Home » Διεθνή Οικονομία

Category Archives: Διεθνή Οικονομία

Στη Γερμανία αυξάνονται οι φτωχοί και οι πλούσιοι

 

Νέα σοβαρή αύξηση σημείωσε η βιομηχανική παραγωγή της Γερμανίας το Φεβρουάριο, στο επίπεδο του 2,2%, επαναλαμβάνοντας τον άθλο του Ιανουαρίου. Την ίδια μέρα επιπλέον στοιχεία έδειξαν ότι το εμπορικό πλεόνασμα έφτασε τα 19,9 δισ. ευρώ, εξ αιτίας της αδιάκοπης αύξησης των εξαγωγών. Ο παραγωγικός πυρετός που βιώνει η Γερμανία (κι εν πολλοίς οφείλεται στην αξιοποίηση ελέω ευρώ μιας συναλλαγματικής ισοτιμίας σημαντικά υποδεέστερη αυτής που θα είχε αν διέθετε εθνικό νόμισμα) έχει οδηγήσει τους ρυθμούς μεγέθυνσης στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας εξαετίας και την ανεργία στο χαμηλότερο ποσοστό από την επανένωση (5,9%).

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ωστόσο, τα οφέλη αυτού του παραγωγικού κι εξαγωγικού πυρετού δεν μοιράζονται και …τόσο αναλογικά εντός της χώρας. Στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα στις αρχές Μαρτίου έδειξαν ότι το 2015, πάνω από 12,9 εκ. κάτοικοι της Γερμανίας (από τα 81 συνολικά εκ.) ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας, στην οποία συμπεριλαμβάνονται όσοι διαβιούν με λιγότερα από το 60% του μέσου Γερμανικού νοικοκυριού. Αξίζει να κρατήσουμε ότι στις πρώτες θέσεις της φτώχειας βρίσκονται άνεργοι και μονογονεϊκές οικογένειες ενώ μέσα σε μια δεκαετία έχει αυξηθεί κατά 49% το ποσοστό των συνταξιούχων που ζεί κάτω από το όριο της φτώχειας. Την εικόνα της επιδείνωσης των όρων ζωής για το πιο φτωχό κομμάτι της γερμανικής κοινωνίας υπογραμμίζει η αύξηση των άστεγων από 223.000 το 2008 σε 335.000 το 2014 και των υπερχρεωμένων που φθάνουν τα 4,17 εκ. ή 6,1% του πληθυσμού. Οι πόλεις δε με την περισσότερη φτώχεια είναι το Βερολίνο και η Βρέμη.

Υπάρχουν ωστόσο και καλά νέα για την εισοδηματική κατανομή, μόνο που αυτά αφορούν την άλλη άκρη της κλίμακας, τους πλούσιους, και καταγράφονται στην ετήσια κυβερνητική Έκθεση για τη Φτώχεια και τον Πλούτο. Από το 2009 ως το 2015 οι εκατομμυριούχοι αυξήθηκαν κατά ένα τρίτο σχεδόν φτάνοντας τους 16.495 από 12.424!

Στο ενδιάμεσο των δύο παραπάνω κατηγοριών, που αύξησή τους υποδηλώνει ταξική πόλωση στο πέρασμα του χρόνου, βρίσκονται όσοι κατέχουν σταθερή δουλειά και οι αυτοαπασχολούμενοι που είδαν τα εισοδήματά τους την προηγούμενη 4ετία να αυξάνονται κατά 10%. Αυτό το κομμάτι της εργατικής τάξης και των μεσαίων στρωμάτων γεύτηκε μέρος των καρπών της μεγέθυνσης, αποτελώντας πιθανότατα μια στερεή κοινωνική βάση για τη Δεξιά, τη Σοσιαλδημοκρατία, ακόμη και την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία, καθώς πίσω από την ξενοφοβία και το ρατσισμό οχυρώθηκαν για να διασφαλίσουν την κοινωνική τους θέση.

Ακόμη κι έτσι όμως φαίνεται ότι στο υπόδειγμα κοινωνικής πολιτικής του γερμανικού ιμπεριαλισμού δεν περιλαμβάνεται η οικονομική ενσωμάτωση των ευμεγεθών κοινωνικών τμημάτων που στριμώχνονται στο άκρο της ταξικής διαστρωμάτωσης κι ανήκουν οργανικά στη μισθωτή εργασία. Για αυτούς δεν υπάρχει μέρισμα από την ανάπτυξη…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στη εφημερίδα Πριν στις Απριλίου 2017

Γερμανικό υπερ-όπλο το ευρώ!

Φόρα παρτίδα έβγαλε ο σύμβουλος του Τραμπ και νέος επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικού Εμπορίου των ΗΠΑ, Πίτερ Ναβάρο, το πιο καλά κρυμμένο μυστικό της διεθνούς εμπορικής επιτυχίας της Γερμανίας: το φθηνό ευρώ! Η Γερμανία χρησιμοποιεί ένα σε γενικές γραμμές υποτιμημένο ευρώ για να εκμεταλλεύεται τις ΗΠΑ και τους εταίρους της στην Ευρώπη, ήταν η απάντηση που έδωσε ο Π. Ναβάρο σε γραπτή ερώτηση της βρετανικής εφημερίδας Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, οδηγώντας σε νέα επίπεδα τη διαμάχη με τη Γερμανία, που έκανε την επίσημη πρώτη της όταν ο νέος αμερικάνος πρόεδρος απείλησε τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία με επιπλέον φόρους ύψους 35% για τα αυτοκίνητα που παράγει σε χώρες χαμηλού εργατικού κόστους και εισάγει στις ΗΠΑ. Ο σύμβουλος του Τραμπ χαρακτήρισε επίσης το ευρώ ως συγκαλυμμένο γερμανικό μάρκο, η χαμηλή αξία του οποίου της έδωσε το συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των κυριότερων εμπορικών της εταίρων.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Πρόκειται για επισημάνσεις που αποτελούν το προοίμιο ενός εμπορικού πολέμου, αδιανόητων διαστάσεων και βάθους σε σχέση με τα όσα έχουμε μέχρι τώρα ζήσει, ενώ προοιωνίζονται μια όξυνση των ανταγωνισμών μεταξύ των δύο οικονομικών υπερδυνάμεων που όλοι θα ευχόμαστε να σταματήσει στο πεδίο της οικονομίας. Εν ολίγοις, η διεθνής εμπορική πολιτική του Τραμπ είναι πηγή βαθιάς ανησυχίας! Πολύ περισσότερο όταν ξέρουμε πως η επίκληση στα συμφέροντα των Αμερικανών εργαζομένων η οποία συνοδεύει τις απειλές  του Τραμπ έρχεται να συγκαλύψει, να ωραιοποιήσει και να διαμορφώσει κοινωνικές συμμαχίες για την πολιτική του. Οι άμεσα κερδισμένοι κι αυτοί που υπαγορεύουν τα πολεμικά εμβατήρια του Τραμπ για χάρη του δολαρίου δεν είναι άλλοι από δισεκατομμυριούχους των ΗΠΑ, όπως ο Γουόρεν Μπάφετ, ο οποίος αποκάλυψε ότι από την εκλογική νίκη του Τραμπ και μετά έχει ενισχύσει το χαρτοφυλάκιο μετοχών της εταιρείας του, Berkshire Hethaway, κατά 12 δισ. δολ.! Η ψήφος εμπιστοσύνης των βαθύπλουτων στη ρεπουμπλικανική ηγεσία ήταν η ανταμοιβή του για τις διαβεβαιώσεις που τους παρείχε για χαμηλότερους συντελεστές φορολόγησης των επιχειρήσεων, φορολογικά κίνητρα και μέτρα περαιτέρω απορρύθμισης της αγοράς. Εξαπατά την κοινωνία εν ολίγοις ο Τραμπ, όταν επικαλείται τα συμφέροντα των άνεργων στις τσακισμένες από την κρίση μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ.

Παρόλα αυτά κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει με το επιτελείο του Τραμπ για όσα καταλογίζει στη Γερμανία! Από την πρώτη μέρα ίδρυσης του «κοινού» νομίσματος το Τέταρτο Ράιχ το εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο για να αλώσει τα εμπορικά ισοζύγια όχι μόνο μικρών χωρών εντός της ευρωζώνης όπως η Ελλάδα που έχασαν το εργαλείο της υποτίμησης, αλλά ακόμη και των ΗΠΑ, χάρη στα χαμηλότερα επίπεδα που οδηγεί τη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ η παρουσία χωρών όπως η Ελλάδα! Ως αποτέλεσμα, το ίδιο το ΔΝΤ σε έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα το 2016 (IMF, country report 16/202) έκρινε πως η πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία της Γερμανίας είναι υποτιμημένη κατά 15-20%!

Από την εποχή Ομπάμα στο στόχαστρο η Γερμανία

Έχει ωστόσο μεγάλη σημασία ότι η Γερμανία δεν μπήκε στο στόχαστρο των ΗΠΑ για πρώτη φορά επί Τραμπ, όταν έφτασε να χαρακτηρίσει την ΕΕ γερμανικό όχημα τερματίζοντας απότομα μια πολιτική αγαστούς συνεργασίας, ή όταν ο σύμβουλος του για θέματα εμπορίου τη χαρακτήρισε εμπόδιο για μια συνολική εμπορική συμφωνία με την ΕΕ. Για πρώτη φορά η Γερμανία, τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, τέθηκε υπό επιτήρηση επί προεδρίας Ομπάμα, τον Απρίλιο του 2016. Συγκεκριμένα, πέντε χώρες, η Κίνα, η Ταϊβάν, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και η Γερμανία (αποτελώντας την μοναδική ευρωπαϊκή χώρα) κρίθηκε ότι παραβιάζουν δύο από τρία κριτήρια που αξιολογήθηκαν ως κόκκινη γραμμή στο διεθνές εμπόριο, πέραν της οποίας αρχίζουν οι αθέμιτες πρακτικές: Πρώτο, διατήρηση ενός σοβαρού εμπορικού πλεονάσματος με τις ΗΠΑ, δεύτερο, διατήρηση ενός ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών άνω του 3% του ΑΕΠ της χώρας και τρίτο, αλλεπάλληλες παρεμβάσεις στην αγορά συναλλάγματος για να αποτραπεί η ανατίμηση της διεθνούς ισοτιμίας. Η Γερμανία (μαζί με την Κίνα και την Ιαπωνία) κρίθηκε ένοχη για την παραβίαση των δύο πρώτων κριτηρίων. Ωστόσο, η αυξημένη επιτήρηση αν κάτι σήμαινε επί Ομπάμα ήταν διαβουλεύσεις. Η απειλή των κυρώσεων, που τώρα είναι προ των πυλών, είχε παραπεμφθεί στο απώτερο μέλλον και τότε στην αιχμή του αμερικανικού δόρατος ήταν οι πιέσεις στη Γερμανία για αύξηση των δαπανών στο εσωτερικό, για παράδειγμα με την μορφή του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων ή της συντήρησης των απαξιωμένων υποδομών (αυτοκινητόδρομοι, γέφυρες, κλπ.), που θα μπορούσαν να αυξήσουν και τις εισαγωγές από άλλες χώρες, μειώνοντας το ιλιγγιώδες εμπορικό της πλεόνασμα.

Η άμεση απειλή σοβαρότατων οικονομικών κυρώσεων επανέρχεται εκ μέρους των ΗΠΑ, (προκειμένου οι ίδιες οι ΗΠΑ κι όχι δια μέσου εμπορικών αντιπροσώπων να αποκτήσουν τον έλεγχο των αλυσίδων αξίας) στο βαθμό που τα γερμανικά εμπορικά πλεονάσματα ακολουθούν μια σταθερά ανοδική πορεία. Κι εφ όσον μάλιστα οι ήπιες μέθοδοι πειθούς απέτυχαν, με ευθύνη του αμετακίνητου Βερολίνου. Απαιτείται δε μια πιο ενδελεχή ματιά για να φανεί καλύτερα το μέγεθος της απειλής που συνιστούν για τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Το 2015 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (όπου συμπεριλαμβάνεται και το εμπορικό ισοζύγιο) της Γερμανίας έφτασε τα 256,1 δισ. ευρώ καταφέρνοντας να διπλασιαστεί μέσα σε 5 χρόνια κι οδηγώντας το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να τη θέσει σε καθεστώς επιτήρησης. Ένα χρόνο πριν, το 2014, το εμπορικό ισοζύγιο της Γερμανίας είχε πετύχει ένα επιπλέον ρεκόρ φθάνοντας τα 217 δισ. ευρώ. Ατμομηχανή των γερμανικών εξαγωγών που αντιπροσωπεύουν το 39% της παραγωγής εμπορευμάτων και αγαθών (1,33 τρισ. ευρώ σε ένα ΑΕΠ συνολικής αξίας 2,9 τρισ. ευρώ) είναι η αυτοκινητοβιομηχανία κι επίσης η παραγωγή βιομηχανικού και εργοστασιακού εξοπλισμού, ενώ σε επίπεδο ΑΕΠ το εμπορικό πλεόνασμα της Γερμανίας ανέρχεται σε 7,5%! Συγκρίνοντας δε τις γερμανικές με τις κινέζικες επιδόσεις καταλαβαίνουμε γιατί η Γερμανία αποτελεί μεγαλύτερη απειλή από την Κίνα για τις ΗΠΑ κι έπρεπε να περιμέναμε την κλιμάκωση των απειλών εναντίον της εκ μέρους της νέας αμερικανικής ηγεσίας. Ειδικότερα, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας το ίδιο έτος, το 2014, ανήλθε περίπου σε 347 δισ. ευρώ ή 3,7% του ΑΕΠ της. Με άλλα λόγια, εξετάζοντας τα ποσοστά επί του ΑΕΠ, η Γερμανία στηρίζεται δύο φορές σε σχέση με την Κίνα στα καθαρά οφέλη που αντλεί από τις εμπορικές δοσοληψίες της με το εξωτερικό. Άρα, η επιβεβαίωση της αμερικανικής ηγεμονίας στην παγκόσμια αγορά περνάει μέσα από το κόντεμα πρώτα της Γερμανίας και στη συνέχεια της Κίνας. Εξ ου κη επίδειξη πυγμής…

Στο επόμενο διάστημα μένει να δούμε τα βήματα της αμερικανικής ηγεσίας, δεδομένου ότι η επιβολή εμπορικών δασμών θα οδηγήσει σε προσφυγές στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, ακόμη και σε εκδικητικά αντίμετρα. Σίγουρη ωστόσο θεωρείται η εγκατάλειψη της παραδοσιακής πολιτικής του «ισχυρού δολαρίου», την οποία προανήγγειλε ο νέος υπουργός Οικονομικών του Τραμπ, Στίβεν Μνούτσιν, έτσι ώστε το ευρώ να απολέσει τα κέρδη που αποκόμισε αφότου ξεκίνησε η μαζική αγορά ομολόγων, με το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, χάνοντας μέρος της αξίας του έναντι του δολαρίου. Καιρός το δολάριο να ξαναπάρει τ’ όπλο του…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Επίκαιρα στις 2 Φεβρουαρίου 2017

Στα δύο χωρισμένος ο επιχειρηματικός κόσμος των ΗΠΑ

14Ούτε η πολιτική, ούτε η οικονομία είναι το έδαφος που ανθούν οι γραμμικές προβλέψεις και οι συμπαγείς και αδιαπέραστες από αντιθέσεις ομοφωνίες. Μάρτυρας οι σχέσεις απρόβλεπτης έντασης του νέου αμερικανού προέδρου με τον επιχειρηματικό κόσμο της υπερδύναμης.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Η θητεία του  Ντόναλντ Τραμπ, πρώτου δισεκατομμυριούχου προέδρου με μια πολυδιάστατη επιχειρηματική δράση που ξεπερνάει τα σύνορα των ΗΠΑ, προβλεπόταν ως ένα ταξίδι του μέλιτος χωρίς τέλος για τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Το είχε ο ίδιος υποσχεθεί εξαγγέλλοντας μια σειρά από μέτρα που θα οδηγούσαν τη νεοφιλελεύθερη πολιτική σε νέα ανώτερα ύψη. Για παράδειγμα, κατάργηση των μέτρων ρύθμισης που υπήρχαν σε σημαντικούς κλάδους της οικονομίας, μείωση της επιχειρηματικής φορολογίας, νέες επενδύσεις στις γερασμένες υποδομές, απαλλαγή των ΗΠΑ από τους περιορισμούς στις εκπομπές ρύπων, επιτάχυνση της οικονομικής μεγέθυνσης και άνοδο των επιτοκίων. Οι αμερικανικές επιχειρήσεις δεν περίμεναν την ετήσια πανηγυρική ομιλία προς το έθνος της 28ης Οκτωβρίου, όπου αναμένεται να εξειδικευθεί η οικονομική πολιτική των επόμενων μηνών, για να γιορτάσουν την επιτυχία του Τραμπ. Από την πρώτη μέρα της εκλογής του όλοι οι δείκτες των αμερικανικών χρηματιστηρίων, με τους τέσσερις σημαντικότερους (βιομηχανικός Dow Jones, υψηλής τεχνολογίας Nasdaq, S&P 500 και ο δείκτης μικρής κεφαλαιοποίησης Russel) να δίνουν το σφυγμό, καταρρίπτουν  το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Προφανώς, προεξοφλούν μια νέα χρυσή εποχή, ανόδου των κερδών. Οι κλάδοι δε, που εμφανίζονται ως οι πλέον κερδισμένοι είναι οι κατασκευές (λόγω των επενδύσεων στις υποδομές), οι τράπεζες (εξ αιτίας της κατάργησης του νόμου Ντοτ Φρανκ του 2010, που έθετε όρια στο λόγο δανείων προς καταθέσεις, για να μην επαναληφθεί η φούσκα που οδήγησε στην τελευταία κρίση) και η βιομηχανία πετρελαίου (λόγω της κατάργησης κάθε φιλοπεριβαλλοντικής νομοθεσίας) μεταξύ πολλών άλλων.

Ζήτω η διαφθορά!

«Οριζόντια» στήριξη σε πλήθος αμερικανικών πολυεθνικών κολοσσών έχει ήδη προσφέρει η κατάργηση του άρθρου 1504 (γνωστού κι ως τροποποίηση Καρντίν Λουγκάρ) που περιλαμβανόταν στο νόμο Ντοτ Φρανκ, βάσει του οποίου οι αμερικανικές πετρελαϊκές και εξορυκτικές βιομηχανίες που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό ήταν υποχρεωμένες να αποκαλύπτουν κάθε είδους χρηματοοικονομική δραστηριότητα και πληρωμές στις χώρες που δραστηριοποιούνται. Επρόκειτο για ρήτρα που αν δεν απαγόρευε, περιόριζε σημαντικά ή καθιστούσε πολύ ακριβό το χρηματισμό πολιτικών και τη φοροαποφυγή. Στο εξής δεν υπάρχει κανένας φραγμός! Η νέα αμερικανική κυβέρνηση απελευθερώνει την ασυδοσία των αμερικανικών πολυεθνικών επιτρέποντας τους να χρησιμοποιούν κάθε θεμιτό και κυρίως κάθε αθέμιτο μέσο, ώστε να πετύχουν την επικράτησή τους στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Ωστόσο, το πάρτι που προμηνύεται ο Τραμπ δε θα είναι δωρεάν, θα έχει και εισιτήριο που ήδη ξεκίνησαν να πληρώνουν κορυφαίες αμερικανικές επιχειρήσεις, οι οποίες θίγονται σε πρωτοφανή βαθμό από τον Λευκό Οίκο. Κορυφαίο παράδειγμα είναι οι 127 επιχειρήσεις που στράφηκαν δικαστικά εναντίον του προεδρικού διατάγματος με το οποίο ο Τραμπ απαγόρευσε την είσοδο στις ΗΠΑ των πολιτών από 7 (κατά πλειοψηφία) μουσουλμανικές χώρες: Ιράκ, Ιράν, Λιβύη, Σουδάν, Σομαλία, Υεμένη και Συρία. Μεταξύ των εταιρειών περιλαμβάνονται οι εξής: Apple, Google, Microsoft, Facebook, Mozilla, Spotify, Twitter, Intel, Netflix, Paypal, Ford, General Electric, Mc Donald’s, Boeing, Disney, Levy Strauss, κ.α. Ακόμη κι αν δεν είναι στην πλειοψηφία τους η αφρόκρεμα της βιομηχανίας νέων τεχνολογιών, με βεβαιότητα αυτός ακριβώς ο κλάδος προσφέρει τον παλμό. Καθόλου τυχαία. Η Κοιλάδα της Σιλικόνης από τα νηπιακά της χρόνια ακόμη στηρίχθηκε στην αφαίμαξη εγκεφάλων από κάθε γωνιά της γης. Οι υψηλές αμοιβές και το πολλά υποσχόμενο περιβάλλον προσέφεραν το σοβαρότερο κίνητρο ώστε τα καλύτερα μυαλά του κόσμου να μεταναστεύουν στις ΗΠΑ κυνηγώντας μια καλή σταδιοδρομία. Κανείς δε νοιαζόταν σε ποιο Θεό πίστευε η πλειοψηφία των κατοίκων στη χώρα γέννησης τους… Παράλληλα, η ανάπτυξη αυτών των βιομηχανιών ποτέ δε θα είχε φτάσει σε αυτά τα επίπεδα σε ένα περιβάλλον κλειστών αγορών. Στη συνέντευξη Τύπου που διοργάνωσαν οι 127 επιχειρήσεις για να υποστηρίξουν την προσφυγή τους και να ζητήσουν την ακύρωση του διατάγματος αντέτειναν δύο πολύ πειστικά επιχειρήματα. Το πρώτο είναι πώς από τη λίστα του περιοδικού Fortune με τις 500 μεγαλύτερες αμερικανικές επιχειρήσεις οι 200 εξ αυτών, με ετήσια έσοδα 4,2 τρις. δολ. δημιουργήθηκαν από μετανάστες ή τα παιδιά τους. Επιπλέον, πώς αν το απαύγασμα των αμερικανικών επιχειρήσεων δεν μπορεί πλέον να απασχολήσει επί αμερικανικού εδάφους μετανάστες, τότε θα υστερεί έναντι των ανταγωνιστών του και θα αναγκαστεί να στείλει τις μονάδες του στο εξωτερικό, μειώνοντας την αμερικανική απασχόληση.

Η αλήθεια είναι πως το φάντασμα της ανεργίας έχει πάψει να αποτελεί απειλή στις ΗΠΑ μετά το 2010, όταν όλη αυτή την περίοδο δημιουργήθηκαν 16 εκ. θέσεις εργασίας (με το δεύτερο εξάμηνο του 2016 να προστίθενται κάθε μήνα κατά μέσο όρο 190.000 θέσεις) στέλνοντας την ανεργία σε επίπεδο τόσο χαμηλό (κάτω του 5%) που παραπέμπει στις εποχές της πλήρους απασχόλησης. Οποιαδήποτε ομοιότητα φυσικά είναι συμπτωματική δεδομένου πώς, αντίθετα με ό,τι συνέβαινε την μεταπολεμική εποχή, όλο και συχνότερα η απασχόληση παύει να ταυτίζεται με αξιοπρεπείς μισθούς.

Διακριτικές αποστάσεις από τον Λευκό Οίκο

Το κύμα της αποστασιοποίησης του επιχειρηματικού κόσμου από τον Τραμπ έλαβε σαρωτικές διαστάσεις κι εκφράστηκε με ποικίλους τρόπους. Η Google και η Coca Cola αντί για την αστερόεσσα υψώνουν τη σημαία του ουράνιου τόξου δείχνοντας την αποστροφή τους στο διάχυτο σεξισμό του Λευκού Οίκου, η AirBnB υποσχέθηκε να προσφέρει δωρεάν στέγαση σε όσους αλλοδαπούς δεν κατάφεραν να εισέλθουν στις ΗΠΑ λόγω της απαγόρευσης, ενώ η Starbucks δήλωσε ότι θα προσλάβει 100.000 μετανάστες.

Η δημόσια αποδοκιμασία των πολιτικών του Τραμπ από μία τόσο ευρεία γκάμα αμερικανικών επιχειρήσεων δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά και μόνο στις ζημιές που τους προκαλούν μέτρα όπως η απαγόρευση εισόδου κατοίκων μουσουλμανικών κρατών. Οι αμερικανικές επιχειρήσεις διαφοροποιούνται από την αντιδραστική στροφή του Λευκού Οίκου για να μη βρεθούν στο στόχαστρο του ανερχόμενου αντιαμερικανισμού, όπως το έπαθε η Starbucks στο Μεξικό. Η απάντηση που έδωσαν χιλιάδες Μεξικανοί στο ρατσιστικό παραλήρημα του ρεπουμπλικανού προέδρου που ζήτησε όχι μόνο να ξεκινήσει από τώρα η ανέγερση του τείχους στα νότια σύνορα των ΗΠΑ αλλά και να μεταβιβασθεί το κόστος της κατασκευής (ύψους 8 ως 14 δις. δολ.!) στο Μεξικό, ήταν να καλέσουν σε μποϋκοτάζ των αμερικανικών προϊόντων και πριν απ’ όλα των εταιρειών – σύμβολα, όπως η συγκεκριμένη μάρκα, με το hashtag #AdiosStarbucks να γίνεται της μόδας μεταξύ των χρηστών κοινωνικών μέσων δικτύωσης όπως το twitter. Το κάλεσμα για μποϊκοτάζ επεκτάθηκε και σε φίρμες όπως η Coca Cola και η Wall Mart, ενώ Μεξικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν πως σταματούν να αγοράζουν αυτοκίνητα της Ford λόγω της απόφασής της να ακυρώσει την κατασκευή εργοστασίου νότια του Ρίο Γκράντε έπειτα από την απειλή του Τραμπ ότι θα επιβάλει εξοντωτική φορολογία, ακόμη και ύψους 35%, σε όσες βιομηχανίες παράγουν σε χώρες χαμηλού κόστους και πωλούν στις ΗΠΑ.adios

Ο άνευ προηγουμένου διχασμός της αμερικανικής ολιγαρχίας μεταξύ εκείνων των τμημάτων που ευνοούνται ή αναμένουν να ευνοηθούν από την πολιτική του Τραμπ κι όσων άμεσα χάνουν, που συχνά συμπίπτουν με εκείνες τις πολυεθνικές που εκμεταλλεύθηκαν κατά κόρον το άνοιγμα των αγορών, συμβαδίζει με τον εξ ίσου βαθύ διχασμό του πολιτικού κατεστημένου και της αμερικανικής διοίκησης. Ο καταιγισμός προεδρικών διαταγμάτων μέσω των οποίων ασκείται η εξουσία, που έχει οδηγήσει πολλούς να κάνουν λόγο για συνταγματική κρίση, φέρνει στην επιφάνεια τα εμπόδια που θα συναντήσει τυχόν απόπειρα του Τραμπ να νομοθετήσει μέσω της πεπατημένης. Ωστόσο, αν στο πολιτικό επίπεδο για τους πολέμιους του Τραμπισμού δεν υπάρχει κανένα άλλο μέλλον πέρα από την πολιτική συντριβή ή τη συνθηκολόγηση (ας θυμηθούμε πως επικράτησαν Ρέιγκαν και Θάτσερ πριν 35 σχεδόν χρόνια), στο οικονομικό επίπεδο το ζητούμενο είναι η προσαρμογή. Ακόμη κι οι πολυεθνικοί γίγαντες θα πρέπει να αναζητήσουν άλλες οδούς κερδοφορίας, σε σχέση με τις μεθόδους που χρησιμοποιούσαν από τη δεκαετία του ’90 ως τώρα, αν θέλουν να επιβιώσουν. Και κανείς δεν έχει αμφιβολία ότι αργά ή γρήγορα ακόμη κι ο φανατικότεροι υποστηρικτές του πολίτικαλ κορέκτ θα υιοθετήσουν τον πρωτοζωικό πολιτισμό του Τραμπ, αναδιπλώνοντας τις σημαίες του πολιτικού φιλελευθερισμού που τώρα ανεμίζουν…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Επίκαιρα στις 16 Φεβρουαρίου 2017

Μια Φινλανδία κι ένα Λουξεμβούργο καταβρόχθισαν οι τραπεζίτες!

rescue

Σοκαριστικά είναι τα στοιχεία που δημοσιεύονται σε έκθεση του Transnational Institute για τη «βιομηχανία διάσωσης τραπεζών» στην Ευρωπαϊκή Ένωση. (Εδώ το πλήρες κείμενο).

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ενδεικτικά: Από το 2008 ως το 2015 τα κράτη μέλη της ΕΕ δαπάνησαν 747 δισ. ευρώ για να σώσουν τις τράπεζες ανακεφαλαιοποιώντας τις ή παρέχοντας ρευστότητα κι επιπλέον 1,19 τρισ. υπό τη μορφή εγγυήσεων ή ανάληψης υποχρεώσεων. Το πιο εντυπωσιακό; Μέχρι και τον Οκτώβριο του 2016 χάθηκαν οριστικά και αμετάκλητα 213,2 δις. ευρώ από χρήματα των φορολογουμένων κι ο λογαριασμός συνεχίζει να αυξάνεται. Για παράδειγμα πρέπει να προστεθούν 8 δισ. ευρώ που έδωσε η ιταλική κυβέρνηση για τη διάσωση της τράπεζας Monte dei Paschi di Siena.

Για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης τα 213,2 που καταβρόχθισαν οι αποτυχημένοι τραπεζίτες στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ, διασώζοντας γύρω στα 150 χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ισούνται: με το ΑΕΠ της Φινλανδίας και του Λουξεμβούργου από κοινού ή με τη συνολική ετήσια εκπαιδευτική δαπάνη που καταβάλλουν οι χώρες Γερμανία, Ιταλία, Δανία και Τσεχία ή με το άθροισμα του ετήσιου υγειονομικού κόστους των χωρών Ισπανία, Σουηδία, Αυστρία, Ελλάδα και Πολωνία!

Η οριστική και αμετάκλητη απώλεια των χρημάτων των φορολογουμένων προήλθε από την πώληση μετοχών ή άλλων στοιχείων ενεργητικού των τραπεζών που κατείχαν τα κράτη με ζημιά. Δηλαδή σε τιμή χαμηλότερη απ’ αυτή της αγοράς. Κι όποιος πάλι δεν καταλαβαίνει μπορεί να ρωτήσει τον Γιώργο Σταθάκη ή τον Ευκλείδη Τσακαλώτο που προώθησαν άρον – άρον την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, τον Δεκέμβριο του 2015, προκαλώντας τεράστιο οικονομικό κόστος στο ελληνικό δημόσιο μόνο και μόνο για να χαθεί η δυνατότητα εθνικοποίησης των τραπεζών. Μόνο και μόνο δηλαδή για να είναι σίγουροι οι τραπεζίτες ότι δεν κινδυνεύουν να χάσουν ό,τι υφάρπαξαν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Σε αυτή τη λεηλασία ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ στάθηκαν πολύτιμοι αρωγοί…

Στο επίκεντρο της σπουδαίας και ασυνήθιστα διαφωτιστικής αυτής έκθεσης βρίσκεται μια εξ ίσου παρασιτική βιομηχανία που θησαύρισε από τις «διασώσεις»: Κορμός της είναι οι τέσσερις μεγάλες λογιστικοελεγκτικές εταιρείες (Ernst & Young, Deloitte, KPMG και PWC), που λειτουργούν ως ντε φάκτο ολιγοπώλιο. Στη σκιά τους ανθούν κι άλλες εταιρείες συμβούλων που αμείβονται με ιλιγγιώδη ποσά, όπως η Lazard, ακόμη κι όταν οι συμβουλές τους είναι τόσο κακές που προκαλούν απώλειες δισ. ευρώ στα κράτη. Συνέβη για παράδειγμα στην Ολλανδία όπου η Lazard παρότι για μια εργασία 3 ημερών αμείφθηκε με 5 εκ. ευρώ παρέλειψε να δει ένα χρέος της ABN AMRO, που η εκ των υστέρων ταυτοποίησή του επέβαλε στην ολλανδική κυβέρνηση νέα ένεση ρευστού ύψους 6,5 δις. ευρώ! Η Lazard, την οποία χρυσοπληρώνει και το ελληνικό δημόσιο από την εποχή που υπουργός Οικονομικών ήταν ο Γ. Παπακωνσταντίνου, ουδέποτε αναγνώρισε το λάθος της…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Πριν στις 25 Φεβρουαρίου 2017

Μαθήματα οικονομικού εθνικισμού  από Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία

Cecilia Malmstrom  at the EC

Απρόθυμες να περιοριστούν στο ρόλο του απλού παρατηρητή της κινέζικης οικονομικής επέλασης εμφανίζονται οι τρεις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης. Με επιστολή που έστειλαν στην επίτροπο Εμπορίου, Σεσίλια Μάλμστρομ, όπως ανακοίνωσε το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, ζητούν να ανοίξει ο διάλογος για τα νομικά εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους οι εθνικές κυβερνήσεις ώστε να παρεμβαίνουν σε περιπτώσεις άμεσων επενδύσεων εκ μέρους δημοσίων επιχειρήσεων.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η ανησυχία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων κορυφώθηκε με αφορμή την εξαγορά της εταιρείας κατασκευής ρομπότ Kuka, έναντι του ιλιγγιώδους ποσού των 4,5 δισ. ευρώ. Και δεν ήταν το μοναδικό παράδειγμα. Ο κινέζικος πυρετός αποτυπώνεται στην έκρηξη που παρατηρήθηκε το 2016 στη συνολική αξία των εξαγορών γερμανικών επιχειρήσεων που από 530 εκ. ευρώ το 2015 το 2016 εκτινάχθηκαν σε 12,6 δις. με τη Γερμανία να αναδεικνύεται στον πλέον δημοφιλή προορισμό της πλημμυρίδας ρευστού που εκβάλλεται από την Κίνα. Οι εισροές άγγιξαν επίπεδα ρεκόρ παρότι δεν έλειψαν τα βέτο εκ μέρους του Βερολίνου όπως συνέβη τον Οκτώβριο του 2016 με αφορμή την προσπάθεια του Πεκίνου να εξαγοράσει την εταιρεία κατασκευής τσιπ Aixtron, που βρήκε όμως εμπόδιο σε αμερικανικές παρεμβάσεις λόγω της πιθανότητας να χρησιμοποιηθούν τα προϊόντα της Aixtron στο κινέζικο πυρηνικό πρόγραμμα.

Το αίτημα που διατυπώνει τώρα η Γερμανία, από κοινού με Γαλλία και Ιταλία, είναι μέσα τα οποία ήδη διαθέτουν και κατά περίπτωση ενεργοποιούν να ισχυροποιηθούν περαιτέρω. Μάλιστα ο αναπληρωτής γερμανός υπουργός Οικονομικών Ματίας Μάχνιγκ, αιτιολόγησε το αίτημα του Βερολίνου λέγοντας ότι «οι ξένες εταιρείες θα πρέπει να αποδεικνύουν πως οι επενδύσεις τους δεν υποκινούνται από το κράτος».

Το αίτημα του Βερολίνου, όπως και των άλλων οικονομικών υπερδυνάμεων, ξεχειλίζει υποκρισίας γιατί και οι τρεις αυτές χώρες χρησιμοποιούν κατ’ επανάληψη δημόσιες εταιρείες ώστε να επεκτείνουν την οικονομική τους επιρροή. Το πράττει συστηματικά η Γερμανία, με την εξαγορά του ΟΤΕ από την Ντόιτσε Τέλεκομ (βλέπε εδώ) και των περιφερειακών αεροδρομίων από τη Φράπορτ να αποτελούν κορυφαία παραδείγματα κρατικοδίαιτης οικονομικής επέκτασης που υλοποιείται χάρη στα προγράμματα ιδιωτικοποίησης κρατών περιορισμένης ευθύνης κι ακόμη πιο περιορισμένης κυριαρχίας όπως η Ελλάδα.

Η αντεπίθεση της ευρωπαϊκής τριάδας εναντίον της Κίνας (που βάζει για μια ακόμη φορά τα γυαλιά σε κυβερνήσεις όπως οι ελληνικές που ξεπουλούν όσο – όσο ό,τι να ‘ναι) υπό την αιγίδα μάλιστα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποτελούν κλιμάκωση σε έναν ακήρυχτο οικονομικό πόλεμο μεταξύ των μεγαλύτερων καπιταλιστικών οικονομιών του πλανήτη. Φαίνεται έτσι ότι ο Τραμπ δεν είναι μόνος του στην αμφισβήτηση της παγκοσμιοποίησης που …γνωρίσαμε και του “ανόθευτου ανταγωνισμού” που επίσης γνωρίσαμε. Το ίδιο κάνει και το ευρωπαϊκό ιμπεριαλιστικό κέντρο που εμφανίζεται κατά τ’ άλλα ως αταλάντευτος υπέρμαχος του οικονομικού φιλελευθερισμού: Όποτε κινδυνεύει σηκώνει τη ρομφαία του οικονομικού εθνικισμού…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Πριν στις 19 Φεβρουαρίου 2017