Συνέντευξη Λ. Βατικιώτη : Η δραματική καθημερινότητα στην Παλαιστίνη

Ο δημοσιογράφος και οικονομολόγος Λεωνίδας Βατικιώτης , μέλος μεγάλης δημοσιογραφικής- πανεπιστημιακής και φοιτητικής αποστολής με την συμμετοχή και του Ανοιχτού Πανεπιστημίου Κύπρου, μιλώντας στον 98,4 περιέγραψε από την Ναμπλούς της Δυτικής Όχθης, την δραματική καθημερινότητα των Παλαιστινίων , την ώρα που το επίσημο κράτος στο Ισραήλ, όπως είπε, επιδιώκει συστηματικά να ενταθεί το κύμα φυγής των Παλαιστινίων από την περιοχή , συνεχίζοντας εντατικά την πολιτική των παράνομων εποικισμών σε Παλαιστινιακά εδάφη, παρά τις δεκάδες αποφάσεις του ΟΗΕ.

Συνέντευξη του Λ. Βατικιώτη στον Δ. Ελευθεράτο για το Παλαιστινιακό

Συνέντευξη του Λεωνίδα Βατικιώτη στο ρ/σ Στο Κόκκινο και στην Εκπομπή του Διονύση Ελευθεράτου, Με καφέ διπλό και μάτι ανοιχτό, για την προσπάθεια οικονομικού στραγγαλισμού της Παλαιστινιακής Αρχής από ΗΠΑ και Ισραήλ εν όψει του σχεδίου επίλυσης, και τη δημοσιογραφική αποστολή που φεύγει για τα κατεχόμενα Παλαιστινιακά εδάφη τις επόμενες μέρες.

Η Κούβα εμπνέει 60 χρόνια μετά την επανάσταση!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ Αποστολή στην Κούβα

Κανένας επισκέπτης της Κούβας δε δικαιούται να πει ότι έμαθε ή γνωρίζει το νησί της επανάστασης. Η Κούβα και η Αβάνα έχουν πολλά πρόσωπα.

Άλλη είναι η Αβάνα των λαϊκών γειτονιών πέριξ της λεωφόρου της 10ης Οκτωβρίου, άλλη είναι η Αβάνα του Βεδάδο που βρέχεται από τη Μαλεκόν, κι άλλη είναι η παλιά Αβάνα, εκεί που συντελείται ένα πολύμορφο οικιστικό θαύμα, η αναπαλαίωση της παλιάς πόλης, υπό την καθοδήγηση του Εουσέμπιο Λεάλ, μιας εμβληματικής προσωπικότητας  που ορίζει εκ νέου την έννοια του διανοούμενου στον 21ο αιώνα.

Μια μικρή γεύση των αντιθέσεων δοκιμάζει κι ο πιο ανυποψίαστος επισκέπτης της Κούβας βλέποντας στη παλιά Αβάνα, μεταξύ των χιλιάδων τουριστών, Κουβανούς να πουλούν την εφημερίδα Γκράνμα που σε όλα της σχεδόν τα πρωτοσέλιδα τον Ιανουάριο αναφερόταν στο νέο Σύνταγμα της χώρας.

Το νέο Σύνταγμα της Κούβας ήταν το αντικείμενο της συζήτησης σε συνελεύσεις εργασιακών χώρων και γειτονιών ακόμη και κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας στην Κούβα. Για τις 24 Φεβρουαρίου δε, είχε οριστεί το δημοψήφισμα που θα ενέκρινε τη τελική μορφή του. Τα στατιστικά της δημόσιας διαβούλευσης  προκαλούν δέος και δείχνουν ότι πέραν των εκλογών ανά τετραετία, επιτομή της δημοκρατίας δυτικού τύπου, που δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να δίνουν εν λευκώ την εξουσία σε ένα κόμμα να ψηφίζει στη συνέχεια κατά βούληση ό,τι θέλει ή του ζητήσουν, υπάρχουν κι άλλες μορφές δημοκρατίας πολύ πιο ουσιαστικής και συμμετοχικής. Το νέο Σύνταγμα συζητήθηκε σε 133.681 συναντήσεις-συνελεύσεις, εκ των οποίων 45.452 οργανώθηκαν μεταξύ εργαζομένων, 3.441 μεταξύ αγροτών, 1.585 μεταξύ φοιτητών ΑΕΙ, 3.256 μεταξύ μαθητών λυκείου και 79.947 σε γειτονιές και χωριά μεταξύ του γενικού πληθυσμού. Στις συνελεύσεις παραβρέθηκαν 8.945.521 άνθρωποι, εκ των οποίων 783.174 κατέθεσαν συγκεκριμένες προτάσεις για να συμπεριληφθούν στο νέο σύνταγμα, 666.995 υπέβαλαν τροποποιήσεις, 32.149 προσθήκες, 45.548 πρότειναν την απαλοιφή άρθρων και προτάσεων, ενώ υποβλήθηκαν και 38.482 αιτήματα αποσαφήνισης διατυπώσεων. Συνολικά, άλλαξε το 60% των άρθρων του προσχεδίου του συντάγματος.

Το Σύνταγμα της Κούβας, που ψηφίζεται 60 χρόνια μετά την επανάσταση, ορίζει εκ νέου το σοσιαλιστικό χαρακτήρα της οικονομίας «στηριγμένο στην ιδιοκτησία όλου του λαού στα βασικά μέσα παραγωγής» (άρθρο 18). Σε άλλα άρθρα «το κράτος αναγνωρίζει, σέβεται και εγγυάται τη θρησκευτική ελευθερία», ενώ στη συνέχεια αναφέρει πώς «ο χαρακτήρας του κράτους είναι κοσμικός» (άρθρο 15). Σε άλλα άρθρα τονίζεται η λαϊκή κυριαρχία ενώ αναφέρεται πώς «οι εργάτες συμμετέχουν στις διαδικασίες σχεδιασμού, ρύθμισης, διαχείρισης και ελέγχου της οικονομίας». Μεταξύ πολλών άλλων αξιομνημόνευτων πρέπει να αναφερθεί ότι «αναγνωρίζεται στα άτομα η ελευθερία του Τύπου» (άρθρο 55).

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε μια εμπεριστατωμένη, επιστημονική ανάλυση του μαρξιστή καθηγητή Δημήτρη Καλτσώνη για το Σύνταγμα της Κούβας.

Η παραβίαση του δικαιώματος στην ελευθεροτυπία επαναλαμβάνεται κάθε χρονιά από τον αντιπρόσωπο των ΗΠΑ, που επιχειρεί να δικαιολογήσει το εγκληματικό εμπάργκο που ισχύει από το 1960. Ο οικονομικός αποκλεισμός της Κούβας, που επιβλήθηκε μετά την εθνικοποίηση αμερικανικών επιχειρήσεων και την αποτυχημένη επέμβαση της CIA στην Πλάγια ντε Χιρόν, αποτελεί το μεγαλύτερο σε χρονική διάρκεια αποκλεισμό στην ανθρώπινη ιστορία. Παρόλα αυτά, η Κούβα αδιαλείπτως αφιερώνει το μεγαλύτερο μέρος του κρατικού προϋπολογισμού της κάθε χρόνο, δηλαδή άνω του 50%, στην  υγεία και την παιδεία! Επιπλέον παρά το οικονομικό εμπάργκο η Κούβα έχει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ απ’ όλες τις χώρες της Καραϊβικής-καθώς καμιά σύγκριση του επιπέδου ζωής της Κούβας δεν μπορεί να γίνει με τις ευρωπαϊκές χώρες: 8.433 δολ. η Κούβα, 7.052 δολ. η Δομινικανική Δημοκρατία, 5.114 δολ. η Τζαμάικα, κοκ. Παίρνοντας δε υπ’ όψη την σχεδόν πλήρη ανυπαρξία εισοδηματικών και οικονομικών αντιθέσεων  στη Κούβα, είναι βέβαιο ότι ο φτωχός Κουβανός έχει πολλές φορές μεγαλύτερο εισόδημα από το φτωχό κάτοικο της Δομινικανικής Δημοκρατίας ή της Τζαμάικα. Καθόλου τυχαίες δεν είναι επομένως οι επιδόσεις της Κούβας σε κρίσιμους δείκτες που συμπυκνώνουν την πρόοδο στην λεγόμενη ανθρώπινη ή κοινωνική ανάπτυξη, όπως η παιδική θνησιμότητα. Ο νέος πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας Κανέλ, μιλώντας για τα 60 χρόνια της επανάστασης στις 22 Δεκεμβρίου 2018 επιδείκνυε ως άθλο την μείωση της κάτω από 4 ανά 1.000 κατοίκους. Είναι το ποσοστό που υπάρχει στην ΕΕ! Στη Δομινικανική Δημοκρατία ξεπερνάει το 18, στην Τζαμάικα το 13, στις ΗΠΑ είναι 5,8 και στην Ελλάδα είναι 4,6! Τα στοιχεία προέρχονται από το World Factbook της CIA…

Όλα αυτά τα χρόνια ωστόσο η αμερικανική πολιτική δεν εφαρμόστηκε με τον ίδιο τρόπο. Επί Μπαράκ Ομπάμα, τον Ιούλιο του 2016 φάνηκε μια μικρή διαφοροποίηση, όταν για πρώτη φορά μετά από 54 χρόνια οι δύο χώρες σύναψαν μεταξύ τους σχέσεις ενώ, την ίδια χρονιά, στην ψηφοφορία που προκαλεί η Κούβα στον ΟΗΕ εναντίον του εμπάργκο, οι ΗΠΑ απείχαν, κι έτσι δεν δικαιολόγησαν τη στάση τους. Τίποτε παραπάνω. Κατά τ’ άλλα, το αμερικανικό εμπάργκο εξακολουθεί να καταδικάζεται κάθε χρόνο από τον ΟΗΕ, όπως συνέβη και το 2018 με 189 ψήφους υπέρ και 2 ψήφους κατά: των ΗΠΑ και του Ισραήλ! Μάλιστα, η αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στο διεθνή οργανισμό, Νίκι Χάλεϋ, σε μια ομιλία μνημείο μίσους κι επιθετικότητας χαρακτήρισε τον ΟΗΕ ως αναρμόδιο να μιλά και να τοποθετείται για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ενώ αντίθετα οι ΗΠΑ (με το κολαστήριο του Γκουαντάναμο και τις άπειρες επεμβάσεις ανά τον κόσμο) έχουν την αποκλειστική αρμοδιότητα να τα ορίζουν, δικαιολογώντας κάθε φορά την επόμενη επέμβασή τους…

Η διεθνής ισορροπία, στον αντίποδα ενός κόσμου που κηδεμονεύεται από τις ΗΠΑ κι οι οποίες ελέω Θεού διατηρούν το δικαίωμα στρατιωτικών επεμβάσεων και οικονομικών αποκλεισμών παρά κι ενάντια στη θέληση κυρίαρχων κρατών και λαών, ήταν το θέμα του 4ου διεθνούς συνεδρίου που διεξήχθη στην Αβάνα από το Κέντρο Χοσέ Μαρτί, το υπουργείο Πολιτισμού της Κούβας, την Ουνέσκο, το Πανεπιστήμιο της Σαραγόσα και πλήθος άλλων φορέων.

Ο εργασίες του συνεδρίου ήταν ένα φεστιβάλ ιδεών! Μια παρέλαση επιστημονικών απόψεων και ιδεών που όλο και περισσότερο σπανίζει. Από το βήμα του συνεδρίου πέρασαν διανοούμενοι όπως ο γάλλος Ιγκνάσιο Ραμονέ, πρώην διευθυντής της εφημερίας Λε Μοντ Ντιπλοματίκ, ο θεολόγος από τη Βραζιλία Φράι Μπέτο, ο αργεντίνος Ατίλιο Μπορόν, ο ελβετός Πίτερ Κένινγκ και δεκάδες άλλοι πανεπιστημιακοί και μη, ακόμη και υπουργός του Κατάρ, που κουβέντιασαν σχεδόν επί παντός του επιστητού: Από τις πλαστές ειδήσεις (fake news) και το σύγχρονο περιεχόμενο της δημοκρατίας, μέχρι τη σκέψη του Χοσέ Μαρτί και την ανατέλλουσα «εποχή Τραμπ». Η συμβολή του συγκεκριμένου συνεδρίου στο δημοκρατικό διάλογο και την ώθηση στις νέες ιδέες ήταν άλλωστε η σημαντικότερη οδηγία που έδωσε ο Φιντέλ Κάστρο στους διοργανωτές του συνεδρίου, όταν άνοιξε πρώτη φορά την αυλαία του πριν 12 χρόνια. Σε βίντεο που προβλήθηκε κατά την έναρξη των εργασιών του , ο Φιντέλ Κάστρο προέτρεπε το προεδρείο του συνεδρίου να κάνει …τρία πράγματα: «Σπείρετε ιδέες, σπείρετε ιδέες, σπείρετε ιδέες!» Η θερμή υποδοχή που βρίσκουν στην Κούβα τα νέα ρεύματα σκέψης και ιδεών είναι κι ο λόγος, κατά την άποψη του γράφοντα, που η Κούβα έλκει διανοούμενους από την πιο διαφορετική γωνιά του κόσμου κι οι οποίοι μάλιστα θεωρούν την υπεράσπισή της έναντι ξένων επιβολών, δημοκρατικό τους καθήκον και ηθική υποχρέωση. Πρόκειται μάλιστα για πρόσωπα που οι ιδεολογικές τους αναζητήσεις δεν ταυτίζονται με το κοινωνικό σύστημα της! Αναγνωρίζουν ωστόσο ως αναφαίρετο δικαίωμα κάθε λαού τη δυνατότητα να αποφασίζει ποιο κόμμα θα τον κυβερνήσει και ποιο κοινωνικο-οικονομικό σύστημα προτιμά!

Μέσα σε όλη αυτή την πανσπερμία απόψεων, το θέμα που συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον ήταν οι απειλές των ΗΠΑ, ειδικότερα ενάντια στην εκλεγμένη κυβέρνηση της Βενεζουέλας και της Νικαράγουας, αλλά κι εναντίον της Κούβας. Εκείνες μάλιστα τις μέρες ενεργοποιήθηκε ένα νέο πακέτο οικονομικών κυρώσεων εναντίον των τριών χωρών, που θα κάνουν πολύ πιο δύσκολη τη ζωή των λαών τους. Αυτό άλλωστε είναι και το ζητούμενο της Ουάσινγκτον από την εφαρμογή των μέτρων που ισοδυναμούν με συλλογική τιμωρία. Μόνο που μέχρι στιγμής οι λαοί φαίνονται διατεθειμένοι να υποστούν το κόστος των επιλογών τους γι’ αυτό και οι ΗΠΑ βάζουν στο τραπέζι σχέδια στρατιωτικών επεμβάσεων…

Διάβασε επίσης: Κούβα, εικόνες από το τέλος της εποχής των Κάστρο, του Άρη Χατζηστεφάνου

Πηγή: Περιοδικό Επίκαιρα

Περού, η χώρα των κοινωνικών αντιθέσεων (Επίκαιρα, 16-22/10/2015)

 

peru2«Η περίοδος από τα πρώτα χρόνια του 21ου αιώνα μέχρι το ξέσπασμα της διεθνούς χρηματοοικονομικής κρίσης αποτέλεσε τον πιο μακρύ κύκλο οικονομικής επέκτασης στην οικονομία του Περού (32 τρίμηνα συνεχόμενης μεγέθυνσης). Μεταξύ 2001 – 2008 το ΑΕΠ αυξανόταν ετησίως κατά 7% και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 43% την ίδια περίοδο… Το Περού συγκαταλέγεται πλέον στις 20 και πλέον αναδυόμενες οικονομίες και χαρακτηρίζεται ως μία από τις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις στην περιοχή. Με τη μετάβασή του από ένα κράτος το οποίο διερχόταν μια βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση στην ισχυρή μεγέθυνση και την ιδιαίτερη αισιοδοξία, το Περού μπορεί δικαιολογημένα να χαρακτηριστεί ως μια αξιοσημείωτη ιστορία επιτυχίας (success story) στην οικονομική ιστορία».

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ, Αποστολή στη Λίμα

Τα παραπάνω λόγια αναφέρονταν στο ενημερωτικό φυλλάδιο για την οικονομική ιστορία της χώρας που μοίρασε η κυβέρνηση του Περού σε όσους συμμετείχαν στην ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Λίμα. Και πράγματι, όσοι αφιέρωσαν όλο το χρόνο τους στα τρία σύγχρονα και πράγματι επιβλητικά κτίρια όπου φιλοξενήθηκαν οι εργασίες (Εθνική Βιβλιοθήκη, Εθνικό Θέατρο και Κεντρική Τράπεζα) και στα ξενοδοχεία όπου διέμειναν οι αποστολές δεν θα είχε κανένα λόγο να αμφισβητήσει τα παραπάνω. Τα πανύψηλα γυάλινα κτίρια όμως αποτελούν τη μια όψη της Λίμας. Μία όψη ακόμη συναποτελούν τα ακριβά προάστια με τα φαρδιά,γεμάτα δένδρα πεζοδρόμια, όπως το Σαν Ισίντρο, που έχει ακόμη και τένις κλαμπ, γήπεδο του γκολφ, κ.α.

Υπάρχει όμως ακόμη μία πλευρά της περουβιανής πρωτεύουσας, που καταλαμβάνει την μεγαλύτερη έκταση στην πολυπληθή Λίμα των 9 εκ. ανθρώπων. Είναι οι πολύβουες και γεμάτες κόσμο γειτονιές της φτωχολογιάς, όπως το Κόμας, που δεν το άγγιξε το «περουβιανό θαύμα». Εξ ίσου ανεπηρέαστη από το «θαύμα» έμεινε κι η περουβιάνικη επαρχία. Τουλάχιστον εκείνα τα τμήματά της που δεν ισοπεδώθηκαν από τα φαραωνικά έργα και τα ορυχεία των ξένων επενδυτών, που έχουν προκαλέσει ιστορικών διαστάσεων περιβαλλοντικές καταστροφές. Πολύ πρόσφατα, τον Αύγουστο του 2015, ο συνήγορος του Πολίτη στο Περού διαπίστωσε 138 περιπτώσεις σε όλη τη χώρα οικονομικών δραστηριοτήτων που βρίσκονται σε σοβαρή σύγκρουση με το περιβάλλον και τα συμφέροντα ντόπιων κοινοτήτων ιθαγενών.

…Απάνθρωπη ανάπτυξη

Το «περουβιανό θαύμα», που υμνείται μονότονα από τον παγκόσμιο νεοφιλελευθερισμό κι όχι μόνο στην αμερικανική υποήπειρο, αποδεικνύεται απάτη διεθνών διαστάσεων, καθώς δεν έχει βγάλει από τη φτώχεια τον πληθυσμό του, με μια απλή ματιά στο Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης του Αναπτυξιακού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών. Είναι ένα αξιόπιστος δείκτης της κοινωνικής ανάπτυξης και συνοχής καθώς κατατάσσει όλες τις χώρες του κόσμου με βάση τις επιδόσεις τους στο προσδόκιμο ζωής, τον αλφαβητισμό, την εκπαίδευση, την ποιότητα ζωής κ.α. Το Περού λοιπόν το 2014 καταλάμβανε την 82η θέση, μεταξύ της σπαρασσόμενης από τον εμφύλιο Ουκρανίας και της Γρανάδας. Ως μέτρο σύγκρισης να αναφερθεί πως η Ελλάδα τον ίδιο χρόνο κι αφού διένυε το έβδομο συνεχέςέτος κρίσης βρισκόταν στην 29η θέση.

Το ότι το Περού μπορεί να αποτελεί μόνο παράδειγμα προς αποφυγή κι όχι προς μίμηση φαίνεται επίσης κι από τον δείκτη Gini, που μετράει την ανισότητα στην κατανομή του εισοδήματος σε peru1μια κλίμακα από το 0 (απόλυτη ισότητα) ως το 1 (απόλυτη ανισότητα). Το 2014 λοιπόν οι τιμές του συγκεκριμένου δείκτη στο Περού βρίσκονταν στο 0,44 (οριακά μειωμένος από το 0,49 όπου βρισκόταν μια δεκαετία πριν), όταν, και πάλι για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης, ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν 0,29…

Η έκταση των ποικιλόμορφων κι όχι μόνο κοινωνικών ανισοτήτων αποτυπώνεται σε μια πολύ πρόσφατη (Οκτώβρης 2015) έκδοση της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης Oxfam με τίτλο,«Ανισότητα στο Περού: Πραγματικότητα και κίνδυνοι». (Εδώ ολόκληρη η έκθεση) Οι κίνδυνοι αναφέρονται στις ζοφερές προοπτικές που δημιουργεί για οικονομίες όπως του Περού η ελεύθερη πτώση των τιμών των βασικών εμπορευμάτων, με το υπονοούμενο να είναι σαφές: αν η ανισότητα δεν αντιμετωπίστηκε σοβαρά όταν οι ρυθμοί ανάπτυξης όδευαν προς τις κορυφές του πλέον δημοφιλούς τουριστικού προορισμού του Περού, του Μάτσου Πίτσου, που θα φτάσουν άραγε όταν τα έσοδα της κυβέρνησης από τα ορυχεία του χαλκού βρεθούν κι αυτά με τη σειρά τους σε ελεύθερη πτώση; Το ερώτημα δεν είναι καθόλου θεωρητικό αν αναλογιστούμε το ρόλο θρυαλλίδας που έπαιξε στην αραβική άνοιξη, το 2011, και μάλιστα στην Αίγυπτο, η απότομη άνοδος της τιμής των σιτηρών και κατ’ επέκταση του ψωμιού. Εν είδει παρενθέσεως πρόκειται για προϊόντα που αντιπροσωπεύουν δυσανάλογα υψηλό μερίδιο στο πορτοφόλι εκατομμυρίων ανθρώπων, αντίθετα με ό,τι κατά τεκμήριο συμβαίνει στη Δύση και το Βορρά, με αποτέλεσμα μια ανεπαίσθητη αύξηση για εμάς, για πολλούς άλλους να σημαίνει το πέρασμα στη ζώνη της πείνας.

Επιστρέφοντας στο Περού, αναφέρει ο βρετανική οργάνωση: «Πολλοί Περουβιανοί βρίσκονται σε μειονεκτική θέση λόγω της καταγωγής τους, του επιπέδου τους ή του φύλου τους. Αν το 2004, ένας κάτοικος της επαρχίας ήταν δύο φορές πιθανότερο να είναι φτωχός συγκρινόμενος με έναν κάτοικο των πόλεων, αυτή η πιθανότητα τώρα έχει τριπλασιαστεί. Το κενό επαρχίας/πόλεων δεν είναι ένα απομονωμένο θέμα. Οι περουβιανοί που ζουν στις Άνδεις και τη ζούγκλα έχουν δύο φορές περισσότερες πιθανότητες να είναι φτωχοί σε σχέση με όσους ζουν στην παράκτια ζώνη. Ομοίως, όσοι έχουν ως μητρική γλώσσα αυτή των ιθαγενών έχουν δύο φορές περισσότερες πιθανότητες να είναι φτωχοί».

Χωρίς ρεύμα, νερό, αποχέτευση

Η εξαθλίωση της πλειοψηφίας των 31 εκ. Περουβιανών είναι έκδηλη στις συνθήκες ζωής τους, που παραπέμπουν όχι σε θαύμα, αλλά σε Τρίτο Κόσμο. Η στέρηση μάλιστα βασικών ανέσεων είναι αποτέλεσμα της ιδιωτικοποίησης όλων των σχετικών υπηρεσιών από την εποχή της δικτατορίας του Αλμπέρτο Φουτζιμόρι, ο οποίος είναι στη φυλακή καταδικασμένος για τα αποτρόπαια εγκλήματα των ταγμάτων θανάτου επί των ημερών του. Ο Φουτζιμόρι όπως όλοι οι χουντικοί λατρεύουν το νεοφιλελευθερισμό και τους φορείς του: το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα. Αναφέρει η Oxfam: «Περισσότερο από μισό εκατομμύρια νοικοκυριά δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρικό. Περισσότερα από 3,5 εκ. σπίτια είναι σε επισφαλή θέση και 2,5 εκ. έχουν βρώμικο πάτωμα. Επιπλέον εκτιμάται ότι 1 εκ. νοικοκυριά δεν είναι συνδεδεμένα στο δημόσιο δίκτυο νερού και πως 2,5 εκ. δεν έχουν αποχέτευση. Υπολογίζεται ακόμη πως 7 εκ. Περουβιάνοι δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό και πολλοί απ’ όσους έχουν πρόσβαση υποφέρουν από περιορισμένη προσφορά και κακή ποιότητα. Στις επαρχιακές περιοχές, λιγότερο από το 5% των νοικοκυριών πίνουν χλωριωμένο νερό».

Η ιδιωτικοποίηση βασικών αγαθών, όπως το νερό, κρύβει ωστόσο και μερικά απρόβλεπτα όπως η επιβάρυνση των φτωχών με υψηλότερα κόστη νερού από τους πλουσίους! Αναφέρει πάλι η έκθεση της Oxfam:«Παραδόξως, οι φτωχότεροι άνθρωποι που ζουν στις λαϊκές περιοχές της Μητροπολιτικής Λίμας, είναι αυτοί που πληρώνουν τα περισσότερα για νερό. Δεν έχουν πρόσβαση στο δημόσιο δίκτυο και προμηθεύονται από δεξαμενές πληρώνοντας έως και δέκα φορές παραπάνω απ’ όσους ζουν σε κατοικημένες περιοχές. Εκτιμάται πως το ποσοστό που αφιερώνει μια φτωχή οικογένεια από τον προϋπολογισμό της για προμήθεια νερού είναι έξι φορές μεγαλύτερο από το ποσοστό που αφιερώνει μια οικογένεια υψηλότερου εισοδήματος. Έτσι το νερό, ένας ζωτικός πόρος, γίνεται είδος πολυτελείας για τους φτωχούς»!

Πείνα και εξαθλίωση για τους πολλούς είναι επομένως η άλλη όψη του «περουβιανού θαύματος» για τους λίγους.

ΔΝΤ: Να μάθετε να ζείτε με την ύφεση! Αποστολή στη Λίμα (Επίκαιρα, 9-15/10/2015)

peruΟύτε για μια στιγμή δεν επισκιάστηκε το γιορτινό κλίμα που επικρατεί στην πρωτεύουσα του Περού, με αφορμή τη φιλοξενία της ετήσιας συνόδου της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Ταμείου από τις πολλαπλές και αφόρητες πιέσεις που δέχεται η κυβέρνηση της χώρας τις τελευταίες μέρες.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Από το εσωτερικό συνεχείς κλυδωνισμούς προκαλούν οι εξεγέρσεις των χωρικών που εργάζονται στα μεταλλεία χαλκού. Λιγότερες από δύο εβδομάδες πριν ξεκινήσουν οι εργασίες των δίδυμων του Μπρέτον Γουντς, όπως συχνά αποκαλούνται οι δύο οργανισμοί που εγγυήθηκαν και επέβαλαν την μεταπολεμική οικονομική τάξη, τουλάχιστον τρεις μεταλλωρύχοι σκοτώθηκαν και πάνω από 17 τραυματίστηκαν, όταν η αστυνομία άνοιξε πυρ κατά των εργατών, που διαμαρτύρονταν ενάντια στην κινέζικη εταιρεία η οποία αγόρασε το μεταλλείο έναντι 4,7 δισ. δολ. Τα πυρά  αστυνομίας δε γλίτωσε ούτε ασθενόφορο που προσπάθησε να πλησιάσει τον τόπο του εγκλήματος. Από τις αρχές του χρόνου συνολικά έχουν σκοτωθεί 6 εργάτες στις συγκρούσεις που έχουν επεκταθεί σε όλη τη χώρα, η οποία είναι ο 3ος μεγαλύτερος παραγωγός χαλκού στον κόσμο. Η εργατική δυσαρέσκεια συνδέεται ευθέως με την ελεύθερη πτώση των τιμών των πρώτων υλών, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων για την παγκόσμια οικονομία.

Από την άλλη, η κυβέρνηση του Περού, υπόδειγμα εφαρμογής των νεοφιλελεύθερων δογμάτων στην οικονομία από την εποχή που ήταν στην εξουσία ο δικτάτορας Φουτζιμόρι (τα οποία γίνονται εμφανή από την πληθώρα καζίνο στους πιο κεντρικούς δρόμους της Λίμα την οποία διασχίζουν σαράβαλα λεωφορεία της δεκαετίας του ’50 από τα οποία οι επιβάτες κρέμονται έξω από τις πόρτες σαν τσαμπιά) θα πληρώσει πολύ ακριβά την εμπορική συμφωνία που υπέγραψε πρόσφατα με τις ΗΠΑ. Επικαλούμενα το νέο καθεστώς επίλυσης οικονομικών διαφωνιών, αρπακτικά κεφάλαια που είχαν αγοράσει ομόλογα τα οποία η Λίμα εξέδωσε πριν 40 χρόνια και στη συνέχεια αρνήθηκε να εξυπηρετήσει, ζητούν τώρα την αποπληρωμή τους! Σε τιμές μάλιστα εξωπραγματικές, που θα οδηγήσουν σε παροξυσμό τα δημοσιονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα από την πτώση των τιμών των βασικών εμπορευμάτων, αν τυχόν και ικανοποιηθεί το αίτημά τους.

Κανένα απ’ όλα αυτά τα προβλήματα φυσικά δε επισκίασε την επισημότητα των εργασιών της ετήσιας συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, από τις 9 ως τις 11 Οκτωβρίου 2015. Όπως κάθε χρόνο, της επίσημης συνόδου προηγήθηκε η έκδοση και παρουσίαση της ετήσιας έκθεσης του ΔΝΤ για την παγκόσμια οικονομία, στις σελίδες του οποίου καταγράφονται οι σημαντικότερες οι εξελίξεις και οι τάσεις στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον. (Εδώ η έκθεση στα αγγλικά)

Άνοδο ανεργίας στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα το θέμα που κυριάρχησε αφορούσε στις προβλέψεις για την δική μας οικονομία. Απόλυτα δικαιολογημένα όχι μόνο λόγω της σημασίας που έχει η Ελλάδα αλλά και λόγω των ζοφερών προβλέψεων που διατυπώνονται. Ειδικότερα, δεν αποκλείστηκε το ενδεχόμενο τυχόν υποτροπή της ελληνική κρίσης να οδηγήσει σε μετάδοσή της σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Μεγαλύτερη ωστόσο σημασία έχει η επιδείνωση των βασικότερων μεγεθών της ελληνικής οικονομίας, την οποία χρεώνεται ο ΣΥΡΙΖΑ, επειδή επέτρεψε στην ΕΚΤ να εφαρμόσει το δολοφονικό της σχέδιο εναντίον της ελληνικής οικονομίας κλείνοντας τη στρόφιγγα της ρευστότητας. Έτσι το ΑΕΠ, ενώ το 2014 αυξήθηκε οριακά κατά 0,8%, το 2015 αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 2,3% και το 2016 να συρρικνωθεί επίσης κατά 1,3%. Η ανεργία –και μιλάμε πάντα για την επίσημα καταγεγραμμένη – από 26,5% το 2014, φέτος αναμένεται να αυξηθεί στο 26,8% και το 2016 στο 27,1%. Η οικονομία θα συνεχίσει να χαρακτηρίζεται από αποπληθωρισμό, με το επίπεδό του από -1,5% πέρυσι, να κινείται φέτος στο -0,4% και το 2016 στο 0%. Τίποτε θετικό επομένως δε θα έχει να επιδείξει ο ΣΥΡΙΖΑ, συγκρινόμενος με τις προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις, στο επίπεδο της απασχόλησης μέχρι και τον επόμενο χρόνο…

Άπιαστο όνειρο η μεγέθυνση

Το σημαντικότερο ωστόσο εύρημα της έκθεσης του ΔΝΤ, που ως τίτλο έχει «προσαρμογή σε χαμηλότερα επίπεδα τιμών των βασικών εμπορευμάτων» αφορά την αβεβαιότητα που θα χαρακτηρίζει στο άμεσο μέλλον την παγκόσμια οικονομία. Η εισαγωγή ξεκινάει με τα εξής: «Έξι χρόνια μετά την ανάδυση της παγκόσμιας οικονομίας από την ευρύτερη και βαθύτερη μεταπολεμική ύφεση, η επιστροφή σε μια ισχυρή και συγχρονισμένη παγκόσμια επέκταση παραμένει άπιαστη… Παρά τις σημαντικές διαφορές στις προοπτικές κάθε ξεχωριστής χώρας, οι νέες προβλέψεις αναθεωρούν επί τα χείρω τα αναμενόμενα ποσοστά αύξησης, οριακά μεν αλλά σε όλες τις χώρες. Περαιτέρω, οι κίνδυνοι καθοδικής πορείας της παγκόσμιας οικονομίας εμφανίζονται πιο σαφείς, σε σχέση με λίγους μήνες πριν. Η βραχυπρόθεσμη οικονομική μεγέθυνση ακόμη φαίνεται ισχυρότερη στις προηγμένες οικονομίες, σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, αλλά ασθενέστερη στις αναδυόμενες αγορές και τις αναπτυσσόμενες οικονομίες που αντιπροσωπεύουν ένα αυξανόμενο μερίδιο της παγκόσμιας παραγωγής και θα αντιπροσωπεύουν το μερίδιο του λέοντος της παγκόσμιας μεγέθυνσης».

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιγραφή από το ΔΝΤ του φαύλου κύκλου που έχει προκαλέσει η πολιτική της λιτότητας, οικουμενική συνταγή για την υπέρβαση της λανθάνουσας δομικής κρίσης, και των πολεμικών τυχοδιωκτισμών της Δύσης. Η συγκράτηση της μεγέθυνσης αποδίδεται στη χαμηλή παραγωγικότητα κι αυτή με τη σειρά της στις ανεπαρκείς επενδύσεις. «Η χαμηλή συνολική ζήτηση είναι ένας παράγοντας που αποθαρρύνει τις επενδύσεις. Η χαμηλή αναμενόμενη δυνητική μεγέθυνση μετριάζει τη συνολική ζήτηση, περιορίζοντας περαιτέρω την επένδυση, σε ένα φαύλο κύκλο. Γηράσκοντες πληθυσμοί περιορίζουν περαιτέρω τις επενδύσεις σε μια σειρά χώρες και σε άλλες οι θεσμικές ελλείψεις ή η πολιτική αστάθεια λειτουργούν αποτρεπτικά. Στις πιο ακραίες της μορφές, πολιτικές συγκρούσεις έχουν προκαλέσει έναν μεγάλο αριθμό εκτοπισμένων ατόμων, εντός και κατά μήκος των συνόρων. Τα οικονομικά και κοινωνικά κόστη είναι τεράστια». Στο τέλος, ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, διακεκριμένος επιστήμονας Μόρις Όμπστφελντ υποδεικνύει την ανάγκη αύξησης των δημοσίων επενδύσεων: «Συγκεκριμένα, οι επενδύσεις σε υποδομές φαίνονται ελκυστικές σε μια περίοδο χαμηλών μακροπρόθεσμων πραγματικών επιτοκίων», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Κι αυτή ωστόσο η υπόδειξη, που θα μπορούσε να βάλει ένα φρένο στον προαναφερόμενο φαύλο κύκλο, ακυρώνεται αυτόματα όταν ως απόλυτη προτεραιότητα περιγράφεται η δημοσιονομική πειθαρχία: «Οι επενδύσεις είναι ένας τρόπος να ενδυναμωθεί η δυνητική αύξηση της παραγωγής, όμως οι στοχευμένες δομικές μεταρρυθμίσεις μπορούν επίσης να διαδραματίσουν ένα σημαντικό θετικό ρόλο. Τέτοιες μεταρρυθμίσεις δε βοηθούν μόνο στην ενδυνάμωση της μελλοντικής μεγέθυνσης, αλλά και στην αύξηση της αντοχής της μεγέθυνσης. Μπορούν βοηθήσουν τις χώρες χαμηλού εισοδήματος να διαφοροποιήσουν την εξαγωγική τους βάση. Σε όλες τις χώρες», σύμφωνα πάντα με το ΔΝΤ, «η προληπτική εποπτεία των πλαισίων πολιτικής σε μικρο- και μακρο-επίπεδο θα υποστηρίξει επίσης την αντοχή στα οικονομικά σοκ, είτε προέρχονται από το εσωτερικό ή από το εξωτερικό».

Εδώ ωστόσο γεννιέται ένα ερώτημα: Αν οι δομικές μεταρρυθμίσεις είναι η καλύτερη συνταγή για την αποτροπή των κρίσεων, όπως συστήνει το ΔΝΤ, τότε γιατί οι πλήρως απορρυθμισμένες οικονομίες, τα βασίλεια του νεοφιλελευθερισμού σε όλον τον κόσμο αποδεικνύονται οι πιο επιρρεπείς χώρες στις κρίσεις;

http://www.leonidasvatikiotis.gr