Home » 2016 » July

Monthly Archives: July 2016

Η CIA πίσω από το αποτυχημένο πραξικόπημα στην Τουρκία

reΠληθαίνουν τα στοιχεία που δείχνουν ότι η διαβόητη αμερικανική μυστική υπηρεσία βρισκόταν πίσω από το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016 στη γειτονική χώρα. Με βάση δημοσίευμα της εφημερίδας Γιενί Σαφάκ (εδώ το άρθρο), που πρόσκειται στο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης του Ερντογάν, ο άνθρωπος που ανέλαβε να φέρει σε πέρας την οργάνωση του πραξικοπήματος ήταν ο εικονιζόμενος αμερικάνος στρατηγός Τζον Κάμπελ, ανώτατος διοικητής των δυνάμεων κατοχής στο Αφγανιστάν από τις 26 Αυγούστου 2014 ως την 1η Μαΐου 2016.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Με βάση το δημοσίευμα, οι πληροφορίες του οποίου αποδίδονται σε ανώνυμες πηγές, η κωδική ονομασία της επιχείρησης ήταν «Σαφάρι» ενώ χρηματοδοτήθηκε με 2 δισ. δολ. που κατευθύνθηκαν στους συμμετέχοντες μέσω του νιγηριανού τμήματος της αφρικανικής τράπεζας UBA, η οποία προφανώς δεν εμπίπτει στον ασφυκτικό έλεγχο που υπάγονται όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του κόσμου για ξέπλυμα βρόμικου χρήματος… Για την προετοιμασία του πραξικοπήματος ο αμερικανός στρατηγός εργαζόταν επισταμένα επί οκτώ μήνες και πραγματοποίησε δύο μυστικές επισκέψεις στην Τουρκία, ενώ ενεργό ρόλο έπαιξαν οι δύο στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στην Τουρκία, στο Ιντσιρλίκ και το Ερζερούμ.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν ωστόσο οι πολιτικές διαστάσεις της συμφωνίας μεταξύ των οπαδών του Γκιουλέν και της Ουάσινγκτον. Συγκεκριμένα, στόχος ήταν η Τουρκία να περνούσε υπό τον πλήρη έλεγχο των ΗΠΑ. Γι’ αυτό το λόγο προβλεπόταν η ταχύτατη επιδείνωση των σχέσεων της χώρας με τη Ρωσία. Επίσης, στα σύνορα της Τουρκίας με τη Συρία οι ΗΠΑ θα κατασκεύαζαν μια νέα υπερσύγχρονη στρατιωτική βάση, ενώ υπήρχε και «Σχέδιο Β» διαμελισμού της Τουρκίας που προέβλεπε την μετατροπή της σε Συρία.

Οι αποκαλύψεις της Σαφάκ, όσο κι αν εξυπηρετούν το κύμα ανηλεών διώξεων κάθε είδους αντιπάλων του ισλαμικού καθεστώτος κι όχι μόνο των συνεργατών του Γκιουλέν που ζει αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ από το 1999, συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση των λυσσαλέων ανταγωνισμών που ξεδιπλώνονται στην ανατολική Μεσόγειο.

Σε αυτό το φόντο ας ελπίσουμε ότι το δίδυμο της συμφοράς Κοτζιάς – Καμμένος που έχουν υπό τον έλεγχό τους δύο νευραλγικά υπουργεία της κυβέρνησης Τσίπρα να μην επιχειρήσουν να καλύψουν το κενό που αφήνει στα αμερικανικά σχέδια η απόσυρση της Τουρκίας. Επίσης,  να μη συνεχίσουν να πλειοδοτούν σε αμερικανοδουλεία όπως έκαναν πέρυσι την άνοιξη όταν ο μεν υπουργός Εξωτερικών διαβεβαίωνε τον ομόλογό του Τζον Κέρι πως δεν αμφισβητούνται τα αμερικανικά ενεργειακά σχέδια για τη νότια Ευρώπη από τις επαφές του Π. Λαφαζάνη, ως αρμόδιου υπουργού τότε, με τους Ρώσους, κι ο δε υπουργός Άμυνας υποσχόταν στην υφυπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Κριστίν Γουόρμουθ, στρατιωτική βάση στην Κάρπαθο, ώστε να διευκολύνονται τα επιθετικά σχέδια των ΗΠΑ στην ανατολική Μεσόγειο κι ειδικότερα στη Συρία.

Καμία χώρα που χαρίστηκε στο ΝΑΤΟ δεν  ανταμείφθηκε με σταθερότητα. Ούτε καν με ειρήνη…

Το άρθρο δημοσιεύεται στην εφημερίδα Πριν, στις 31 Ιουλίου 2016

Advertisements

Ιδιωτικά αγγλικά τρένα: Για όσους αγαπούν την περιπέτεια…

4Παραθεριστές χάνουν πτήσεις, εργαζόμενοι απολύονται και γονείς εγκαταλείπουν τις δουλειές τους επειδή δεν μπορούν αξιόπιστα να πάρουν τα παιδιά τους στο σπίτι. Η διάψευση των επιβατών που πληρώνουν αδρά για να βασανίζονται από υπερ-πλήρη βαγόνια, ακυρώσεις και καθυστερήσεις μετατρέπεται σε οργή… Η παραπάνω περιγραφή που δημοσιεύεται στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς δεν προέρχεται από κάποιο οδοιπορικό καλομαθημένου ευρωπαίου ταξιδιώτη στην Ινδία ή το Πακιστάν. Αφορά στην πρωτεύουσα του Ηνωμένου Βασιλείου! «Το Λονδίνο είναι ένα από τα κορυφαία χρηματοπιστωτικά κέντρα του κόσμου. Του αναλογεί περισσότερο από το ένα πέμπτο του οικονομικού προϊόντος του Ηνωμένου Βασιλείου. Ωστόσο, κρίνοντας από τις επιδόσεις της σιδηροδρομικής σύνδεσης της πόλης με τα προάστιά της και τη νότια προαστιακή ζώνη, θα μπορούσε να είναι η πρωτεύουσα ενός καταρρέοντος κράτους – κι όχι το εμπορικό επίκεντρο μιας χώρας όπου ανακαλύφθηκαν οι σιδηρόδρομοι», συνεχίζει η βρετανική εφημερίδα!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η αθλιότητα των βρετανικών σιδηροδρόμων οδήγησε την προηγούμενη εβδομάδα σε παραίτηση τον αρμόδιο υπουργό των Συντηρητικών ενώ ο νεοεκλεγείς δήμαρχος του Λονδίνου Σάντιχ Χαν πρότεινε να σώσει την κατάσταση μια κρατική εταιρεία μεταφορών κι ο υποψήφιος για την ηγεσία των Εργατικών Όουεν Σμιθ υποσχέθηκε την επανεθνικοποίηση των σιδηροδρόμων. Όσο ήταν στην εξουσία ωστόσο, με τον Τόνι Μπλερ πρωθυπουργό, οι Εργατικοί δεν έκαναν το παραμικρό για να ακυρώσουν τις προηγούμενες ιδιωτικοποιήσεις της Θάτσερ και του Μέιτζορ… Ούτε φυσικά και τώρα πρόκειται να κάνουν…

Η αδυναμία των ιδιωτικών σιδηροδρομικών εταιρειών στην Αγγλία να ανταποκριθούν στη ζήτηση αξιοπρεπών σιδηροδρομικών υπηρεσιών, 30 χρόνια σχεδόν μετά την ιδιωτικοποίησή τους, δείχνει την εγγενή ανικανότητα του ιδιωτικού τομέα να διαχειριστεί κοινωνικές υπηρεσίες όπως είναι οι δημόσιες μεταφορές. Ταυτόχρονα δείχνει ότι οι ρυθμιστικές αρχές που έχουν επιφορτιστεί με το έργο της επίβλεψης των ιδιωτών και της συμμόρφωσής τους με τα καθήκοντα που έχουν αναλάβει στο πλαίσιο διαγωνισμών είναι στάχτη στα μάτια της κοινωνίας. Η εμπειρία της Αγγλίας διδάσκει ότι αν κάπου οδηγεί ο γενικευμένος ανταγωνισμός είναι …προς τα κάτω. Εξευτελισμός μισθών και εργασιακών σχέσεων και αδιάκοπη υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών, έτσι ώστε να αυξάνονται τα κέρδη των ιδιωτικών εταιρειών.

Τα ακλόνητα αυτά συμπεράσματα αφορούν και την Ελλάδα. Δείχνουν τι θα γίνει όταν θα εγκατασταθούν οι Ιταλοί στον ΟΣΕ κι όταν οι αστικές συγκοινωνίες περάσουν στα χέρια των ιδιωτών. Η επιδείνωση που θα επέλθει θα έχει δε φαρδιά –πλατιά την υπογραφή των πολιτικών απατεώνων του ΣΥΡΙΖΑ που για να παραμείνουν στην εξουσία ξεπούλησαν σε λιγότερο από ένα χρόνο στους ιδιώτες ό,τι δεν μπόρεσαν να ξεπουλήσουν από το 2010 μέχρι το 2015 οι ΠΑΣΟΚοι κι οι Δεξιοί: Λιμάνια, τρένα, αεροδρόμια κι ό,τι άλλο τους ζητηθεί…

Στην κόψη του ξυραφιού οι ιταλικές τράπεζες

ek.w_hrΘρυαλλίδα εξελίξεων όχι μόνο για την ιταλική πολιτική ζωή, αλλά και για όλη την Ευρώπη ενδέχεται να αποδειχθούν οι τράπεζες της γειτονικής χώρας. Αφορμή είναι τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια που φθάνουν τα 360 δισ. ευρώ και ισοδυναμώντας με το 20% του εθνικού προϊόντος χαρακτηρίζονται ωρολογιακή βόμβα για την οικονομική σταθερότητα.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Εδώ, η σύγκριση με την Ελλάδαπου θα κάνει ο προσεκτικός αναγνώστης (όπου τα κόκκινα δάνεια φτάνουν τα 109 δισ. ευρώ, σύμφωνα και με τις πρόσφατες δηλώσεις του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, Γ. Στουρνάρα, ή το 59% του ΑΕΠ) δε βοηθάει στην αποτύπωση του προβλήματος στην Ιταλία στις πραγματικές του διαστάσεις. Κι αυτό γιατί η «διεθνής του χρήματος» που ελέγχει στενά κι εκ των έσω πλέον τα τεκταινόμενα στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, δεν έχει αποκτήσει την πρόσβαση που θα ήθελε στη γειτονική χώρα. Το ζητούμενα έτσι, εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, είναι ο έλεγχος των εξελίξεων στις ιταλικές τράπεζες, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει.

Η διαμάχη που έχει ξεσπάσει μεταξύ της ιταλικής κυβέρνησης και της Γερμανίας συμπυκνώνεται στο δίλλημα bail-inή bail-out. Δηλαδή, στο κατά πόσο η αναγκαία «διάσωση» των ιταλικών τραπεζών θα γίνει με ίδιους πόρους, πληρώνοντας κατά σειρά οι μέτοχοι, οι ομολογιούχοι και τέλος οι καταθέτες, στη βάση του νέου καθεστώτος που ξεκίνησε να ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2016 (και με βάση την οδηγία 2014/59) ή, αν η «διάσωση» θα γίνει με λεφτά του δημόσιου, όπως γινόταν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2015. Ως προς το παρόν, πιο ορθολογικές λύσεις όπως η ανάπτυξη της οικονομίας που θα βελτίωνε τη θέση των δανειοληπτών και των τραπεζών, είναι εκτός συζήτησης…

Σύγκρουση Ρέντσι – Μέρκελ

Η ιταλική κυβέρνηση ζητάει να μην ισχύσουν τα συμφωνηθέντα και να επιτραπεί να γίνει η ανακεφαλαιοποίηση με δημόσιους πόρους επειδή ένα ποσοστό μεταξύ του ενός τρίτου και του μισού εκείνων των ομολόγων που θα εξανεμιστούν, μετατρεπόμενα σε κεφάλαιο, βρίσκονται στα χέρια 60.000 κατ’ εκτίμηση μικρών και μεσαίων καταθετών. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο κατά τον ιταλό πρωθυπουργό, Ματέο Ρέντσι, θα ισοδυναμούσε με οικονομική καταστροφή δεκάδων χιλιάδων καταθετών που ανήκουν στα φτωχά και μεσαία στρώματα. Ήδη δύο αυτοκτονίες ομολογιούχων λειτούργησαν σαν καμπανάκι κινδύνου για το μέγεθος του πολιτικού σεισμού που θα ταρακουνήσει την Ιταλία στην περίπτωση που οι καταθέσεις απλών ανθρώπων θυσιασθούν στο βωμό της βιωσιμότητας των τραπεζών.

Από την άλλη όμως, δεν αποκλείεται καθόλου ο ιταλός πρωθυπουργός και όλο το πολιτικό σύστημα της γειτονικής χώρας να χρησιμοποιούν τους καταθέτες ως ασπίδα προστασίας των μεγαλομετόχων των τραπεζών. Μέλημά τους δηλαδή να είναι να μη συμβεί ότι έγινε στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα όπου, λόγω των διαδικασιών που επελέγησαν για την ανακεφαλαιοποίησή του, η προοπτική του αφελληνισμού είναι προ των πυλών κι η διοίκηση των τραπεζών θα αποτελείται από ξένους. Πιθανότατα γι’ αυτό το λόγο η Ιταλία έχασε όλες τις προηγούμενες ημερομηνίες – σταθμούς που επικαλέστηκε για παράδειγμα η Ελλάδα, όπως συνέβη το 2015 όταν οι διαδικασίες ανακεφαλαιοποίησης επιταχύνθηκαν, με δραματικές επιπτώσεις, υπό την πίεση της οδηγίας που επέβαλε από 1/1/2016 το bail-in. Η Ιταλία για να διασώσει τον έλεγχο των μεγαλομετόχων επί των τραπεζών απέφυγε όχι μόνο το γενικό ξεπούλημα της Ελλάδας, αλλά ακόμη και την πιο διακριτική «διάσωση» που επέλεξε η Ισπανία το 2012. Η Ρώμη πιθανά έκρινε ότι ο έλεγχος των τραπεζών είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αφεθεί στη διακριτική ευχέρεια των Γερμανών…

Από την άλλη μεριά η γερμανική κυβέρνηση, επαναλαμβάνοντας δια στόματος της Άνγκελα Μέρκελ στη διάρκεια της τελευταίας συνόδου κορυφής της ΕΕ ότι οι αποφάσεις πρέπει να τηρούνται, επικαλείται όχι μόνο τα όσα ισχύουν αλλά και τα όσα πρέπει να ισχύουν. Η διάσωση των τραπεζών με λεφτά των φορολογουμένων, που ξεκίνησε από το 2008 με το επιχείρημα ότι λόγω του μεγέθους τους δεν επιτρέπεται να αφεθούν να καταρρεύσουν («toobigtofail»), αποκάλυψε την εξάρτηση του πολιτικού συστήματος από την ολιγαρχία του χρήματος, βαθαίνοντας το ρήγμα που χωρίζει και τους δύο (πολιτικούς και τραπεζίτες) από την κοινωνία. Η στάση της Μέρκελ, η πρόκριση δηλαδή της διάσωσης των τραπεζών μέσω ιδίων πόρων, αυτή τη στιγμή φαίνεται η πιο φιλολαϊκή – εξαιρώντας βέβαια το ενδεχόμενο κατάσχεσης καταθέσεων. Ποιος καταθέτης ήξερε ότι οι αποταμιεύσεις του ενδέχεται να μετατραπούν σε κεφάλαιο που θα καλύψει τις μαύρες τρύπες του μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών; Από την άλλη, η διάσωση των τραπεζών με χρήματα των φορολογουμένων και σε βάρος των δαπανών υγείας και παιδείας, φαντάζει πολύ πιο αδικαιολόγητη και άδικη.

Γερμανική επέκταση

Κι έτσι πράγματι θα ήταν (το γερμανικό σχέδιο δηλαδή θα έχριζε ευρύτερης υποστήριξης) αν η Γερμανία κι οι εποπτικές αρχές των τραπεζών στην Ευρώπη δεν είχαν δεύτερες σκέψεις. Δηλαδή, αν το ζητούμενο δεν ήταν, τουλάχιστον δεν περιλάμβανε, και την αλλαγή της ιδιοκτησίας των ιταλικών τραπεζών. Κοινώς, το «κόντυμα» των ιταλικών τραπεζών. Κι είναι κάτι που έχει αρχίσει ήδη να συμβαίνει – όπως κατ’ αντιστοιχία έγινε και με τις ελληνικές τράπεζες όταν στο πλαίσιο της «διάσωσής» τους πούλησαν άρον – άρον τα υποκαταστήματα τους στα Βαλκάνια και σε άλλες χώρες. Πολύ χαρακτηριστικά, στην Ιταλία η UniCredit, που είναι η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, θα βελτιώσει τον ισολογισμό της πουλώντας το 10% των μετοχών που διαθέτει στην πολωνική τράπεζα Bank Pekao, που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη της ανατολικοευρωπαϊκής αυτής χώρας, έναντι 800 εκ. ευρώ που αναμφισβήτητα είναι σταγόνα στον ωκεανό των 10 δισ. ευρώ τα οποία χρειάζεται άμεσα ως κεφαλαιακή ενίσχυση. Η Monte di Paschi, τρίτη σε μέγεθος ιταλική τράπεζα με ιστορία 544 ετών που είναι ταυτισμένη με την κεντροαριστερά, χρειάζεται σύμφωνα με την Morgan Stanley από 2 ως 6 δισ. ευρώ επιπλέον κεφάλαια.

Αξίζει να αναφερθεί ότι στον αντίποδα του γενικού ξεπουλήματος των τραπεζών στις χώρες της ευρωζώνης, που όλοι φανταζόμαστε ότι ως μεγάλο κερδισμένο θα έχουν τις γερμανικές τράπεζες, η κυβέρνηση της Πολωνίας έχει ανακοινώσει πως στα επόμενα 15 χρόνια στοχεύει το 70% των μετοχών των πολωνικών τραπεζών (από 30% σήμερα) να περιέλθουν ξανά σε πολωνικά χέρια. Οι Πολωνοί προφανώς είδαν τα «καλά» της εισβολής του διεθνούς κεφαλαίου, όπως βίαια συντελέστηκε στο πλαίσιο των «θεραπειών σοκ» των αρχών της δεκαετίας του ’90, και τώρα προσπαθούν να διορθώσουν τις παραμορφώσεις που έφερε. Ενώ στην ευρωζώνη, με την απειλή της δημοσιονομικής κρίσης και της έλλειψης κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών,προωθούνται τώρα αυτές ακριβώς οι «θεραπείες σοκ».

Η τύχη της διελκυστίνδας μεταξύ Ιταλίας και Γερμανίας θα γίνει γνωστή στις 29 Ιουλίου όταν θα γίνουν κι επίσημα γνωστά τα αποτελέσματα από τα νέα «τεστ αντοχής» στα οποία ήδη υποβάλλονται οι ευρωπαϊκές τράπεζες. Η ανακοίνωση που θα ακολουθήσει σχετικά με το ύψος των νέων κεφαλαίων που απαιτούνται για τις ιταλικές τράπεζες θα κρίνει και την τύχη τους. Η λύση πάντως που θα προκριθεί δεν μπορεί παρά να παίρνει υπ’ όψη της και την έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζών στα ιταλικό δημόσιο χρέος, δηλαδή τα κρατικά ομόλογα, που μετά βεβαιότητας θα επηρεαστούν αρνητικά σε περίπτωση μη συναινετικών λύσεων – είναι μια παράμετρος που δείχνει ότι στη πλευρά των χαμένων δεν συμπεριλαμβάνονται μόνο οι Ιταλοί μικροκαταθέτες, τους οποίους επικαλείται ο Ρέντσι, ούτε οι μεγάλες παραδοσιακές οικογένειες που ελέγχουν τον πλούτο στη γειτονική χώρα. Ενδεικτικά, πρόσφατη μελέτη της Standard & Poor’s εκτιμούσε ότι οι τοποθετήσεις σε ιταλικά κρατικά ομόλογα από τράπεζες με έδρα στην ΕΕ ανέρχονται σε 791 δισ. ευρώ. Επειδή λοιπόν τα λεφτά είναι …πολλά κι επειδή η αντίσταση της ιταλικής ελίτ έχει αποδειχθεί πολύ πιο ισχυρή, σε σχέση με την αντίσταση της ελληνικής ελίτ, δεν αποκλείεται να δούμε οι ριζικές λύσεις να μετατίθενται για το προσεχές μέλλον…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Επίκαιρα στις 15 Ιουλίου 2016

Ήττα των ΗΠΑ η αποτυχία του πραξικοπήματος στην Τουρκία

erd

ΣΟΒΑΡΗ ΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ 

Μήνες εξελίξεων ήταν ο Μάιος κι ο Ιούνιος

Αποπομπή μετριοπαθούς Νταβούτογλου

Η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας ήταν η μεγάλη διακύβευση του αποτυχημένου πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 κι όχι τα τεκταινόμενα στο εσωτερικό της χώρας. Αρκεί μια ματιά σε δύο κορυφαία γεγονότα που προηγήθηκαν εκείνης της Παρασκευής για να αποκαλυφθούν καλύτερα όσα εσχάτως είχαν δρομολογηθεί από τον Ερντογάν, σε μια μείζονα στροφή της πολιτικής του, κι έθεταν σε κίνδυνο τα άμεσα συμφέροντα και τα μελλοντικά σχέδια των ΗΠΑ στην περιοχή.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Αρχικά, ήταν η αποπομπή του πρωθυπουργού Αχμέντ Νταβούτογλου τον Μάιο του 2016. Παρότι η σύγκρουση των δύο ανδρών αποδόθηκε σε προσωπικούς ανταγωνισμούς και παρότι μάλιστα ο πρώην πρωθυπουργός είχε δώσει ιστορικό βάθος και θεωρητική υπόσταση στο νεο-οθωμανισμό, όπως συμπυκνωνόταν στο απόφθεγμα «η Τουρκία δεν είναι στην περιφέρεια της Ευρώπης αλλά στο κέντρο του Ισλαμικού πολιτισμού», αποτελούσε κατά κοινή ομολογία δύναμη μετριοπάθειας σε σύγκριση με τον Ερντογάν. Επιπλέον, θεωρούνταν δεδομένες οι επαφές και οι σχέσεις του με τη Δύση, χωρίς να μπορεί κάποιος να ισχυριστεί αν αυτοί οι δεσμοί οδήγησαν τον Ερντογάν να τού δείξει την έξοδο.

Το δεύτερο γεγονός σχετίζεται με την συγγνώμη που ζήτησε ο τούρκος πρόεδρος από τον ρώσο ομόλογό του, Πούτιν, με αφορμή την κατάρριψη από την τουρκική αεροπορία του ρωσικού μαχητικού το Νοέμβριο του 2015. Αφορμή αποτέλεσε η παραβίαση, σύμφωνα με τις τουρκικές αιτιάσεις, του εναέριου χώρου της Τουρκίας. Το κίνητρο για τη στροφή 180 μοιρών της Τουρκίας στις 27 Ιουνίου δεν ήταν οι οικονομικές επιπτώσεις του ρωσικού εμπάργκο ή τουλάχιστον κυρίως αυτές, παρότι προκάλεσαν βαρύτατο πλήγμα στην τουρκική οικονομία. Ενδεικτικά, το πρώτο εξάμηνο του 2016 οι τουρκικές εξαγωγές στη Ρωσία μειώθηκαν κατά 60%, ενώ μόνο τον Μάιο οι Ρώσοι τουρίστες στην Τουρκία μειώθηκαν κατά 90% σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Το σημαντικότερο κίνητρο για την αναθέρμανση των ρωσο-τουρκικών σχέσεων (που θα επισημοποιηθεί και θα βαθύνει περαιτέρω με την επίσκεψη του τούρκου πρωθυπουργού τον Αύγουστο στη Μόσχα) ήταν η συντριπτική ήττα που κατέγραψε η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας στη Συρία κι η οποία ανάγκασε την Άγκυρα να αναθεωρήσει στρατηγικές επιλογές της. Η σύλληψη δε των δύο τούρκων πιλότων που κατέρριψαν το ρωσικό μαχητικό, μαζί με τις δεκάδες χιλιάδες άλλους που κατηγορούνται ότι συμμετείχαν στο πραξικόπημα, κι οι κατηγορίες ότι πάτησαν τη σκανδάλη κατόπιν οδηγιών από άλλα κέντρα κλείνει και τυπικά την παρένθεση που άνοιξε το Νοέμβριο.

Σε κρίση εισέρχονται οι σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ, μετά την απόπειρα του στρατού να καταλάβει την εξουσία. Η διαφαινόμενη στροφή του Ερντογάν στην εξωτερική πολιτική της χώρας του υπονομεύει τα συμφέροντα των ΗΠΑ σε όλη την περιοχή.

Σχεδόν αποκλειστικό κριτήριο για την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία αποτελούσε η αποτροπή της δημιουργίας ανεξάρτητου κουρδικού κράτους που θα στέγαζε τα 15 εκ. περίπου Κούρδων οι οποίοι κατοικούν στην Τουρκία. Με άλλα λόγια, η διαφύλαξη της εδαφικής της ακεραιότητας. Παρόλα αυτά ούτε το απαγορευτικό που έβγαλε στους Αμερικάνους το 2003, απαγορεύοντας τους να χρησιμοποιήσουν τα εδάφη της για μια χερσαία επέμβαση από το βορρά στο Ιράκ, ούτε η πολυεπίπεδη στήριξη που προσέφεραν από το 2011 στους Ισλαμιστές που συνέρρεαν στη Συρία, κατάφεραν να αποτρέψουν τη δημιουργία κουρδικών ημι-αυτόνομων έστω κρατών στο βόρειο Ιράκ και τη βόρεια Συρία. Ωστόσο, αν στο Ιράκ η τουρκική πολιτική απλώς απέτυχε, στη Συρία η βόμβα έσκασε στα χέρια της! Οι αλλεπάλληλες βομβιστικές επιθέσεις στην Τουρκία (μόνο το 2016 έχουν φτάσει τις 3) είναι το τίμημα που πληρώνει η Άγκυρα για την επιλογή της να συμμαχήσει με τα Νεάντερναλ του Ισλαμισμού, χρησιμοποιώντάς τους ως μοχλούς για την ανατροπή του Άσαντ και την συντριβή των Κούρδων.

Οι ιστορικές αυτές αποτυχίες επέβαλαν την εκ βάθρων αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας, που είναι αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη. Σε αυτό το πλαίσιο το πρώτο που φαίνεται να αλλάζει είναι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ. Την Άγκυρα και την Ουάσινγκτον μπορεί να τις ένωσε το μίσος για τον Άσαντ κι η αγάπη για τους ισλαμιστές σφαγείς, τις χώρισαν ωστόσο οι Κούρδοι, στους οποίους οι ΗΠΑ έδωσαν κράτος, έστω πρόπλασμα, ως ανταμοιβή για την ηρωική τους μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους, όταν οι πρώην σύμμαχοι έγιναν εχθροί. Πλέον όμως οι όροι του παιχνιδιού έχουν αλλάξει στη Συρία, με τον Άσαντ να εμφανίζεται αμετακίνητος παρά τα όσα έκαναν για να τον «ξεκολλήσουν» εχθροί (Ουάσινγκτον) και φίλοι (Μόσχα) και τη Ρωσία να έχει εγκατασταθεί μόνιμα στη Συρία. Καθόλου τυχαίο δεν ήταν και το γεγονός ότι η Ρωσία ενημερώθηκε έγκαιρα για την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία και ειδοποίησε τον Ερντογάν 5 ώρες πριν την εκδήλωσή του, μέσω της αεροπορικής βάσης που διατηρεί στο Χμεϊμίμ της βόρειας Συρίας. Αυτοί που αποφασίζουν επομένως για τη Συρία είναι πλέον οι Ρώσοι, που με την επέμβασή τους  έβαλαν για πρώτη φορά μετά το 2001 ένα φραγμό στην εξάπλωση των Αμερικανών στη Μέση Ανατολή.

Η Τουρκία επομένως τροποποιεί το μίγμα της συμμαχικής της πολιτικής, αναβαθμίζοντας τα θέση των αντιαμερικανικών δυνάμεων. Κι αυτό έγινε σαφές και με αφορμή τα όσα ειπώθηκαν στην τηλεφωνική συνομιλία που είχε ο Ερντογάν με τον ιρανό ομόλογό του, Χασάν Ρουχανί, τρεις μέρες μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος, όταν τόνισε πως «η Τουρκία είναι έτοιμη να εργαστεί για την επαναφορά της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή μαζί με τη Συρία και το Ιράν»! Ο υπό διαμόρφωση άξονας Ρωσίας – Τουρκίας – Ιράν δεν αναιρεί τους μεταξύ τους ανταγωνισμούς. Σε ό,τι αφορά την Τουρκία για παράδειγμα τα αντικρουόμενα συμφέροντά της με τη Ρωσία στον Καύκασο και την Μαύρη Θάλασσα ή σε ό,τι αφορά το Ιράν τις θρησκευτικές διαφορές. Παράλληλα η απόφαση του Ερντογάν να κλείσει και το μέτωπο με το Ισραήλ, όπως άνοιξε το 2010 με αφορμή την επίθεση των Σιωνιστών στο Μαβί Μαρμαρά, την ίδια μέρα μάλιστα που τερμάτισε τη διαμάχη με τη Ρωσία επιβεβαιώνει το κοινό στοιχείο της διπλωματίας με την ιστιοπλοΐα: ποτέ ο συντομότερος δρόμος δεν είναι η ευθεία…

Στροφή Ερντογάν σε Ρωσία και Ιράν

Σε αυτό το πλαίσιο η στάση αναμονής που τήρησε η Ουάσινγκτον αρνούμενη να καταδικάσει το πραξικόπημα μέχρι να γίνει σαφής η αποτυχία του και η φιλοξενία που προσφέρουν στον δισεκατομμυριούχο Γκιουλέν, μεταξύ άλλων, έδειξαν ότι οι Αμερικάνοι ακόμη κι αν δεν είχαν καθοδηγήσει το σχέδιο ανατροπής του Ερντογάν είχαν κάθε συμφέρον από την ευόδωσή του. Δηλαδή, την ακύρωση των σχεδίων του και την εκδίωξή του από την προεδρία. Δεν θα ήταν άλλωστε κι η πρώτη φορά που αναμιγνύονταν σε πραξικόπημα. Για να μην παραπέμψουμε κι εμείς όπως έκαναν οι Ιρανοί αξιωματούχοι στο 1953 όταν οι ΗΠΑ ανέτρεψαν τον εκλεγμένο πρόεδρο Μοσαντέκ, μόλις 3 χρόνια πριν ΗΠΑ και Ισραήλ ανέτρεψαν εν ψυχρώ τον εκλεγμένο πρόεδρο της Αιγύπτου και ηγέτη των Αδελφών Μουσουλμάνων, Μοχάμεντ Μόρσι, υπό τις επευφημίες μάλιστα της κοσμοπολίτικης ευρωπαϊκής Αριστεράς που στη διακυβέρνησή του διέκρινε τον κίνδυνο ανόδου του ισλαμικού φονταμενταλισμού. Το λουτρό αίματος που ακολούθησε στη συνέχεια εναντίον Αδελφών Μουσουλμάνων πέρασε στα ψιλά των ειδήσεων… Ούτε η πρώτη φορά άλλωστε ήταν ούτε η τελευταία… Αν λοιπόν το έκαναν οι Αμερικάνοι στην Αίγυπτο πριν 3 χρόνια γιατί να μην το κάνουν και στην Τουρκία τώρα, στο πλαίσιο της προσπάθειάς τους να επιβάλλουν καθεστώτα απόλυτα ελεγχόμενα απ’ αυτούς;

Από την άλλη, οι ευθείες κατηγορίες τούρκων αξιωματούχων, ακόμη και υπουργών, για τις ευθύνες των ΗΠΑ στην οργάνωση του πραξικοπήματος, το προσωρινό κλείσιμο της αμερικανικής βάσης του Ιντσιρλίκ κι οι (εκατέρωθεν) απειλές για αποχώρηση από το ΝΑΤΟ (που όσοι τις θεωρήσουν υπερβολικές ή απλώς εκφοβιστικές ας αναρωτηθούν πόσοι θεωρούσαν πιθανή την έξοδο της Αγγλίας από την ΕΕ πριν δέκα χρόνια) υπόσχονται μια νέα περίοδο εντάσεων και ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών που μοιραία θα μεταφέρονται στο εσωτερικό κάθε χώρας. Πολύ συχνά μάλιστα προκαλώντας και ποτάμια αίματος μεταξύ των λαών που θα πληρώνουν το λογαριασμό των συγκρούσεων μεταξύ των αστικών τάξεων.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στη εφημερίδα Πριν στις 24 Ιουλίου 2016

Τράπεζες, ο μεγάλος ασθενής της Ευρώπης

db sel 24 basiΑναμφισβήτητα, το ενδιαφέρον της μεγαλύτερης γερμανικής τράπεζας για την οικτρή κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο τραπεζικός κλάδος της Ευρώπης ξεχειλίζει από ιδιοτέλεια.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Μόλις πριν λίγες εβδομάδες το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο χαρακτήρισε την Deutsche Bank ως υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνο για την παγκόσμια χρηματοοικονομική σταθερότητα, με αφορμή την έκθεσή της σε παράγωγα που ξεπερνούν τα 50 τρισ. ευρώ, ενώ η φυγή των επενδυτών από τα χαρτοφυλάκια της τείνει να λάβει διαστάσεις πανικού. Το πρώτο πεντάμηνο του 2016 έκαναν φτερά από την Deutsche Asset Management κεφάλαια ύψους 4,8 δισ. ευρώ, σύμφωνα μάλιστα με στοιχεία του γερμανικού συνδέσμου επενδυτικών ταμείων, την ίδια ώρα που οι τοποθετήσεις σε άλλα ανταγωνιστικά χαρτοφυλάκια αυξάνονταν σταθερά. «Πτήση στην ποιότητα», ο σχετικός όρος. Τη δεινή θέση της Deutsche Bank τη δείχνει κι η πορεία της μετοχής της, όπως φαίνεται στο διάγραμμα που παραθέτουμε όπου φαίνεται ότι σε διάστημα ενός έτους έχει χάσει το 60% της τιμής της.

Η Deutsche Bank ωστόσο, δεν είναι μόνη της. Σε άσχημη θέση βρίσκονται δεκάδες ακόμη τράπεζες σε όλη την Ευρώπη. Είναι μάλιστα μια κατάσταση που μπορεί να μην αποτυπωθεί στα αποτελέσματα των στρες αντοχής που θα ανακοινωθούν στις 29 Ιουλίου, θεωρείται ωστόσο ωρολογιακή βόμβα. Η κρισιμότητα της κατάστασης των τραπεζών αποτυπώθηκε τόσο στην πρόταση 6 σημείων για την επίλυση της τραπεζικής κρίσης που έδωσε στη δημοσιότητα η Deutsche Bank όσο και σε μια βαρύνουσα συνέντευξη που έδωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της, όπου εκτιμάει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των τραπεζών σε όλη την Ευρώπη σε 2 τρισ. ευρώ (σχεδόν όσο το ΑΕΠ της Γαλλίας), επικρίνει σφόδρα την πολιτική χαμηλών επιτοκίων της ΕΚΤ (καταλαβαίνουμε έτσι ποια σκοπιμότητα εξυπηρετεί η κριτική στην ΕΚΤ την οποία ασκούν τα γεράκια της γερμανικής κεντρικής τράπεζας) και ζητάει τη σύσταση ενός ταμείου, με προίκα 150 δισ. ευρώ, για να αντιμετωπισθεί η κρίση. Η πρόταση των 6 βημάτων είναι ακόμη πιο ριζοσπαστική καθώς η Deutsche Bank ζητάει να μην εφαρμοσθεί η οδηγία για την υποχρεωτική εκ των έσω διάσωση των τραπεζών (bail in) και να επανέλθει η δυνατότητα της διάσωσης των τραπεζών από τα κράτη (bail out) που ίσχυε ως 31/12/2015, ενώ ως πρώτο βήμα προτείνει τη διάσωση των ιταλικών τραπεζών με μια ένεση ρευστότητας ύψους 28 δισ. ευρώ!

Η επιστροφή της τραπεζικής κρίσης στην Ευρώπη προοιωνίζεται νέα δεινά για τους εργαζόμενους καθώς ανεξαρτήτως της λύσης που θα προκριθεί το κόστος θα καταβληθεί από τους φορολογούμενους. Είτε άμεσα, είτε έμμεσα. Όπως έγινε και το 2008. Σιγά που η Γερμανία θα επιτρέψει να καταρρεύσει η Deutsche Bank υπό το βάρος των ασήκωτων χρεών της…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Πριν στις 17 Ιουλίου 2016