Home » 2015 » June

Monthly Archives: June 2015

Αντεπίθεση Λονδίνου κατά Βερολίνου με όπλο το δημοψήφισμα (Πριν, 28/6/2015)

the_endΓια τον Δεκέμβρη παραπέμφθηκε κατόπιν κοινής συμφωνίας όλων των ηγετών της ΕΕ, στο πλαίσιο της τελευταίας συνόδου κορυφής, η κατάθεση των λεπτομερών προτάσεων της Αγγλίας που ως στόχο θα έχουν τον επανακαθορισμό των σχέσεων Λονδίνου – ΕΕ. Η κυβέρνηση του Ντέιβιντ Κάμερον κραδαίνοντας απειλητικά στο χέρι της την απόφαση διεξαγωγής δημοψηφίσματος μέχρι το τέλος του 2017 για την παραμονή της Αγγλίας στην ΕΕ, ζητάει εδώ και τώρα σε μια επίδειξη διπλωματικής ευελιξίας μια νέα ισορροπία μεταξύ Λονδίνου και Βερολίνου, που ως κύριο γνώρισμα θα έχει την αναβάθμιση του Λονδίνου. Ο καθαρά διαπραγματευτικός – εκβιαστικός χαρακτήρας του δημοψηφίσματος για τον βρετανικό ιμπεριαλισμό αποκαλύπτεται αν εξετάσουμε πιο προσεκτικά την όλη μεθόδευση με το Συντηρητικό Κόμμα, που δεσμεύτηκε για το δημοψήφισμα, αντί να συγκεντρώνει δυνάμεις και να ακονίζει τα ξίφη του για την επικράτηση του «όχι», να προετοιμάζεται για την επιτυχία του «ναι».

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΩΤΗΣ

Παρότι κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ατύχημα κι οι οπαδοί του Brexit να κερδίσουν το δημοψήφισμα εξ αιτίας της πίεσης που ασκεί κυρίως το Κόμμα Ανεξαρτησίας του Ν. Φάρατζ κι οι βουλευτές των Τόρηδων, τα νήματα που συνδέουν την Αγγλία με την ΕΕ είναι τόσο ισχυρά που η έξοδός της θα σήμαινε την οικονομική της αυτοκτονία. Ενδεικτικά, οι τέσσερις από τις πέντε χώρες από τις οποίες προέρχονται οι περισσότερες ξένες άμεσες επενδύσεις ανήκουν στην ΕΕ. Μετά τις ΗΠΑ απ’ όπου το 2013 εισέρευσαν 262 δισ. βρετανικές λίρες, ακολουθεί η Ολλανδία (151 δισ.), η Γαλλία (78 δισ.), η Γερμανία (58 δισ.) και το Λουξεμβούργο (55 δισ.). Ευρωπαίοι είναι κι οι «πελάτες» της δεύτερης σε σημασία βρετανικής «βιομηχανίας». Το 2012 οι περισσότεροι ξένοι σπουδαστές εισέρευσαν από την Γερμανία (287.000), τη Γαλλία (271.000), την Ισπανία (98.000) και την Ιταλία (78.000). Επιπλέον, τυχόν έξοδος της Αγγλίας από την ΕΕ θα αναζωπύρωνε και τις αποσχιστικές τάσεις στην Σκωτία, καθώς οι οπαδοί της ανεξαρτησίας θα αναζητούσαν αυτοτελώς στο Βερολίνο μέσω των Βρυξελλών την σύνδεση με την ΕΕ που θα έπαυε πλέον να εξασφαλίζει το Λονδίνο.

Από την άλλη και οι Βρυξέλλες έχουν να χάσουν στην περίπτωση που η πέμπτη οικονομία του κόσμου που είναι επίσης πυρηνική δύναμη και διαθέτει έδρα στο Συμβούλιο Ασφάλειας του ΟΗΕ αποδεσμευτεί από την ΕΕ. Μονομιάς η ΕΕ θα χάσει το οικονομικό της εκτόπισμα, μετριάζοντας τις φιλοδοξίες της στο πλαίσιο του ανταγωνισμού της με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ενδεικτικά, το μερίδιο της ΕΕ στο παγκόσμιο εμπόριο που το 2013 ήταν σχεδόν 11%, χωρίς την Αγγλία θα μειωνόταν στο 7%. Το σημαντικότερο όμως για τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο θα ήταν πώς τρεις χώρες που διατηρούν στενές οικονομικές και πολιτικές σχέσεις με την Αγγλία (Ιρλανδία, Ολλανδία και Κύπρος) θα άρχιζαν να ξανασκέφτονται την θέση τους στην ΕΕ, φλερτάροντας κι αυτές με την ιδέα της αποδέσμευσης.

Δοθέντων όλων των παραπάνω το Βερολίνο θα αναγκαστεί να παραχωρήσει μέρος της εξουσίας του στο Λονδίνο για να διατηρήσει ενιαία την ΕΕ. Οι βαθμοί ελευθερίας που θα κατακτήσει το Λονδίνο (προς όφελος του χρηματοπιστωτικού του τομέα για παράδειγμα ώστε να μην υπάγεται στους αυστηρότερους ρυθμιστικούς κανόνες της ΕΕ και το δικαίωμα να μην εφαρμόζει την εναπομείνασα φιλεργατική νομοθεσία της ΕΕ) θα πλήξουν σε κάθε περίπτωση το κύρος Βρυξελλών και Βερολίνου, δημιουργώντας σοβαρές ρωγμές στο οικοδόμημα της ΕΕ.

Advertisements

Συμβολή στην πάλη για διαγραφή το πόρισμα της Επιτροπής Αλήθειας (Πριν, 28/6/2015)

den_plirwnw_3748567Η τεκμηρίωση της δυνατότητας μονομερούς διαγραφής του δημόσιου χρέους, το πολιτικό σκεπτικό που διαπερνά το προκαταρκτικό πόρισμα της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους και κυρίως το συμπέρασμά του ότι το χρέος είναι παράνομο και επονείδιστο κι ως εκ τούτου δεν πρέπει να πληρωθεί υπογραμμίζουν την ανάγκη αξιοποίησής του στους αγώνες.

Η δημοσιοποίηση του προκαταρκτικού πορίσματος της Επιτροπής Αλήθειας Δημοσίου Χρέους στις 17 Ιουνίου 2015, αποτελεί μια ξεχωριστή στιγμή στην πάλη των εργαζομένων και του ελληνικού λαού για την διαγραφή του. Το πόρισμα βρίσκεται σε αρμονία με την άποψη της κοινωνίας για το χρέος και ανταποκρίνεται στις υποσχέσεις που είχε δώσει και τις προσδοκίες που είχε δημιουργήσει από το 2011 κιόλας η Πρωτοβουλία για τη Συγκρότηση Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου, υποστηρίζοντας ότι έτσι θα δοθεί περαιτέρω νομιμοποίηση, υπόσταση και ώθηση στο λαϊκό αίτημα της διαγραφής του χρέους.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ειδικότερα: Πρώτο, τα σαφή συμπεράσματα του πορίσματος για τον χαρακτήρα του ελληνικού δημόσιου χρέους ως παράνομου, αθέμιτου, επονείδιστου, αντισυνταγματικού και μη βιώσιμου. Δεύτερο, η ευθεία σύστασή του να μην πληρωθεί το χρέος. «Όλα τα στοιχεία που παρουσιάζουμε στην Προκαταρκτική Έκθεση καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα όχι μόνο δεν είναι σε θέση να πληρώσει το χρέος, αλλά και δεν πρέπει να το πληρώσει… Ως εκ τούτου η Ελλάδα δεν πρέπει να πληρώσει αυτό το χρέος διότι είναι παράνομο, αθέμιτο και επονείδιστο», αναφέρει από την εισαγωγή της κιόλας η έκθεση. Τρίτο, η αποκάλυψη μέσα από τις σελίδες του των κοινωνικών δυνάμεων που πρωταγωνίστησαν στην αύξηση του χρέους (ελληνικές και ξένες τράπεζες, αμυντική βιομηχανία, ανώνυμες εταιρείες, κ.λπ.). Τέταρτο, το πολιτικό σκεπτικό που διέπει όλο το πόρισμα συνδέοντας τα Μνημόνια με τα επίδικα της επίθεσης στην Ελλάδα (επιβολή νεοφιλελεύθερων μέτρων, επιτάχυνση αναδιαρθρώσεων) και πέμπτο, μεταξύ άλλων, η υποδειγματική τεκμηρίωση του ριζοσπαστικού αιτήματος της μονομερούς διαγραφής του χρέους υπογραμμίζουν ότι είναι ένα πόρισμα που μπορεί να υπηρετήσει την πάλη του κινήματος για να μην πληρωθεί το χρέος, ότι είναι ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια όσων μάχονται για την διαγραφή του χρέους.

Το πόρισμα, δεν αποτελεί αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα ούτε μελέτη για τις αιτίες της υποκείμενης ελληνικής κρίσης, αλλά μια αυτοψία του δημοσίου χρέους, των όρων και των συνθηκών που οδήγησαν στην έκρηξή του, διέψευσε κι όσους απέρριπταν τον λογιστικό έλεγχο (ενώ προκρίνουν τον εργατικό έλεγχο στην παραγωγή και την διοίκηση εθνικοποιημένων επιχειρήσεων) υπό το φόβο ότι θα νομιμοποιήσει ή θα αναγνωρίσει μέρος του χρέους κι έτσι θα λειτουργήσει σε όφελος των πιστωτών και των κυβερνήσεων. Ανησυχίες που αποδείχθηκαν αβάσιμες και υπερβολικές. Στο σύνολό τους ωστόσο οι επιφυλάξεις που κατατέθηκαν κι η επίθεση που ακολούθησε στο αίτημα του λογιστικού ελέγχου είχαν στη βάση τους την υποτίμηση και την  καχυποψία απέναντι στον λαϊκό χαρακτήρα του αιτήματος της διαγραφής, το γεγονός ότι αντικειμενικά υπερέβαινε τα όρια της επαναστατικής Αριστεράς και μπορούσε κάλλιστα να γίνει υπόθεση κι άλλων δυνάμεων, κάτω από την πίεση των αγώνων και την ογκούμενη κοινωνική δυσαρέσκεια. Εξέλιξη –με όλο το ρίσκο- αναμφισβήτητα θετική, που δεν υπονομεύει το αίτημα, ούτε το ξεθωριάζει μέσω της «θεσμικής» αναβάθμισής του. Αντίθετα, αυξάνει το βεληνεκές του, παρέχοντας πεδίο δόξης λαμπρό για τις πιο μαχητικές πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις να επιζητήσουν την πρωτοκαθεδρία τους, στο πεδίο της ενότητας θεωρίας και πράξης, στους αγώνες για την υλοποίηση αυτού του αιτήματος.

Ο ριζοσπαστικός χαρακτήρας του πορίσματος φάνηκε στην απροθυμία της κυβέρνησης να το υιοθετήσει, υλοποιώντας τα συμπεράσματά του

Το πολύτιμο συμπέρασμα – κεκτημένο του λογιστικού ελέγχου θέτει προ των ευθυνών της πρωτίστως την κυβέρνηση, που απέφυγε να το υιοθετήσει από την πρώτη στιγμή αδιαφορώντας για τα πορίσματά του (όπως έκανε κι ο αστικός Τύπος) ή αντιμετωπίζοντάς το σαν βαρίδι. Κι αυτό μάλιστα σε μια περίοδο που αποδεχόταν πρόθυμα την πολιτική των πιστωτών (συμφωνία Ευρωομάδας 20ης Φεβρουαρίου 2015, Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, υποχωρήσεις σε θέματα ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ, εισφοράς αλληλεγγύης στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, κ.α.). Οι ραγδαίες αλλαγές που ακολουθούν την αναγγελία του δημοψηφίσματος για τις 5 Ιουλίου ας ελπίσουμε να αναγκάσουν την κυβέρνηση να το αξιοποιήσει, επιλέγοντας την σύγκρουση και τη διαγραφή του χρέους κι όχι την διαπραγμάτευση με τους δανειστές, από μια καλύτερη θέση.

Το εργατικό κίνημα και η Αριστερά όμως δεν έχουν άλλη επιλογή: Η επιβολή των στόχων της μονομερούς διαγραφής του χρέους, της ανάκτησης της νομισματικής κυριαρχίας της χώρας, του δικαιώματος άσκησης νομισματικής πολιτικής που θα συνοδεύεται με τα απαραίτητα γι αυτό εργαλεία  (νόμισμα, δημόσιο τραπεζικό σύστημα), η επί της ουσίας νικηφόρα αναμέτρηση και ρήξη με την ΕΕ και το ΔΝΤ, η άμεση έξοδος από την ΟΝΕ και το ευρώ και η επιβολή άμεσων φιλολαϊκών στόχων για το μεροκάματο, την ανεργία και τα δημόσια αγαθά της παιδείας και της υγείας, επαφίενται πάνω απ’ όλα στο ανασυγκροτούμενο εργατικό κίνημα και την πολιτικά επανεξοπλισμένη σύγχρονη, αξιακή, μαζική, εργατική και δημοκρατική Αριστερά της ρήξης, της ανατροπής της ελπίδας και της προοπτικής, που δεν θα φοβάται την σύμπλευσή της με την κοινωνία, αλλά θα αναζωογονείται απ’ αυτήν, αξιοποιώντας ό,τι θετικό διαθέτει.

Επιτροπή Αλήθειας: «Το χρέος δεν πρέπει να πληρωθεί!» (Εφημερίδα των Συντακτών, 26 Ιουνίου 2015)

den_plirwnwΚι όμως, τα τελεσίγραφα, οι εκβιασμοί και οι ταπεινώσεις εκ μέρους των πιστωτών δεν αποτελούν μονόδρομο για την ελληνική κυβέρνηση. Το πόρισμα της Επιτροπής Αλήθειας Δημοσίου Χρέους της Βουλής (εδώ η ιστοσελίδα της Επιτροπής), που δόθηκε στη δημοσιότητα την Πέμπτη 18 Ιουνίου και σύντομα θα είναι διαθέσιμο και στα ελληνικά, τεκμηριώνει με την μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια, στη βάση διεθνών ρητρών και πρόσφατων δεδικασμένων, ότι η μονομερής διαγραφή του δημόσιου χρέους είναι εφικτή. Η στάση πληρωμών και η αποκήρυξη του χρέους, με όρους κυρίαρχου κράτους, αποτελεί μια ρεαλιστική εναλλακτική και την μόνη φιλολαϊκή λύση στο ακανθώδες πρόβλημα του χρέους που σέβεται το διεθνές δίκαιο και αναγνωρίζει την προτεραιότητα που έχουν τα ανθρώπινα και κοινωνικά δικαιώματα του πληθυσμού (από το δικαίωμα στην εργασία και την στέγαση, μέχρι την παιδεία και την υγεία) έναντι των συμφερόντων των πιστωτών.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Αναφέρει κατά λέξη, από την εισαγωγή κιόλας, το προκαταρκτικό πόρισμα: «Τα νομικά επιχειρήματα που επιτρέπουν σε ένα κυρίαρχο κράτος να αποκηρύξει μονομερώς το παράνομο, αθέμιτο και επονείδιστο χρέος είναι πολλαπλά· όσον αφορά την ελληνική περίπτωση, μια τέτοια μονομερής κυριαρχική πράξη θα μπορούσε να θεμελιωθεί στα εξής επιχειρήματα: κατ’ αρχάς στην κακή πίστη την οποία επέδειξαν οι δανειστές, ωθώντας την Ελλάδα να παραβιάσει το εσωτερικό της δίκαιο και τις διεθνείς της υποχρεώσεις σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στη νομική υπεροχή και προτεραιότητα των ανθρώπινων δικαιωμάτων απέναντι σε διεθνείς συμφωνίες, όπως εκείνες που υπέγραψαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις με τους δανειστές ή με την Τρόικα. Τη χρήση καταναγκασμού. Την επιβολή άδικων και ανεπιεικών όρων, οι οποίοι παραβιάζουν κατάφωρα το Σύνταγμα και την εθνική κυριαρχία. Τέλος, το δικαίωμα το οποίο αναγνωρίζει το Διεθνές Δίκαιο στο κράτος, να λαμβάνει μέτρα ενάντια σε παράνομες ενέργειες δανειστών, οι οποίες πλήττουν τη δημοσιονομική του κυριαρχία, το υποχρεώνουν να αποδεχθεί παράνομα, αθέμιτα και επονείδιστα χρέη, και παραβιάζουν την οικονομική του αυτοδιάθεση και τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα.Όσον αφορά τη μη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, κάθε κράτος έχει νόμιμο δικαίωμα να επικαλείται την ύπαρξη κατάστασης ανάγκης σε εξαιρετικές περιστάσεις, προκειμένου να διαφυλάξει ουσιώδη συμφέροντα τα οποία απειλούνται από μείζονα και παρόντα κίνδυνο. Σε τέτοια περίπτωση το κράτος μπορεί να απαλλαγεί από την εκπλήρωση των διεθνών υποχρεώσεών του, οι οποίες επαυξάνουν τον κίνδυνο, όπως συμβαίνει με τις εκκρεμείς δανειακές συμβάσεις. Τέλος, τα κράτη έχουν δικαίωμα να κηρύξουν μονομερώς αδυναμία πληρωμής (insolvency) όταν δεν είναι βιώσιμη η εξυπηρέτηση του χρέους, στην οποία περίπτωση δεν διαπράττουν διεθνώς παράνομη πράξη και, επομένως, δεν φέρουν ευθύνη».

Το προκαταρκτικό πόρισμα, που βρίσκεται σε πλήρη εναρμόνιση με την άποψη που έχει η ελληνική κοινωνία για το χρέος και τους αιματηρούς αγώνες που έδωσε την  προηγούμενη πενταετία για να μην πληρωθεί, είναι ένα κείμενο βαθιά πολιτικό. «Τα “προγράμματα διάσωσης” βασίζονταν σε ολοφάνερα εσφαλμένες παραδοχές κι η μη βιωσιμότητά τους ήταν προβλέψιμη. Ωστόσο, οι βασικοί τους στόχοι συνίστατο στη διάσωση των τραπεζών και των πιστωτών του ιδιωτικού τομέα και στην αναγκαστική επιβολή νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα», αναφέρεται στο πέμπτο κεφάλαιο.

Το προκαταρκτικό πόρισμα είναι επίσης αποκαλυπτικό, φωτίζοντας πλευρές της υπερχρέωσης της Ελλάδας, που ουδέποτε τέθηκαν από τις προηγούμενες κυβερνήσεις στις διαπραγματεύσεις, ούτε καν στην δημόσια αντιπαράθεση. Στο τέταρτο κεφάλαιο για παράδειγμα όπου περιγράφονται οι τεχνικές λεπτομέρειες της χορήγησης των δανείων, το πόρισμα συμπεραίνει: «Η ανάλυση των περίπλοκων κειμένων αυτών των συμφωνιών αποκαλύπτει την χρήση των μηχανισμών οι οποίοι αντί να στηρίξουν την Ελλάδα επέτρεψαν να μεταφερθεί ο κύριος όγκος των νέων δανείων στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επιταχύνοντας συνάμα την διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων, μέσω της χρήσης χρηματοδοτικών μέσων. Η Ελλάδα έπρεπε να πληρώσει κάθε λογής καταχρηστικές δαπάνες γι’ αυτή τη διαδικασία».

Η σημαντικότερη ωστόσο συμβολή του πορίσματος του λογιστικού ελέγχου είναι ότι χωρίς αμφισημίες και διπλωματικές διατυπώσεις υποστηρίζει πως το δημόσιο χρέος δεν πρέπει να πληρωθεί, διαψεύδοντας όσους ανησυχούσαν μήπως καταλήξει να νομιμοποιήσει την πληρωμή του και τελικά γίνει μπούμερανγκ για το λαϊκό κίνημα, αντί να διευκολύνει την πάλη του: «Όλα τα στοιχεία που παρουσιάζουμε στην Προκαταρκτική Έκθεση καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα όχι μόνο δεν είναι σε θέση να πληρώσει το χρέος, αλλά και δεν πρέπει να το πληρώσει», αναφέρει η εισαγωγή. Και λίγο παρακάτω: «Ως εκ τούτου η Ελλάδα δεν πρέπει να πληρώσει αυτό το χρέος διότι είναι παράνομο, αθέμιτο και επονείδιστο», τονίζει!

Η Επιτροπή Αλήθειας εκδίδοντας ένα πόρισμα που ανταποκρίνεται πλήρως στις προσδοκίες της συγκρότησής της, από την πρόεδρο της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου, έπραξε το καθήκον της δημιουργώντας ένα θετικό προηγούμενο που μπορεί να αξιοποιηθεί όχι μόνο από την κυβέρνηση, για να επιλέξει την ρήξη με τους πιστωτές, αλλά πρωτίστως από την κοινωνία. Όλους αυτούς, συγκεκριμένα, που υπέστησαν τις δραματικές συνέπειες της κρίσης χάνοντας την δουλειά τους και βλέποντας τον μισθό και την σύνταξή τους να εξανεμίζεται την προηγούμενη πενταετία. Σε αυτούς ακριβώς επαφίεται πλέον να υλοποιηθούν τα συμπεράσματα του πορίσματος!

Επιτροπή Αλήθειας Δημοσίου Χρέους: Στη δημοσιότητα το πόρισμα (Επίκαιρα, 11-17/6/2015)

 

Την Πέμπτη, 18 Ιουνίου, μετά από δεκάδες ώρες συνεδριάσεων και άπειρο σβήσε – γράψε ειδικών επιστημόνων από την Ελλάδα και το εξωτερικό δίνεται στη δημοσιότητα, όπως είχε προγραμματιστεί, το προκαταρκτικό πόρισμα της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους. Θα πρόκειται για ένα ντοκουμέντο ιστορικής σημασίας δεδομένου ότι για πρώτη φορά όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε όλη την Ευρώπη θα αποκαλύπτονται οι όροι δημιουργίας και διόγκωσης του δημόσιου χρέους, δείχνοντας τις εγκληματικές ευθύνες των οικονομικών και πολιτικών ελίτ που κυβέρνησαν την Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια. (Περισσότερες λεπτομέρειες στην ιστοσελίδα της Επιτροπής: http://debt-truth.gr/ )

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Καρπός συλλογικής εργασίας που ολοκληρώθηκε ωστόσο χάρη στην επιστημονική επίβλεψη του βέλγου πολιτικού επιστήμονα Ερίκ Τουσέν και την επιμονή της προέδρου της Βουλής, Ζωής Κωνσταντοπούλου, που ανέλαβε την πρωτοβουλία συγκρότησης της σχετικής Επιτροπής στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που παρέχει ο Κανονισμός της Βουλής, το πόρισμα ξεκινάει από τις αρχές της δεκαετίας του ’80. Είναι η εποχή που αρχίζει να χτίζεται το δημόσιο χρέος της Ελλάδας με πρώτη ύλη, σύμφωνα με τους νεοφιλελεύθερους μύθους, τις «σπατάλες» των κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου. Τότε ξεκινάει κι η πρώτη προσπάθεια ενοχοποίησης των κοινωνικών δαπανών ως υπαίτιων της δημοσιονομικής κρίσης, γιατί το υπονοούμενο πίσω από τον στιγματισμό της δεκαετίας της ’80 είναι πως για την αύξηση του δημόσιου χρέους φταίει η δημιουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας, η επέκταση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι συντάξεις στους αγρότες κοκ, με την διάγνωση των αιτιών να υποδεικνύει και τι πρέπει να γίνει σήμερα για να μειωθεί το χρέος. Το πόρισμα ανασκευάζει εκ βάθρων αυτές τις (αναπόδεικτες!) ιστοριούλες για αφελείς.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1

diagram 1

Πηγή: Προκαταρκτικό πόρισμα Επιτροπής Αλήθειας Δημοσίου Χρέους

Η αύξηση του δημόσιου χρέους από 25% το 1980 σε 91% το 1993 συνδέεται στενά με τις πληρωμές για τόκους, όπου παρατηρείται το γνωστό φαινόμενο της χιονοστιβάδας,  κι όχι με το έλλειμμα, αναφέρει το πόρισμα. Το πρώτο διάγραμμα που δημοσιεύουμε δείχνει καθαρά την συμβολή κάθε διαφορετικού παράγοντα στην εξέλιξη του λόγου χρέους προς ΑΕΠ την επίμαχη περίοδο. Οι πληρωμές για τόκους (φαινόμενο χιονοστιβάδας) συνέβαλαν στο 58% της αύξησης του χρέους, το σωρευτικό πρωτογενές αποτέλεσμα (πλεονάσματα και ελλείμματα) κατά 32% και οι προσαρμογές αποθέματος – ροών (stock flow adjustments) κατά 10%. Τα βασικά συμπεράσματα που εξάγονται κατόπιν των παραπάνω είναι τα εξής: Πρώτο, το ελληνικό δημόσιο χρέος πριν την κρίση είναι κυρίως κληρονομιά του συσσωρευμένου χρέους κατά την περίοδο 1980-1993. Δεύτερο, το φαινόμενο της χιονοστιβάδας ήταν η κύρια αιτία αυτής της μεταβολής και προκλήθηκε από τα υψηλά επιτόκια σε συνδυασμό με την πτώση της συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής. Τρίτο, παρότι τα δημοσιονομικά ελλείμματα ήταν σημαντικά, δεν αποτέλεσαν την κύρια αιτία για την αύξηση του δημόσιου χρέους. Η καθοριστική συμβολή του φαινόμενου της χιονοστιβάδας, έναντι όλων των άλλων αιτιών, αποτυπώνεται καθαρά στο Διάγραμμα Νο 2 που δημοσιεύουμε.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2

diagram 2

Πηγή: Προκαταρκτικό πόρισμα Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους

 

Αποκαλυπτικό θα αποδειχθεί το προκαταρκτικό πόρισμα της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους και σε ό,τι αφορά τις «υπερβολικές» δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού, που με βάση άλλον διαδεδομένο μύθο του νεοφιλελευθερισμού συνέβαλλαν στην αύξηση του χρέους. Από το 1995 μέχρι το 2009 οι μέσες δαπάνες είναι χαμηλότερες στην Ελλάδα (48%) σε σχέση με την ευρωζώνη των 11 χωρών (48,4%). Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν υψηλότερες πρωτογενείς δαπάνες μόνο στην άμυνα, με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο στο 1,4% όταν στην Ελλάδα ήταν 3%. Αυτές οι επιπλέον δαπάνες συνέβαλαν στην αύξηση του χρέους τουλάχιστον κατά 40 δις. ευρώ. Πρόκειται για ένα ποσό που αφορά συμβόλαια αγοράς πολεμικού εξοπλισμού συχνά άχρηστου, ακατάλληλου ή ανεπαρκούς (αγορά 50 μαχητικών αεροσκαφών F16 το 2000 χωρίς κινητήρες, 3 παλιών υποβρυχίων Τ205 που αγοράστηκαν σε τιμές καινούργιων το 2002, 170 αρμάτων Λέοπαρντ 2 ΗΕΙ χωρίς πυρομαχικά και πολλά άλλα) και συνδέεται με πιέσεις και διαφθορά, ενώ καθώς αυτές οι δαπάνες συνδέονται με την άμυνα της Ευρώπης, δεν θα έπρεπε καν να είχαν πληρωθεί μόνο από την Ελλάδα, αναφέρεται στο πόρισμα. Σύμφωνα με το αξιόπιστο ίδρυμα SIPRI που εξετάζει τις πολεμικές δαπάνες κάθε χώρας, και το οποίο επικαλείται το πόρισμα, η Ελλάδα μεταξύ 1974 και 2009 δαπάνησε σε εξοπλισμούς 32 δις. δολ. (σε τιμές του 1990). Εξ αυτών 15,5 δισ. αφορούσαν συμβόλαια με τις ΗΠΑ, 6,5 δισ. με την Γερμανία και 4,1 δισ. με την Γαλλία. Οι χώρες επομένως που τώρα σφίγγουν την θηλιά γύρω από τον λαιμό της Ελλάδας απαιτώντας νέα μέτρα λιτότητας, είναι αυτές που προκάλεσαν και ωφελήθηκαν τα μέγιστα από την υπερχρέωσή της!

Ποιοί δεν πληρώνουν φόρους;

Το πόρισμα της Επιτροπής Αλήθειας ξεσκεπάζει κι άλλον έναν νεοφιλελεύθερο μύθο: για τους «Έλληνες που δεν πληρώνουν φόρους». Είναι η φορολογική εκδοχή της παγκαλικής ανοησίας «μαζί τα φάγαμε». Οι φόροι και οι κοινωνικές εισφορές που συγκεντρώνονταν μετά το 1999 κινούνταν σε επίπεδα χαμηλότερα ή γύρω στο 34%, όταν στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης ήταν άνω του 40%, αναφέρει το Πόρισμα. Ωστόσο, όλη η διαφορά μεταξύ των δημοσίων εσόδων της Ελλάδας και της ευρωζώνης ερμηνεύεται λόγω του χαμηλού επιπέδου της φορολογίας εισοδήματος και των ανεπαρκών ασφαλιστικών εισφορών των εργοδοτών, τονίζει. Και οι δύο αυτοί παράγοντες συνδέονται με την διαφθορά των φορολογικών μηχανισμών, τις περιορισμένης έκτασης κυρώσεις και τις προβληματικές διαδικασίες για την ανάκτηση απλήρωτων φόρων και εισφορών που στο τέλος του 2009 ανέρχονταν σε 29,4 δις. ευρώ. Είναι γνωστός ο «συνωστισμός» περισσότερων από 110.000 φορολογικών υποθέσεων στα δικαστήρια και το απαράδεκτα χαμηλό ποσοστό του 5% των εισπράξεων απ’ όλες αυτές τις εκκρεμότητες. Το δημόσιο χρέος που αναλήφθηκε για να καλύψει τα κενά της χαμηλής φορολογίας εισοδήματος ανέρχεται στα 88 δις. ευρώ. Το ποσό αυτό συνάγεται από την διαφορά μεταξύ του πραγματικού φόρου εισοδήματος κι εκείνου που θα συγκεντρωνόταν αν εφαρμόζονταν και στην Ελλάδα οι μέσοι συντελεστές της ευρωζώνης. Δεδομένου ωστόσο ότι το 77,5% του πληθυσμού το 2009 που ζούσε από μισθούς και συντάξεις πλήρωνε κανονικά τους φόρους του, εύκολα συμπεραίνεται ότι η συγκεκριμένη μεροληψία ευνοούσε μια μικρή κοινωνική μειοψηφία. Το έλλειμμα στα έσοδα λόγω των χαμηλών πραγματικών κοινωνικών εισφορών των εργοδοτών, κι όχι των εργαζομένων, αντιπροσωπεύει σε όλη την περίοδο που ξεκινάει από το 1980 μέχρι το 2010, περίπου 75 δισ. ευρώ. Στο τέλος μάλιστα αυτής της περιόδου, συνεχείς μειώσεις στη φορολογία εισοδήματος των επιχειρήσεων, από το 40% στο 25%, αύξησαν περαιτέρω το δημοσιονομικό έλλειμμα. Ως αποτέλεσμα, καθώς το 2000 η συμβολή αυτού του φόρου αντιπροσώπευε το 4,1% του ΑΕΠ και το 3% στην ευρωζώνη των 18, μετά το 2005 έφτασε χαμηλότερα απ’ τον μέσο όρο της ευρωζώνης των 18 (2,5%) και το 2012 στο 1,1%.

Τα παραπάνω προέρχονται από το πρώτο κεφάλαιο του πορίσματος. Τα υπόλοιπα όταν δοθεί στη δημοσιότητα…

Διαγραφή χρέους της Ουκρανίας, ανταμοιβή για τις υπηρεσίες της (Πριν, 21/6/2015)

ukrΔεν κράτησε για πολύ η ανακούφιση που πρόσφερε η διαβεβαίωση του Κιέβου, ότι θα εξοφλήσει κανονικά το «κουπόνι» αξίας 75 εκ. δολ. που έληγε στις 21 Ιουνίου από το δάνειο που είχε λάβει από την Ρωσία ύψους 3 δισ. δολ. Κι αυτό όχι γιατί διαλύονται τα σύννεφα πάνω από τον ουρανό της Ουκρανίας περί ενδεχόμενης αποκήρυξης μέρους του χρέους της, αλλά γιατί, αντίθετα, οι ανησυχίες αυτές επιβεβαιώνονται με κάθε επισημότητα κι η αποκήρυξη θα γίνει με την έγκριση αν όχι την καθοδήγηση των διεθνών οργανισμών και των δυτικών κρατών που έχουν αναλάβει την προστασία της Ουκρανίας.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Το δημοσίευμα των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς στις 11 Ιουνίου ήταν χαρακτηριστικό: «Η Ουκρανία μάχεται για την επιβίωσή της ως ανεξάρτητο κράτος. Η πιο άμεση από τις πολυάριθμες προκλήσεις που αντιμετωπίζει είναι να μειώσει τα δις. δολαρίων δανειακών υποχρεώσεων της προς τους ομολογιούχους του ιδιωτικού τομέα. Η επίλυση αυτού του ζητήματος είναι ουσιώδης για να καταφέρει η κυβέρνηση του Κιέβου να αντιμετωπίσει την ρωσική επιθετικότητα στα ανατολικά της χώρας. Δυστυχώς, οι πιστωτές της Ουκρανίας αντιστέκονται σε μια διαγραφή χρέους, μια στάση που είναι απαράδεκτη… Καθώς συμμετέχει σε ένα πόλεμο δι’ αντιπροσώπων με την Ρωσία, το Κίεβο δεν αντέχει να δαπανήσει σχεδόν 5% του ΑΕΠ του για πληρωμές τόκων. Το Κίεβο ζητά 40% κούρεμα επί της αξίας των ομολόγων. Οι πιστωτές, υπό την ηγεσία της επενδυτικής εταιρείας Φράνκλιν Τέμπλετον, αντιστέκονται στο κούρεμα. Οι ομολογιούχοι πρέπει να υποχωρήσουν. Έχουν μια ηθική υποχρέωση να συμφωνήσουν σε μια αναδιάρθρωση που μειώνει το χρέος της Ουκρανίας σε βιώσιμα επίπεδα»! Το άρθρο κλείνει με έναν εκβιασμό: «Αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, η Ουκρανία δικαιούται να αυξήσει την πιθανότητα κήρυξης παύσης πληρωμών στην εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους»!!!

Η έκπληξη για την ευκολία με την οποία η Δύση προκρίνει την διαγραφή μέρους του χρέους της Ουκρανίας μεγαλώνει αν λάβουμε επίσης υπ’ όψη μας ότι το δημόσιο χρέος της χώρας, ήταν 71,2% (93 δισ. δολ.) στο τέλος του 2014, από 40,6% (73 δισ.) έναν χρόνο πριν. Επίπεδο, δηλαδή, χαμηλότερο ακόμη κι από το μέσο όρο της ευρωζώνης (91,9%), ακόμη κι από της Γερμανίας (74,7%)!

Όσο κι αν επιχειρήθηκε να δικαιολογηθεί η μονομερής επί της ουσίας διαγραφή μέρους του δημόσιου χρέους στη βάση της κατάρρευσης των δημόσιων οικονομικών της λόγω του εμφυλίου (18 μονάδες μειώθηκε το ΑΕΠ της το πρώτο τρίμηνο του 2015 σε ετήσια βάση) η πραγματική αιτία πρέπει να αναζητηθεί στην πολύπλευρη στήριξη που παρέχει η Δύση στο φιλοναζιστικό καθεστώς του Κιέβου. Πλευρά αυτής της στήριξης ήταν κι η συμφωνία με το ΔΝΤ ύψους 17,5 δις. δολ., η οποία συνοδεύτηκε από 7,5 δις. δολ. επιπλέον διμερή βοήθεια, κάτι σαν επιβράβευση του νέου καθεστώτος.

Στο υπόβαθρο αυτής της στήριξης βρίσκεται ο ρόλος προμαχώνα που έχει ανατεθεί στην Ουκρανία εκ μέρους των ΗΠΑ και της ΕΕ στο πλαίσιο της κλιμακούμενης σύγκρουσης τους με την Μόσχα. Έτσι, αυτές ακριβώς οι χώρες που σε πλείστες άλλες περιπτώσεις επικαλούνται τον «ηθικό κίνδυνο» που θα προκαλούσε μια αθέτηση χρέους ή προβάλλουν την ηθική υποχρέωση της αποπληρωμής των δημοσίων (κι όχι φυσικά των ιδιωτικών) χρεών, στην προκειμένη περίπτωση, όπως ακριβώς είχε συμβεί και με το Ιράκ πολύ πρόσφατα, αποδέχονται την διαγραφή του, ανταμείβοντας το νέο καθεστώς…