραηλινούς στρατιώτες εν ώρα δράσης θα μπορεί να φυλακιστεί ακόμη και για δέκα χρόνια. Αυτό το νομοσχέδιο έχει δεχθεί σκληρές επικρίσεις ακόμη κι από τον ισραηλινό Τύπο.

Έξι μήνες φυλακή για μια ανάρτηση

receive

Τα Επίκαιρα μίλησαν με μια Παλαιστίνια δημοσιογράφο που έχει υποστεί την ισραηλινή καταπίεση. Λέγεται Όλα Μαρσούντ, είναι 21 ετών, ζει στη Ναμπλούς και σπουδάζει Μέσα Ενημέρωσης, τηλεόραση και ραδιόφωνο στο πανεπιστήμιο Αλ Νατζάχ.

Όταν με συνέλαβαν απέμεναν δύο μήνες για να πάρω το πτυχίο μου, κι εργαζόμουν σε μια σειρά ραδιοσταθμών, τοπικών ειδησεογραφικών ιστοσελίδων κι ορισμένες φορές ως freelancer δημοσιογράφος. Οι περιπέτειές μου με την ισραηλινή μυστική υπηρεσία Σαμπάκ ξεκίνησαν στις 11 Μαρτίου όταν μου είπαν ότι έπρεπε να τους επισκεφθώ για να απαντήσω σε κάποιες ερωτήσεις. Όταν έφτασα με συνέλαβαν. Έμεινα 18 ημέρες στα κελιά της ανάκρισης. Και μετά 6 μήνες φυλακή!

Με ποιες κατηγορίες;

Αυτό που επίμονα με ρωτούσαν αφορούσε αναρτήσεις μου σε twitter και Instagram, που κυρίως ήταν ειδησεογραφία για συλλήψεις και δολοφονίες από τον Ισραηλινό στρατό. Τα χαρακτήρισαν ως υποκίνηση σε τρομοκρατία.

Μπορείς να μου δώσεις ορισμένα παραδείγματα σχετικών αναρτήσεων;

Μια φορά έγραψα ένα post για έναν Παλαιστίνιο, Μοχάμεντ Ντεκάτ είναι το όνομά του, που συνελήφθη από τις δυνάμεις κατοχής και λόγω ιατρικής αμέλειας στη φυλακή έχασε την όρασή του. Εγώ το μόνο που έκανα ήταν ένα retweet κι αυτό ήταν μέρος των κατηγοριών εναντίον μου. Ένα άλλο post ήταν φωτογραφία, χωρίς καν συνοδευτικό σχολιασμό, ενός Παλαιστινίου που δολοφονήθηκε από τις ισραηλινές δυνάμεις κατοχής. Ήταν κι αυτό μέρος των κατηγοριών. Μια άλλη φορά κινηματογραφούσα μια διαδήλωση, κι αυτό όπως καταλαβαίνεις είναι η δουλειά μου ως δημοσιογράφος. Ήταν όμως κι αυτό μέρος των κατηγοριών…

Πηγή: Περιοδικό Επίκαιρα, τ.399