Ραγδαία φτωχοποίηση για τους πολλούς φέρνουν τα μέτρα για την κλιματική αλλαγή, εξαιρούνται μόνο οι κάτοχοι Φεράρι!

Το 2035 θα σταματήσουν να πουλιούνται οχήματα με μηχανές εσωτερικής καύσης στην Ευρώπη.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η απόφαση που έλαβαν οι υπουργοί Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 29 Ιουνίου θα φτωχύνει εκατομμύρια πολίτες κατά δύο τρόπους. Επειδή μετά την 1/1/2035 θα είναι αναγκασμένοι να αγοράζουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα που είναι πιο ακριβά σε σχέση με τα συμβατικά κι επειδή σύντομα θα ακούσουμε μια ημερομηνία ακόμη, μεταγενέστερη, στην οποία τα πετρελαιοκίνητα ή βενζινοκίνητα αυτοκίνητα θα απαγορεύεται να κυκλοφορούν στους δρόμους της Ευρώπης. Κατά συνέπεια όσοι δαπάνησαν και θα δαπανήσουν για αγορά συμβατικών ΙΧ θα αποδειχθούν πεταμένα λεφτά!

Η συγκεκριμένη ρύθμιση ωστόσο δεν ισχύει για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες. Εξαιρούνται όσοι θέλουν, και κυρίως όσοι μπορούν, να αγοράζουν αυτοκίνητα υπερπολυτελείας όπως Φεράρι, Μαζεράτι, Λαμποργκίνι, Μπουγκάτι, κ.α. Είναι αυτοκίνητα που κοστίζουν ακόμη και 2 ή 3 εκ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση λοιπόν, με μια φωτογραφική διάταξη εξαίρεσε τους κατασκευαστές αυτοκινήτων που παράγουν και πουλάνε λιγότερα από 1.000 τεμάχια ετησίως από μια υποχρέωση που αφορά εκατοντάδες εκατομμύρια πολίτες, μεταξύ των οποίων και τους φτωχότερους, που αντί να στηριχθούν, φτωχοποιούνται ακόμη περισσότερο!

Διαφορετικά ειπωμένο: Ας προσπαθήσουμε να σκεφτούμε ποιες κοινωνικές ομάδες έπρεπε να εξαιρεθούν και θα πρότεινε ο καθένας ή κάθε μία μας από μια απόφαση υποχρεωτικής μετάβασης από συμβατικό σε ηλεκτροκίνητο όχημα. Άλλοι θα απαντούσαν οι συνταξιούχοι, άλλοι θα απαντούσαν οι φτωχοί κάτοικοι της παραμεθόριου κι άλλοι όσοι έχουν εισόδημα κάτω ενός ορίου, πχ του ορίου φτώχειας. Ε, οι ευρωπαίοι ηγέτες, δείχνοντας έμπρακτα το ενδιαφέρον τους για τους χρηματοδότες τους, απάντησαν τους κατόχους Φεράρι και Μαζεράτι…

Η συγκεκριμένη απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι προκλητική και αποκαλυπτική. Δείχνει ότι η ευαισθησία της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή είναι υποκριτική. Η ΕΕ και όλες οι κυβερνήσεις της άλλες φορές συνειδητά και σχεδιασμένα και άλλες φορές επειδή …απλά λόγω ταξικής θέσης δεν μπορούν να αντισταθούν στην γοητεία μιας …Μπουγκάτι, εκμεταλλεύονται την κλιματική αλλαγή για να πετύχουν μια αλλαγή των κοινωνικών συσχετισμών σε βάρος των φτωχότερων!

Το αποτέλεσμα είναι πώς η κλιματική αλλαγή θα συνεχίσει να προελαύνει, όπως προελαύνει χρόνο με τον χρόνο εδώ και δεκαετίες επειδή τα μέτρα που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις είναι άσφαιρα. Και τα δάκρυά τους κροκοδείλια! Τα χύνουν δε μόνο όταν πρόκειται να επιβάλλουν αντιλαϊκά μέτρα. Χαρακτηριστική περίπτωση η ελληνική κυβέρνηση που, βασιλικότερη του βασιλέως, με τον κλιματικό νόμο που ψήφισε τον Μάιο επίσπευσε ακόμη περισσότερο, κατά πέντε χρόνια το 2030(!), την ημερομηνία απαγόρευσης αυτοκινήτων με μηχανή εσωτερικής καύσης. Προφανώς για να διευκολύνει τους εισαγωγείς αυτοκινήτων που θα δουν τις πωλήσεις τους να αυξάνονται…

Και σε ό,τι αφορά την ουσία, την στάση δηλαδή σε ένα καλόπιστο ερώτημα αν έστω κι αυτή η ημερομηνία μειώσει το διοξείδιο του άνθρακα που εκπέμπουν στην ατμόσφαιρα οι στόλοι των ΙΧ, η απάντηση είναι πως το πρόβλημα της Ευρώπης δεν έγκειται στα αυτοκίνητα με μηχανές εσωτερικής καύσης. Το πρόβλημα έγκειται στα ίδια τα αυτοκίνητα. Αν οι ευρωπαίοι ηγέτες ενδιαφέρονταν πραγματικά για την μείωση των επικίνδυνων αερίων θα λάβαιναν μέτρα για την μείωση των αυτοκινήτων και για να μπει ένα τέρμα στην περιβαλλοντική υποβάθμιση που προκαλεί ο διαρκώς αυξανόμενος στόλος των ΙΧ από την μια άκρη της Ευρώπης στην άλλη. Ενδεικτικά, στην ΕΕ τα επιβατηγά ΙΧ ανά 1.000 κατοίκους το 2016 ανέρχονταν σε 524, το 2017 σε 535, το 2018 σε 547, το 2019 σε 555 και το 2020 σε 560. Σε κάθε χώρα προφανώς η αναλογία είναι πολύ διαφορετική, με την Ελλάδα να υπολείπεται του μέσου όρου: από 475 το 2016, σε 480 το 2017, 481 το 2018, 489 το 2019 και 596 το 2020. Το κοινό χαρακτηριστικό ωστόσο σε όλες τις χώρες είναι η αύξηση των ΙΧ από χρόνο σε χρόνο.

Αυτοί οι αριθμοί που ισοδυναμούν με θρίαμβο για την γερμανική, γαλλική και ιταλική αυτοκινητοβιομηχανία αποτελούν κόλαφο για την ποιότητα και το κόστος ζωής των Ευρωπαίων. Το κακό με τα ΙΧ στην Ευρώπη, ως αποτέλεσμα της συστηματικής και χρόνιας υποβάθμισης των δημόσιων συγκοινωνιών, έχει φτάσει σε τέτοιο επίπεδο ώστε οι Ευρωπαίοι ξεπέρασαν ακόμη και τους Αμερικανούς στην κατοχή επιβατηγών αυτοκινήτων.

Αν ήθελαν λοιπόν υπουργοί και Ευρωκοινοβούλιο θα ψήφιζαν την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών και των μέσων σταθερής τροχιάς με γενναίες επενδύσεις και την μείωση του εισιτηρίου τους. Αντί αυτού ψήφισαν την εξαίρεση της Φεράρι… Άξιος ο μισθός τους!

Η απόφαση για την κατάργηση των συμβατικών ΙΧ δεν ήταν η μοναδική οικονομικά επιζήμια για την κοινωνική πλειοψηφία απόφαση που έλαβαν οι υπουργοί Περιβάλλοντος της ΕΕ. Στη συνεδρίαση που λόγω των σοβαρών διαφωνιών διήρκεσε 17 ώρες αποφασίστηκαν μέτρα εξειδίκευσης του στόχου μείωσης το 2030 των επικίνδυνων για το θερμοκήπιο αερίων στο 55% του επιπέδου του 1990 («fit for 55» ή «προσαρμογή στο 55%» επί το ελληνικότερο). Το συγκεκριμένο πακέτο μέτρων, που παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 14 Ιουλίου 2021 πυροδοτώντας την έκρηξη της τιμής του φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ είναι ο ενδιάμεσος στόχος για την επίτευξη του απώτερου (όσο και αμφιλεγόμενου) στόχου της κλιματικής ουδετερότητας το 2050.

Η συνεδρίαση των υπουργών Περιβάλλοντος της ΕΕ θα μας στοιχίσει πολύ ακριβά επειδή κατέληξε σε ένα σύνολο μέτρων που, πέραν του έτους απόσυρσης των αυτοκινήτων με μηχανή εσωτερικής καύσης, περιλαμβάνουν την μεταρρύθμιση της αγοράς άνθρακα της Ευρώπης και νέους εθνικούς στόχους για μείωση των εκπομπών. Το χειρότερο που αποφασίστηκε αφορά την δημιουργία ενός νέου χρηματιστηρίου ρύπων, ανάλογο του χρηματιστηρίου δικαιωμάτων ρύπων που ήδη λειτουργεί για την παραγωγή ενέργειας κι άλλων κλάδων, το οποίο θα αφορά τις μεταφορές και τα καύσιμα θέρμανσης. Ως έτος έναρξης ορίστηκε το 2017, ένας χρόνος αργότερα από τον αρχικό στόχο. Αυτό σημαίνει ότι την έκρηξη της τιμής που είδαμε στην λιγνιτική παραγωγή, σε σημείο ώστε να γίνει απαγορευτική για τους πολλούς, θα τη δούμε σε λίγα χρόνια να συμβαίνει στην μετακίνησή και την θέρμανσή μας!

Κανονικά, αν η ΕΕ δεν είχε τυφλωθεί από αυτό το ιδιότυπο κράμα φονταμενταλισμού της αγοράς και ταξικού κλιματικού φοντεμανταλισμού έπρεπε να ανακήρυττε το χρηματιστήριο ρύπων ως το πιο αποτυχημένο εγχείρημα που έχει υλοποιηθεί ποτέ. Μάρτυρας οι αλλεπάλληλες αποφάσεις επανενεργοποίησης των μονάδων άνθρακα σε όλη την Ευρώπη τους τελευταίους μήνες και ο τριπλασιασμός της τιμής των ρύπων σε ενάμισι χρόνο!

Αντί λοιπόν να καταργήσουν το χρηματιστήριο ρύπων επεκτείνουν το πεδίο δράσης του (συμπεριλαμβάνοντας στις διατάξεις ακόμη και κλάδους οι οποίοι εξαιρούνταν, που σημαίνει κι άλλες αυξήσεις) ενώ δημιουργούν κι άλλα χρηματιστήρια για να αυξήσουν την τιμή στα καύσιμα κίνησης και θέρμανσης. Το αποτέλεσμα φυσικά θα είναι κάθε είδους εισιτήριο (από αστικό και ακτοπλοϊκό μέχρι αεροπορικό) να εκτοξευθεί και μαζί τους το κόστος της θέρμανσης! Η ενεργειακή φτώχεια θα γνωρίσει νέες δόξες!

Για να χρυσώσουν το χάπι των αυξήσεων οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν την δημιουργία ενός Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου που θα χρηματοδοτείται (με μέρος των εσόδων) από το νέο χρηματιστήριο και θα καλύπτει μέρος του νέου επιπλέον κόστους. Το ύψος του θα ανέρχεται σε 59 δισ. ευρώ κι όχι 72 δισ. ευρώ όπως ήταν η αρχική πρόταση λόγω των αντιδράσεων χωρών όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και οι Σκανδιναβικές χώρες. Στην πράξη το Κλιματικό Ταμείο επισφραγίζει και μετριάζει για λίγα μόλις χρόνια και δεν αναιρεί την λεηλασία των πιο φτωχών στο όνομα της κλιματικής αλλαγής.

Υπήρξαν ωστόσο χώρες που πρόβαλαν αντίσταση απέναντι στα σχέδια της αυτοκινητοβιομηχανίας και του λόμπι των ΑΠΕ: Για παράδειγμα, Λιθουανία, Πολωνία και Λετονία ζήτησαν να αυξηθούν οι πόροι του ταμείου. Επίσης, Ιταλία και Σλοβακία ζήτησαν η απόσυρση των συμβατικών αυτοκινήτων να ολοκληρωθεί πέντε χρόνια αργότερα: το 2040. Εις μάτην φυσικά…

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγείται και αποφασίζει ένα κοινωνικά απαράδεκτο σύνολο μέτρων, επειδή μέχρι στιγμής όσα αντιλαϊκά μέτρα έχει επιβάλλει επικαλούμενη την κλιματική αλλαγή δεν έχουν βρει την αντίσταση που έπρεπε: χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το πρόωρο κλείσιμο των λιγνιτικών εργοστασίων στην Ελλάδα για χάρη των επιχειρηματικών συμφερόντων που δραστηριοποιούνται στο φυσικό αέριο.

Δύο μόνο εξαιρέσεις υπάρχουν στον κανόνα της απάθειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο: Τα Κίτρινα Γιλέκα που αντέδρασαν μαχητικά στην φορολογία του Μακρόν προ τριετίας αποκαλύπτοντας τον ολοκληρωτισμό του ακραίου κέντρου και οι Ολλανδοί αγρότες που διαμαρτύρονται εξ ίσου μαχητικά εδώ και ημέρες καταγγέλλοντας τις επιπτώσεις στην παραγωγή τροφίμων από τους στόχους μείωσης των εκπομπών αζώτου στην Ολλανδία ως και 75%. Η αντίφαση στην Ολλανδία είναι τεράστια γιατί στη σημερινή συγκυρία η συρρίκνωση της αγροτικής παραγωγής θα υλοποιηθεί ενώ έχουμε εισέλθει σε μια περίοδο σοβαρής αύξησης της τιμής των τροφίμων ακόμη κι επισιτιστικής κρίσης. Τα μέτρα που λαμβάνονται στο όνομα της κλιματικής αλλαγής θα επιδεινώσουν κρίση…

Κι αν τέλος πάντων κυβερνήσεις και ευρωπαϊκό ιερατείο κρίνουν ότι ανάλογες αναδιαρθρώσεις επιβάλλονται για το καλό του πλανήτη, ας καλύψουν και το αναλογούν κόστος μέχρι τελευταίου ευρώ. Διαφορετικά, δίνουν την εντύπωση ότι εκμεταλλεύονται την κλιματική αλλαγή για την αναδιάρθρωση και τη συγκέντρωση της γεωργίας στα χέρια των λίγων με τις Φεράρι…

Η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας στην ΕΕ οδήγησε την τιμή του φυσικού αερίου στα ύψη

Ο καθηγητής Τζόναθαν Στέρν είναι διακεκριμένος ερευνητής στο Ινστιτούτο της Οξφόρδης για τις ενεργειακές σπουδές κι ένας από τους βαθύτερους γνώστες της αγοράς φυσικού αερίου.

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Τα επιστημονικά του δε άρθρα χαρακτηρίζονται όχι μόνο από την βαθιά επιστημονική του γνώση στα ενεργειακά ζητήματα αλλά κι από μια σφαιρική αντίληψη για την πολιτική και την οικονομία.

Στις 17 Ιανουαρίου 2022, με επιστολή που έστειλε στους Financial Times, παρενέβη καταλυτικά σε μια διαμάχη που αφορά το πιο καυτό θέμα του τελευταίου χρόνου: την τιμή του φυσικού αερίου. Στη βάση της η αντιπαράθεση έχει τις κατηγορίες που εξαπολύονται εναντίον της Ρωσίας ότι ευθύνεται για την άνοδο των τιμών στο φυσικό αέριο, επειδή για πολιτικούς λόγους κρατάει τις στρόφιγγες κλειστές στις σποτ αγορές, εκεί που τα εμπορεύματα διαπραγματεύονται τοις μετρητοίς και παραδίδονται άμεσα στον αγοραστή.

Το κλίμα εναντίον της Ρωσίας πυροδοτείται κι από την ίδια την Γερμανία, με ευθύνη των Πράσινων. Όσοι μάλιστα πιστεύουν ότι πίσω από την εμμονή της νέας υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας και επικεφαλής των Πράσινων να προβάλει εμπόδια στην λειτουργία του αγωγού Nord Stream 2 βρίσκεται η φιλοπεριβαλλοντική της ευαισθησία θα διαψευστούν. Για την ακρίβεια, μπορεί στο παρελθόν η Αναλένα Μπέρμποκ να επικαλούταν το γεγονός ότι το μεθάνιο που εκλύει το φυσικό αέριο συγκαταλέγεται κι αυτό μαζί με το διοξείδιο του άνθρακα στα επικίνδυνα αέρια του θερμοκηπίου που επιταχύνουν την κλιματική αλλαγή κι ένα καύσιμο-γέφυρα, όπως το φυσικό αέριο εξελίσσεται σε ελέφαντα στο δωμάτιο, πλέον όμως όχι. Το βασικότερο επιχείρημά της είναι μια συμφωνία που υπογράφτηκε μεταξύ ΗΠΑ και Γερμανίας τον Ιούλιο του 2021, βάσει της οποίας το Βερολίνο δεσμεύτηκε να επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα στο πεδίο της ενέργειας στην περίπτωση που η Ρωσία επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως όπλο εναντίον της Ουκρανίας. Στην πράξη η γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών αναπαράγει την ψυχροπολεμική ρητορική της Ουάσιγκτον και των ανατολικοευρωπαίων, εμφανίζοντας την Ουκρανία ως απειλούμενη και τη Ρωσία ως δυνάμει επιτιθέμενη, προβάλλοντας το ερώτημα τι θέλουν 100.000 ρώσοι στρατιώτες στα σύνορα της Ουκρανίας; Η ίδια φυσικά υποθέτουμε απαξιοί να απαντήσει στο ερώτημα τι θέλουν στα σύνορα της Ρωσίας περισσότεροι από 100.000 ΝΑΤΟϊκοί στρατιώτες που μαζεύονται κάθε 1-2 χρόνια για να κάνουν ασκήσεις… Ή στο ερώτημα γιατί θα αντιδρούσε η Ουάσιγκτον αν η Ρωσία έστελνε ξανά πυραύλους και 100.000 δικούς της στρατιώτες στη Κούβα και τη Βενεζουέλα; Η επικεφαλής των Πράσινων πιθανότατα ακολουθεί πιστά τα βήματα του Γιόσκα Φίσερ, ηγέτη των Πράσινων και υπουργού Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Γκ. Σρέντερ, που νομιμοποιώντας την πρώτη έξοδο του γερμανικού στρατού από τα εθνικά σύνορα με κατεύθυνση την Γιουγκοσλαβία, μετέτρεψε ένα ιστορικό φιλειρηνικό αντιπολεμικό κίνημα σε μακρύ χέρι και Πέμπτη Φάλαγγα της Ουάσιγκτον. Το γεγονός ότι η Αναλένα Μπέρμποκ στερείται των χαρισμάτων και αγωνιστικής ιστορίας Γιόσκα Φίσερ δεν τη κάνει λιγότερο επικίνδυνη για την ειρήνη. Μάλλον το αντίθετο…

Αξίζει επίσης να παρατηρήσουμε την χλιαρή στάση που κρατάει απέναντι στη Ρωσία ο νέος γερμανός καγκελάριος, σοσιαλδημοκράτης Όλαφ Σολτς. Αν και έχει αντισταθεί στις πιέσεις των Αμερικανών να δηλώσει ότι στο ενδεχόμενο εχθροπραξιών στα ρωσο-ουκρανικά σύνορα θα ακυρωθεί η λειτουργία του αγωγού, παρόλα αυτά η στάση του πόρρω απέχει από τη  στάση της προκατόχου του, της Άγκελας Μέρκελ, που κατ’ επανάληψη δήλωνε ότι ο αγωγός Nord Stream 2 δεν είναι απλώς και μόνον ένα οικονομικό πρότζεκτ. Εννοώντας με αυτό τον τρόπο ότι συμβολίζει τους δεσμούς που συνδέουν Ευρώπη και Ρωσία. Οφείλουμε έτσι να ομολογήσουμε ότι ο νέος καγκελάριος Σολτς πράγματι σηματοδοτεί μια αλλαγή στη γερμανική πολιτική. Όχι όμως στην κατεύθυνση που για ορισμένους υποδηλώνει η σοσιαλδημοκρατική προέλευσή του, πχ χαλάρωση ή αναίρεση της λιτότητας, αλλά σε μια ψυχροπολεμική κατεύθυνση: Συστράτευση στο αντιρωσικό, ψυχροπολεμικό κλίμα, που επιβάλλουν οι ΗΠΑ.

Τις αιτιάσεις εναντίον της Ρωσίας έσπευσε να υιοθετήσει δημόσια και ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ· κι αυτή ήταν η αφορμή που προκάλεσε την αντίδραση του καθηγητή Τζ. Στερν. Ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, που χρηματοδοτείται από τον ΟΟΣΑ κι όχι από κάποιον οργανισμό όπως ο ΟΗΕ που είναι υποχρεωμένος να δείχνει ότι τηρεί τις αποστάσεις, κατηγόρησε τη Ρωσία ότι στραγγαλίζει ενεργειακά την Ευρώπη. Συνέδεσε για την ακρίβεια τη στενότητα της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου με τις γεωπολιτικές εντάσεις πέριξ της Ουκρανίας, ζητώντας μάλιστα δημόσια από τη Ρωσία να αυξήσει τις αποστολές φυσικού αερίου τουλάχιστον κατά ένα τρίτο.

Στην απάντησή του ο Τζόναθαν Στερν τονίζει από την πρώτη παράγραφο την ευθύνη του σημερινού μοντέλου της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου που οδήγησε στις υψηλές τιμές του προηγούμενου χρόνου!  Οι αιτιάσεις του έχουν ιδιαίτερη σημασία αν λάβουμε υπ’ όψη μας τον ρόλο που είχε προσωπικά ο ίδιος. «Μια δεκαετία πριν δημιουργήθηκε η Συμβουλευτική Επιτροπή Αερίου ΕΕ – Ρωσίας για να συζητήσει τις επιπτώσεις στις εξαγωγές της Gazprom στην Ευρώπη από την εισαγωγή του “τρίτου ενεργειακού πακέτου” της ΕΕ. Ως πρόεδρος της πλευράς της ΕΕ, θυμάμαι τους πολλούς μήνες που πέρασα ακούγοντας τους ρώσους συνομιλητές μας να μας λένε πόσο κακή ιδέα ήταν η εγκατάλειψη των μακροχρόνιων συμβολαίων και η μετάβαση από ένα σύστημα τιμών συνδεδεμένων με το πετρέλαιο σε ένα σύστημα συνδεδεμένο στις τιμές αγοράς. Αγνοήσαμε τις προειδοποιήσεις, πιέσαμε για την δημιουργία αγορών, και μετατρέψαμε τα μακροχρόνια συμβόλαια από συνδεδεμένα με το πετρέλαιο σε συνδεδεμένα με τιμές σποτ. Για δέκα χρόνια είχαμε δίκιο, εκτός από πολύ λίγους μήνες. Οι τιμές αγοράς ήταν σημαντικά χαμηλότερες εκείνων του πετρελαίου.

Τιμές αργού πετρελαίου 19/1/2022

»Μόλις τον Μάιο του 2020, οι συνδεδεμένες με το πετρέλαιο τιμές ήταν έξι φορές υψηλότερες εκείνων της αγοράς που βρίσκονταν σε ιστορικό χαμηλό. Η ήπειρος πλημμύρισε με αέριο. Η υπογραφή μακροχρόνιων συμβολαίων ήταν το τελευταίο πράγμα που ήθελαν και η Gazprom έχανε χρήματα από τις εξαγωγές. Από τα τέλη του 2020 η κατάσταση άλλαξε. Το κρίσιμο ωστόσο είναι ότι η Gazprom συνεχώς καλούσε τις ευρωπαϊκές εταιρείες να υπογράψουν νέα μακροχρόνια συμβόλαια εάν ήθελαν ασφάλεια στην προσφορά.

Τιμές φυσικού αερίου 19/1/2022

»Ελάχιστοι το έκαναν, ενώ εθνικοί και εταιρικοί στόχοι και πολιτικές μείωσης των αερίων θερμοκηπίου κάνουν όλο και πιο απίθανη μια τέτοια δέσμευση για το μέλλον. Επαναλαμβάνω ότι είναι μια ευρωπαϊκή επιλογή και κανένας από τη Ρωσία δεν την επέβαλε ή την δημιούργησε. Παράπονα για την άρνηση της Gazprom να διαθέσει επιπρόσθετη προσφορά και να διατηρήσει υψηλά επίπεδα αποθήκευσης αερίου στην Ευρώπη αποτυγχάνουν να αναγνωρίσουν ότι το τρέχον μοντέλο αγοράς δεν περιλαμβάνει καμία σχετική υποχρέωση».

Έτσι, η έκρηξη των τιμών λιανικής στην ΕΕ αποτελεί ένα ακόμη φιάσκο που χρεώνεται εξ ολοκλήρου η Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με την πρόωρη και βίαιη απολιγνιτοποίηση, μαζί με την ελλιπή προετοιμασία της να υλοποιήσει τις απαραίτητες επενδύσεις σε ΑΠΕ ώστε να καλύψουν το κενό του άνθρακα και του λιγνίτη, μαζί με την αδυναμία της να προβλέψει την αύξηση των τιμών στο φυσικό αέριο κι όταν μάλιστα λόγω του νέου τρόπου τιμολόγησης όπως επιβλήθηκε με το «τρίτο ενεργειακό πακέτο» είχε ένα παραπάνω λόγο να το κάνει.

Το «τρίτο ενεργειακό πακέτο», να θυμίσουμε, ψηφίστηκε από το ευρωκοινοβούλιο και υιοθετήθηκε το 2009 επιταχύνοντας την ιδιωτικοποίηση της αγοράς ενέργειας και ηλεκτρισμού στην ΕΕ. Μεταξύ άλλων προέβλεπε τον διαχωρισμό μεταξύ εταιρειών παραγωγής και διανομής, ώστε να μπορούν να πουληθούν πιο εύκολα, την δημιουργία εθνικών ρυθμιστικών αρχών, που βλέπουν τις τιμές να …ανεβαίνουν και τις εταιρείες παροχής να κερδοσκοπούν ασύδοτες, και, το …σημαντικότερο ως επιστέγασμα όλων, την απογείωση των τιμών λιανικής στο ηλεκτρικό ρεύμα, χάρη στην πρόσδεση των τιμών φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο της Ολλανδίας.

Ο κανόνας των θανάτων από μαγκάλια και το παράδοξο της ενεργειακής φτώχειας

Η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας έφερε πανευρωπαϊκό ρεκόρ στους απλήρωτους λογαριασμούς

Ανήμερα των Χριστουγέννων ένας 37χρονος άνδρας στο Ίλιον απανθρακώθηκε πασχίζοντας να ζεσταθεί με μια ηλεκτρική κουβέρτα. Τα κινητικά προβλήματα που αντιμετώπιζε δεν του επέτρεψαν καν να αντιδράσει όταν ξέσπασε το βραχυκύκλωμα στην παλιά και φθαρμένη πιθανότατα κουβέρτα που χρησιμοποιούσε ως θερμαντικό σώμα…

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Την ίδια μέρα, ανήμερα των Χριστουγέννων, στα Βορίζια του Δήμου Φαιστού της Κρήτης ένας 95χρονος και μια 92χρονη βρέθηκαν νεκροί στο σπίτι τους. Αιτία του θανάτου τους ήταν οι αναθυμιάσεις που εξέπεμπε το μαγκάλι το οποίο είχαν αναμμένο προσπαθώντας να ζεσταθούν, ενώ νεότερες πληροφορίες τονίζουν ότι η γυναίκα πιθανά να πέθανε από το κρύο…
Τα δύο παραπάνω περιστατικά είναι μόνο τα πιο πρόσφατα σε μια μακρά σειρά θανάτων που ως αιτία έχουν την εκτόξευση του κόστους του ηλεκτρικού ρεύματος. Εκτιμήσεις φέρουν το χρόνο που έφυγε να καταγράφτηκε ρεκόρ αστικών πυρκαγιών, που ως άμεση αιτία είχαν κακοσυντηρημένα τζάκια, μαγκάλια, φθαρμένες ηλεκτρικές κουβέρτες κι ό,τι άλλο αυτοσχέδιο μέσο μπορεί να επινοήσει και να χρησιμοποιήσει κάθε άνθρωπος για να ζεσταθεί. Απώτερη αιτία ο τετραπλασιασμός της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος τον μήνα Νοέμβριο, σε σχέση με τους πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, όπως καταγράφεται στον παρακάτω πίνακα.

Ας κρατήσουμε λοιπόν ότι τη χρονιά που έφυγε η οποία χαρακτηρίζεται χρονιά-σταθμός, και πράγματι είναι, για τις αλλαγές στην ενεργειακή αγορά της Ελλάδας έχουμε τα εξής: τετραπλασιασμό της αξίας του ηλεκτρικού ρεύματος, έκρηξη της ενεργειακής φτώχειας και απελευθέρωσή – ιδιωτικοποίηση της αγοράς.
Η άνοδος της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος είναι αποτέλεσμα της αύξησης της τιμής του φυσικού αερίου που με τη σειρά της προέρχεται από την άνοδο της ζήτησης φυσικού αερίου στην Ασία εξ αιτίας της ανόδου της παραγωγής. Επίσης, μεταξύ άλλων, είναι συνάρτηση των πιέσεων που ασκούνται στην Ρωσία, και καταλήγουν να αναβάλλεται συνεχώς η λειτουργία του αγωγού Nord Stream 2. Η εκκίνησή του θα τροφοδοτούσε την αγορά της Ευρώπης με τις αναγκαίες ποσότητες, ρίχνοντας την τιμή του φυσικού αερίου. Ειδικότερα ωστόσο για την Ελλάδα η εκτόξευση της τιμής του ρεύματος οφείλεται στο κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων και την άνοδο της συμμετοχής του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μίγμα, το οποίο έχει επιλεγεί ως «καύσιμο γέφυρα» στο δρόμο για την πράσινη μετάβαση.
Με άλλα λόγια, η πράσινη μετάβαση, καθόλα αναγκαία μακροπρόθεσμα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, άμεσα φέρνει ενεργειακή φτώχεια (εδώ κι εδώ περί ενεργειακής φτώχειας)! Κοινώς, την αδυναμία όλο και περισσότερων νοικοκυριών να ανταποκριθούν στο κόστος των λογαριασμών του ρεύματος. Η ενεργειακή φτώχεια ορίζεται ως ο συνδυασμός υψηλών λογαριασμών ρεύματος (σε σημείο να ξεπερνούν το 10% του εισοδήματος), χαμηλών εισοδημάτων (που έγιναν ακόμη χαμηλότερα με την άνοδο του πληθωρισμού το 2021) και συσκευών χαμηλής ενεργειακής κλάσης. Στην Ελλάδα του 2021 και οι τρεις αυτές αιτίες έχουν δημιουργήσει ένα μίγμα που εκρήγνυται καθημερινά σε βάρος των πιο ανυπεράσπιστων πολιτών και όχι μόνο. Σε θύματα της ενεργειακής φτώχειας μετατρέπονται ακόμη και νοικοκυριά στα οποία εργάζονται ακόμη και τα δύο μέλη και αμείβονται μάλιστα με μισθούς υψηλότερους του βασικού.
Οι επιδόσεις της Ελλάδας είναι δραματικές βάσει και των δύο μέτρων που χρησιμοποιούνται για να μετρηθεί η ενεργειακή φτώχεια. Το πρώτο μέτρο είναι οι απλήρωτοι λογαριασμοί. Και η Ελλάδα το 2020 βάσει στοιχείων της Eurostat είχε το πανευρωπαϊκό ρεκόρ με το 27,9% των νοικοκυριών να έχουν απλήρωτους λογαριασμούς, ενώ ακολουθούν: Σερβία 26,7%, Τουρκία 22,8% και Βουλγαρία 22,2%. Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης στη Γερμανία απλήρωτους λογαριασμούς έχει το 3,2% των νοικοκυριών, στη Γαλλία το 5,4%, κοκ.


Απλήρωτοι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας

Το δεύτερο μέτρο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της ενεργειακής φτώχειας είναι η αδυναμία των νοικοκυριών να διατηρήσουν τα σπίτια τους επαρκώς ζεστά. Κι εδώ η Ελλάδα μπορεί να μην κατέχει το θλιβερό αρνητικό ρεκόρ που διατηρεί στους απλήρωτους λογαριασμούς, έχει όμως μια από τις χειρότερες επιδόσεις, με το 16,7% των νοικοκυριών να δηλώνει ότι αδυνατεί να το διατηρήσει επαρκώς ζεστό. Στην ευρωζώνη – 19 το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 8,8%, ενώ στην ΕΕ27 είναι 8,2%. Για να καταλάβουμε ότι η αδυναμία διατήρησης του σπιτιού ζεστό δεν είναι συνάρτηση του κρύου αλλά του ύψους μισθών και ημερομισθίων κι ευρύτερα της ευημερίας, αρκεί να αναφέρουμε ότι στη Νορβηγία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 0,8%, ενώ στην Ελβετία μόλις 0,2%.


Αδυναμία διατήρησης του σπιτιού επαρκώς ζεστό

Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα απ’ όσο εικονίζονται στους παραπάνω πίνακες για δύο λόγους. Αρχικά επειδή το κριτήριο «διατήρησης του σπιτιού επαρκώς ζεστό» είναι πολύ …βόρειο και δεν περιλαμβάνει τις συνθήκες καύσωνα που αντιμετωπίζει όλος ευρωπαϊκός Νότος όταν από τον Ιούνιο ακόμη δεν μπορείς να δουλέψεις χωρίς κλιματιστικό. Η «καλοκαιρινή» ενεργειακή φτώχεια ωστόσο δεν περιλαμβάνεται στα κριτήρια, μιας και λείπει ένα κριτήριο για τη διατήρηση του σπιτιού επαρκώς δροσερό, τους καλοκαιρινούς μήνες. Επιπλέον, τα παραπάνω δεδομένα αφορούν το 2020. Στην Ελλάδα ωστόσο το 2021 είχαμε την πλήρη εφαρμογή του target model και την λειτουργία του χρηματιστηρίου ενέργειας που απογείωσε τις τιμές. Τα …καλύτερα επομένως της ιδιωτικοποίησης της αγοράς ενέργειας είναι μπροστά μας. Κι όσο για τις επιδοτήσεις που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για να γλυκάνει το χάπι της ιδιωτικοποίησης, πολύ γρήγορα θα αποδειχθούν σταγόνα στον ωκεανό της (χρηματιστηριακής) ενεργειακής κερδοσκοπίας.
Η έξαρση της ενεργειακής φτώχειας δημιουργεί μάλιστα ένα παράδοξο που καταλήγει στην ντε φάκτο και από τα κάτω ακύρωση της ενεργειακής μετάβασης, για την οποία υποτίθεται γίνεται η αλλαγή του ενεργειακού μίγματος. Τα περιστατικά αστικών πυρκαγιών που έρχονται συνεχώς στο φως δείχνουν ότι οι φτωχότεροι εγκαταλείπουν συστήματα θέρμανσης με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα και άλλων επικίνδυνων αερίων εξ αιτίας του κόστους και, για λόγους οικονομίας, καταφεύγουν στα πιο πρωτόγονα, σχεδόν προκαπιταλιστικά μέσα θέρμανσης, όπως τα μαγκάλια… Το αποτέλεσμα ωστόσο δεν είναι μόνο ο θάνατος δεκάδων φτωχών ανθρώπων και τα βαριά αναπνευστικά προβλήματα που δημιουργεί μακροπρόθεσμα η καύση βιομάζας και άλλων υλικών όπως παλιά έπιπλα από χωματερές. Το αποτέλεσμα επίσης είναι η επιβάρυνση της ατμόσφαιρας και η επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής! Φτάνουμε έτσι, έστω σε ορισμένες ακραίες περιστάσεις, όπως η τρέχουσα που διανύουμε, και τα μέτρα αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης (όπως η χρήση του φυσικού αερίου) στρέφονται απέναντι στους ίδιους τους στόχους τους οποίους υποτίθεται ότι υπηρετούν: την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Το ίδιο συμπέρασμα υπαγορεύουν και οι όροι υπό τους οποίους υλοποιούνται άλλα μέτρα που ανακοινώνονται όπως τα προγράμματα εξοικονομώ, με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών. Ανεβάζοντας συνεχώς τον πήχη των κατασκευαστικών παρεμβάσεων για να κριθούν οι αναβαθμίσεις επιλέξιμες και χρηματοδοτήσιμες το αποτέλεσμα για μια ακόμη φορά είναι πολύ συχνά να αποκλείονται εκείνα ακριβώς τα κτίρια που έπρεπε να έχουν προτεραιότητα.
Τέλος, ενδεικτικό στοιχείο της προχειρότητας με τη οποία αντιμετωπίζεται η πράσινη μετάβαση είναι οι αντικρουόμενες αποφάσεις γύρω από την απολιγνιτοποίηση. Η πρόσφατη απόφαση του υπουργού Ενέργειας με ημερομηνία 27 Δεκεμβρίου 2021, όπως αναρτήθηκε στην Διαύγεια, με την οποία δίνονται επιπλέον ώρες λειτουργίας κάποιων λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ, καθ’ υπέρβαση του χρονοδιαγράμματος απόσυρσής τους, αποκαλύπτει αποφάσεις που λήφθηκαν στο πόδι, χωρίς να ερωτηθούν όσοι γνωρίζουν, χωρίς να είναι εγγυημένη η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, μόνο και μόνο προς εξυπηρέτηση γνωστών συμφερόντων γύρω από το φυσικό αέριο κι όχι μόνο. Η ανακοίνωση δε που εξέδωσε στη συνέχεια η ΔΕΗ, είναι θέμα χρόνου να διαψευστεί.
Εν κατακλείδι, οι θάνατοι από τις αναθυμιάσεις στα μαγκάλια, που τείνουν να μετατραπούν σε κανόνα, δεν οφείλονται στις χαμηλές θερμοκρασίες. Οφείλονται στην ιδιωτικοποίηση της αγοράς ενέργειας και την πράσινη μετάβαση που όπως συντελείται, με όρους κερδοσκοπικούς, μετατρέπει το ηλεκτρικό ρεύμα σε αγαθό πολυτελείας.

Κροκοδείλια δάκρυα της ΕΕ στην Γλασκόβη

Μένοντας μόνο στους στόχους που έθεταν οι πλέον μαχητικοί και «προωθημένοι» σύνεδροι στη Γλασκόβη, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα αποτελέσματα της συνόδου ίσα – ίσα που μπορούν να χαρακτηριστούν αποδεκτά:

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Το ραντεβού ανανεώθηκε για το 2022 οπότε θα πραγματοποιηθεί νέα σύνοδος στην Αίγυπτο με στόχο να κατατεθούν πιο φιλόδοξοι στόχοι μείωσης των εκπομπών επικίνδυνων αερίων, συμφωνήθηκε ο διπλασιασμός των χρημάτων που τίθενται στη διάθεση των αναπτυσσόμενων χωρών εν είδει βοήθειας για την πράσινη μετάβασή τους, ενώ για πρώτη φορά σε κείμενο αποφάσεων ονοματίζονται τα ορυκτά καύσιμα ως υπαίτιος της κλιματικής κρίσης.

Από την άλλη, στις αποτυχίες της συνόδου για το κλίμα προστίθενται: Η απροθυμία των συνέδρων να συμφωνήσουν σε έναν σαφή χρονικό ορίζοντα απανθρακοποίησης των οικονομιών τους και η ασυμφωνία έγκρισης με συγκεκριμένο και δεσμευτικό τρόπο οικονομικής βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, που καλούνται να πληρώσουν έναν λογαριασμό τον οποίο δημιούργησε η καπιταλιστική ανάπτυξη στις πλούσιες χώρες του βορρά.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι 23 μόνον χώρες ευθύνονται για το ήμισυ σχεδόν των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ενώ 150 άλλες χώρες ευθύνονται για το άλλο μισό!

Επιπλέον, 12 μόνο χώρες (ΗΠΑ, Καναδάς, Ιαπωνία και οι περισσότερες χώρες της Δ. Ευρώπης) όπου κατοικεί το 12% του παγκόσμιου πληθυσμού ευθύνονται για το 50% των αερίων θερμοκηπίου που συμβάλουν στην άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη τα τελευταία 170 χρόνια.

Η σημαντικότερη ένδειξη για το μισό και ανολοκλήρωτο βήμα που επιτεύχθηκε στην Γλασκόβη συμπυκνώνεται στα νέφη αμφιβολιών που συνοδεύουν το στόχο συγκράτησης της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό μέχρι τα τέλη του αιώνα, σε σύγκριση πάντα με την θερμοκρασία της προβιομηχανικής εποχής. Με βάση τις δεσμεύσεις που υπήρχαν έως και μια μέρα πριν την έναρξη της συνόδου, η θερμοκρασία θα ανέβει κατά 2,7 βαθμούς Κελσίου. Με βάση τις δεσμεύσεις που διατυπώθηκαν στην Γλασκόβη η θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 2,4 βαθμούς. Η σύνοδος της Αιγύπτου συγκαλείται με την ελπίδα η πτώση να αποδειχθεί μεγαλύτερη φτάνοντας τον 1,5 βαθμό.

Οι αμφιβολίες για την ακρίβεια και την ευστοχία των προβλέψεων των μετατροπών είναι κάτι παραπάνω από εύλογες. Ποιος είναι άλλωστε αυτός ή αυτή που μπορεί να εγγυηθεί ότι όλοι οι άλλοι παράγοντες θα μένουν σταθεροί, ώστε κάθε φορά που σταματάει μια εξάτμιση αυτοκινήτου τα αέρια του θερμοκηπίου θα μειώνονται κατά μία συγκεκριμένη ποσότητα… Αυτό που δεν επιδέχεται όμως καμίας αμφιβολίας είναι η άβυσσος που χωρίζει την άνοδο της θερμοκρασίας κατά 1,5 ή κατά 2 βαθμούς Κελσίου.

Ενδεικτικά: Με μια άνοδο κατά 1,5 βαθμούς (που πλέον είναι αναπόδραστη) θα χαθεί από τι θάλασσες το 70% των κοραλλιών. Με μια άνοδο κατά 2 βαθμούς θα χαθούν όλα τα κοράλλια, το 100%! Με μια άνοδο κατά 1,5 βαθμό, 1 ανά 100 καλοκαίρια η Αρκτική θα είναι χωρίς πάγο. Με μια άνοδο κατά 2 βαθμούς, χωρίς πάγους η Αρκτική θα είναι 1 ανά 10 καλοκαίρια! Επομένως, η μάχη που γίνεται για την συγκράτηση της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας πράγματι  αφορά το μέλλον του πλανήτη, το μέλλον της ανθρωπότητας.

Το ερώτημα ωστόσο που τίθεται είναι άλλο: Ακόμη κι αν είχαν πεισθεί ή ηττηθεί οι «κακοί» της Γλασκόβης – Ινδία, Ρωσία, Σαουδική Αραβία και Αυστραλία που απέρριψαν δεσμεύσεις για απανθρακοποίηση και κυρίως η Κίνα που διατηρεί αριθμό ρεκόρ μονάδων ανθρακικής παραγωγής – το μέλλον του περιβάλλοντος θα ήταν εξασφαλισμένο; Αφήνοντας μάλιστα εκτός συζήτησης το κοινωνικό ζήτημα, οι στόχοι της ΕΕ και των άλλων «πράσινων αρχάγγελων» που ομνύουν στο νέο ιερό δισκοπότηρο, την κλιματική ουδετερότητα, άρουν την περιβαλλοντική υποβάθμιση;

Η συγκράτηση της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας, ένας στόχος πέρα για πέρα θεμιτός και αναγκαίος, δεν είναι παρά ένα μέσο για τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό ώστε να κυριαρχήσει στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Το κίνητρο του δεν είναι η περιβαλλοντική ευαισθησία, αλλά η έλλειψη ενεργειακών πόρων, όπως πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η προτεραιότητα που δίνει στο κέρδος, και όχι στο περιβάλλον, ευθύνεται για την παταγώδη αποτυχία των μέχρι σήμερα προσπαθειών να ελέγξουν την κλιματική αλλαγή.

Αν το ενδιαφέρον του ευρωπαϊκού κεφαλαίου για την περιβαλλοντική ισορροπία ήταν ειλικρινές, τότε:

  • Γιατί αντί για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν προωθεί την μείωση των ιδιωτικών αυτοκινήτων και δεν πλημμυρίζει τις πόλεις από δημόσια λεωφορεία; Οι εξορύξεις είναι κατάρα όταν αφορούν καύσιμα και ευλογία όταν πρέπει να εξορυχθούν τα 804 κιλά αλουμινίου που ζυγίζει το πρώτο αμιγώς ηλεκτρικό SUV, όπως διαφημίζεται, της Audi το e-tron ή το λίθιο που περιέχει το μοντέλο S της Tesla και ισοδυναμεί σε βάρος με το λίθιο που περιέχουν 10.000 κινητά;
  • Γιατί η ΕΕΕ επέτρεψε στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία να χρησιμοποιήσει την βελτίωση του οικολογικού αποτυπώματος ως μέσο για τη συνεχή ανανέωση του στόλου των αυτοκινήτων, παγιδεύοντας τους κατόχους ΙΧ σε μια τεχνολογία με ημερομηνία λήξης;
  • Γιατί, δεν επιβάλλει σε αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η Citroen να προμηθεύουν την αγορά με ανταλλακτικά μέχρι και 20 χρόνια μετά την κυκλοφορά των μοντέλων τους κι έχουμε φτάσει στο σημείο σήμερα οι πολίτες να αλλάζουν αυτοκίνητα επειδή δεν βρίσκουν κρίσιμα ανταλλακτικά;
  • Γιατί δεν απαγορεύει σε εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικών ειδών, όπως η Izzy, και εισαγωγής όπως η Μπενρουμπής, να φέρνουν στην αγορά είδη που δεν συνοδεύονται έστω από ένα ανταλλακτικό, με αποτέλεσμα με την πρώτη βλάβη η συσκευή να πηγαίνει στα απορρίμματα και να αντικαθίσταται με καινούργια; Η ανακύκλωση της συσκευής είναι οικολογικότερη διαχείριση από την συντήρησή της;
  • Γιατί αντί να υποδεικνύει την Κίνα (που θα αυξάνει τις εκπομπές της ως το 2030!) και τη Ρωσία ως αιτία του κακού δεν τύπωσε η ίδια νέο χρήμα για να προχωρήσουν τα κράτη μέλη της συντονισμένα σε μαζικές δημόσιες επενδύσεις σε πράσινη ενέργεια εντός της ΕΕ ώστε να  βρεθούν τα τρισεκατομμύρια που απαιτούνται για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, που πρόωρα, κακοσχεδιασμένα και αλόγιστα προέβη σε αποανθρακοποίηση – απολιγνιτοποίηση των οικονομιών της;

Ο κατάλογος είναι ατελείωτος και υπερβαίνει τις λαθροχειρίες της ελληνικής κυβέρνησης που έχει μετατρέψει την πράσινη μετάβαση σε αρπαχτή του αιώνα για 6-7 διεφθαρμένους ολιγάρχες που μοιράζουν την ελληνική αγορά, από τα χρόνια της γερμανικής κατοχής. Αφορά πρωτίστως την ΕΕ που επιχειρεί να αναβαπτίσει το κύρος της, υποδυόμενη τον φύλακα – άγγελο του περιβάλλοντος, όπως έκανε στην Γλασκόβη από τις 31 Οκτωβρίου ως τις 13 Νοεμβρίου χύνοντας κροκοδείλια δάκρυα για το κλίμα…

Κλιματική αλλαγή: αποτυχία ανάσχεσής της – θρίαμβος εκμετάλλευσης της!

Παρότι αναμενόμενα τα νέα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα τη Δευτέρα 9 Μαΐου το Διακυβερνητικό Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), προκαλούν δέος. Από τον καταιγισμό στοιχείων ας κρατήσουμε την διαπίστωση ότι την τελευταία δεκαετία η θερμοκρασία έφτασε τα υψηλότερα επίπεδα των πρόσφατων 125.000 ετών. Τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα είναι ανώτερα των τελευταίων τουλάχιστον 2 εκ. χρόνων, ενώ οι παγετώνες λιώνουν με ρυθμούς που δεν έχουν ποτέ ξανά παρατηρηθεί τα τελευταία 2.000 χρόνια.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η κλιματική αλλαγή επομένως είναι εδώ, ως αποτέλεσμα μιας καταστροφικής για τη φύση και τον άνθρωπο παραγωγικής δραστηριότητας που έθεσε σε κίνηση ο καπιταλισμός με την εμφάνισή του, και επιταχύνεται.

Όσο σαφή είναι τα σήματα κινδύνου που εκπέμπει η έκθεση της επιτροπής ειδικών του ΟΗΕ (η οποία εγκρίθηκε από 195 κυβερνήσεις και στηρίζεται σε 14.000 μελέτες) άλλο τόσο σαφές είναι μέσα από τις σελίδες της κι ένα άλλο συμπέρασμα το οποίο δεν ομολογείται ωστόσο ανοιχτά: ότι οι μέχρι τώρα απόπειρες να διατηρηθεί η αύξηση της θερμοκρασίας στους 1,5 βαθμούς σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή αποτυγχάνουν! Η θερμοκρασία έχει ήδη αυξηθεί κατά 1,1 βαθμούς, ενώ ακόμη κι αν σήμερα ξεκινούσαν όλα τα κράτη του κόσμου να μειώνουν ριζικά τις εκπομπές επικίνδυνων αερίων η θερμοκρασία στις επόμενες δύο δεκαετίες θα αυξανόταν κατά 1,5 βαθμούς, σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Συμπερασματικά, πρώτο, ο στόχος για τους 1,5 βαθμούς δεν πρόκειται να υλοποιηθεί και δεύτερο, το μέλλον μας θα είναι χειρότερο (δηλαδή η θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 2 ή κα περισσότερους βαθμούς) και οι συνέπειες από την κλιματική αλλαγή πιο δραματικές· περισσότερες πλημμύρες, πυρκαγιές, ξηρασίες, μεταναστεύσεις πληθυσμών, εξαφανίσεις σπάνιων ειδών, κ.α.

Τους λόγους για τους οποίους αποτυγχάνουν οι μέχρι σήμερα προσπάθειες τιθάσευσης της ανόδου της θερμοκρασίας δεν είναι δύσκολο να τους εντοπίσουμε. Μένοντας στην Ελλάδα, ας αναλογιστούμε πόσο εύκολο θα ήταν να διατηρηθεί η θερμοκρασία στα φυσιολογικά επίπεδα, αν… Για παράδειγμα, αν επιδοτούνταν τα δημόσια μέσα μεταφοράς, δηλαδή λεωφορεία, τραμ, τρόλεϊ και τρένα, αντί των ΙΧ επιβατικών και των αεροπλάνων που επιδοτούνται στην πράξη απλόχερα (βλέπε τα 120 εκ. ευρώ που έλαβε η Aegean). Αν προωθούταν η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και της σπατάλης φυσικών πόρων. Πόσες κιλοβατώρες άραγε καταναλώνουν κάθε χρόνο οι οικιακές πισίνες που κάθε δήμος θεωρεί υποχρέωση του να τις τροφοδοτεί με νερό ακόμη και σε νησιά που το νερό δεν πίνεται κι όλοι, επισκέπτες και ντόπιοι, αγοράζουν εμφιαλωμένο; Αν υιοθετούνταν ένα μαζικό πρόγραμμα αναδασώσεων θα συνέβαλε όχι μόνο στην απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα, αλλά θα βελτίωνε και την ποιότητα ζωής όλων των ανθρώπων.

Η κυβέρνηση της ΝΔ, όπως και όλες σχεδόν οι κυβερνήσεις του κόσμου, απρόθυμη να λάβει τα προφανή μέτρα που θα αντιμετώπιζαν τη κλιματική αλλαγή και θα επανάφεραν την περιβαλλοντική ισορροπία, επέλεξε να αντικαταστήσει τον λιγνίτη της ΔΕΗ με το φυσικό αέριο του Μυτιλιναίου!

Κι έρχεται τώρα η έκθεση του ΟΗΕ και υποδεικνύει τους κινδύνους που κρύβει το μεθάνιο για την αύξηση της θερμοκρασίας, μιας και συγκαταλέγεται στα αέρια που συμβάλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Κι αυτό ήταν γνωστό… Η έκθεση για την κλιματική αλλαγή επομένως αποτελεί χαστούκι για την κυβέρνηση γιατί αποδεικνύει αυτό που ομολογούταν από πλήθος πηγών εντός κι εκτός της Ελλάδας: Ότι η απολιγνιτοποίηση δεν προωθείται προς όφελος έστω των βιομηχανικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Ισοδυναμεί με «φυσικοαεριοποίηση» της ελληνικής οικονομίας και αργά ή γρήγορα θα κληθούμε να ξεφορτωθούμε το αέριο ως πηγή επικίνδυνων αερίων θερμοκηπίου!

Την ίδια ώρα βέβαια η κυβέρνηση εμφανίζεται ως ο πιο πιστός κι ακάματος …μαχητής της κλιματικής αλλαγής. Μια ματιά στον Τύπο της Κυριακής αρκεί για να φανεί το …ανιδιοτελές ενδιαφέρον. Το Βήμα, στο σημείωμα της διεύθυνσης στην δεύτερη σελίδα, την Κυριακή 8 Αυγούστου έγραφε: «Δεν χωρεί πλέον αμφιβολία ότι το κλίμα, αν δεν έχει ήδη αλλάξει, κατά πάσα βεβαιότητα βρίσκεται σε τροχιά ριζική μεταβολής, με ολοφάνερες πια καταστροφικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και στη ζωή των ανθρώπων». Την ίδια μέρα στην Καθημερινή εμφανίστηκε ο Κ. Συνολάκης (που θα εκκένωνε το Μάτι το 2018 σε …57 λεπτά), γράφοντας «η κλιματική αλλαγή ήδη μας επηρεάζει και πολύ χειρότερα απ’ ότι περιμέναμε και μερικά χρόνια πριν». Η δε δημοσιοποίηση της έκθεσης του ΟΗΕ, πυροδότησε ένα νέο κύμα «κλιματολογίας» στις συντηρητικές ιστοσελίδες, που είχε έναν και μοναδικό σκοπό: Μέσα στις γενικές περιγραφές, να αποκρύψει τις συγκεκριμένες ευθύνες που φέρει η κυβέρνηση για τη διάλυση της δασοφυλακής και την έλλειψη πυροσβεστικών μέσων (ελικοπτέρων και αεροπλάνων) και πυροσβεστών. Έτσι, η αδιαμφισβήτητη κλιματική αλλαγή αντί να είναι αιτία αύξησης των επενδύσεων στις υποδομές (από εκχιονιστικά μέχρι πυροσβεστικά ελικόπτερα) και πρόσληψης επιπλέον πυροσβεστών, αντί αστυνομικών, χρησιμοποιείται ως άλλοθι από την κυβέρνηση, όπως είχε κάνει και ο ΣΥΡΙΖΑ το 2018, για να συγκαλύψει τις τεράστιες ευθύνες της. Η κλιματική αλλαγή ακόμη κι αν δεν υπήρχε θα την εφηύρε η κυβέρνηση για να κρυφτεί από πίσω της.

Στην πραγματικότητα, η ευθύνη των ελλείψεων στην πυροσβεστική είναι αποτέλεσμα της λιτότητας και των περικοπών των δημοσίων δαπανών. Αν η κυβέρνηση της ΝΔ ακόμη και τον Μάρτιο του 2021 αποφάσιζε αντί να «προικίσει» την τράπεζα Πειραιώς με 2,5 δισ. ευρώ να δώσει αυτά τα ποσά για την υποστήριξη της Πυροσβεστικής θα είχε σωθεί και η Βαρυμπόμπη και η Εύβοια και η Αρχαία Ολυμπία και το Γύθειο…

Αρέσει σε %d bloggers: