Αργεντινή: Χορεύοντας ξανά με τη χρεοκοπία

Ήταν τον Ιούνιο του 1986 όταν στα προημιτελικά του Μουντιάλ στο Μεξικό το «χέρι του Θεού», μέσω του επί της γης …αντιπροσώπου του Ντιέγκο Μαραντόνα χάρισε στην Αργεντινή ό,τι καλύτερο μπορούσε να περιμένει μετά την στρατιωτική της ήττα στα νησιά Μαλβίνες: μια ποδοσφαιρική νίκη επί της Αγγλίας!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Σχεδόν 34 χρόνια αργότερα η νέα κυβέρνηση της Αργεντινής πάλι προσέφυγε στον αντιπρόσωπο του Θεού επί της γης, τον αργεντίνικης καταγωγής  Πάπα Φραγκίσκο, πραγματοποιώντας επίσημη επίσκεψη στο Βατικανό την Παρασκευή 31 Ιανουαρίου. Κι αυτό όχι για να αποτρέψει την ένατη χρεοκοπία της Αργεντινής, αλλά για να την κάνει πιο ήπια. Να μπορέσει να τη διαχειριστεί με τις λιγότερες δυνατές συνέπειες εντός και κυρίως εκτός της Αργεντινής. Ο νέος πρόεδρος της Αργεντινής, Αλμπέρτο Φερνάντες, μοιράζεται ένα ακόμη κοινό με τον πάπα, πέραν της καταγωγής: Την έμπρακτη συμμετοχή σε πρωτοβουλίες που ευαγγελίζονται μια οικονομία η οποία δεν θα λειτουργεί με τους νόμους της αγοράς αναπαράγοντας τις αντιθέσεις και την κοινωνική περιθωριοποίηση για τους φτωχούς. Για να προωθήσει μάλιστα το στόχο της κοινωνικής οικονομίας το Βατικανό που έχει εργαστεί επισταμένα επ’ αυτού το τελευταίο διάστημα με σημαντικούς οικονομολόγους απ’ όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και τον νομπελίστα Τζόζεφ Στίγκλιτς που είναι μέντορας και καθηγητής του υπουργού Οικονομίας της Αργεντινής, θα συγκεντρώσει στην Ασίζη τον Μάρτιο νέους οικονομολόγους και ακτιβιστές για να διερευνήσουν την δυνατότητα συγκρότησης μιας «οικονομίας διαφορετικού τύπου που θα φέρνει τη ζωή κι όχι το θάνατο που θα περικλείει και δεν θα αποκλείει».  

Ο Μάρτιος ωστόσο είναι σημαδιακός μήνας για την Αργεντινή γι’ άλλον λόγο που πιθανότατα θα καταστήσει απαγορευτική τη συμμετοχή στο συνέδριο της Ασίζης του υπουργού Οικονομίας της Αργεντινής, Μαρτίν Γκούζμαν: Επειδή την τελευταία μέρα του μήνα λήγει η προθεσμία για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους της χώρας. Μέχρι τότε, όπως μαρτυρά το ταξίδι του προέδρου της Αργεντινής στην Ευρώπη, όπου πέραν του πάπα Φραγκίσκου συναντήθηκε με τη γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, θα έχει κορυφωθεί μια μακρά σειρά διεθνών επαφών της πολιτικής ηγεσίας του Μπουένος Άιρες. Στόχος του είναι να βρεθεί μια συναινετική λύση ώστε να μην επαναληφθεί η σύγκρουση του 2015 όταν η τότε πρόεδρος και νυν αντιπρόεδρος Κριστίνα Κίρχνερ, αρνήθηκε να πληρώσει τα ταμεία – γύπες, που είχαν πάρει από τη δευτερογενή αγορά τα ομόλογα της Αργεντινής.

Και σήμερα ωστόσο η σύνθεση του δημόσιου χρέους της Αργεντινής δεν προδικάζει μια ανέφελη αναδιάρθρωση, που θα μπορούσε για παράδειγμα να λάβει την μορφή μιας επιμήκυνσης των αποπληρωμών. Το συνολικό δημόσιο χρέος της χώρας ανέρχεται στο 80,7% του ΑΕΠ ή σε 337 δισ. δολ., με τις αποκλίσεις να οφείλονται στην αλλαγή της ισοτιμίας του πέσο έναντι του δολαρίου. Από το σύνολο των δανεικών υποχρεώσεων της χώρας 58% αποτιμάται σε δολάρια, 13,8%  στο εθνικό νόμισμα της χώρας, 6,5% σε ευρώ και 12% σε άλλα νομίσματα συμπεριλαμβανομένων και των Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων ΟΗΕ. Εξαιρουμένου του δανείου που έλαβε από το ΔΝΤ ο πρώην πρόεδρος νεοφιλελεύθερος Μαουρίτσιο Μάκρι, (από το οποίο καταβλήθηκαν 44,1 δισ. δολ.) κι είναι ένα χρέος το οποίο μπορεί να ρυθμιστεί με πολιτικούς όρους, το 23,2% του δημόσιου χρέους είναι σε εθνικό νόμισμα. Μέρος του μάλιστα δεν έχει αποπληρωθεί με αποτέλεσμα η χώρα να έχει χαρακτηριστεί ότι βρίσκεται σε επιλεκτική χρεοκοπία. Το μεγαλύτερο μέρος των ομολόγων της Αργεντινής εκδόθηκε μετά το 2016 σε ξένο νόμισμα. Ειδικότερα αφότου ανέλαβε ο Μάκρι το 2016 η Αργεντινή έχει εκδώσει 54 σειρές ομολόγων, συνολικής αξίας 169 δισ. δολ. σε τρία ξεχωριστά νομίσματα (δολάριο, ευρώ και γεν) και υπό τρία ξεχωριστά νομικά καθεστώτα (Νέας Υόρκης, Αργεντινής και Ιαπωνίας).

Δοθείσης της παραπάνω ελαφρώς χαοτικής κατάστασης, η σχέση του Μπουένος Άιρες με τους πιστωτές μόνο ως τεταμένη μπορεί να χαρακτηριστεί – κι είμαστε ακόμη στην αρχή των διαπραγματεύσεων. Με βάση ρεπορτάζ των Financial Times στις 2 Φεβρουαρίου 2020, το μήνυμα που έστειλε η κυβέρνηση στους πιστωτές ήταν κάπως ασυνήθιστο. Τους διαμήνυσε εν ολίγοις να την ενημερώσουν πόσο μεγάλο κούρεμα μπορούν να δεχτούν! «Αυτό που μας ζητάει η κυβέρνηση είναι άνευ προηγουμένου. Σε αυτούς επαφίεται να καταθέσουν κάτι στο τραπέζι», ήταν η αντίδραση ενός εκ των πιστωτών!

Η αλήθεια είναι ότι τόσο οι πιστωτές όσο και η κυβέρνηση ξέρουν πώς η στάση των κατόχων των ομολόγων θα κριθεί αλλού: Από τη στάση που θα τηρήσει το ΔΝΤ. Ήδη ο υπουργός Οικονομίας συναντήθηκε με τη νέα γενική του διευθύντρια Κρισταλίνα Γεοργκίεβα στην έδρα της καθολικής εκκλησίας. Το τι συμφωνήθηκε, πέραν της αποστολής μιας πολυπληθούς τεχνικής αντιπροσωπείας στην Αργεντινή στις 12 Φεβρουαρίου, είναι άγνωστο. Γνωστό μέχρι στιγμής είναι πώς και τα δύο μέρη επιθυμούν διακαώς να αποφύγουν την επανάληψη του 2015, δηλαδή μιας μονομερούς στάσης πληρωμών. Το ΔΝΤ ξέροντας ότι η Αργεντινή το έχει ξανακάνει και θα το ξαναέκανε κρατά μια ήπια στάση επιλέγοντας την οδό της συναίνεσης, σε αντίθεση με την επίδειξη πυγμής που έκανε στην Ελλάδα, ακόμη κι όταν είχε βγει από το πρόγραμμα. Μένει να δούμε αν θα διατηρήσει αυτή τη στάση μέχρι τέλους…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Αλλαγή σελίδας για το θεματοφύλακα του ευρώ

Η αποχώρηση του Μάριο Ντράγκι από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η παράδοση της σκυτάλης στην πρώην γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ σηματοδοτεί και το τέλος μιας εποχής, που μόνο ανέφελη δεν ήταν. Από τη θητεία του ιταλού τραπεζίτη στη Φρανκφούρτη αν κάτι θα μείνει είναι η ρήση του τον Ιούλιο του 2012, από το Λονδίνο, πώς «θα κάνει ότι απαιτείται» για να σώσει το ευρώ. Το ‘πε και το ‘κανε… Με ένα γενναιόδωρο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων (Outright Monetary Transactions) που οδήγησε τον ισολογισμό της ΕΚΤ να εξελιχθεί στην μακροβιότερη φούσκα της Ευρώπης (από 807 δισ. ευρώ το 1999 σε 4,7 τρισ. το 2018) το ευρώ σώθηκε.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η διάσωση του κοινού νομίσματος δεν επιτεύχθηκε ωστόσο χωρίς απώλειες. Η «κρίση του ευρώ» έφερε στην επιφάνεια τις τεράστιες δομικές αδυναμίες και αντιφάσεις που διαπερνούσαν τη λειτουργία του κοινού νομίσματος, κάνοντας το κατασκευαστικά αδύναμο, χώρια του γεγονότος ότι ήταν ταυτόσημο της λιτότητας, αποκλείοντας εγγενώς την άσκηση μιας πολιτική αναδιανομής. Σημαντικότερη όλων ήταν η ασυμμετρία των εθνικών οικονομιών που το είχαν υιοθετήσει ως εθνικό τους νόμισμα. Η δομική δε κρίση των προηγούμενων χρόνων βάθυνε αυτές τις ασυμμετρίες, με αποτέλεσμα το ευρώ να χάσει την έλξη που ασκούσε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες κι ένα ρεύμα υιοθέτησής του να ανακοπεί βίαια.

Δοθέντων των παραπάνω, που ομολογούνται τόσο από προοδευτικούς όσο και από συντηρητικούς οικονομολόγους, όλοι θα περίμεναν ότι η αναθεώρηση της νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα επιχειρούσε να καταπιαστεί με ανάλογης εμβέλειας ζητήματα. Πολύ περισσότερο επειδή είναι η πρώτη επανεκτίμηση που γίνεται από το 2002 όταν ως ύψιστος στόχος τέθηκε η διατήρηση του πληθωρισμού σε επίπεδα χαμηλότερα μεν, αλλά πλησίον του 2%. Η αντι-πληθωριστική εμμονή έλκει την καταγωγή της από τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογική αντεπανάσταση της δεκαετίας του ’80. Η ανάδειξη του πληθωρισμού σε απόλυτο κακό με το οποίο όφειλε να αναμετρηθεί κάθε οικονομική πολιτική σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο εξυπηρέτησε δύο στόχους, που αλληλο-συμπληρώνονται. Αρχικά την μείωση μισθών και ημερομισθίων, μέσω του ορισμού οροφής στις ετήσιες αυξήσεις, υπό την επίκληση του στόχου της διατήρησης της σταθερότητας των τιμών. Επιπλέον, η εξαφάνιση του πληθωρισμού εξυπηρετούσε τα μέγιστα τη νεοαναδυόμενη ολιγαρχία του χρήματος, μιας και ο πληθωρισμός υπέσκαπτε τη πραγματική αξία των καταθέσεων και επενδύσεων χαρτοφυλακίου. Αυτές είναι οι πραγματικές αιτίες πίσω από την αντιπληθωριστική σταυροφορία της οικονομικής ορθοδοξίας, κι όχι φυσικά οι κακές μνήμες των Γερμανών από τον υπερπληθωρισμό του μεσοπολέμου κι άλλα τέτοια που γράφονται για να συγκαλύψουν το κοινωνικό περιεχόμενο της ακολουθούμενης νομισματικής πολιτικής.

Η αντι-πληθωριστική επιμονή επομένως, που δεν είναι ίδιον κάθε κεντρικής τράπεζας όπως δείχνει το παράδειγμα της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας όσο κι αν οι κεντρικές τράπεζες έχουν αναδειχθεί σε προπύργια του υπαρκτού νεοφιλελευθερισμού μέσω της ανεξαρτησίας τους, δεν αποτελεί θέμα προς διαπραγμάτευση. Τουλάχιστον για όσον καιρό η συγκράτησή του δεν ήταν δεδομένη και κρινόταν στις διαπραγματεύσεις για μισθολογικές αυξήσεις. Πλέον όμως αυτή η εποχή έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Στην εποχή των αρνητικών επιτοκίων και της ήττας του εργατικού κινήματος, όταν η ανησυχία δεν προέρχεται από την υπερθέρμανση αλλά από το πάγωμα της οικονομίας, ελλείψει επενδύσεων, και από τους θανάτους από απόγνωση (λόγω αλκοόλ, ναρκωτικών και αυτοκτονιών) που έχουν τετραπλασιαστεί από τα επίπεδα του 1999, όπως έδειξε ο νομπελίστας οικονομολόγος Angus Deaton και η Anna Case κι όχι από τις μεγάλες αυξήσεις των μισθών, το κυνήγι του πληθωρισμού μοιάζει απαρχαιωμένο κι εκτός εποχής. Επιπρόσθετα, ο κίνδυνος ιαπωνοποίησης της οικονομίας, της παγίδευσής της δηλαδή σε ένα αποπληθωριστικό σπιράλ διαρκείας, κρύβει τον κίνδυνο το χθεσινό αντικείμενο του φόβου να μετατραπεί σε αντικείμενο του πόθου.  Γι’ αυτούς και μόνο τους λόγους, με σημαντικότερο ότι έχουν εκλείψει οι αιτίες που προκαλούσαν την ανεξέλεγκτη άνοδο του πληθωρισμού, τίθεται στο τραπέζι των συζητήσεων μια πιθανή αναθεώρηση του στόχου συγκράτησης του πληθωρισμού.

Κατά τ’ άλλα, η αναθεώρηση της νομισματικής πολιτικής συζητιέται να συμπεριλάβει την εργαλειοθήκη, τις τεχνικές μέτρησης της εξέλιξης των τιμών και τα μέσα επικοινωνίας της ΕΚΤ με την κοινωνία. Ξεχωριστή συζήτηση διεξάγεται για τους κινδύνους που περιλαμβάνει η ανάδειξη εκ μέρους της ΕΚΤ του στόχου ενίσχυσης της πράσινης οικονομίας για να επιταχυνθεί η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Από την μια μεριά είναι η δέσμευση της ΕΚΤ στην εποπτεία του τραπεζικού συστήματος και των αγορών. Από την άλλη είναι η ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την εμβληματική Πράσινη Συμφωνία, που έχει σχεδόν μονοσήμαντα προσανατολιστεί στην κατεύθυνση επίσπευσης της μεταλιγνιτικής εποχής, προκαλώντας συχνά τεράστιο κοινωνικό κόστος. Αυτή η στροφή εγκυμονεί το υπαρκτό ενδεχόμενο δημιουργίας μια νέας φούσκας στην πράσινη οικονομία, που θα θέσει σε κίνδυνο χρηματιστήρια και τράπεζες, όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο πρόσφατο παρελθόν με κλάδους που βρίσκονται στην αιχμή της τεχνολογικής πρωτοπορίας και λειτουργούν σαν μαγνήτης για επενδυτές και κερδοσκόπους… Οι δύο αυτοί στόχοι επομένως δεν αποκλείεται να αποδειχθούν αμοιβαία αλληλοαποκλειόμενοι.

Πηγή : Νέα Σελίδα

Εξαγωγή οικονομικού πολέμου συμφώνησαν ΗΠΑ – Κίνα

Μόνο ανησυχία και προβληματισμό προκάλεσε σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο η εκεχειρία  που συμφώνησαν ΗΠΑ και Κίνα στον μεταξύ τους εμπορικό πόλεμο, τον οποίο προκάλεσε ο πρόεδρος Τραμπ. Η συμφωνία δεν ακυρώνει τους δασμούς που επιβλήθηκαν και από τις δύο πλευρές και σε ό,τι αφορά τα προϊόντα που εισάγονται από την Κίνα στις ΗΠΑ ξεπερνούν τα 360 δισ. δολ. Ως ποσοστό δε ανέρχονται σε 19,3% από 3% που ήταν όταν ανέλαβε ο Τραμπ.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η συμφωνία προβλέπει βασικά δύο υποχρεώσεις της Κίνας. Να πάψει να ιδιοποιείται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας όσων εταιρειών επενδύουν στην Κίνα και, το σημαντικότερο, να αυξήσει τις εισαγωγές της από τις ΗΠΑ την επόμενη διετία, μέχρι δηλαδή τις 31/12/2021 κατά 200 δισ. δολ. Πρόκειται για μια αύξηση – μαμούθ που επ’ ουδενί δεν μπορεί να προέλθει από την φυσική διεύρυνση της εσωτερικής κινέζικης αγοράς των 1,4 δισ. ανθρώπων και 5,9 τρισ. δολ., κι ας επεκτείνεται με οικονομικούς όρους κατά 8% ετησίως. Η δέσμευση που ανέλαβε το Πεκίνο είναι πολύ μεγάλη όχι μόνο για να υλοποιηθεί ομαλά, αλλά ακόμη και για να υλοποιηθεί. Αρκεί να λάβουμε υπ’ όψη μας ότι το 2018 οι εξαγωγές των ΗΠΑ στην Κίνα ανέρχονταν σε 179 δισ. δολ. και οι εισαγωγές σε 558 δισ., δημιουργώντας ένα ετήσιο εμπορικό έλλειμμα της τάξης των 379 δισ. δολ. Σωστά εκτιμήθηκε ότι ποτέ άλλοτε δεν έχει συμβεί μια χώρα να υπερδιπλασιάσει τις εισαγωγές της από μια άλλη, εντός δύο ετών, εκτός…

Εκτός κι αν οι νέες εισαγωγές από τις ΗΠΑ προέλθουν από μειωμένες εισαγωγές από άλλους εμπορικούς εταίρους της Κίνας! Η αιτία της ανησυχίας που δημιούργησε η συμφωνία Πεκίνου – Ουάσιγκτον είναι απλή κι αφορά τον κίνδυνο, καλύτερα την προοπτική, η Κίνα να πάψει να εισάγει από τη Νοτιοανατολική Ασία, την Ιαπωνία και την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική και να αρχίσει να εισάγει υποκατάστατα αγαθά από τις ΗΠΑ, πραγματοποιώντας μια θεαματική σε όγκο και ταχύτητα υλοποίησης εκτροπή εμπορίου. Ως αποτέλεσμα τότε, το εμπορικό ισοζύγιο των ΗΠΑ πράγματι μπορεί να βελτιωθεί, της Κίνας να παραμείνει απαράλλαχτο, καθώς ο ίδια όγκος εισαγωγών που θα εισέρχεται στη χώρα απλώς θα αλλάξει λιμάνια αναχώρησης και του υπόλοιπου κόσμου να μετατραπεί σε θεαματικά ελλειμματικό, καθώς το έλλειμμα των ΗΠΑ θα μοιραστεί στον υπόλοιπο κόσμο.

Το αποτέλεσμα της ανακωχής επί του εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ – Κίνας, που ισοδυναμεί με αποζημίωση των ΗΠΑ για να μην επιβάλουν νέους δασμούς, οξύνει τον παγκόσμιο εμπορικό ανταγωνισμό και τις αντιπαλότητες. Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ πιθανότατα θα αυξηθεί περαιτέρω από το επίπεδο ρεκόρ 185 δισ. δολ. που ήταν το 2018, ως αποτέλεσμα κινέζικων εισαγωγών προς την Ευρώπη αξίας 395 δισ. δολ. και ευρωπαϊκών εξαγωγών στην Κίνα αξίας 210 δισ. δολ.

Όσο κι αν η απόφαση των ΗΠΑ φαίνεται να εξισορροπεί τις εμπορικές σχέσεις της με την Κίνα στην πράξη επιχειρεί να διαιωνίσει ανισότητες της προηγούμενης περιόδου. Είναι ενδεικτικό πώς για το άνοιγμα στις ξένες άμεσες επενδύσεις δεν λαβαίνει κανένα μέτρο εξισορρόπησης. Χαρακτηριστικά, οι αμερικανικές Ξένες Άμεσες Επενδύσεις στην Κίνα το 2017 (σε όρους αποθέματος) ανέρχονταν σε 108 δισ. δολ. (αυξημένες κατά 11% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο). Αντίθετα, οι κινέζικες Ξένες ‘Άμεσες Επενδύσεις στις ΗΠΑ (επίσης σε όρους αποθέματος) ανέρχονταν σε 39 δισ. δολ. (μειωμένες κατά 2% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο), ενώ οι ΗΠΑ απαγορεύουν τις κινέζικες επενδύσεις σε νευραλγικούς τομείς της αμερικανικής οικονομίας, εφαρμόζοντας έτσι τις πιο πρωτόγονες πολιτικές προστατευτισμού. Είναι προφανές επομένως ότι το μεγαλύτερο μέρος των κινέζικων εξαγωγών στις ΗΠΑ, μόνο κινέζικο δεν είναι. Αμερικανικά προϊόντα αφορά, από τηλέφωνα iphone μέχρι αθλητικά είδη Nike, που παράγονται στην Κίνα, λόγω χαμηλού εργατικού κόστους. Το πάγωμα των δασμών ήρθε να βάλει ένα φρένο στις αυξήσεις τιμών που επήλθαν στα συγκεκριμένα προϊόντα…

Από την άλλη, οι ΗΠΑ που «τιμώρησαν» την Κίνα για το εμπορικό της πλεόνασμα, όπως έκαναν πρόσφατα με την Ευρώπη, το Μεξικό κι άλλες χώρες, δεν έλαβαν κανέναν αντίστοιχο μέτρο συρρίκνωσης του εμπορικού ελλείμματος που προκαλούν λόγω του διακρατικού εμπορίου σε άλλους εταίρους τους, όπως Χονγκ Κογκ, Ολλανδία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Βέλγιο, Αυστραλία, Σιγκαπούρη, Βραζιλία, Αγγλία, Χιλή και Σαουδική Αραβία.

Οι κυρώσεις των ΗΠΑ στην Κίνα υπό την μορφή επιπλέον εισαγωγών αξίας 200 δισ. δολ. αποτελούν επιπλέον την αντίδραση τους απέναντι στην στρατηγική «Made in China 2025» που επιχειρεί να αναβαθμίσει σε μια ποιοτική κατεύθυνση την παραγωγική βάση του ασιατικού οικονομικού γίγαντα. Για να υλοποιηθεί αυτός ο μετασχηματισμός το Πεκίνο θα αφιερώσει 300 δισ. δολ. υπό την μορφή άμεσης οικονομικής επιδότησης κι άλλων μορφών υποστήριξης σε 10 κλάδους προηγμένης τεχνολογίας, περιλαμβανομένων των ημιαγωγών. Η ενδυνάμωση αυτών των κλάδων θα προσδώσει νέα πλεονεκτήματα στον ανταγωνισμό  της Κίνας με τις ΗΠΑ οξύνοντας τα πεδία αντιπαράθεσης τους. Μένει να δούμε τότε ποια θα είναι η αμερικανική απάντηση…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Boeing: Τα εταιρικά κέρδη πάνω από την ασφάλεια των επιβατών

Σοκ και δέος προκαλούν τα σχόλια των στελεχών της αμερικανικής αεροναυπηγικής βιομηχανίας που βγήκαν στη δημοσιότητα και αφορούν το μοντέλο 737 Max, που μετά τις δύο πολύνεκρες πτώσεις που σημειώθηκαν τον Οκτώβριο του 2018 στην Ινδονησία και τον Μάρτιο του 2019 στην Αιθιοπία, παραμένουν καθηλωμένα στο έδαφος. «Θα επιβίβαζες την οικογένειά σου σ’ ένα Max; Διότι εγώ δεν θα το έκανα», ρωτάει ο ένας για να απαντήσει ο συνομιλητής του, ξερά: «Όχι». Η συνομιλία μάλιστα πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2018, οκτώ μήνες πριν πέσει το πρώτο αεροπλάνο. Τα μηνύματα ξεχειλίζουν από ειρωνικά και προσβλητικά σχόλια για τις ρυθμιστές επιτροπές ελέγχου, δείχνοντας πόσο γενικευμένη σε όλες τις βαθμίδες της εταιρείας ήταν η ασυδοσία και η σιγουριά ότι βρίσκονται υπεράνω του νόμου. Κοινός δε παρονομαστής όλων των προσπαθειών τους ήταν η μείωση του κόστους.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η Boeing ωστόσο δεν είναι η εξαίρεση στο κανόνα. Είναι σύμπτωμα μιας ευρύτερης τάσης, ενός γενικότερου κακού, που πλήττει την αμερικανική οικονομία από τη δεκαετία του ’70 και μετά κι ως κορυφή του παγόβουνου έχει την ανάδειξη του κριτηρίου αύξησης της τιμής των μετοχών ως το απόλυτο και μοναδικό μέτρο για την πορεία μιας εταιρείας. Ο οικονομολόγος Γουίλιαμ Λάζονικ, διδάκτορας του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και καθηγητής του από το 1984 έχει αφιερώσει όλο του το επιστημονικό έργο στην απόδειξη των ζημιών που προκαλεί όχι μόνο στην οικονομία, αλλά επίσης και στην κοινωνική συνοχή, η ιεράρχηση από τους διευθύνοντες συμβούλους και τα διοικητικά συμβούλια του κριτηρίου της τιμής της μετοχής. Στόχος που συχνά επιτυγχάνεται με την επαναγορά των μετοχών. Το 2008 έγραφε χαρακτηριστικά σε σημείωμά του στους Financial Times ότι «οι κορυφαίες φαρμακευτικές εταιρείες δαπανούν για επαναγορά μετοχών περισσότερα απ’ όσα δαπανούν για έρευνα και ανάπτυξη».

Ο 75χρονος Γ. Λάζονικ έχει εξετάσει επίσης συγκεκριμένες βιομηχανίες, που συγκαταλέγονται στην αφρόκρεμα της αμερικανικής επιχειρηματικής ελίτ, για να αποδείξει τη θεωρία του. Μεταξύ αυτών την Boeing, που βρέθηκε στο στόχαστρο της διεθνούς κριτικής όταν αποδείχθηκε πώς το νεότερο επίτευγμά της είναι ιπτάμενο φέρετρο. Το σκεπτικό του Λάζονικ και του συνεργάτη του Μουσταφά Ερντέμ Σακίντζ είναι απλό: «η αφοσίωση των στελεχών της Boeing στην αύξηση των κερδών της εταιρείας και της απόδοσης των μετοχών – που επίσης αύξαναν τις δικές τους απολαβές – οδήγησαν σε διοικητικές αποφάσεις που συνέβαλαν στην πτώση των δύο 737 Max».

Με βάση λοιπόν οικονομικά στοιχεία που είναι ευρέως γνωστά, η Boeing από το πρώτο τρίμηνο του 2013 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2019 πλήρωσε για μερίσματα 17,4 δισ. δολ., που αντιπροσώπευαν το 42% των κερδών της κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης περιόδου. Το ίδιο χρονικό διάστημα η διοίκηση της αεροναυπηγικής βιομηχανίας δαπάνησε 43,1 δισ. δολ. επιπλέον για επαναγορά μετοχών. Το ποσό αυτό ισούταν με το 104% των κερδών της.

Κάποιος φυσικά θα μπορούσε να αντιτείνει ότι με αυτό τον τρόπο, με μερίσματα και την επαναγορά μετοχών, το αμερικανικό μονοπώλιο ανταμείβει του χρηματοδότες του, τους μετόχους. Οι δύο οικονομολόγοι υποστηρίζουν όμως ότι από το 1934 που εισήχθη στο χρηματιστήριο η Boeing έχει πάρει από τους μετόχους μόνο 911 εκ. δολ. σε αξίες του 2018, με την τελευταία φορά να χρονολογείται το 1997 με αφορμή την εξαγορά της Mc Donell Douglas, όταν μάζεψε 335 εκ. δολ. Υπάρχει επομένως αβυσσαλέο κενό μεταξύ των χρημάτων που έχει πάρει η εταιρεία από τους μετόχους κι όσων έχει επιστρέψει. Δε τίθεται κατά συνέπεια ζήτημα ανταμοιβής τους.

Τίθεται, αντίθετα, τεράστιο ζήτημα με την ανταμοιβή των στελεχών της Boeing. Από το 2015 ως το 2018 ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας έλαβe 95,9 εκ. δολ., παρότι ο ετήσιος μισθός του καμιά χρονιά δεν ξεπέρασε τα 1,7 εκ. δολ. Από αυτό το ποσό το 51% προήλθε από κέρδη επί των μετοχών και το 34% από διαφόρων ειδών μπόνους, που λάβαινε όταν το βιβλίο των παραγγελιών της Boeing γέμιζε με εντολές αγοράς του νέου πολλά υποσχόμενου 737 Max.

Για τον Γ. Λάζονικ οι μοναδικοί που έχουν συμβάλλει ενεργά και άμεσα στην οικονομική ευρωστία της εταιρείας είναι το αμερικανικό κράτος και οι εργαζόμενοι του κολοσσού, που είναι όμως οι μοναδικοί οι οποίοι δεν ανταμείβονται! «Πολύ πιο σημαντικό για την Boeing είναι η χρηματοδότησή της από τους αμερικανούς φορολογούμενους μέσω των δημοσίων επενδύσεων σε υποδομές και γνώση… Κι ακόμη μεγαλύτερης σημασίας για την Boeing είναι οι επενδύσεις που υλοποιήθηκαν απ’ τους εργαζόμενους της εταιρείας, μέσω της προσφοράς ειδίκευσης και προσπαθειών στην παραγωγικότητα των διαδικασιών της Boeing και σε προϊόντα».

Κι επειδή ιδιωτική ασυδοσία δεν υπάρχει χωρίς κρατική παρέμβαση, να αναφέρουμε ότι η δυνατότητα επαναγοράς των μετοχών υπό τους συγκεκριμένους ακραία επωφελείς όρους δόθηκε με νόμο του 1982, επί προεδρίας Ρόναλντ Ρίγκαν. Υπέρ νεοφιλελεύθερων βωμών κι εστιών μετατράπηκε επομένως σε νεκροφόρα το επίτευγμα της Boeing…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Αστάθειας

Στρωμένος με αγκάθια αποδεικνύεται για τη Γερμανία ο δρόμος επιβολής μιας σιδερένιας δημοσιονομικής πειθαρχίας, κομμένης και ραμμένης στα μέτρα της ευρωπαϊκής χρηματιστηριακής ολιγαρχίας. Αξίζει μάλιστα να προσέξουμε ότι το γερμανικό σχέδιο προκαλεί πολύ περισσότερες αντιδράσεις σε τμήματα της ευρωπαϊκής ελίτ προερχόμενα από άλλα κράτη μέλη, παρά στην ίδια την κοινωνία που δείχνει να έχει εξοικειωθεί με τη συνεχή φτωχοποίηση και την αποστέρηση κοινωνικών δικαιωμάτων που πριν λίγες δεκαετίες θεωρούνταν αναπόσπαστα τμήματα του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής. Το χάσμα του Παρισιού με το Βερολίνο, με αφορμή τι μεταρρυθμίσεις του Μακρόν, είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των αντιδράσεων που γεννά η εξελισσόμενη Γερμανοποίηση της Ευρώπης. Δεν είναι όμως και το μοναδικό…

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ασυνήθιστης σφοδρότητας ήταν για παράδειγμα η αντίδραση της Ιταλίας απέναντι στο σχέδιο αναθεώρησης του καταστατικού του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (που συμμετείχε στη δανειοδότηση της Ελλάδας, της Ιταλίας και των ισπανικών τραπεζών και διαδέχθηκε το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) και συζητήθηκε στην σύνοδο κορυφής της ΕΕ. Ως αποτέλεσμα η τελική συμφωνία αντί για το τέλος του 2019 παραπέμφθηκε για τον Ιούνιο του 2020. Την ιταλική διαφωνία έκανε γνωστή ο προερχόμενος από το Κίνημα των Πέντε Αστέρων, υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, Λουίτζι ντι Μάγιο, προσθέτοντας ότι η Ιταλία δεν πρόκειται να συναινέσει στην μεταρρύθμιση μέχρι να αποσαφηνιστούν τα ευρύτερα σχέδια για τη Τραπεζική Ένωση.

Το άμεσο πρόβλημα της Ιταλίας ωστόσο είναι το νέο καταστατικό του ΕΜΣ και ειδικότερα η αλλαγή των όρων αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους. Με βάση την τροποποίηση και σύμφωνα με τους εμπνευστές της, ο ΕΣΜ αποκτά περισσότερες εξουσίες στο εξής για να διαχειρίζεται χρηματοοικονομικές κρίσεις, εξοπλίζεται με επιπλέον εργαλεία επιτήρησης των εθνικών οικονομιών, ενώ απλουστεύει τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους. Αυτή η αλλαγή ωστόσο είναι μαθηματικά βέβαιο πώς θα οδηγήσει σε αύξηση των επιτοκίων δανεισμού για τις υπερχρεωμένες χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης και θα φέρει πιο κοντά την επόμενη κρίση χρέους, λειτουργώντας σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Προβλέπει για την ακρίβεια στις Ρήτρες Συλλογικής Δράσης που συνοδεύουν κάθε έκδοση ομολόγου πώς στο εξής θα απαιτείται μικρότερο ποσοστό κατόχων ομολόγων για να εγκριθεί μια αναδιάρθρωση. Αυτή η αλλαγή αυξάνει τον κίνδυνο της αναδιάρθρωσης κι εκθέτει τους ομολογιούχους σε μεγαλύτερους κινδύνους, με αποτέλεσμα να ζητήσουν μεγαλύτερη ανταμοιβή, δηλαδή υψηλότερο επιτόκιο, για την αγορά του. Η Ιταλία ωστόσο, έχοντας το δεύτερο μεγαλύτερο δημόσιο χρέος στην ΕΕ μετά την Ελλάδα, ξέρει ότι βαδίζει στην κόψη του ξυραφιού κι αρκεί μια ανεπαίσθητη αλλαγή των σημερινών όρων για να την οδηγήσει εκεί που ήταν η Ελλάδα το 2010.

Γι’ αυτό το λόγο και το Κίνημα των Πέντε Αστέρων στην Ιταλία την απέρριψε βάζοντας σε κίνδυνο τη συνοχή του νέου κυβερνητικού συνασπισμού που ανέλαβε το Σεπτέμβριο, έχοντας στη θέση των ακροδεξιών του Σαλβίνι το Δημοκρατικό Κόμμα, που συμφωνεί εκ των προτέρων με κάθε σχέδιο αλλαγής των ευρωπαϊκών συνθηκών. Όπως εκ παραδόσεως κάνουν κι όλα τα κόμματα εξουσίας της Ελλάδας…

Η Ιταλία όμως δεν αρκέστηκε στην απόρριψη του γερμανικού σχεδίου μεταρρύθμισης του ΕΜΣ που επιταχύνει την πορεία προς μια ένωση των δυο ή και περισσότερων ταχυτήτων. Αναλυτική, συχνή και καλά επιχειρηματολογημένη αρθρογραφία στους Financial Times του επικεφαλής του τμήματος Ποιοτικής Ανάλυσης και Χρηματοοικονομικής καινοτομίας της ιταλικής ρυθμιστικής αρχής του χρηματιστηρίου αντιπαραβάλλει ένα ανταγωνιστικό σχέδιο για την μεταρρύθμιση του ΕΜΣ, που θα όφειλε να βρει ανταπόκριση σε όλες τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας που είναι ευάλωτες στις δημοσιονομικές κρίσεις. Η πρότασή του συμπυκνώνεται στη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα διαχέει και θα επιμερίζει τον κίνδυνο από την μια άκρη ως την άλλη της ευρωζώνης. Προτείνει ειδικότερα τη σταδιακή εισαγωγή σε όλες τις εκδόσεις ομολόγων των κρατών μελών μιας ρήτρας που θα ισοδυναμεί με υπερεθνική εγγύηση και στην πράξη θα σημαίνει ότι στην περίπτωση που ο εκδότης αδυνατεί να εκπληρώσει το χρέος του τότε θα αναλαμβάνει να το πράττει ο ΕΜΣ. Ως πρώτο βήμα αυτής της διαδικασίας συστήνεται η αντικατάσταση όλων των ομολόγων που λήγουν με νέα, που θα φέρουν την εγγύηση του ΕΜΣ. Με βάση τους υπολογισμούς του, σε μια δεκαετία όλο το ευρωπαϊκό δημόσιο χρέος θα έχει δώσει τη θέση του σε ένα νέο χρέος εγγυημένο από τον ΕΜΣ. Σε δεύτερο χρόνο, που θα ξεκινήσει μετά από αυτή την δεκαετία, τα εγγυημένα από τον ΕΜΣ ομόλογα θα αντικατασταθούν από νέα, εκδοθέντα από το ίδιο τον ΕΜΣ. Η κυκλοφορία τους θα σημάνει σταδιακά την πλήρη αμοιβαιοποίηση των δημοσίων χρεών. Ο ιταλός τεχνοκράτης προτείνει στα κράτη μέλη της περιφέρειας να αποδεχθούν την αλλαγή των όρων αναδιάρθρωσης υπό την προϋπόθεση της αμοιβαιοποίησης του χρέους.

Δεν είναι πρώτη φορά που κατατίθεται δημόσια πρόταση έκδοσης ευρω-ομολόγων ως απάντηση στη σοβούσα δημοσιονομική κρίση. Ούτε κι η πρώτη φορά που η Γερμανία θα την απορρίψει, επικαλούμενη ότι κινδυνεύει η δική της οικονομική ευρωστία και θα αυξηθούν τα δικά της επιτόκια δανεισμού. Ακόμη κι έτσι ωστόσο φαίνεται πώς οι ρωγμές που προκαλεί η πολιτική της δεν κλείνουν, ακόμη και μια δεκαετία μετά το ξέσπασμα της κρίσης.

Πηγή : Νέα Σελίδα