Home » Διεθνή

Category Archives: Διεθνή

Ο Λίβανος ξανά στο μάτι του κυκλώνα

 

«Όπως υποστήριξε ο Χαρίρι κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Ουάσινγκτον», έγραφε το πάντα καλά ενημερωμένο περιοδικό Foreign Affairs στις 3 Αυγούστου 2017 με αφορμή την επίσκεψη του λιβανέζου πρωθυπουργού στην αμερικανική πρωτεύουσα, «κύρια προτεραιότητα του Λιβάνου μεσοπρόθεσμα, είναι η διατήρηση της επισφαλούς πολιτικής σταθερότητας που η χώρα έχει καταφέρει να εξασφαλίσει από το ξέσπασμα του εμφύλιου πολέμου στη γειτονική Συρία».

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Αυτή ακριβώς η σταθερότητα διακυβεύεται πλέον καθαρά μετά την επεισοδιακή παραίτηση του λιβανέζου πρωθυπουργού, που ανακοινώθηκε επί σαουδαραβικού εδάφους στις 4 Νοεμβρίου. Η παραίτηση ωστόσο μόνο οικειοθελής δεν ήταν! Ούτε και η δήλωση που διάβασε ο Σαάντ Χαρίρι γράφτηκε από τον ίδιο, καθώς κατά γενική ομολογία ακόμη και δυτικών Μέσων, η γλώσσα που χρησιμοποίησε εναντίον του Ιράν ήταν εντελώς ξένη για τον λιβανέζο πρωθυπουργό, ο οποίος μαζί με τη λιβανέζικη διατηρεί και σαουδαραβική υπηκοότητα. Κάλλιστα επομένως το Ριάντ μπορεί να του απαγγείλει κατηγορίες και να διατάξει την προφυλάκισή του όσο βρίσκεται εντός των συνόρων του, όπως άλλωστε έκανε ο ντε φάκτο βασιλιάς της χώρας 32χρονος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, με δεκάδες υπουργούς, πρίγκηπες και καναλάρχες. Κι αν η εκκαθάριση των ανακτορικών αντιπάλων του αποσκοπούσε στη διασφάλιση της εξουσίας του, η εξαγωγή πολιτικής αστάθειας στη χώρα των Κέδρων, μέσω της απαγωγής ενός εκλεγμένου προέδρου, υπηρετεί τα επεκτατικά του σχέδια. Και συγκεκριμένα έναν πόλεμο με το Ιράν! Μάλιστα, δεν είναι η πρώτη φορά που ο σαουδάραβας ηγέτης μετέρχεται τέτοιων μεθόδων. Υπό κράτηση βρίσκεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο πρόεδρος της Υεμένης, στελέχη της συριακής αντιπολίτευσης, κ.α.

Αλήθεια, εν είδει παρενθέσεως, πόσες φορές θα είχε συνεδριάσει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ; Πόσα πολεμικά πλοία των ΗΠΑ θα είχαν μετακινηθεί στον Περσικό; Και πόσες εκτοξεύσεις πυραύλων θα είχαν ήδη πυροδοτηθεί αν αυτή την απαγωγή την είχε υλοποιήσει το Ιράν;

Ο Λίβανος αποτελεί την πιο ζωντανή απόδειξη της δυνατότητας ασφαλούς και αρμονικής συνύπαρξης μεταξύ Σιιτών και Σουνιτών. Ο απόλυτος σεβασμός στα συμφωνηθέντα μεταξύ των δύο βασικών δογμάτων του Ισλαμισμού δεν έχει εξασφαλίσει μόνο την ειρήνη στον πολύπαθο Λίβανο, αλλά δείχνει ότι ο καλλιεργούμενος από τον Ουαχαμπίτικο οίκο των Σαούντ «πόλεμος των πολιτισμών» εντός του Ισλάμ (που αν και υποδιαίρεση έρχεται να υποστηρίξει ακριβώς τα ίδια εμπρηστικά σχέδια με τον πρωτότυπο «πόλεμο των πολιτισμών» του Χάντιγκτον) είναι πολιτική επινόηση, μοχλός υποδαύλισης πολιτικών διαιρέσεων και αιματηρών εμφυλίων. Γι’ αυτό και ο Λίβανος πρέπει να πάψει να είναι όαση στην κόλαση της Μέσης Ανατολής!

Κι επειδή αυτή την πολιτική ο ίδιος ο Χαρίρι δεν πειθόταν να την υλοποιήσει από μόνος του πιθανότατα του επιβλήθηκε υπό τη μορφή απειλής. Ο κατασκευασμένος χαρακτήρας της πολιτικής κρίσης που εμφανίστηκε στο Λίβανο και της ευρύτερης αναστάτωσης τους τελευταίους μήνες αποκαλύπτεται αν λάβουμε υπ’ όψη μας δύο καθόλου τυχαίες χρονικές συμπτώσεις. Η πρώτη σχετίζεται με την επίσκεψη του Τραμπ στη Σαουδική Αραβία τον Μάιο που φαίνεται ότι άναψε το πράσινο φως στον 32χρονο ηγέτη της όχι μόνο για το εμπάργκο στο Κατάρ σε λιγότερο από ένα μήνα αλλά και για τις εκκαθαρίσεις εντός των Σαούντ. Ο δεύτερος κάθε άλλα παρά καθησυχαστικός συγχρονισμός σχετίζεται με την απόφαση του Τραμπ να μην επιβεβαιώσει στο Κογκρέσο τη συμμόρφωση του Ιράν ως προς τους όρους της συμφωνίας του 2015, με το αστείο σκεπτικό ότι η Τεχεράνη υλοποιεί το γράμμα μεν, αλλά όχι το πνεύμα της συμφωνίας… Κίνηση που ανοίγει το δρόμο για την ακύρωση της συμφωνίας και την επιβολή νέου εμπάργκο στο Ιράν…

Ωστόσο, η σταθερότητα στο Λίβανο οφείλεται στην τεράστια πολιτική επιρροή της σιίτικης αντιστασιακής οργάνωσης Χεζμπολάχ, που μπορεί για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να αποτελεί τρομοκρατική οργάνωση στον ίδιο το Λίβανο όμως και στη Μέση Ανατολή διαθέτει τεράστιο κύρος. Το επιβεβαίωσε με τον πόλεμο των 33 ημερών το 2006, όταν συνέτριψε τον ισραηλινό στρατό, και το απογείωσε πολεμώντας εναντίον του αδρά χρηματοδοτούμενο από τα σουνίτικα καθεστώτα και τις δυτικές κυβερνήσεις Ισλαμικού Κράτους στα εδάφη της Συρίας, αλλά και του ίδιου του Λιβάνου. Επιδέχεται πολλαπλών συμπερασμάτων το γεγονός ότι στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την επίσκεψη του Χαρίρι στην Ουάσινγκτον κι ενώ ο Τραμπ κατήγγειλε την Χεζμπολάχ, παρότι αποτελεί εκλογική επιλογή ενός διόλου ευκαταφρόνητου τμήματος του λιβανέζικου πληθυσμού και συμμετέχει στην κυβέρνηση, την ίδια μέρα η σιίτικη οργάνωση έφερνε σε πέρας μια αποστολή που απέρριψε ο Λιβανέζικος στρατός, ο οποίος χρηματοδοτείται γενναιόδωρα από τις ΗΠΑ: να ξεριζώσει και τα τελευταία υπολείμματα των τζιχαντιστών από τα όρη του βορειοανατολικού Λιβάνου!

Δοθέντος λοιπόν όχι μόνο του τεράστιου γοήτρου που έχει η Χεζμπολάχ, εντός κι εκτός του μικροσκοπικού Λιβάνου, αλλά και του ετοιμοπόλεμου της, τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον ούτε η Σαουδική Αραβία, ούτε το Ισραήλ είναι διατεθειμένοι να αναμετρηθούν μαζί της, όσο κι αν η μία χώρα προσεύχεται κάθε βράδυ στο δικό της θεό να ξεκινήσει πόλεμο η άλλη. Άμεσος κίνδυνος επομένως εισβολής ή νέου εμφυλίου στο Λίβανο δεν υφίσταται επειδή η υπεροπλία της Χεζμπολάχ αποκλείει εξ αρχής κάθε ενδεχόμενο νίκης του αντίπαλου στρατοπέδου.

Η Μέση Ανατολή ωστόσο με την παραίτηση του Χαρίρι και την πρόσφατη πρωτοβουλία του Μακρόν να τον φιλοξενήσει στη Γαλλία, παρατείνοντας έτσι την απουσία του από το Λίβανο, γίνεται πιο απρόβλεπτη και η προοπτική ενός γενικευμένου πολέμου πολύ πιο αιματηρού κι εκτεταμένου απ’ όσους έχουμε ήδη γνωρίσει στην περιοχή έρχεται πιο κοντά…

Πηγή: Νέα Σελίδα

Advertisements

Σαουδική Αραβία: Η οικονομική βάση ενός σιωπηρού πραξικοπήματος

Κορυφή του παγόβουνου βαθύτερων και σαρωτικών αλλαγών ήταν οι συλλήψεις για διαφθορά 4 υπουργών και δεκάδων άλλων αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων και των ιδιοκτητών τριών ημι-ανεξάρτητων τηλεοπτικών σταθμών, που συγκλόνισαν το σαουδαραβικό βασίλειο και όχι μόνο.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Το ειδικό βάρος της Σαουδικής Αραβίας στην παγκόσμια οικονομία ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού πετρελαίου και στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ στον αραβικό κόσμο ανέκαθεν προσέδιδε στις εξελίξεις στο εσωτερικό του Ριάντ διεθνή σημασία.

Οι αλλαγές που έχουν τροχοδρομηθεί στο βασίλειο των Σαούντ είναι πριν και πάνω απ’ όλα οικονομικές. Επιβλήθηκαν πρώτο, από την πτώση της τιμής του πετρελαίου από ένα επίπεδο άνω των 100 δολ. το βαρέλι που έφτασε η τιμή του το 2014 για να μειωθεί ακόμη και κάτω από τα 30 δολ. το 2016, δεύτερο, από την ανάδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που κατακτούν ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης λόγω των αθρόων επιδοτήσεων και της ευαισθησίας για την άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη και, τρίτο, λόγω της εισόδου στην αγορά του σχιστολιθικού αμερικανικού πετρελαίου που ωθεί ακόμη πιο χαμηλά τις τιμές, σε βαθμό κανείς να μην μπορεί να προεξοφλήσει αν στο νέο ενεργειακό τοπίο θα ξαναδούμε ποτέ τις υψηλές τιμές που είδαμε προ τριετίας. Επίσης, αν οι πετρελαιοεξαγωγικές χώρες θα ξαναδούν ποτέ πλημμυρισμένα από ρευστό τα κρατικά τους ταμεία. Πλάι σε αυτά, μια ακόμη δύναμη που καθιστούσε επιβεβλημένη την αλλαγή του κυρίαρχου οικονομικού υποδείγματος στην πετρομοναρχία των Σαούντ ήταν η ανεργία που φτάνοντας το 25% θερίζει τη νεολαία κάτω των 30 ετών, οι οποίοι μάλιστα αποτελούν το 70% του πληθυσμού!

Επάνω σε αυτό το έδαφος θεμελιώθηκε το «Όραμα 2030»∙ είναι η …εμπορική ονομασία, ο διακριτικός τίτλος ενός πολύ φιλόδοξου σχεδίου απεγκλωβισμού της σαουδαραβικής οικονομίας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που ως σημείο εκκίνησης είχε μια επένδυση ύψους 50 δισ. δολ. η οποία ανακοινώθηκε το Φεβρουάριο σε ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά που ως το 2023 θα παράγουν 9,5 – 10 γιγαβάτ! Ακρογωνιαίοι λίθοι του «Οράματος 2030» είναι τρία συγκεκριμένα σχέδια γιγαντιαίων οικονομικών μεγεθών.

Το πρώτο αφορά μια ολόκληρη πόλη αφιερωμένη στην ψυχαγωγία κοντά στην πρωτεύουσα Ριάντ.

Το δεύτερο τη δημιουργία ενός οικο-τουριστικού συγκροτήματος νησιών στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου θα επενδύσει και ο Ρίτσαρντ Μπράνσον της Virgin, προσθέτοντας στην περιρρέουσα χλιδή μια νότα ανεμελιάς. Και τα δύο αυτά σχέδια επιδιώκουν να παραμείνουν εντός της χώρας τα δισ. που δαπανούν οι πολίτες της ετησίως για διασκέδαση και τουρισμό στο εξωτερικό και γι’ αυτό το λόγο συζητιέται να μην έχουν ισχύ εκεί πολλοί από τους γνωστούς κανόνες. Και μπικίνια και αλκοόλ επομένως θα επιτρέπονται παραπέμποντας στην τακτική της Κίνας να αλλάξει τις οικονομικές σχέσεις στο εσωτερικό μέσω της δημιουργίας ειδικών οικονομικών ζωνών καπιταλιστικής εκμετάλλευσης που προϊόντος του χρόνου μετατράπηκαν από εξαίρεση σε κανόνα.

Το τρίτο και πιο σημαντικό σχέδιο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός κόμβου, ονόματι ΝΕΟΜ, που θα συγκεντρώσει εταιρείες υψηλής τεχνολογίας (ψηφιακή οικονομία, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, βιοτεχνολογία, κ.α.). Μάλιστα, στην παρουσίαση του σχεδίου (εδώ λεπτομέρειες) κέρδισε τις εντυπώσεις η εμφάνιση ενός ανθρωποειδούς ρομπότ, με γυναικεία μορφή και το συμβολικό όνομα Σοφία, που συνομίλησε με τους επισκέπτες και κυρίως ευχαρίστησε τη Σαουδική Αραβία για την τιμή που της έκανε να της χορηγήσει ιθαγένεια. Έτσι, η Σαουδική Αραβία έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που χορήγησε τα δικαιώματα του πολίτη σε ένα ρομπότ. Για να μη μείνει καμιά αμφιβολία για τη γενναιοδωρία των Σαουδαράβων να υπενθυμίσουμε πώς στο βασίλειό τους κανείς δεν απολαμβάνει τέτοια δικαιώματα, με την έννοια που τα ξέρουμε στη Δύση. Δεν πρόκειται με άλλα λόγια να ζητήσει δικαίωμα ψήφου, ούτε και μπορούσε να ισχύει για την περίπτωση της η υποχρέωση της μαντήλας, όπως ισχύει απαρεγκλίτως για κάθε γυναίκα…

Σημείο τομής σε αυτήν την προσπάθεια δομικής αλλαγής της σαουδαραβικής οικονομίας αποτελεί η ιδιωτικοποίηση της εταιρείας Aramco, που έχει προγραμματιστεί για το 2018, όταν η πορεία ανόδου της τιμής του πετρελαίου των τελευταίων μηνών, που το οδήγησε στα 64 δολάρια θα είναι σε εξέλιξη και οι προσδοκίες περαιτέρω ανόδου βάσιμες βάσιμες. Ακόμη κι αυτό το 5% των μετοχών που θα πουληθούν κατά κοινή ομολογία θα είναι η μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή στην ιστορία δεδομένου ότι η χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας εκτιμάται από 1 ως 1,5 τρισ. δολ..  Για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης να αναφέρουμε ότι η αξία της Apple ανέρχεται στα 830 δισ. δολ. …μόνον!

Αναπόφευκτο λοιπόν είναι οι κλυδωνισμοί που δημιουργεί η υλοποίηση αυτού του σχεδίου να δημιουργούν αναταράξεις σε όλη την κλίμακα της εξουσίας, ακόμη και σε μέλη της βασιλικής οικογένειας που πίστευαν ότι είναι υπεράνω του νόμου. Πολύ περισσότερο όταν τα οικονομικά σχέδια του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, του 32χρονου γιού του βασιλιά που έχει συγκεντρώσει στα χέρια του όλη την εξουσία, συνοδεύονται από μια εξωτερική πολιτική που είναι τόσο επιθετική όσο και αποτυχημένη! Μάρτυρας το εμπάργκο στο Κατάρ, που αν κάτι κατάφερε ήταν να το στρέψει οριστικά και αμετάκλητα στο Ιράν κι ο πόλεμος στην Υεμένη (περισσότερα εδώ κι εδώ) που έχει προκαλέσει μια άνευ προηγουμένου ανθρωπιστική καταστροφή. Και τώρα με την παραίτηση του λιβανέζου πρωθυπουργού Σάαντ Χαρίρι απειλεί να γενικεύσει την αστάθεια.

Οι συλλήψεις, που ισοδυναμούσαν με σιωπηλό πραξικόπημα και έτυχαν της επιδοκιμασίας του Τραμπ, στόχευαν στην εξάλειψη των εμποδίων που θα επιτρέψουν την υλοποίηση των παραπάνω αλλαγών.

Πηγή: Εφημερίδα Νέα Σελίδα

Στόχος του Τραμπ οι συμφωνίες μαμούθ που υπογράφει το Ιράν

Όποιος απορεί γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να ακυρώσει τη συμφωνία του 2015 με το Ιράν και να επαναφέρει τις κυρώσεις, δεν έχει παρά να ρίξει μια ματιά στις πρόσφατες και τις μελλούμενες εξελίξεις γύρω από τον ενεργειακό τομέα της Τεχεράνης.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Μιλώντας για το παρελθόν, το 2016 το Ιράν διπλασίασε τις εξαγωγές του σε σχέση με το 2013, 2014 και 2015, προσεγγίζοντας τα επίπεδα του 2012, πριν δηλαδή επιβληθούν οι κυρώσεις, με αφορμή το πυρηνικό του πρόγραμμα. Κι όσο για το μέλλον αυτή η τάση θα ενισχυθεί περαιτέρω δεδομένου ότι το 2018 θα υπογράψει συμβόλαια αξίας άνω των 20 δισ. δολ., σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times. Συγκεκριμένα, με βάση τον αναπληρωτή υπουργό Πετρελαίου της χώρας, υπεύθυνο για διεθνή θέματα, τον οποίο επικαλείται η βρετανική εφημερίδα, αυτή τη στιγμή είναι σε διαπραγμάτευση 28 προσωρινές συμφωνίες με ξένες εταιρείες όλου του κόσμου, πλην …Λακεδαιμονίων, δηλαδή των ΗΠΑ!

Η βιασύνη επομένως του Λευκού Οίκου να οδηγήσει στα βράχια τη συμφωνία δεν αποσκοπεί μόνο στον οικονομικό στραγγαλισμό του Ιράν, προς μεγάλη χαρά των τοπικών του ανταγωνιστών και στρατηγικών συμμάχων των ΗΠΑ (Ισραήλ, Σαουδική Αραβία) μιας και οι συμφωνίες θα σημάνουν την εισροή άφθονου ρευστού στη χώρα. Η σπουδή της Ουάσινγκτον εξηγείται και στο πλαίσιο του επιχειρηματικού ανταγωνισμού, δεδομένου ότι η οριστική υπογραφή των συμβολαίων θα είναι νίκη των ανταγωνιστών των αμερικανικών πετρελαϊκών όπως η Royal Dutch Shell, η Anglo Dutch, Rosneft, κ.α. Μόνο η γαλλική Total υπέγραψε τον Ιούλιο συμβόλαιο για κοίτασμα φυσικού αερίου στο νότιο Ιράν ύψους 4,8 δισ. δολ.

Πώς να μην πάρει το όπλο του ο Τραμπ;

Πηγή: Νέα Σελίδα

26 Οκτωβρίου 2017

Στον πάγο η ανεξαρτησία του Κουρδιστάν

Συντριπτικό αποδείχθηκε το πλήγμα που επέφερε στο σχέδιο ανεξαρτητοποίησης των Κούρδων η κατάληψη του Κιρκούκ από τις ιρακινές δυνάμεις, όπως φάνηκε από την ανακοίνωση της κουρδικής περιφερειακής κυβέρνησης στις 25 Οκτωβρίου να παγώσει το αποτέλεσμα του και να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Για ένα λόγο μάλιστα που δεν διακρίνεται στο χάρτη, καθώς το Κιρκούκ που πέρασε υπό κουρδικό έλεγχο το 2014 όταν εκδιώχθηκε το ISIS που το είχε καταλάβει από τον ιρακινό στρατό, απέχει 32 χιλιόμετρα από τα σύνορα του Ιρακινού Κουρδιστάν, οπότε δεν παραβιάστηκαν τα σύνορα του ιρακινού Κουρδιστάν. Ενώ, ως αναπόσπαστο, εθνολογικά τμήμα του Κουρδιστάν το αναγνωρίζουν μόνο όσοι ξέρουν τη βίαιη εθνοκάθαρση σε βάρος των Κούρδων που επέβαλε ο Σαντάμ για να φτάσει σήμερα να είναι πολυεθνικό, με τους Κούρδους να αποτελούν την ισχυρότερη μεν πληθυσμιακά εθνότητα, με το 45% των κατοίκων, αλλά μειοψηφία έναντι του συνόλου των Αράβων (38%), Τουρκομάνων (15%) ακόμη και Χριστιανών (2%).

Παρόλα, αυτά η κατάληψη του Κιρκούκ τη Δευτέρα 16 Οκτωβρίου από τον ιρακινό στρατό με μια αναίμακτη επιχείρηση ισοδυναμούσε με ακύρωση του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος της 25ης Σεπτεμβρίου γιατί στέρησε το ανεξάρτητο Κουρδιστάν από το άφθονο πετρέλαιο που θα του εξασφάλιζε την οικονομική βιωσιμότητα. Η οικονομική σπουδαιότητα του Κιρκούκ, ειδικά για το Κουρδιστάν, είναι εντελώς δυσανάλογη με το μέγεθος αυτής της πόλης του 1 εκ. κατοίκων. Από τα 750.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα που παράγει το Κουρδιστάν τα 550.000 προέρχονται από το Κιρκούκ. Γι’ αυτόν μάλιστα το λόγο το Ιράκ σταμάτησε τις κρατικές χρηματοδοτήσεις προς την Αρμπίλ μετά το 2014, κατηγορώντας ταυτόχρονα τους Κούρδους ως κλέφτες, επειδή οικειοποιούνται πόρους που δεν τους ανήκουν! Αν ωστόσο λάβουμε υπ’ όψη μας ότι από το σύνολο της παραγωγής τα 590.000 βαρέλια εξάγονται (από έναν αγωγό μάλιστα ο οποίος διέρχεται από την Τουρκία για να καταλήξει στο μεσογειακό λιμάνι του Τσεϊχάν), εύκολα καταλαβαίνουμε ότι ο έλεγχος του Κιρκούκ από τους Κούρδους τους εντάσσει στα πετρελαιοεξαγωγικά κράτη∙ όχι προφανώς στην πρώτη και ακμάζουσα εθνική του ΟΠΕΚ, αλλά στις μικρότερες κατηγορίες. Εγγυάται με άλλα λόγια έσοδα ύψους 8 δισ. δολ. ετησίως σύμφωνα με τους New York Times, τα οποία μάλιστα πολύ σύντομα θα αυξηθούν καθώς έχουμε εισέλθει σε τροχιά ανόδου της τιμής του πετρελαίου που τώρα κυμαίνεται στα 58 περίπου δολάρια το βαρέλι, δηλαδή σε σχεδόν διπλάσια επίπεδα από τις αρχές του 2016. Απεναντίας, το πέρασμα του Κιρκούκ στο Ιράκ, εκεί όπου ανήκει και γεωγραφικά, μπορεί να μη σημαίνει σπουδαία πράγματα σε οικονομικό επίπεδο για τη Βαγδάτη που παράγει 4,5 εκ. βαρέλια την ημέρα και η παραγωγή του Κιρκούκ αποτελεί ένα μικρό της κλάσμα. Εντούτοις, με κριτήριο την εδαφική της ακεραιότητα είναι που κάνει τη διαφορά μεταξύ ενιαίου από τη μια και διασπασμένου από την άλλη Ιράκ. Κι αυτό, επειδή στερώντας το Ιράκ από την Αρμπίλ τα πετρελαϊκά έσοδα θα την κάνει να σκεφτεί ξανά και μάλλον να αναβάλλει επ’ άπειρο την προοπτική ανεξαρτητοποίησης που εξήγγειλε ο κούρδος ηγέτης Μασούντ Μπαρζανί θέλοντας να προκαταβάλλει τη νίκη του στις εκλογές που θα διεξαχθούν εντός λίγων εβδομάδων στο Κουρδιστάν…

Το μήνυμα όμως που έστειλε η Βαγδάτη, με την εντυπωσιακή αυτοκινητοπομπή του ειδικού στρατιωτικού σώματος των Λαϊκών Επιστρατευμένων Δυνάμεων που έχει κατ’ επανάληψη γραφτεί ότι στην πράξη διοικείται από τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, πήγαινε πολύ πιο μακριά από την Αρμπίλ. Έφτανε στην Ουάσινγκτον. Κι ήταν η απάντηση του Ιράν και του επίσης σιίτικου Ιράκ στην ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ, μόλις τρεις μέρες πριν, δηλαδή την Παρασκευή 13 Οκτωβρίου, βάσει της οποίας αμφισβητήθηκε η συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν του 2015. Επίσης ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιβάλλει κυρώσεις στους Φρουρούς της Επανάστασης, που δεν αποτελούν απλώς και μόνο ένα στρατιωτικό σώμα επιλέκτων αλλά και την πολιτική ραχοκοκαλιά που εξασφαλίζει τη σταθερότητα και τη συνέχεια του ιρανικού συστήματος εξουσίας.

Οι ΗΠΑ είχαν διαφωνήσει με το δημοψήφισμα της 25ης Μαρτίου (όπου η πρόταση ανεξαρτησίας εγκρίθηκε από το 93% των ψηφισάντων), ενώ το Ισραήλ που δε συνδέεται μόνο με ιστορικούς δεσμούς με τους Κούρδους δεν είχε κρύψει την ικανοποίησή του. Παρόλα αυτά οι ΗΠΑ ήταν αυτές που εξασφάλισαν την αυξημένη αυτονομία (και στην πράξη ανεξαρτησία) της Κούρδικης Περιφερειακής Κυβέρνησης από το 1991, την επομένη του πρώτου πολέμου στον Κόλπο όταν μαζί με την Αγγλία επέβαλαν τη ζώνη απαγόρευσης πτήσεων επικαλούμενοι τα πέρα για πέρα πραγματικά εγκλήματα του Σαντάμ Χουσεϊν κατά των Κούρδων. Στην πράξη όμως προέβησαν στο διαμελισμό του εναέριου χώρου του Ιράκ για να προσεταιρισθούν τη στρατηγική μειονότητα των Κούρδων και να τους χρησιμοποιήσουν σαν μοχλό επαναχάραξης των συνόρων στην περιοχή. Η παρουσία των περίπου 30 εκ. Κούρδων σε τέσσερα κομβικά κράτη (Ιράκ, Τουρκία, Συρία, Ιράν) υποσχόταν υπεραποδόσεις σε εκείνη την πολιτική «επένδυση». Και για τους ίδιους τους Κούρδους επιπλέον λόγους να στρέφονται εναντίον τους όλες οι κυβερνήσεις των γειτονικών κρατών, όπως επιβεβαιώθηκε την Δευτέρα 16 Οκτωβρίου, όταν με την κατάληψη του Κιρκούκ έληξαν πρόωρα οι ελπίδες μιας εύκολης ανεξαρτησίας…

25 Οκτωβρίου 2017

Πηγή: Εφημερίδα Νέα Σελίδα

Η πνευματική ιδιοκτησία εναντίον της κοινωνίας, της γνώσης, της οικονομίας

Φανταστείτε τι θα συνέβαινε αν ένας φοιτητής της Ιατρικής στις ΗΠΑ ή σε οποιαδήποτε άλλη ανεπτυγμένη καπιταλιστικά χώρα του Βορρά έπρεπε να πληρώσει 3.170,97 δολάρια για να αγοράσει ένα βασικό κι ευρέως διαδεδομένο βιβλίο της Ιατρικής… Απλώς δε θα το αγόραζε ποτέ.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Αυτό όμως, που είναι αδιανόητο ζητείται καθημερινά από χιλιάδες φοιτητές Ιατρικής ή αντίστοιχες βιβλιοθήκες του αναπτυσσόμενου κόσμου όταν τους επιβάλλουν να πληρώσουν την τιμή που στοιχίζει αυτό το βιβλίο στις ΗΠΑ, 81,70 δολ. Αν όμως επιχειρήσουμε να βρούμε ποια είναι η αντίστοιχη τιμή στην Ταϋλάνδη, με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, τότε καταλήγουμε σε ένα κόστος που ισοδυναμεί με πολλούς και καλούς μάλιστα μισθούς. Και μιλούμε για ένα μόνο βιβλίο. Το συγκεκριμένο παράδειγμα δεν είναι και το μοναδικό που δείχνει τα αδιαπέραστα τείχη που υψώνει στον Νότο η επέκταση του δρακόντειου καθεστώτος δικαιωμάτων επί της πνευματικής ιδιοκτησίας που συνοδεύει την καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση.

Ένα ακόμη παράδειγμα σχετίζεται με τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, καθώς για δεκάδες χώρες το δίλημμα είναι πολύ πιο δραματικό από το προφανές: καθαρή ή βρόμικη ενέργεια; Το ερώτημα, σε πραγματικούς όρους, τίθεται αλλιώς: βρόμικη κι εγχώρια παραγόμενη ενέργεια ή καθαρή εισαγόμενη που ναι μεν συμβάλλει στην μείωση των εκπομπών, αλλά ταυτόχρονα τινάζει και στον αέρα το εμπορικό ισοζύγιο δεδομένου του υψηλού κόστους, εξ αιτίας των πατεντών, που συνοδεύει κάθε εισαγωγή φωτοβολταϊκού πάνελ ή ανεμογεννήτριας;

Κλαυσίγελο τέλος προκαλεί ένα ακόμη παράδειγμα που φέρνει στην επιφάνεια τα αδιέξοδα που προκαλεί το καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας. Αφορά το «χρυσό ρύζι» που είναι εμπλουτισμένο με βιταμίνη Α, και ως σκοπό έχει να αντιμετωπίσει την τύφλωση, όπως επίσης τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα των παιδιών στις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι πιο καλές προθέσεις όμως σκόνταψαν σε ένα σιδερόφρακτο καθεστώς άνω των 40 πατεντών με το οποίο έχει θωρακισθεί το εν λόγω προϊόν με αποτέλεσμα να καταφέρει ελάχιστα πράγματα στην πράξη…

Πολλά ακόμη παραδείγματα όπως τα παραπάνω αναφέρονται σε μια βαρυσήμαντη επιστημονική ανακοίνωση (εδώ το πρωτότυπο άρθρο) που μεταξύ άλλων υπογράφει κι ο Τζόζεφ Στίγκλιτς. Τίτλος της «Καινοτομία, πνευματική ιδιοκτησία και ανάπτυξη». Στο στόχαστρό της θέτει το αυστηρό και δαιδαλώδες καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας που αναπτύχθηκε κατά βάση στις ΗΠΑ και σήμερα αποτελεί βαρίδι για την κοινωνία, τη γνώση, την οικονομία. Στο επιστημονικό άρθρο χρησιμοποιούνται όροι που σπάνια συναντάμε ακόμη και στα ετερόδοξα οικονομικά, όπως για παράδειγμα «υπερ-ιδιοκτησία», με τον οποίο αποδίδεται ο πυρετός της κατοχύρωσης πνευματικών δικαιωμάτων που καταλήγει είτε σε μαραθώνιες και πολυδάπανες δικαστικές διαμάχες είτε στην αποεπένδυση είτε …και στα δύο.

Ένας ομολογουμένως απρόσμενος τρόπος για να τονιστεί η επικαιρότητα της Οκτωβριανής επανάστασης που εκατό χρόνια πριν τόλμησε να καταργήσει την ιδιοκτησία στα βασικά μέσα παραγωγής…

Πηγή: Πριν