Home » 2017 » Στα δύο χωρισμένος ο επιχειρηματικός κόσμος των ΗΠΑ

Στα δύο χωρισμένος ο επιχειρηματικός κόσμος των ΗΠΑ

Archives

14Ούτε η πολιτική, ούτε η οικονομία είναι το έδαφος που ανθούν οι γραμμικές προβλέψεις και οι συμπαγείς και αδιαπέραστες από αντιθέσεις ομοφωνίες. Μάρτυρας οι σχέσεις απρόβλεπτης έντασης του νέου αμερικανού προέδρου με τον επιχειρηματικό κόσμο της υπερδύναμης.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Η θητεία του  Ντόναλντ Τραμπ, πρώτου δισεκατομμυριούχου προέδρου με μια πολυδιάστατη επιχειρηματική δράση που ξεπερνάει τα σύνορα των ΗΠΑ, προβλεπόταν ως ένα ταξίδι του μέλιτος χωρίς τέλος για τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Το είχε ο ίδιος υποσχεθεί εξαγγέλλοντας μια σειρά από μέτρα που θα οδηγούσαν τη νεοφιλελεύθερη πολιτική σε νέα ανώτερα ύψη. Για παράδειγμα, κατάργηση των μέτρων ρύθμισης που υπήρχαν σε σημαντικούς κλάδους της οικονομίας, μείωση της επιχειρηματικής φορολογίας, νέες επενδύσεις στις γερασμένες υποδομές, απαλλαγή των ΗΠΑ από τους περιορισμούς στις εκπομπές ρύπων, επιτάχυνση της οικονομικής μεγέθυνσης και άνοδο των επιτοκίων. Οι αμερικανικές επιχειρήσεις δεν περίμεναν την ετήσια πανηγυρική ομιλία προς το έθνος της 28ης Οκτωβρίου, όπου αναμένεται να εξειδικευθεί η οικονομική πολιτική των επόμενων μηνών, για να γιορτάσουν την επιτυχία του Τραμπ. Από την πρώτη μέρα της εκλογής του όλοι οι δείκτες των αμερικανικών χρηματιστηρίων, με τους τέσσερις σημαντικότερους (βιομηχανικός Dow Jones, υψηλής τεχνολογίας Nasdaq, S&P 500 και ο δείκτης μικρής κεφαλαιοποίησης Russel) να δίνουν το σφυγμό, καταρρίπτουν  το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Προφανώς, προεξοφλούν μια νέα χρυσή εποχή, ανόδου των κερδών. Οι κλάδοι δε, που εμφανίζονται ως οι πλέον κερδισμένοι είναι οι κατασκευές (λόγω των επενδύσεων στις υποδομές), οι τράπεζες (εξ αιτίας της κατάργησης του νόμου Ντοτ Φρανκ του 2010, που έθετε όρια στο λόγο δανείων προς καταθέσεις, για να μην επαναληφθεί η φούσκα που οδήγησε στην τελευταία κρίση) και η βιομηχανία πετρελαίου (λόγω της κατάργησης κάθε φιλοπεριβαλλοντικής νομοθεσίας) μεταξύ πολλών άλλων.

Ζήτω η διαφθορά!

«Οριζόντια» στήριξη σε πλήθος αμερικανικών πολυεθνικών κολοσσών έχει ήδη προσφέρει η κατάργηση του άρθρου 1504 (γνωστού κι ως τροποποίηση Καρντίν Λουγκάρ) που περιλαμβανόταν στο νόμο Ντοτ Φρανκ, βάσει του οποίου οι αμερικανικές πετρελαϊκές και εξορυκτικές βιομηχανίες που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό ήταν υποχρεωμένες να αποκαλύπτουν κάθε είδους χρηματοοικονομική δραστηριότητα και πληρωμές στις χώρες που δραστηριοποιούνται. Επρόκειτο για ρήτρα που αν δεν απαγόρευε, περιόριζε σημαντικά ή καθιστούσε πολύ ακριβό το χρηματισμό πολιτικών και τη φοροαποφυγή. Στο εξής δεν υπάρχει κανένας φραγμός! Η νέα αμερικανική κυβέρνηση απελευθερώνει την ασυδοσία των αμερικανικών πολυεθνικών επιτρέποντας τους να χρησιμοποιούν κάθε θεμιτό και κυρίως κάθε αθέμιτο μέσο, ώστε να πετύχουν την επικράτησή τους στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Ωστόσο, το πάρτι που προμηνύεται ο Τραμπ δε θα είναι δωρεάν, θα έχει και εισιτήριο που ήδη ξεκίνησαν να πληρώνουν κορυφαίες αμερικανικές επιχειρήσεις, οι οποίες θίγονται σε πρωτοφανή βαθμό από τον Λευκό Οίκο. Κορυφαίο παράδειγμα είναι οι 127 επιχειρήσεις που στράφηκαν δικαστικά εναντίον του προεδρικού διατάγματος με το οποίο ο Τραμπ απαγόρευσε την είσοδο στις ΗΠΑ των πολιτών από 7 (κατά πλειοψηφία) μουσουλμανικές χώρες: Ιράκ, Ιράν, Λιβύη, Σουδάν, Σομαλία, Υεμένη και Συρία. Μεταξύ των εταιρειών περιλαμβάνονται οι εξής: Apple, Google, Microsoft, Facebook, Mozilla, Spotify, Twitter, Intel, Netflix, Paypal, Ford, General Electric, Mc Donald’s, Boeing, Disney, Levy Strauss, κ.α. Ακόμη κι αν δεν είναι στην πλειοψηφία τους η αφρόκρεμα της βιομηχανίας νέων τεχνολογιών, με βεβαιότητα αυτός ακριβώς ο κλάδος προσφέρει τον παλμό. Καθόλου τυχαία. Η Κοιλάδα της Σιλικόνης από τα νηπιακά της χρόνια ακόμη στηρίχθηκε στην αφαίμαξη εγκεφάλων από κάθε γωνιά της γης. Οι υψηλές αμοιβές και το πολλά υποσχόμενο περιβάλλον προσέφεραν το σοβαρότερο κίνητρο ώστε τα καλύτερα μυαλά του κόσμου να μεταναστεύουν στις ΗΠΑ κυνηγώντας μια καλή σταδιοδρομία. Κανείς δε νοιαζόταν σε ποιο Θεό πίστευε η πλειοψηφία των κατοίκων στη χώρα γέννησης τους… Παράλληλα, η ανάπτυξη αυτών των βιομηχανιών ποτέ δε θα είχε φτάσει σε αυτά τα επίπεδα σε ένα περιβάλλον κλειστών αγορών. Στη συνέντευξη Τύπου που διοργάνωσαν οι 127 επιχειρήσεις για να υποστηρίξουν την προσφυγή τους και να ζητήσουν την ακύρωση του διατάγματος αντέτειναν δύο πολύ πειστικά επιχειρήματα. Το πρώτο είναι πώς από τη λίστα του περιοδικού Fortune με τις 500 μεγαλύτερες αμερικανικές επιχειρήσεις οι 200 εξ αυτών, με ετήσια έσοδα 4,2 τρις. δολ. δημιουργήθηκαν από μετανάστες ή τα παιδιά τους. Επιπλέον, πώς αν το απαύγασμα των αμερικανικών επιχειρήσεων δεν μπορεί πλέον να απασχολήσει επί αμερικανικού εδάφους μετανάστες, τότε θα υστερεί έναντι των ανταγωνιστών του και θα αναγκαστεί να στείλει τις μονάδες του στο εξωτερικό, μειώνοντας την αμερικανική απασχόληση.

Η αλήθεια είναι πως το φάντασμα της ανεργίας έχει πάψει να αποτελεί απειλή στις ΗΠΑ μετά το 2010, όταν όλη αυτή την περίοδο δημιουργήθηκαν 16 εκ. θέσεις εργασίας (με το δεύτερο εξάμηνο του 2016 να προστίθενται κάθε μήνα κατά μέσο όρο 190.000 θέσεις) στέλνοντας την ανεργία σε επίπεδο τόσο χαμηλό (κάτω του 5%) που παραπέμπει στις εποχές της πλήρους απασχόλησης. Οποιαδήποτε ομοιότητα φυσικά είναι συμπτωματική δεδομένου πώς, αντίθετα με ό,τι συνέβαινε την μεταπολεμική εποχή, όλο και συχνότερα η απασχόληση παύει να ταυτίζεται με αξιοπρεπείς μισθούς.

Διακριτικές αποστάσεις από τον Λευκό Οίκο

Το κύμα της αποστασιοποίησης του επιχειρηματικού κόσμου από τον Τραμπ έλαβε σαρωτικές διαστάσεις κι εκφράστηκε με ποικίλους τρόπους. Η Google και η Coca Cola αντί για την αστερόεσσα υψώνουν τη σημαία του ουράνιου τόξου δείχνοντας την αποστροφή τους στο διάχυτο σεξισμό του Λευκού Οίκου, η AirBnB υποσχέθηκε να προσφέρει δωρεάν στέγαση σε όσους αλλοδαπούς δεν κατάφεραν να εισέλθουν στις ΗΠΑ λόγω της απαγόρευσης, ενώ η Starbucks δήλωσε ότι θα προσλάβει 100.000 μετανάστες.

Η δημόσια αποδοκιμασία των πολιτικών του Τραμπ από μία τόσο ευρεία γκάμα αμερικανικών επιχειρήσεων δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά και μόνο στις ζημιές που τους προκαλούν μέτρα όπως η απαγόρευση εισόδου κατοίκων μουσουλμανικών κρατών. Οι αμερικανικές επιχειρήσεις διαφοροποιούνται από την αντιδραστική στροφή του Λευκού Οίκου για να μη βρεθούν στο στόχαστρο του ανερχόμενου αντιαμερικανισμού, όπως το έπαθε η Starbucks στο Μεξικό. Η απάντηση που έδωσαν χιλιάδες Μεξικανοί στο ρατσιστικό παραλήρημα του ρεπουμπλικανού προέδρου που ζήτησε όχι μόνο να ξεκινήσει από τώρα η ανέγερση του τείχους στα νότια σύνορα των ΗΠΑ αλλά και να μεταβιβασθεί το κόστος της κατασκευής (ύψους 8 ως 14 δις. δολ.!) στο Μεξικό, ήταν να καλέσουν σε μποϋκοτάζ των αμερικανικών προϊόντων και πριν απ’ όλα των εταιρειών – σύμβολα, όπως η συγκεκριμένη μάρκα, με το hashtag #AdiosStarbucks να γίνεται της μόδας μεταξύ των χρηστών κοινωνικών μέσων δικτύωσης όπως το twitter. Το κάλεσμα για μποϊκοτάζ επεκτάθηκε και σε φίρμες όπως η Coca Cola και η Wall Mart, ενώ Μεξικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν πως σταματούν να αγοράζουν αυτοκίνητα της Ford λόγω της απόφασής της να ακυρώσει την κατασκευή εργοστασίου νότια του Ρίο Γκράντε έπειτα από την απειλή του Τραμπ ότι θα επιβάλει εξοντωτική φορολογία, ακόμη και ύψους 35%, σε όσες βιομηχανίες παράγουν σε χώρες χαμηλού κόστους και πωλούν στις ΗΠΑ.adios

Ο άνευ προηγουμένου διχασμός της αμερικανικής ολιγαρχίας μεταξύ εκείνων των τμημάτων που ευνοούνται ή αναμένουν να ευνοηθούν από την πολιτική του Τραμπ κι όσων άμεσα χάνουν, που συχνά συμπίπτουν με εκείνες τις πολυεθνικές που εκμεταλλεύθηκαν κατά κόρον το άνοιγμα των αγορών, συμβαδίζει με τον εξ ίσου βαθύ διχασμό του πολιτικού κατεστημένου και της αμερικανικής διοίκησης. Ο καταιγισμός προεδρικών διαταγμάτων μέσω των οποίων ασκείται η εξουσία, που έχει οδηγήσει πολλούς να κάνουν λόγο για συνταγματική κρίση, φέρνει στην επιφάνεια τα εμπόδια που θα συναντήσει τυχόν απόπειρα του Τραμπ να νομοθετήσει μέσω της πεπατημένης. Ωστόσο, αν στο πολιτικό επίπεδο για τους πολέμιους του Τραμπισμού δεν υπάρχει κανένα άλλο μέλλον πέρα από την πολιτική συντριβή ή τη συνθηκολόγηση (ας θυμηθούμε πως επικράτησαν Ρέιγκαν και Θάτσερ πριν 35 σχεδόν χρόνια), στο οικονομικό επίπεδο το ζητούμενο είναι η προσαρμογή. Ακόμη κι οι πολυεθνικοί γίγαντες θα πρέπει να αναζητήσουν άλλες οδούς κερδοφορίας, σε σχέση με τις μεθόδους που χρησιμοποιούσαν από τη δεκαετία του ’90 ως τώρα, αν θέλουν να επιβιώσουν. Και κανείς δεν έχει αμφιβολία ότι αργά ή γρήγορα ακόμη κι ο φανατικότεροι υποστηρικτές του πολίτικαλ κορέκτ θα υιοθετήσουν τον πρωτοζωικό πολιτισμό του Τραμπ, αναδιπλώνοντας τις σημαίες του πολιτικού φιλελευθερισμού που τώρα ανεμίζουν…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Επίκαιρα στις 16 Φεβρουαρίου 2017

Advertisements

1 Comment

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

%d bloggers like this: