Home » 2015 » November

Monthly Archives: November 2015

Αργεντινή: το σύντομο διάλειμμα του μετα-νεοφιλελευθερισμού (Πριν, 29/11/2015)

sel 24 vasi (1)Ολική επαναφορά στα χρόνια του άγριου νεοφιλελευθερισμού της εποχής του Κάρλος Μένεμ υπόσχεται με το πρόγραμμά του ο νέος πρόεδρος της Αργεντινής και πρώην δήμαρχος του Μπουένος Άιρες, πολυεκατομμυριούχος επιχειρηματίας Μαουρίσιο Μάκρι. Παρότι το ποσοστό που κέρδισε τις εκλογές της προηγούμενης Κυριακής είναι οριακό (51,4%) οι αλλαγές που θα επιφέρει θα αποδειχθούν ιστορικές και θα αφορούν μάλιστα ολόκληρη την υπο-ήπειρο.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Εντός της Αργεντινής ο Κιρχνερισμός, που εδραιώθηκε στις στάχτες του Αργεντινάζο το 2001, χωρίς ποτέ να θίξει τα κέρδη του κεφαλαίου αμφισβήτησε ορισμένα από τα θέσφατα του νεοφιλελευθερισμού. Για παράδειγμα, οι επανεθνικοποιήσεις ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων, η σύγκρουση με τους αμερικανούς πιστωτές που κορυφώθηκε το καλοκαίρι το 2014, η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων, μέτρα συγκράτησης των εισαγωγών και μια αφύσικα υψηλή συναλλαγματική ισοτιμία του πέσο που είχε οδηγήσει στο ναδίρ τα συναλλαγματικά αποθέματα, μεταξύ άλλων, συγκρότησαν το μετα-νεοφιλελεύθερο πείραμα ή την αποκληθείσα Συναίνεση του Μπουένος Άιρες. Εκτός της Αργεντινής, που είναι η τρίτη  μεγαλύτερη οικονομίας της υπο-ηπείρου, οι άοκνες προσπάθειες ενοποίησης της Λατινικής Αμερικής, διαδικασία με αριστερό πρόσημο αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στην Ευρώπη, χαρακτήρισαν την κυβέρνηση του Νέστορ (2003-2007) και της Κριστίνα Κίρχνερ (2007-2015), που ήταν πιο δεξιά από τις κυβερνήσεις της Βολιβίας και της Βενεζουέλας και πιο αριστερά από της Βραζιλίας.

Η δήλωση του νέου προέδρου Μαουρίσιο Μάκρι ότι από την πρώτη κιόλας μέρα που θα αναλάβει τα καθήκοντά του, στις 11 Δεκεμβρίου, θα καταργήσει κάθε είδους έλεγχο κεφαλαίου, κι η επίθεση που εξαπέλυσε στη Βενεζουέλα ζητώντας ακόμη και τον αποκλεισμό της από την κοινή αγορά της περιοχής με πρόσχημα τις διώξεις των πρακτόρων της αντιπολίτευσης, προιωνίζονται ένα βαθύ ρήγμα στην ομοφωνία που υπήρχε ως τώρα μεταξύ των ηγετών όλης σχεδόν της Λ. Αμερικής. Στο εσωτερικό, η επιλογή υπουργών από το χώρο των επιχειρήσεων (με πιο εμβληματικές περιπτώσεις αυτή του υπουργού Ενέργειας που προέρχεται από την πετρελαϊκή Shellκαι του υπουργού Οικονομικών που προέρχεται από την JPMorgan) προοικονομεί μια σκανδαλώδη φιλο-επιχειρηματική ατζέντα που πολύ σύντομα θα καταργήσει τα προγράμματα στήριξης των φτωχών, σαν απομεινάρια του κρατικού παρεμβατισμού.

Η νεοφιλελεύθερη παλινόρθωση αν κάτι δείχνει είναι το βραχύ χρονικό ορίζοντα ακόμη και των μετα-νεοφιλελεύθερων εγχειρημάτων. Το γεγονός, δηλαδή, πως η αστική τάξη, ακόμη κι αν για μιάμιση σχεδόν δεκαετία προκρίνει, ενίοτε αναγκαζόμενη και για να καταστείλει τις επαναστατικές διαθέσεις όπως συνέβη στην Αργεντινή, πιο ήπιες μορφές διαχείρισης, στο τέλος η καπιταλιστική βαρβαρότητα αποδεικνύεται η κανονικότητα. Και ο μετα-νεοφιλελευθερισμός ένα σύντομο διάλειμμα…

Advertisements

Προσφυγικό: Θύμα της επιτυχίας της η Μέρκελ (Επίκαιρα, 20-26/11/2015)

 

Migrants hold a banner reading "Merkel" in front of a barrier at the border with Hungary near the village of Horgos, Serbia, September 16, 2015. Hungary's right-wing government shut the main land route for migrants into the European Union on Tuesday, taking matters into its own hands to halt Europe's influx of refugees. REUTERS/Marko Djurica - RTS1DLO

 

Μέχρι πρόσφατα ο πιο ανυπόληπτος, στο εσωτερικό της χώρας του, πολιτικός στην Ευρώπη ήταν ο γάλος πρόεδρος. Μάλιστα, μόλις στις 9 Νοεμβρίου το εβδομαδιαίο γερμανικό περιοδικό Ντερ Σπίγκελ χαρακτήρισε το Φρανσουά Ολάντ ως τον πιο αποτυχημένο πρόεδρο στην πρόσφατη πολιτική ιστορία της Γαλλίας, με το συντριπτικό ποσοστό του 79% όπου κυμαίνεται, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η δυσαρέσκειά απέναντι στο πρόσωπό του να πιστοποιεί την πολιτική του ανυπαρξία. Ακόμη δε πιο ανησυχητική είναι η δημοσκοπική ως προς το παρών άνοδος της φασίστριας Μαρίν Λε Πεν του Εθνικού Μετώπου, που καλύπτει το κενό το οποίο δημιουργεί η κρίση της πολιτικής όχι μόνο των σοσιαλδημοκρατών αλλά και της κεντροδεξιάς.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Στο εξής όμως ο Ολάντ δεν θα είναι τόσο μόνος του. Το άλλο μισό του γαλλογερμανικού άξονα, που διαχειρίστηκε εξ ονόματος της ΕΕ τη δημοσιονομική κρίση των τελευταίων χρόνων, βιώνει πλέον την ίδια κρίση νομιμοποίησης στο εσωτερικό του. Η μοναδική διαφορά είναι πως η αποκαθήλωση της Μέρκελ ήρθε εντελώς απροσδόκητα, αντίθετα με τη φθορά του Ολάντ που ξεκίνησε από την πρώτη μέρα της εγκατάστασής του στη Ηλύσια. Στις αρχές του 2015, ενδεικτικά, τίποτε δεν προμήνυε πώς η μέχρι τότε πιο πετυχημένη πολιτικός του κόσμου, με τρεις διαδοχικές εκλογικές νίκες στο βιογραφικό της και καγκελάριος της Γερμανίας επί δέκα ολόκληρα χρόνια, θα έβλεπε σήμερα την επιρροή της να βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση πρώτα και κύρια μέσα στο δικό της κόμμα. Παρόλα αυτά, η Μέρκελ αν κάτι πληρώνει είναι την ίδια την επιτυχία της…

Η αμφισβήτηση που αντιμετωπίζει η Μέρκελ, σε βαθμό ακόμη κι αν καταφέρει να μείνει στην εξουσία μέχρι το 2017 να θεωρείται απίθανο να θέσει ξανά υποψηφιότητα, έρχεται από τα δεξιά της κι επικεντρώνεται στο προσφυγικό. Με το μέσο αριθμό των προσφύγων και μεταναστών που περνούν κάθε μέρα τα γερμανικά σύνορα να εκτιμάται στους 10.000 κι όλους τους αρμόδιους φορείς να προβλέπουν πώς ως το τέλος του 2015 συνολικά θα έχουν φτάσει στη Γερμανία περισσότερα από 1,5 εκ. άτομα, η γερμανική κοινωνία βρέθηκε αντιμέτωπη με το χειρότερο εαυτό της. Ενεργοποιήθηκε ο πιο επικίνδυνος και επιθετικός ρατσισμός που η αλήθεια είναι πως πάντα έβρισκε έναν τρόπο να διαπερνά και να καθορίζει τη συνείδηση ενίοτε και της πλειοψηφίας του γερμανικού λαού.

Οι νεοναζί στους δρόμους

Ορισμένα γεγονότα είναι πολύ ενδεικτικά του βάρβαρου, ξενοφοβικού  κλίματος που κυριαρχεί στη Γερμανία, του οποίου ηγείται το ρατσιστικό κόμμα Pegida (Πατριώτες Ευρωπαίοι ενάντια στον Εξισλαμισμό της Δύσης), το οποίο καλεί συνεχώς σε διαδηλώσεις ενάντια στους μετανάστες. Στην ηγεσία αυτού του κόμματος μάλιστα συμμετέχουν ακόμη και επώνυμοι φασίστες, υποψήφιοι του νεο-ναζιστικού Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα, όπως συμβαίνει συγκεκριμένα στο Μόναχο – ιστορική κοιτίδα του γερμανικού φασισμού, από την εποχή του Χίτλερ ακόμη. Η απότομη άνοδος της γερμανικής ακροδεξιάς όχι μόνο στο επίπεδο του δρόμου, αλλά και στις κάλπες έγινε εμφανής στις δημοτικές εκλογές της Δρέσδης τον Ιούνιο, όπου η υποψήφια του Pegidaκέρδισε το 10% των ψήφων. Η επιτυχία της έχει ξεχωριστή σημασία εξ αιτίας της εμπρηστικής ρητορικής της. Επανειλημμένες φορές για παράδειγμα είχε δηλώσει πως «βρισκόμαστε σε πόλεμο». Έφτασε μάλιστα στο σημείο να απειλήσει το Βερολίνο με «Σάξιτ», αποχώρηση δηλαδή του κρατιδίου της Σαξονίας από τη Γερμανία αν η κυβέρνηση δεν κλείσει τα σύνορα στις μεταναστευτικές ροές. Το αντι-μεταναστευτικό κλίμα έχει εκφραστεί επίσης στη ραγδαία άνοδο των επιθέσεων σε ξένους. Το Ομοσπονδιακό Γραφείο Εγκλημάτων της γερμανικής αστυνομίας (ΒΚΑ) τους πρώτους εννιά μήνες του 2015 κατέγραψε περισσότερες από 400 επιθέσεις σε αλλοδαπούς που έχουν αιτηθεί άσυλο, όταν ολόκληρο το 2014 είχαν καταγραφεί 200 ανάλογα περιστατικά.

Το πρόβλημα ωστόσο δεν εντοπίζεται μόνο στους ούτως ή άλλους πολυάριθμους Γερμανούς φασίστες. Εχθρική στάση απέναντι στην πολιτική της Μέρκελ τηρεί και το έτερο δεξιό κόμμα των Χριστιανοκοινωνιστών (CSU), με έδρα τη Βαυαρία, διαταράσσοντας μια χρόνια αρμονική του συνεργασία με τη Χριστιανοδημοκρατία (CDU). Το ρήγμα πια είναι τέτοιο ώστε οι Χριστιανοκοινωνιστές κάλεσαν στη Βαυαρία ως επίτιμο ομιλητή σε εκδήλωση του κόμματος τον Ούγγρο πρωθυπουργό, Βίκτορ Όρμπαν, που δε δίστασε να υψώσει τείχη στα σύνορά του για να αποτρέψει την είσοδο των προσφύγων και να καταγγείλει δημόσια τη Γερμανία για τη στάση της την οποία χαρακτηρίζει «πολιτική ανοιχτών συνόρων». Οι πιο στενοί σύμμαχοι της Μέρκελ επίσης, που διατηρούν τρία χαρτοφυλάκια στο υπουργικό συμβούλιο, έχουν απειλήσει την Μέρκελ ότι θα προσφύγουν στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας στη Καρλσρούη, αν δεν οριστεί επίσημα και δημόσια ένα ανώτατο όριο στον αριθμό των μεταναστών που μπορούν να εισρεύσουν στη χώρα.

«Καταργήστε τη Σένγκεν»

Το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, με το οποίο η Δεξιά έχει χτίσει το μεγάλο συνασπισμό, μπορεί να απέχει από τέτοιους είδους ρατσιστικές ρητορικές, ουκ ολίγες φορές ωστόσο τις έχει ενθαρρύνει με πλάγιο τρόπο. Όταν για παράδειγμα καλεί σε αναστολή της Συνθήκης του Σένγκεν (της ελεύθερης μετακίνησης ανθρώπων στο εσωτερικό των χωρών που την έχουν υπογράψει) επικαλούμενη τη ντε φάκτο κατάργησητης συνθήκης του Δουβλίνου (που απαιτεί οι αιτήσεις για άσυλο να εξετάζονται και να κρίνονται στις χώρες άφιξης των αιτούντων, αναθέτοντας σε αυτές τις χώρες τη διαχείριση του προβλήματος).

Οι επιθέσεις στη Μέρκελ προέρχονται και από το ίδιο της το κόμμα. Από εκείνες τουλάχιστον τις μερίδες που δεν διακρίνουν την στρατηγική επιλογή της; Μέρκελ να δώσει μια περαιτέρω ώθηση στην οικονομία μέσα από την αφομοίωση 1,5 εκ. νέων και στην πλειοψηφία τους μορφωμένων ανθρώπων, παρότι κανείς δεν αμφισβητεί το βραχυχρόνιο κόστος της ενσωμάτωσής τους. Πρόσφατο ρεπορτάζ του γερμανικού περιοδικού Σπίγκελ περιέγραφε ότι στη Δρέσδη το κόμμα είναι χωρισμένο στα δύο με ένα κομμάτι του να συμμετέχει στις κινητοποιήσεις του Pegida. Και δεν είναι το μοναδικό παράδειγμα. Η πτώση της επιρροής του στις δημοσκοπήσεις κι η διαφαινόμενη ήττα του στις κρατιδιακές εκλογές που θα γίνουν την άνοιξη προδιαγράφουν ένα απότομο τέλος της ηγεμονίας του.

Παρόλα αυτά η Μέρκελ δεν είναι τίποτε άλλο παρά θύμα της επιτυχίας της. Το κλίμα ρατσισμού που επικρατεί στη Γερμανία, παρά φυσικά τις τιμητικές εξαιρέσεις χιλιάδων καθημερινών Γερμανών που συμπαραστέκονται ποικιλοτρόπως και από το υστέρημά τους στους χιλιάδες Σύρους, Ιρακινούς και Αφγανούς, η ίδια η Μέρκελ το δημιούργησε από το 2010 κιόλας όταν έστρεψε τη χώρα της ενάντια στους νοτιοευρωπαίους θέλοντας με αυτό τον τρόπο να συγκαλύψει τη χρηματοδότηση των γερμανικών τραπεζών μέσω του γερμανικού κρατικού προϋπολογισμού και με ενδιάμεσο τα περίφημα πακέτα διάσωσης. Θέλοντας να κρύψει το γεγονός ότι χρησιμοποιούσε τα λεφτά των φορολογουμένων για να σώσει τη Ντόιτσε Μπανκ εμφάνισε τους Έλληνες πρώτα και τους Κύπριους στο τέλος σαν τεμπέληδες και χαραμοφάηδες, τους οποίους η Γερμανία έπρεπε να πληρώσει για να σώσει το ευρώ. Στη φιλόξενη αγκαλιά της Μέρκελ επωάστηκε επομένως το αβγό του φιδιού που τώρα στρέφεται εναντίον και της ίδιας της γερμανίδας καγκελαρίου.

Φινλανδία: «Διόρθωσέ το», δηλαδή έξοδο από το ευρώ

finΗ προηγούμενη φορά που τα εργατικά συνδικάτα στη Φινλανδία βγήκαν στους δρόμους ήταν το 1992 συγκεντρώνοντας 300.000 μέλη τους. Η προηγούμενη όμως φορά που προχώρησαν σε γενική απεργία ήταν το 1956(!), όταν 400.000 εργαζόμενοι διαδήλωσαν κάτω από τις σημαίες τους. Όταν επομένως σε μια χώρα όπως τη Φινλανδία, που οι εργατικοί αγώνες είναι τόσο σπάνιοι, ορίζεται γενική απεργία όπως έγινε το Σεπτέμβριο κάτι σοβαρό συμβαίνει.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η αγανάκτηση ξεχείλισε λόγω των αντεργατικών μέτρων που επέβαλε ο δεξιός κυβερνητικός συνασπισμός, με υπουργό Οικονομικών τον Όλι Ρεν που επέστρεψε στην πατρίδα του για να πει και κει «καλό κουράγιο Φινλανδοί». Μόνο που τώρα πρέπει να νιώθει λιγάκι άβολα, επειδή είναι κάθε άλλο παρά εύκολο να διατυπώσει τη συνηθισμένη επιχειρηματολογία της ΕΕ βάσει της οποίας οι αιτίες της κρίσης εντοπίζονται στο δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Πώς να ισχυριστείς κάτι τέτοιο όμως σε μια χώρα που το 2014 το δημόσιο χρέος ήταν 59,3%; Πολύ περισσότερο σε μια χώρα που θεωρούταν υποδειγματικός μαθητής της ΕΕ και πολλές φορές λειτουργούσε σαν μαντρόσκυλο του Βερολίνου το 2012 όταν η κρίση ήταν στο αποκορύφωμά της…

Η οργή των Φιλανδών ξεχειλίζει πολύ περισσότερο όταν συγκρίνουν τη χώρα τους με τις γειτονικές σκανδιναβικές, καθώς τα μεγέθη είναι αποκαλυπτικά. Για παράδειγμα η Σουηδία από το 2008 έχει δει το ΑΕΠ της να αυξάνει κατά 8%, ενώ η Φινλανδία να μειώνεται κατά 6%. Τα πιο πρόσφατα δε στοιχεία, με τη μείωση της βιομηχανικής παραγωγής το Σεπτέμβριο κατά 31%, προοιωνίζουν ότι η Φινλανδία εισέρχεται στον τέταρτο χρόνο ύφεσης.

Για την ύφεση υπάρχουν προφανώς σοβαρές αιτίες που σχετίζονται με το εσωτερικό της Φινλανδίας, όπως η κατάρρευση της Νόκια, των τιμών των βασικών εμπορευμάτων που επηρεάζει τη χώρα λόγω των εξαγωγών ξυλείας και η ύφεση στη Ρωσία που ανέκαθεν απορροφούσε σημαντικό μέρος των εξαγωγών της. Οι επιπτώσεις ακόμη κι αυτών των σοβαρών λόγων θα είχαν μετριαστεί ωστόσο αν η Φιλανδία διέθετε νομισματική ανεξαρτησία, όπως οι άλλες σκανδιναβικές χώρες, που είχαν το προνόμιο να κάνουν δημοψήφισμα και να απορρίψουν την υιοθέτηση του ευρώ. Στη Φινλανδία αντίθετα, η αστική τάξη της χώρας επέβαλε την ένταξη στο ευρώ επισείοντας την «αρχέγονη» ρωσική απειλή. Τώρα ωστόσο, η στοίχιση πίσω από το ευρώ αμφισβητείται και πυκνώνουν οι φωνές που ζητούν την έξοδο. Επικεφαλής είναι το κίνημα Fixit (που σημαίνει «διόρθωσέ το» πέρα από το να δηλώνει την έξοδο της Φιλανδίας κατά το Grexit και το Brexit) που μετά τη συγκέντρωση 50.000 υπογραφών επέβαλε να συζητηθεί στη Βουλή το 2016 η επιστροφή στο εθνικό νόμισμα.

Προϋπολογισμός νέας λιτότητας (Πριν, 22 Νοεμβρίου 2015)

tsak2Ο ΣΥΡΙΖΑ στα χνάρια ΝΔ και ΠΑΣΟΚ

ΑΥΞΗΣΗ ΦΟΡΩΝ

Ό,τι ακριβώς διαβάζαμε στους προϋπολογισμούς των προηγούμενων χρόνων, με ευθύνη ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, τα ίδια ακριβώς γράφει κι ο προϋπολογισμός της υποτιθέμενης αριστερής κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι ένας ταξικός προϋπολογισμός που δημιουργεί νέα βάρη στον λαό ο οποίος συνεχίζει να σηκώνει το κόστος της δημοσιονομικής προσαρμογής.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2016 που δόθηκε στη δημοσιότητα προχθές Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου 2015, γράφτηκε κατ’ εφαρμογή  του Μνημονίου που υπέγραψε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ στις 19 Αυγούστου με τους πιστωτές, σηματοδοτώντας την ολοκληρωτική της παράδοση σε ΕΕ και ΔΝΤ. Στο 10ο υποκεφάλαιο μάλιστα του 3ου κεφαλαίου παρουσιάζονται λεπτομερώς οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις της Σύμβασης Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης για τα έτη 2015-2016. Πρόκειται για το νέο Μνημόνιο, απλώς οι πολιτικοί απατεώνες του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ αποφεύγουν να χρησιμοποιούν αυτή τη λέξη για να διασκεδάζουν τις αλγεινές εντυπώσεις που δημιουργεί η στροφή 180 μοιρών που έχουν κάνει. Με βάση λοιπόν τις δικές τους προβλέψεις η δημοσιονομική προσαρμογή του 2015 είναι 1.541,2 εκ. ευρώ και 5.732,5 εκ. ευρώ για το 2016. Σύνολο 7.273,7 εκ. ευρώ.

Τα όσα προβλέπονται στο σκέλος των εσόδων είναι ενδεικτικά. Από τους έμμεσους φόρους το 2016 προβλέπεται να εισπραχθούν 24,74 δισ. ευρώ (όταν για το τρέχον έτος οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τους έμμεσους φόρους στα 23,60 δισ.) και από τους άμεσους 20,03 δισ. ευρώ (19,16 δισ. το 2015). Υπάρχει δηλαδή καθαρή αύξηση της φορολογίας από το 2015 στο 2016 παρότι το ΑΕΠ, δηλαδή η αξία των αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται στη χώρα, θα μειωθεί: από 175,658 δισ. ευρώ σε 174,438 δισ. ευρώ (-0,7%). Αθροιστικά προκύπτει επιπλέον φορολογική επιβάρυνση ύψους 2.004 εκ. ευρώ ή σε ποσοστό 4,7%. Επομένως ο Τσίπρας κι η παρέα του, πλέον των όσων άλλων υφάρπαζαν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, θα πάρουν από τις τσέπες του κάθε κατοίκου αυτής της χώρας 182 περίπου ευρώ.

Η υποτιθέμενη κοινωνικά ευαίσθητη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ μάλιστα διατηρεί την ίδια ετεροβαρή σχέση έμμεσων ως προς άμεσους φόρους (55,3 προς 44,7%), όπως ακριβώς ήταν η αναλογία και το 2012, όταν πρωθυπουργός ήταν ο δοτός Παπαδήμος κι ο δεξιός Σαμαράς. Δεν κατέβαλε επομένως η κυβέρνηση καμιά προσπάθεια να μειώσει την έμμεση φορολογία που πλήττει πρώτα και κύρια τα λαϊκά στρώματα και να αυξήσει την άμεση, αναγκάζοντας τον πλούτο (εταιρείες και φυσικά πρόσωπα) να πληρώσουν.

 

Επιπλέον συνολική φορολογία ύψους 2 δισ. ευρώ φέρνει ο νέος προϋπολογισμός ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ για το 2016. Στα 7,27 δισ. ευρώ το ύψος της δημοσιονομικής προσαρμογής που επιβάλει το μνημόνιο του Αυγούστου για φέτος και τον επόμενο χρόνο. Μεγαλύτερη της προβλεπόμενης θα είναι η ύφεση (0,7%) και η ανεργία (25,4%) για το 2016.

 

 

Το αντιλαϊκό αποτύπωμα του προϋπολογισμού φαίνεται πολύ πιο έντονα στο σκέλος των δαπανών, οι οποίες θα μειωθούν παρότι τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται. Δηλαδή, το 2016 το κράτος θα οικειοποιηθεί μεγαλύτερο μέρος του λαϊκού εισοδήματος σε σχέση με το 2015, ενώ θα επιστρέψει λιγότερα απ’ όσα επέστρεψε το 2015. Ειδικότερα, οι συνολικές δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού προβλέπεται ότι θα διαμορφωθούν στα 49 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 263 εκ. ευρώ έναντι του 2015. Μάλιστα με μια απλή ματιά στις γενικές κατηγορίες του προϋπολογισμού διαψεύδεται ο ισχυρισμός της κυβέρνησης ότι οι κοινωνικές δαπάνες μένουν στο απυρόβλητο των περικοπών που επέβαλε το μνημόνιο του Αυγούστου. Το επιχείρημα αυτό μάλιστα η κυβέρνηση το επικαλείται παρουσιάζοντας τα συμπεράσματα έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αναφέρεται λοιπόν στη σελ. 19 της εισηγητικής έκθεσης του κρατικού προϋπολογισμού: «οι περικοπές δαπανών θα αφορούν σε τομείς που δεν επηρεάζουν ευθέως τα εισοδήματα των πολιτών, όπως η μείωση των αμυντικών δαπανών ή η αντιμετώπιση των δυσλειτουργιών σε πολλούς τομείς του δημοσίου». Πρόκειται για εξόφθαλμο ψέμα, ένα ακόμη ψέμα όπως όσα έλεγε ο ΣΥΡΙΖΑ μέχρι να κερδίσει τις εκλογές. Αρκεί να αναφερθεί ότι στο σύνολο της δημοσιονομικής προσαρμογής, ύψους 7.273,7 για το 2015 και το 2016 οι δαπάνες του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ανέρχονται σε 600 εκ. ευρώ ή στο 8,25%! Άρα, Τσακαλώτος – Χουλιαράκης – Αλεξιάδης εξαπατούν τον κόσμο με όσα γράφουν…

Το 2016 θα καταβληθούν για τόκους (5,93 δισ. ευρώ) περισσότερα χρήματα απ’ όσα στο υπουργείο Παιδείας (4,876 δισ. ευρώ)

Μεγάλο τσεκούρι θα πέσει στις αποδοχές και τις συντάξεις που το 2015 προβλέπεται να ανέλθουν στα 17,75 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 357 εκ. ευρώ σε σχέση με το 2015. Το μεγαλύτερο μέρος της μείωσης θα επέλθει λόγω της εισαγωγής του νέου μισθολογίου το οποίο σχεδίαζε να επιβάλει κι η κυβέρνηση της ΝΔ, δια του τότε υπουργού της Κ. Μητσοτάκη, χωρίς να προλάβει κι είναι γνωστό ότι αποτελεί πάγιο αίτημα των δανειστών.

Σημαντικές μειώσεις επίσης προβλέπει ο κρατικός προϋπολογισμός στις επιχορηγήσεις στους ΟΤΑ (90 εκ. ευρώ για το 2016 από 250 εκ. το 2015 και 302 εκ. το 2014), σε ασφαλιστικά ταμεία και ΟΑΕΔ (10,58 δισ. το 2016 από 11,03 δισ. το 2015) και στους συγκοινωνιακούς φορείς (220 εκ. ευρώ το 2016, από 292 εκ. το 2015 και 281 εκ. το 2014). Στην περίπτωση των συγκεκριμένων κονδυλίων, που χρηματοδοτούν αμιγώς λαϊκές ανάγκες, φαίνεται καθαρά ότι η κυβέρνηση των μετανοημένων αριστερών και των εθνικιστών των ΑΝΕΛ θα δώσουν τα λιγότερα χρήματα που έχει δώσει άλλη κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια. Στον ΕΟΠΥΥ το 2016 θα δοθούν όσα ακριβώς δόθηκαν και το 2015 (526 εκ. ευρώ) ενώ το 2014 είχαν δοθεί 656 εκ. ευρώ. ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ δηλαδή μειώνουν τα κονδύλια για τη δημόσια υγεία σε σχέση με τη ΝΔ κατά 20%!

Η μεγαλύτερη σφαγή ωστόσο θα γίνει στο ασφαλιστικό, που ήδη συζητιέται με τους δανειστές και βασικά στόχο έχει να μειώσει το κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό. «Το υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης επεξεργάζεται νέο νομοθετικό πλαίσιο για την καθολική αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού συστήματος της χώρας… Τα προβλεπόμενα σε αυτό σε συνδυασμό με τις θεσμοθετημένες… παρεμβάσεις υπολογίζεται να εξασφαλίσουν εξοικονομήσεις πόρων για το ασφαλιστικό σύστημα περίπου 0,25% και 1% του ΑΕΠ για τα έτη 2015 και 2016, αντίστοιχα», αναφέρει η εισηγητική έκθεση. Τα ποσοστά αυτά, που θα αφαιρεθούν από τους συνταξιούχους, επιδεινώνοντας τη ζωή τους, αντιστοιχούν σε 450 εκ. και 1,88 δισ. ευρώ. Η νεοφιλελεύθερη λογική του προϋπολογισμού που θέλει λιγότερο κράτος όταν το δημόσιο πρέπει να χρηματοδοτήσει το συνταξιοδοτικό σύστημα συμπληρώνεται από την μετακύλιση στους πολίτες του ασφαλιστικού κόστους. Αναφέρει η εισηγητική έκθεση στην επόμενη κιόλας σελίδα: «Το ταμειακό αποτέλεσμα του ΕΟΠΥΥ αναμένεται να διαμορφωθεί σε πλεόνασμα 9 εκ. ευρώ για το 2015… Παράλληλα, σε δημοσιονομική βάση το αποτέλεσμα του 2015 αναμένεται να διαμορφωθεί σε πλεόνασμα ύψους 367 εκατ. ευρώ και για το 2016 σε 787 εκατ. ευρώ. Η προσπάθεια αυτή αναμένεται να βασισθεί κυρίως στην αύξηση των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές ως αποτέλεσμα της αύξησης του ποσοστού εισφορών υγειονομικής περίθαλψης όλων των φορέων κύριας ασφάλισης από 4% σε 6% επί των κύριων συντάξεων και στη θέσπιση αντίστοιχης εισφοράς σε ποσοστό 6% επί των επικουρικών συντάξεων. Η προαναφερόμενη παρέμβαση εκτιμάται ότι θα αποδώσει έσοδα ύψους 355 εκατ. ευρώ εντός του 2015 και 711 εκατ. ευρώ στο 2016».

ΣΥΡΙΖΑίοι και ΑΝΕΛίτες ξεπερνούν εαυτούς σε πολιτική απάτη όταν αναφέρονται στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, το οποίο εμφανίζουν ως ένδειξη φιλολαϊκής πολιτικής. Στην πραγματικότητα είναι ένα εργαλείο συρρίκνωσης της κοινωνικής πολιτικής μέσω της αναθεώρησής της και της υπέρβασης του κατακερματισμού της. Γι’ αυτό το λόγο το εισήγαγε κι ο Σαμαράς το 2014 με την πιλοτική εφαρμογή του σε 13 δήμους, μιας και αποτελεί μνημονιακή υποχρέωση. Ο αντιλαϊκός του χαρακτήρας, καθώς με την ενιαία εθνική εφαρμογή του από 1 Απριλίου 2016 θα μειωθεί το ύψος των κοινωνικών δαπανών, περιγράφεται με κάθε σαφήνεια στην εισηγητική έκθεση στο κεφάλαιο με τίτλο «Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα» (σελ. 44): «Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί (ν. 4336/2015) από τη συνολική επανεξέταση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, συμπεριλαμβανομένων των παροχών τόσο σε χρήμα όσο και σε είδος, των φορολογικών πλεονεκτημάτων, των παροχών ασφάλισης και άλλων κοινωνικών παροχών σε ολόκληρο τον τομέα της γενικής κυβέρνησης, θα πρέπει να προκύπτει εξοικονόμηση της τάξης του 0,50% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση». Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα επομένως θα οξύνει τη φτώχεια, δεν πρόκειται να την αμβλύνει.

Τα χρήματα που θα αφαιρεθούν από κάθε κονδύλι κοινωνικής πολιτικής θα καλύψουν την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, που το 2016 θα διαμορφωθεί στα 327,6 δισ. ευρώ ή 187,8% του ΑΕΠ, από 316,5 δισ. ευρώ ή 180,2% του ΑΕΠ στο τέλος του 2015. Το χρέος αυξάνεται και μαζί το μερίδιο του διακρατικού (επίσημου) χρέους σε βάρος του ιδιωτικού (ομολογιακού) που από 91% το 2009 περιορίστηκε στο 18,2% του χρέους στις 30 Σεπτεμβρίου 2015, λόγω των αλλεπάλληλων δανείων από τον περιβόητο Μηχανισμό στον οποίο πλέον οφείλουμε το 68,1% του χρέους της κεντρικής διοίκησης.

Για τόκους το 2016 θα καταβληθούν 5,93 δισ. ευρώ (3,4% του ΑΕΠ), από 5,83 δισ. το 2015 (3,4% του ΑΕΠ) και 5,53 δισ. το 2014 (3,1% του ΑΕΠ). Είναι ένα ποσό που υπερβαίνει σημαντικά τις δαπάνες του υπουργείου Παιδείας (4,876 δισ. ευρώ) ακόμη και τις δαπάνες των υπουργείων Υγείας και Πολιτισμού και Αθλητισμού μαζί (4,397 δισ. ευρώ συν 383 εκ. ευρώ)! Ισούται επιπλέον με το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών της γενικής κυβέρνησης που το Σεπτέμβριο του 2015 έφταναν τα 5,95 δισ. ευρώ, όταν τον Ιανουάριο του 2015 ανέρχονταν σε 3,88 δισ. ευρώ. Πρακτικά λοιπόν η κυβέρνηση προχώρησε σε παύση πληρωμών στους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης, στην τοπική αυτοδιοίκηση ακόμη και στους φορολογούμενους, καθυστερώντας την επιστροφή φόρων, για να πληρώνει τόκους σε ένα χρέος παράνομο και απεχθές!

Ξεπούλημα χωρίς προηγούμενο

Το μεγάλο παιχνίδι της κυβέρνησης με το κεφάλαιο θα έχει ως επίκεντρο τις ιδιωτικοποιήσεις. Με βάση το σχετικό κεφάλαιο του προϋπολογισμού το 2016 θα ξεπουληθεί δημόσια περιουσία ύψους 2.330 εκ. ευρώ. Απ’ αυτή την αξία το 2016 αναμένονται εισπράξεις ύψους 1.993 εκ. ευρώ. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων θα αφορά τα εξής περιουσιακά στοιχεία: ΔΕΣΦΑ (188 εκ. ευρώ), παραχώρηση περιφερειακών αεροδρομίων για 40+10 έτη (1.303 εκ.), παραχώρηση χρήσης μαρίνων (74 εκ.), πώληση επιλεγμένων κτιρίων εξωτερικού (22 εκ.), πώληση Ελληνικού στον Λάτση (345 εκ.), πώληση Αστέρα Βουλιαγμένης (95 εκ.), πώληση Κασσιόπης (19 εκ.), πώληση Παλιουρίου (7 εκ.) και διάφορα άλλα περιουσιακά στοιχεία όπως ακίνητα και μετοχές (277 εκ. ευρώ). Η σημασία του προγράμματος ξεπουλήματος που θα φέρουν σε πέρας ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ υπογραμμίζεται αν δούμε ότι και τα τρία προηγούμενα χρόνια δεν εισπράχθησαν τόσα χρήματα, ούτε ξεπουλήθηκε τόσο μεγάλη περιουσία όση φιλοδοξεί να ξεπουλήσει η σημερινή κυβέρνηση. Συγκεκριμένα, το 2013 ξεπουλήθηκε περιουσία αξίας 984 εκ. ευρώ, το 2014 αξίας 667 εκ. ευρώ και για φέτος προβλέπεται η πώληση περιουσιακής αξίας ύψους 67 εκ. Ακόμη και τη διετία μάλιστα 2011-2012, δηλαδή Παπανδρέου – Παπαδήμος – Σαμαράς κατάφεραν να πουλήσουν τα μισά σχεδόν απ’ όσα φιλοδοξεί να πουλήσει ο Τσίπρας το 2016.

ΡΕΚΟΡ ΕΙΣΠΡΑΞΕΩΝ ΑΠΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Είναι εμφανές ότι με το εργαλείο των ιδιωτικοποιήσεων ο Τσίπρας θα προσπαθήσει να θωρακίσει την ασταθή συμμαχία του με τμήματα της ελληνικής ολιγαρχίας, όπως ακριβώς έκανε κι ο Σημίτης τη δεκαετία του ’90 με τα ευρωπαϊκά κονδύλια, καταφέρνοντας να επιβάλει την μακροημέρευση του ΠΑΣΟΚ. Θα τους δώσει σχεδόν τσάμπα φιλέτα της δημόσιας περιουσίας, μέσω του αμαρτωλού ΤΑΙΠΕΔ που συνεχίζει το καταστροφικό του έργο ανεπηρέαστο, για να εξαγοράσει χρόνο στα μέσα ενημέρωσης και κυρίως ανοχή… Επίσης, ο ΣΥΡΙΖΑ θα δημιουργήσει και τα δικά του τζάκια που μέσω των ιδιωτικοποιήσεων, των κρατικών προμηθειών και των ευρωπαϊκών προγραμμάτων θα έχουν μια πιο …στενή σχέση με το δημόσιο χρήμα.

ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ: Διπλά ωφελημένοι οι τραπεζίτες

Βαρύ (αλλά κυρίως …ευχάριστο) το τίμημα που πλήρωσε η κυβέρνηση με την ψήφιση των προαπαιτουμένων χάνοντας 3 στελέχη της, ακόμη πιο βαρύ και δυσάρεστο όμως είναι το τίμημα που θα πληρώσουν τα λαϊκά στρώματα από τα μέτρα που ψηφίστηκαν.

Το πρώτο και σημαντικότερο είναι προφανώς ο ακρωτηριασμός του νόμου Κατσέλη (3869/2010) που επί της ουσίας ισοδυναμεί με ακύρωση του, καθώς στο εξής η προστασία δεν είναι αυτονόητη αλλά θα πρέπει να αποδεικνύεται και κυρίως να εξαγοράζεται, στο πλαίσιο έστω μιας μακροχρόνιας ρύθμισης με τις τράπεζες, που είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι. Ο νόμος Κατσέλη άλλωστε μπορεί να εφαρμόστηκε με τη σύμφωνη γνώμη Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών, αποτελεί ωστόσο κοινό μυστικό ότι οι τράπεζες δεν τον ήθελαν. Τώρα, με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ οι τραπεζίτες παίρνουν το αίμα τους πίσω, καθώς ένα μεγάλο τμήμα δανειοληπτών που δεν πληροί τα εισοδηματικά κριτήρια (έως 20.000 ευρώ για τετραμελή οικογένεια) και το κριτήριο αντικειμενικής αξίας (ως 230.000 ευρώ) παύει να καλύπτεται. Με την ψήφιση του νόμου, επομένως, οι τράπεζες κερδίζουν διπλά γιατί όχι μόνο αυτές ήταν που καίγονταν για την εκταμίευση της δόσης των 10+2 δισ. ευρώ, με το πρώτο ποσό να χρησιμοποιείται για την ανακεφαλαιοποίησή τους, αλλά και γιατί πλέον ξεπαγώνει μια ακινητοποιημένη μάζα προβληματικών δανείων που θα μπορεί στο εξής να τιτλοποιηθεί, ελαφρύνοντας τους ισολογισμούς τους. Το τίμημα φυσικά για τις οικογένειες των δανειοληπτών θα είναι πλειστηριασμοί και εξαθλίωση…

ΥΦΕΣΗ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑ

Στα προαπαιτούμενα που ψηφίστηκαν στις 19 Νοεμβρίου περιλαμβάνεται επίσης η αυστηροποίηση του νόμου για την υπαγωγή στη ρύθμιση των 100 δόσεων κι η επιβολή φορολογίας στα τυχερά παιχνίδια (5 λεπτά ανά στήλη τυχερού παιχνιδιού) και το κρασί (0,40 λεπτά ανά λίτρο) με την οποία αντικαταστάθηκε ο ΦΠΑ 23% στην εκπαίδευση. Να σημειωθεί πως καμία χώρα παραγωγός κρασιού στην ΕΕ δεν επιβάλλει φόρο στο κρασί και το κάνει για να στηρίξει την παραγωγή της. Η Ελλάδα είναι η πρώτη που θα εφαρμόσει κάτι τέτοιο, με σοβαρές συνέπειες για τις 700 μικρομεσαίες επιχειρήσεις που απασχολούν περίπου 20.000 εργαζόμενους και συνεργάζονται με 200.000 αμπελουργούς. Το πλήγμα μάλιστα στην οινοπαραγωγή θα επέλθει με ευθύνη αυτών που αρνούνταν την ρήξη γιατί κατά τα λεγόμενά τους «η Ελλάδα δεν παράγει τίποτε»…

Αποτέλεσμα όχι μόνο των προαπαιτουμένων αλλά και των επιπλέον αντιλαϊκών μέτρων ύψους 7,27 δισ. ευρώ που περιλαμβάνει ο προϋπολογισμός κατ’ εφαρμογή των μνημονίων θα είναι το βάθεμα της ύφεσης στην οποία παραδέρνει η ελληνική οικονομία. Ως αποτέλεσμα το 2016 το ΑΕΠ θα μειωθεί πολύ περισσότερο από 0,7% που προβλέπει ο προϋπολογισμός κι η ανεργία αποκλείεται να μείνει στα επίπεδα του 2015, δηλαδή στο 25,4%…

Bitcoin: Όταν τα γκρίζα κουστούμια υποκλίνονται στα φούτερ (Επίκαιρα, 13-19/11/2015)

Bitcoin

Bitcoin

Με το Bitcoin, τουλάχιστον για τη βιομηχανία του χρήματος, παρατηρείται ό,τι συμβαίνει συχνά σε όσους αρέσει να απολαμβάνουν τα εστιατόρια και τα καφέ. Το φαγητό που θα σερβίρουν ή η ποιότητα του καφέ που θα προσφέρουν έχει δευτερεύουσα σημασία μπροστά στο ίδιο το μέρος. Το περιβάλλον είναι που λειτουργεί σαν μαγνήτης έλκοντας την πελατεία, κι ας είναι μερικές φορές το αποτέλεσμα αναντίστοιχο των προσδοκιών που δημιούργησε. Αυτό συμβαίνει και με το ψηφιακό νόμισμα, το Bitcoin.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Στις αρχές Νοέμβρη δεν ήταν η πρώτη φορά που σημειώθηκε μια τόσο απότομη και ύποπτη άνοδος της αξίας του. Είχε παρατηρηθεί ξανά και στα τέλη του 2013, όταν από τα 120 δολάρια σκαρφάλωσε στα 1.500 δολάρια. Συνέβη και στις αρχές Νοεμβρίου, όταν μέσα σε τρεις μέρες η συναλλαγματική του ισοτιμία έναντι του δολαρίου αυξήθηκε κατά 40%, φτάνοντας ακόμη και τα 500 δολάρια. Παρότι υπάρχει κατακλυσμός εκθέσεων που υπογραμμίζουν τη δυναμική του, προβλέποντας για παράδειγμα ότι στο βάθος μιας 15ετίας μπορεί να γίνει το 6ο σε σημασία παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και πιο σύντομα ότι μπορεί να χρησιμοποιείται για συναλλαγές όπως το ελβετικό φράγκο ή το αυστραλιανό δολάριο, οι λόγοι της ανόδου του ήταν πιο απλοί: Μια κινέζικη εταιρεία πυραμίδα, ονόματι ΜΜΜ, άρχισε να διοχετεύει τη ρευστότητά της στο ψηφιακό νόμισμα, κι έτσι η τιμή του εκτινάχτηκε. Αιτία καθόλου κολακευτική για ένα νόμισμα που θέλει να συμβολίσει την ελευθερία και διαφάνεια της νέας ψηφιακής εποχής. Πολύ περισσότερο αν λάβουμε υπ’ όψη τις κατηγορίες που έχουν επανειλημμένες φορές διατυπωθεί πως το bitcoin αποτελεί βασιλική οδό για ξέπλυμα χρήματος από κάθε λογής παράνομες δραστηριότητες: εμπόριο όπλων, ναρκωτικών, πορνεία, κοκ. Φήμες που απέκτησαν υπόσταση με την κατάρρευση του ηλεκτρονικού ανταλλακτηρίου Mt Gox, προκαλώντας απώλειες ύψους 480 εκ. δολαρίων σε πελάτες του, όπως και με την απόφαση των αμερικάνικων αρχών να βάλουν λουκέτο στον on line ιστότοπο Silk Road, όπου οι συναλλαγές γίνονταν με bitcoin.

Δεν πείθει το bitcoin

Εν συντομία, οι αδικαιολόγητα έντονες μεταβολές της αξίας του (το 2014 έχασε ενδεικτικά τα τρία τέταρτα της αξίας του, ενώ η κατώτατη τιμή του από το 2009 που ξεκίνησε την πορεία του μέχρι σήμερα έφτασε τα 0,31 δολάρια το 2011) και οι επίμονες στο χρόνο φήμες για την πολύτιμη βοήθεια που προσφέρει στο οργανωμένο έγκλημα, ανεξαρτήτως φυσικά των προθέσεων των σχεδιαστών του, έχουν θολώσει τη λάμψη του, διαψεύδοντας όσους προσδοκούσαν πως θα γίνει το νόμισμα του κυβερνοχώρου. Κι εδώ επενδύθηκαν πολλά …λεφτά. Ο μαρξιστής οικονομολόγος Ντέιβιντ Χάρβεϋ υποστηρίζει ότι στο bitcoin ο καπιταλισμός διέκρινε την ανεμπόδιστη ανάπτυξη. Δηλαδή, τη δυνατότητα να αφήσει για πάντα πίσω του κάθε περιορισμό που θέτει στη νομισματική κυκλοφορία η παραγωγή αξιών και οι αντινομίες που τη διέπουν και το ψηφιακό νόμισμα να γίνει όχι απλώς ο καθρέφτης μιας (φαντασιακής προφανώς) αέναα επεκτεινόμενης οικονομίας, αλλά και η κινητήρια δύναμή της. Όνειρα που προφανώς διαψεύστηκαν, πικραίνοντας όσους στην απουσία ρυθμιστικής αρχής που θα επιβάλλει του όρους της νομισματικής κυκλοφορίας διέκριναν ένα φιλελεύθερο ιδεώδες ηλικίας περίπου ενός αιώνα. Κάηκε στη γη, κάηκε και στους κόμβους του διαδικτύου, παρότι στην Αργεντινή, για παράδειγμα, το bitcoin αποδείχθηκε ιδανική παρακαμπτήριος των ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων που έχει επιβάλει η κυβέρνηση. Αυτό που ίσχυσε ωστόσο περιστασιακά σε μια χώρα, δεν μπόρεσε να ισχύσει γενικά…

Παρόλα αυτά το bitcoin έλκει σαν μαγνήτης τα βλέμματα και το νου στελεχών πρώτης γραμμής των δύο πιο πρωτοπόρων σύγχρονων «βιομηχανιών»: της βιομηχανίας του χρήματος και της διαδικτυακής τεχνολογίας. Και για την ακρίβεια όχι το ίδιο το bitcoin, όσο η πληροφοριακή πλατφόρμα (blockchain) επί της οποίας διεκπεραιώνονται οι συναλλαγές του. Είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο ανθεί το  bitcoin. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που συγκαταλέγεται στα λογισμικά της λεγόμενης κατανεμημένης οικονομίας, με κύριο γνώρισμα την απ’ ευθείας σύνδεση των χρηστών χωρίς τη διαμεσολάβηση ενδιάμεσων. «Από την IBM μέχρι την PwC προσπαθούν να επεξεργαστούν πώς θα εφαρμόσουν αυτή την τεχνολογία», έγραφαν οι Financial Times την 1η Νοεμβρίου, παρουσιάζοντας άφθονα παραδείγματα από τον χρηματοπιστωτικό τομέα που αφιερώνει στελέχη πρώτης γραμμής να εργάζονται επάνω σε αυτή την πλατφόρμα προσπαθώντας να ελέγξουν πιθανά κενά ασφαλείας και τη συμβατότητα με τις δικές του ανάγκες. «Για τις μεγάλες τράπεζες, που αγκομαχούν να εκσυγχρονίσουν τα συχνά απαρχαιωμένα πληροφοριακά συστήματά τους, λόγω της πίεσης από τις ρυθμιστικές αρχές, των ψηφιακών προκλήσεων και του κυβερνο-εγκλήματος το blockchain αντιπροσωπεύει μια ευκαιρία να ξανασκεφτούν ό,τι κάνουν», συνεχίζει η βρετανική εφημερίδα.

Επαναστατικό λογισμικό

Έρευνα της ισπανικής τράπεζας Santander έχει δείξει πως τυχόν υιοθέτηση αυτής της πλατφόρμας που θα απογείωνε την ταχύτητα των συναλλαγών και την ευκολία σύνδεσης διαφορετικών εργασιών, όπως τις εξελίξεις στα χρηματιστήρια με τις τραπεζικές εργασίες, θα οδηγούσε στην εξοικονόμηση 15-20 δις. δολαρίων ετησίως, σε βάρος προφανώς της ανθρώπινης εργασίας. Δεν λείπουν δηλώσεις στελεχών του χρηματοπιστωτικού τομέα που παρομοιάζουν την ανοιχτή πλατφόρμα συναλλαγών του bitcoin με e-mail για χρήματα, δηλώνοντας ότι βρισκόμαστε ενώπιον κοσμογονικών αλλαγών στον τρόπο που δουλεύει η τραπεζική, προειδοποιώντας μάλιστα όσους υποτιμήσουν αυτή τη δυναμική πως θα έχουν την τύχη εκείνων των εταιρειών νέας τεχνολογίας που στη δεκαετία του ’90 υποτίμησαν το διαδίκτυο… Προς επίρρωση περιπτώσεις κρατών όπως η Ονδούρα που χρησιμοποιούν την εν λόγω τεχνολογία για διεκπεραίωση εργασιών αλλά και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων όπως η Citigroup που έχει δημιουργήσει ένα Citicoin οποίο υποβάλλεται στις πιο σκληρές δοκιμασίες στα εργαστήρια της τράπεζας και η Goldman Sachs που δημιούργησε ειδικό πειραματικό κεφάλαιο, αξίας 50 εκ. δολ. με σκοπό να χρησιμοποιεί το bitcoin για να διαχειρίζεται τις πληρωμές των πελατών. Στον αντίποδα, δεν λείπουν και επίσημα απαγορευτικά στην ελεύθερα προσπελάσιμη πλατφόρμα του bitcoin, όπως αυτό που εξέδωσε τον Ιούνιο η πανίσχυρη αμερικανική επιτροπή κεφαλαιαγοράς (SEC) επιβάλλοντας πρόστιμο ύψους 20.000 δολαρίων σε εταιρεία διαχείρισης παραγώγων επειδή για την τακτοποίηση των συναλλαγών, χρησιμοποιούσε το blockchain.

Όλοι ωστόσο συμφωνούν πως είναι θέμα χρόνου η αναγνώριση και οικειοποίηση από τις μεγάλες εταιρείες τόσο του bitcoin όσο και του λογισμικού διεκπεραίωσης των συναλλαγών του. Κι αν όχι αυτών καθαυτών, μιας βελτιωμένης έκδοσής τους, του bitcoin 2.0 πχ που θα είναι αποκαθαρμένο από τις παιδικές του αρρώστιες. Θα είναι η στιγμή που τα γκρίζα κουστούμια μετά την υπόκλιση στα …φούτερ, τα υποχρεώνουν να δουλέψουν για λογαριασμό τους… Ως προς το παρών όμως ας απολαύσουμε τη βαθιά υπόκλιση στα φούτερ, δηλαδή την ικανότητα του ανθρώπου να καινοτομεί και να εκτινάσσει την παραγωγικότητα και επινοητικότητά του μακριά από τα δεσμά της μισθωτής εργασίας.