Home » 2014 » August

Monthly Archives: August 2014

Ο τουρισμός θα μας σώσει; (Unfollow, Ιούλιος 2014)

h-swimming-poolΣε εργασιακές σχέσεις δουλοπαροικίας με εισαγόμενο ανειδίκευτο προσωπικό χτίζεται το τουριστικό θαύμα που επαινεί ο Σαμαράς

Τα ξενοδοχεία της Αθήνας θεωρούνται τα λιγότερο ευάλωτα απέναντι στις πιέσεις των τουρ οπερέιτορ για μείωση των τιμών. Το γεγονός ότι η λειτουργία τους δεν είναι εποχιακή κι ότι μεγάλο μέρος των κρατήσεων γίνεται μέσω ίντερνετ από τους ίδιους τους πελάτες, δημιουργούν πολλές δικλείδες ασφαλείας στους ξενοδόχους ώστε να αποφεύγουν τον θανάσιμο εναγκαλισμό των τουρ οπερέιτορ. «Σε πρακτικό επίπεδο όσο περνούν τα χρόνια τόσο πιο δύσκολο είναι να πεις όχι», εκμυστηρεύονται επαγγελματίες που ξέρουν την αγορά. Κι αυτό μάλιστα ισχύει ακόμη και για τα ξενοδοχεία της Αθήνας, όχι μόνο των νησιών. «Μεγάλο ξενοδοχείο στο Καβούρι πέρυσι, με τιμές απλησίαστες για τους Έλληνες, αποδέχθηκε πρόταση ρώσικου οργανισμού για μια μαζική κράτηση που είναι πολύ αμφίβολο αν κατάφερε να βγάλει τα έξοδα για το πλύσιμο των σεντονιών», δηλώνει στο Unfollow επαγγελματίας του τουρισμού, με αντικείμενο πωλήσεις σε ξένες αγορές.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Πρόκειται για λεπτομέρειες που αμφισβητούν ευθέως τις μεγάλες προσδοκίες που δημιουργεί η κυβέρνηση από την αναμενόμενη αύξηση των τουριστών που θα επισκεφθούν την χώρα φέτος το καλοκαίρι. Το 2013 οι επισκέπτες έφτασαν τα 20,1 εκ. άτομα, από 16,95 το 2012 (αύξηση κατά 18,7%). Οι εισπράξεις δεν αυξήθηκαν με τον ίδιο ρυθμό, χωρίς ωστόσο να υπολείπονται σημαντικά. Από 10,44 δισ. ευρώ το 2012 πέρυσι έφτασαν τα 12,15 δισ. ευρώ, σημειώθηκε δηλαδή αύξηση 16,4% (όλα τα στοιχεία προέρχονται από Δελτίο Τύπου της Τράπεζας της Ελλάδας, της 29ης Απριλίου 2014). Τα στοιχεία που υπάρχουν μέχρι στιγμής προεξοφλούν ότι το 2014 θα αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των τουριστών. Συγκεκριμένα, το πρώτο πεντάμηνο του 2014 οι αφίξεις στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά 34,4% σε σχέση με την ίδια χρονική περίοδο του 2013, ενώ στην Θεσσαλονίκη αυξήθηκαν κατά 15,2%.
Σε αυτό το φόντο, ακόμη μάλιστα κι αν εξαντλήσουμε την γενναιοψυχία μας και προσπεράσουμε την εξ ίσου σίγουρη πρόβλεψη ότι φέτος όπως και πέρυσι οι 3 στους 4 κατοίκους της Ελλάδας δεν θα κάνουν διακοπές λόγω φτώχειας, πρέπει να απαντηθεί ποιά θα είναι τα οφέλη από την προβλεπόμενη αύξηση των τουριστών; Δικαιούμαστε με άλλα λόγια να μοιραστούμε την αισιοδοξία του Σαμαρά και να ελπίσουμε ότι τα έσοδα που θα εισρεύσουν θα διαχυθούν στην κοινωνία, αυξάνοντας το εισόδημα αν όχι όλων των κατοίκων τουλάχιστον όσων ασχολούνται με άμεσο και έμμεσο τρόπο στην αποκαλούμενη και βαριά βιομηχανία της Ελλάδας; Η σημασία του τουρισμού στην ελληνική οικονομία υπογραμμίστηκε σε έκθεση του ΙΟΒΕ (Σεπτέμβριος 2012) όπου αναφερόταν ότι η συνολική επίδραση του ανέρχεται στο 15,1% του ΑΕΠ, η συμβολή του στην έμμεση φορολογία (1,4 δισ. ευρώ) ανέρχεται στο 5% των συνολικών εσόδων ενώ η άμεση και έμμεση απασχόληση στον κλάδο το 2010 ανερχόταν σε 446.000 άτομα (9% των απασχολουμένων).

Τουρισμός, η εθνική μας …παρακμή

Το σημαντικό ειδικό βάρος του τουριστικού κλάδου στην ελληνική οικονομία, με διεθνείς συγκρίσεις, φαίνεται αν δούμε ότι οι τουριστικές εισπράξεις (οι δαπάνες δηλαδή των ξένων τουριστών κατά την επίσκεψή τους) ανέρχονται στο 5% του ΑΕΠ στην Ελλάδα, ενώ σε χώρες όπως η Γαλλία κι η Ιταλία φτάνουν το 2%, στην Τουρκία το 3%, ενώ ακόμη και στις συγκρίσιμες Ισπανία και Πορτογαλία ανέρχονται στο 4% του ΑΕΠ. Είναι αναγκαίο να ειπωθεί πως κάθε άλλο παρά προτέρημα αποτελεί για μια χώρα η εξάρτησή της από τον τουρισμό. Οι αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον από τις σχετικές επενδύσεις (ακόμη και πριν τον οδοστρωτήρα του fast-track ή του πρόσφατου νόμου για τον αιγιαλό), ο εποχιακός χαρακτήρας της δραστηριότητας που επιτείνει την οικονομική αστάθεια κι οι χαμηλής ειδίκευσης εργασίες, όπου εγγενώς ανθεί η εποχιακή απασχόληση κι οι χαμηλοί μισθοί μετατρέπουν τον τουρισμό σε μια επιλογή για τους απόβλητους του διεθνούς καταμερισμού εργασίας. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα, όπου η διαδικασία αποβιομηχάνισης των τελευταίων, Μνημονιακών ετών έχει αυξήσει την σημασία του τουρισμού, μετατρέποντας τη χώρα μας σε γκαρσόνι της ΕΕ. Γι’ αυτό το σχέδιο επί της ουσίας καμαρώνει ο Σαμαράς… Αξίζει όμως να δούμε τι πρακτικά σημαίνει η άνοδος του αριθμού των ξένων επισκεπτών για ένα μεγάλο τμήμα της Ελλάδας που είτε κατοικεί γεωγραφικά κοντά σε τουριστικές περιοχές, είτε περιμένει να ζήσει από τα τουριστικά επαγγέλματα.
Αρχικά πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι η άνοδος του αριθμού των ξένων τουριστών στην Ελλάδα από το 2010 μέχρι το 2013 κατά 34% (από 15 εκ. σε 21,1 εκ. τουρίστες) οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στην πολιτική αναστάτωση που κυριάρχησε στις γειτονικές χώρες λόγω της αραβικής άνοιξης στη Βόρεια Αφρική, του πολέμου στη Συρία και των συγκρούσεων στην Τουρκία. Η Ελλάδα δηλαδή κέρδισε ως τουριστικός προορισμός έλκοντας τουρίστες που ακύρωναν τις επισκέψεις τους στις γειτονικές χώρες. Επ’ ουδενί επομένως δεν αποτελεί η άνοδος του τουρισμού ψήφο εμπιστοσύνης των αγορών στην Ελλάδα ή ένδειξη ανάκαμψης του οικονομικού κλίματος.
Η ειδυλλιακή εικόνα που καλλιεργεί η κυβέρνηση από την άνοδο του τουρισμού θολώνει αν εξετάσουμε σε βάθος την συμβολή της κρουαζιέρας. Από το 2012 ως το 2013 παρότι οι σχετικοί ταξιδιώτες αυξήθηκαν κατά 53% (από 1,43 εκ. σε 2,19 εκ.) τα σχετικά έσοδα αυξήθηκαν μόνο κατά 6,6% (από 417,6 εκ. σε 445,2 εκ.) κι αυτά φυσικά θα αφορούν τέλη ελλιμενισμού. Καμία δηλαδή διάχυση στις τοπικές κοινωνίες του τουριστικού συναλλάγματος, κανένα πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα. Οι επισκέπτες από τα κρουαζιερόπλοια, που αυξάνονται με εκθετικό ρυθμό είναι γνωστό (κι αντικείμενο χλευασμού στα νησιά) πως δεν καταναλώνουν ούτε 1 ευρώ τις λίγες ώρες που επισκέπτονται μια πόλη. Ακόμη και το μπουκαλάκι του νερού το κουβαλάνε μαζί τους από το πλοίο. Ο τουρισμός της κρουαζιέρας είναι το αποκορύφωμα του τουρισμού all inclusive που μπορεί να δίνει επιπλέον δυνατότητες διακοπών στα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ραγδαία, ωστόσο για τους τόπους άφιξης είναι εντελώς αδιάφορος, μια και δεν δημιουργεί κανένα όφελος στις τοπικές κοινωνίες. Όλα τα χρήματα μένουν στο ξενοδοχειακό συγκρότημα, που συχνά ανήκει σε πολυεθνική αλυσίδα.
Οι οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις των τελευταίων τεσσάρων ετών συνέβαλαν ωστόσο στην άνοδο του τουρισμού, για ένα λόγο όμως που μόνο τιμή δεν περιποιεί: Επειδή η Ελλάδα απέκτησε τριτοκοσμικά μεροκάματα, επειδή το εργατικό δίκαιο που ποτέ δεν είχε και τις καλύτερες σχέσεις με την βιομηχανία του τουρισμού στην πράξη καταργήθηκε πλήρως κι έτσι η Ελλάδα μετατράπηκε σε ευρωπαϊκή μπανανία. Δηλαδή, τουριστικός προορισμός που με το πέρασμα του χρόνου όλο και περισσότερο ομοιάζει με τις χώρες της νοτιο-ανατολικής Ασίας, όπου οι ντόπιοι εργάζονται σαν σκλάβοι, υπηρετώντας μια τουριστική βιομηχανία χτισμένη πάνω στην απόγνωση του πληθυσμού και την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος .

Προσλήψεις μέσω off-shore!

«Πέρυσι το καλοκαίρι βρεθήκαμε ενώπιον μιας κατάστασης που δεν μας είχε ξανατύχει. Παρότι τα μηνύματα περιέγραφαν πληρότητα ακόμη και 130% δεκάδες εργαζόμενοι που περίμεναν να ξαναπροσληφθούν σε ξενοδοχεία που δούλευαν επί χρόνια δεν είχαν καμιά ειδοποίηση», λέει στο Unfollow ο Σωκράτης Βαρδάκης, πρόεδρος στο Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου. «Μας πήρε δύο μήνες να εξιχνιάσουμε το μεγάλο κόλπο των ξενοδόχων. Οι προσλήψεις γίνονταν μέσω δύο off-shore που είχαν στήσει με έδρα την Ελβετία και την Κύπρο κι έτσι απέφευγαν να τους ασφαλίζουν, ισχυριζόμενοι ότι ήταν ασφαλισμένοι στην χώρα – έδρα της off-shore, βάσει διακρατικής συμφωνίας που δίνει αυτή την δυνατότητα. Εμείς διερευνήσαμε και είδαμε πως δεν είχαν καμία κοινωνική ασφάλιση. Μάλιστα το προσωπικό αυτό δεν προέρχεται μόνο από χώρες της ανατολικής Ευρώπης, Βουλγαρία και Αλβανία, αλλά όλο και συχνότερα κι από την Δυτική Ευρώπη. Οι εργασιακές συνθήκες θυμίζουν γαλέρα. Για πρώτη φορά δεν έχει υπογραφεί καμία τοπική σύμβαση εργασίας, αντίθετα με ό,τι συνέβαινε άλλα χρόνια. Το αποτέλεσμα είναι να ανθούν οι ατομικές συμβάσεις εργασίας κι όλο και περισσότεροι να δουλεύουν για 600 ευρώ. Η εργοδοτική αυθαιρεσία δεν θα οργίαζε», συνεχίζει ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου «αν υπήρχαν ελεγκτικοί μηχανισμοί. Πλέον όμως η επιθεώρηση εργασίας του νομού Λασιθίου έχει 1 εργαζόμενο, όταν πριν 3 χρόνια είχε 3. Η υποβάθμισή της έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο ώστε εκλιπαρούσε την αποκεντρωμένη διοίκηση Κρήτης να της χορηγήσει αυτοκίνητο για να μπορεί να κάνει ελέγχους. Κι όταν η αποκεντρωμένη διοίκηση αποδέχθηκε το αίτημά της, ενημέρωσε ταυτόχρονα τον επιθεωρητή ότι δεν μπορούσε να του καλύψει το κόστος των καυσίμων γιατί είχε κλείσει ο προϋπολογισμός. Και τότε ανέλαβε το κόστος των καυσίμων το σωματείο των Ξενοδοχοϋπαλλήλων»!

Κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα, με ευλογία Σαμαρά και Τρόικας

«Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν χάθει σημαντικές κατακτήσεις: από προσαυξήσεις και ρεπό μέχρι ακόμη κι η κοινωνική ασφάλιση» λέει στο Unfollow ο Παναγιώτης Προύτζος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Επισιτισμού Τουρισμού. Σε τουριστικούς προορισμούς όπως η Κρήτη και η Ρόδος το φαινόμενο έχει πάρει την μορφή χιονοστιβάδας. Το μέσο που αξιοποιούν οι ξενοδόχοι είναι ο θεσμός της μαθητείας. Βάσει όμως μια κοινής υπουργικής απόφασης οι μαθητευόμενοι δεν μπορούν να ξεπερνούν το 17% του προσωπικού. Εμείς όμως έχουμε διαπιστώσει, με αφορμή προσωπικές μας επισκέψεις, να υπάρχουν ξενοδοχεία στις Κυκλάδες με 1 γενικό διευθυντή κι όλο το υπόλοιπο προσωπικό να είναι μαθητευόμενοι. Η εργοδοσία», συνεχίζει ο πρόεδρος της ομοσπονδίας εργαζομένων «αξιοποιεί την αθρόα είσοδο ανειδίκευτων από την Ανατολική Ευρώπη (Λετονία, Λιθουανία, Τσεχία και άλλες χώρες) τους οποίους βαφτίζει μαθητευόμενους. Οι δε σχολές από τις οποίες υποτίθεται ότι προέρχονται είναι δουλεμπορικά γραφεία. Η εργοδοσία επίσης αξιοποιεί τα voucher του ΟΑΕΔ, με αποτέλεσμα να μην πληρώνει από την τσέπη της ούτε 1 ευρώ κι ο εργαζόμενος να παίρνει 400-500 ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι να διώχνονται από το επάγγελμα όλοι οι μεγάλοι σε ηλικία εργαζόμενοι. Επίσης τα ασφαλιστικά ταμεία διαλύονται, χάνοντας εκατομμύρια κάθε χρόνο από εισφορές. Καταλαβαίνουμε έτσι ότι η κυβέρνηση και η Τρόικα ενθαρρύνουν την κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα. Τέλος, πρέπει να πούμε ότι όλα αυτά λεφτά καταλήγουν στην τσέπη των ξενοδόχων. Φέτος έχουν αυξήσει σημαντικά τις τιμές, οπότε οι εκβιασμοί των τουρ οπερέιτορ δεν τους αφήνουν χωρίς κέρδος, όπως μπορεί να συνέβαινε στο παρελθόν».
Με βάση λοιπόν την διαμορφωμένη πραγματικότητα η συμβολή του τουρισμού στην οικονομία κάθε άλλο παρά θετική μπορεί να χαρακτηρισθεί. Το κεφάλαιο έχει καταφέρει να διαμορφώσει το ιδανικότερο πλαίσιο εργασίας: όπως συμβαίνει στα καράβια και την οικοδομή, δεν υπάρχει καμία σταθερότητα, καμία μονιμότητα. Κι αν αυτό συνέβαινε ανέκαθεν, από το 2010 και μετά η αντιλαϊκά λαίλαπα των Μνημονίων κατάφερε να εξαφανίσει ακόμη και τον εργατικό μισθό μαζί με την κοινωνική ασφάλιση στον τουρισμό. Υπ’ αυτό το πρίσμα ο Σαμαράς έχει κάθε λόγο να προβάλει τον τουρισμό ως επίτευγμα της πολιτικής του, μια κι ως κλάδος έρχεται να διαβρώσει τις εργατικές κατακτήσεις, να τραβήξει προς τα κάτω το επίπεδο ζωής των εργαζομένων. Αυτό που δεν λέει οι Σαμαράς είναι πως το κατόρθωμά του, η ανάπτυξη του τουρισμού, σαν μικρογραφία του μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης που οραματίζεται για όλη την Ελλάδα, συντελείται πάνω στην εξαθλίωση εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων.
Εν ολίγοις, τι μπορούμε να περιμένουμε από έναν κλάδο επιχειρηματιών που ακόμη κι όταν οι δουλειές του πάνε περίφημα και διπλασιάζει τις τιμές του επιλέγει σε μια χώρα με 27% ανεργία να εισάγει εργαζόμενους μέσω δουλεμπορικών εταιρειών μόνο και μόνο για να τους πληρώνει με λίγα κατοστάρικα;

Ελλάδα: κι όμως χειρότερα από την Αργεντινή! (Επίκαιρα 7-13 Αυγούστου 2014)

argentina-vulture-protest-largeΤο ερώτημα που απαντήθηκε με τον πιο ευχάριστο τρόπο στις 30 Ιουλίου είναι αν μία κυρίαρχη χώρα μπορεί να γυρίσει την πλάτη της στα κερδοσκοπικά κεφάλαια και να αρνηθεί να τα πληρώσει. Το μάθημα που έδωσε η Αργεντινή είναι πως ένα κυρίαρχο κράτος διατηρεί το δικαίωμα να αρνηθεί την αποπληρωμή ομολόγων που κατέχουν τα κερδοσκοπικά κεφάλαια!

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Η απόφαση της προέδρου της Αργεντινής, Κριστίνας Κίρχνερ, μπορούσε εύκολα να προβλεφθεί από τις 16 Ιουνίου κιόλας όταν η αμερικανική δικαιοσύνη, διά του δικαστή Τόμας Γκριέζα, προχώρησε σε μια απόφαση που τίναζε στον αέρα κάθε κοινώς και επισήμως αποδεκτή διαδικασία αναδιάρθρωσης δημοσίου χρέους. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας μια αναδιάρθρωση δημοσίου χρέους, που ακολουθεί την αδυναμία μιας χώρας να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της, θεωρείται περατωθείσα από τη στιγμή που η συντριπτική πλειοψηφία των κατόχων ομολόγων αποδεχθεί τους νέους όρους που συμφωνούνται από κοινού και μπορούν να περιλαμβάνουν από μείωση της ονομαστικής τιμής (κούρεμα) μέχρι επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής, κ.α. Ό,τι ακριβώς δηλαδή συνέβη στην Ελλάδα το 2012 με το PSI που συμφωνήθηκε με πρωθυπουργό τον δοτό Λουκά Παπαδήμο και υπουργό Οικονομικών τον Βαγγέλη Βενιζέλο κι ό,τι επίσης συμφωνήθηκε, μεταξύ πολλών άλλων περιπτώσεων διεθνώς, με την Αργεντινή το 2010 όταν οριστικοποιήθηκε η ανταλλαγή ομολόγων που επιχείρησε να κανονικοποιήσει την παύση πληρωμών στην οποία προχώρησε το Μπουένος Άιρες τον Δεκέμβριο του 2001 μετά από μια λαϊκή εξέγερση που ζητούσε να σταματήσει να εξυπηρετείται το δημόσιο χρέος που είχε οδηγήσει την ανεργία και την φτώχεια σε πρωτόγνωρα ύψη. Συγκρίνοντας μάλιστα την Ελλάδα και την Αργεντινή, δεν μπορούμε να μην υπογραμμίσουμε ότι η αθέτηση πληρωμών στην οποία προχώρησε η Ελλάδα το 2012 ήταν πολύ μεγαλύτερης αξίας από αυτή της Αργεντινής. Όσες τσιρίδες κι αν βάζει ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Σπύρος Γεωργιάδης, σαρώνοντας τις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές συχνότητες οριζοντίως και καθέτως, τα 105 δισ. ευρώ του 2012 είναι περισσότερα από τα 100 δισ. δολ. του 2001. Κατά συνέπεια, για όσους επιλέγουν τις συγκρίσεις και αξιολογούν το γόητρο κάθε χώρας σε συνάρτηση με την υπακοή που δείχνει στους πιστωτές της, η Ελλάδα είναι μεγαλύτερος μπαταχτσής από την Αργεντινή. Το φέσι που φόρεσε στις αγορές είναι μεγαλύτερο. Απρόσμενος μάρτυρας η τελευταία έκθεση της Blackrock που χαρακτήριζε την πειθήνια Ελλάδα πιο επιρρεπή σε κίνδυνο χρεοκοπίας απ’ ότι την ατίθαση Αργεντινή!

Παύση πληρωμών σε κερδοσκόπους

Η διαφορά της Αργεντινής με την Ελλάδα είναι ότι η χώρα που γέννησε τον Τσε αρνήθηκε να πληρώσει εκείνους τους κατόχους των ομολόγων (9% επί του συνόλου) που δεν δέχθηκαν να μπουν στην αναδιάρθρωση. Αντίθετα με ό,τι έκανε η Ελλάδα το 2012 όταν ανέλαβε με κάθε προθυμία να πληρώσει 6 δις ευρώ, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα των κερδοσκόπων να μην συμμετάσχουν στην αναδιάρθρωση. Η Αργεντινή δηλαδή αυτή τη στιγμή στιγματίζεται διεθνώς επειδή αντί να κλείσει 100-200 σχολεία, δεκάδες πανεπιστημιακά τμήματα και να απολύσει μερικές χιλιάδες γιατρούς και καθηγητές όπως έκανε χωρίς δεύτερη σκέψη ο Σαμαράς έτσι ώστε να βρει τα χρήματα που ζητούν οι κερδοσκόποι, τους είπε απλώς να κόψουν το λαιμό τους…

Η αμερικάνικη δικαιοσύνη, στέλνοντας μήνυμα στη διεθνή μαφία που θησαυρίζει από τις αγοραπωλησίες κρατικών ομολόγων ότι μπορεί να συνεχίζει να επιβάλλει το αμερικάνικο δίκαιο σε ομολογιακές εκδόσεις κρατών περιορισμένης κυριαρχίας όπως η Ελλάδα, προχώρησε σε μια εξωφρενική απόφαση, μνημείο μεροληψίας. Στις 16 Ιουνίου, αποφάσισε (σε ερμηνεία της ρήτρας pari passu) ότι δεν μπορεί να ολοκληρωθεί καμία πληρωμή σε κατόχους «κουρεμένων» ομολόγων από την κυβέρνηση της Αργεντινής αν ταυτοχρόνως δεν αποπληρωθούν κι οι κερδοσκόποι που αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην αναδιάρθρωση. Το αποτέλεσμα ήταν ποσό αξίας 539 εκ. δολαρίων που είχε ήδη καταθέσει το αργεντίνικο δημόσιο στην τράπεζα New York Mellon να μην μπορεί να μεταβιβαστεί στους («κουρεμένους») ομολογιούχους, αν δεν εξοφλούταν το Elliott Management που ζητούσε 1,6 δις. δολάρια! Έτσι ο δικαστής Τόμας Γκριέζα μετέτρεψε τους ομολογιούχους σε ασπίδα προστασίας της πιο άγριας κερδοσκοπίας, που μιλώντας για το κεφάλαιο Elliott Management είναι από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες των Ρεπουμπλικάνων. Ο λόγο τους δηλαδή εισακούεται σε όλους τους αρμούς της αμερικάνικης εξουσίας. Η απόφαση της αμερικάνικης δικαιοσύνης, που με αυτό τον τρόπο θωράκισε την πρωτοκαθεδρία της Νέας Υόρκης στον ανταγωνισμό των χρηματοπιστωτικών κέντρων, τίναξε στον αέρα το διεθνές δίκαιο για έναν επιπλέον λόγο: Επειδή στα κουρεμένα ομόλογα υπήρχε η ρήτρα «δικαιωμάτων επί μελλοντικών προσφορών» (RUFO, rights upon future offers) που επιβάλλει στο Μπουένος Άιρες πως αν σε οποιονδήποτε κάτοχο ομολόγων προσφέρει καλύτερους όρους, σε σχέση με τα κουρεμένα, τότε αυτόματα αυτοί οι όροι ισχύουν και για τα κουρεμένα. Οπότε η αναδιάρθρωση ακυρώνεται! Το κόστος από την πιθανή ενεργοποίηση αυτής της ρήτρας θα σήμαινε ότι η Αργεντινή όφειλε να καταβάλλει από 120 έως 500 δις. δολάρια επιπλέον. Ενδεχόμενο αδύνατο…

Δυσφορία για τις ΗΠΑ

Για όλους τους παραπάνω λόγους ο αμερικάνος νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς χαρακτήρισε την απόφαση βόμβα, ενώ ακόμη και αντιπρόσωποι του ΔΝΤ που συνεχίζουν να θεωρούν την Αργεντινή «κόκκινο πανί» (παρότι αποπλήρωσε όλα τα δάνεια στον μισητό οργανισμό μέχρι το 2006) δεν έκρυψαν την δυσφορία τους για την απόφαση της αμερικάνικης δικαιοσύνης καθώς τινάζει στον αέρα τους μοναδικούς κοινά αποδεκτούς μηχανισμούς αναδιάρθρωσης δημόσιων χρεών. Σε αυτό το φόντο η επίδειξη δύναμη που έκανε η Αργεντινή (η οποία εξ αρχής χαρακτήρισε πολιτική την αντιπαράθεση) αρνούμενη ακόμη και να συζητήσει συμβιβαστικές λύσεις με τους κερδοσκόπους πριν της επιβληθεί από το δικαστήριο, συγκέντρωσε τον σεβασμό δεκάδων κρατών και προσωπικοτήτων απ’ όλο τον κόσμο που σε μία αντιπαράθεση μεταξύ κυρίαρχων κρατών από την μια και συναδέλφων του Σόρος από την άλλη, έκαναν την προφανή επιλογή.

Η επόμενη μέρα για την Αργεντινή δεν είναι τόσο ζοφερή όσο την παρουσιάζουν ΜΜΕ και πολιτικοί – απολογητές του Μνημονίου. Το Μπουένος Άιρες έγκαιρα σύναψε συμφωνία με το Πεκίνο που μεταξύ άλλων (εκσυγχρονισμός σιδηροδρομικού δικτύου, κατασκευή δύο υδροηλεκτρικών εργοστασίων, κ.α.) περιελάμβανε και συμβόλαιο ανταλλαγής νομισμάτων, ύψους 11 δις. δολ., ώστε να ενισχύσει τα συναλλαγματικά του αποθέματα για να μπορεί να χρηματοδοτεί τις εισαγωγές του. Έτσι, φαίνεται πως το πέπλο προστασίας που άπλωσε ο Λευκός Οίκος στα «αρπακτικά κεφάλαια», όπως πρόσφατα οι κυρώσεις στις ρωσικές εταιρείες και τα πρόστιμα στις ευρωπαϊκές τράπεζες, εντείνουν τον διχασμό της παγκόσμιας οικονομίας σε δύο αντιμαχόμενα μπλοκ: ΗΠΑ και ΕΕ από την μια και Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική από την άλλη.

Για ομολογιούχους και ασφαλιστικά ταμεία σιωπή!

Εκπρόσωποι και στελέχη της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ που ξέχασαν ότι και η Ελλάδα είχε τεθεί σε καθεστώς επιλεκτικής χρεοκοπίας (selective default) το 2012, όπως ακριβώς κι η Αργεντινή τώρα από την Standard & Poors, επιχειρώντας να δικαιολογήσουν την υποτέλεια και την γερμανοδουλεία τους ξεχείλιζαν από υποκρισία, όταν επιτίθονταν στην Αργεντινή, παίρνοντας το μέρος των συναδέλφων του Σόρος. Αν θέλουν να είναι συνεπείς κατά την υπεράσπιση των δικαιωμάτων εκείνων των ομολογιούχων που δεν εντάχθηκαν στην αναδιάρθρωση, οφείλουν έστω και τώρα να αναγνωρίσουν το ίδιο δικαίωμα στα ασφαλιστικά ταμεία που έχασαν 14 δις. ευρώ από την ανταλλαγή των ομολόγων του 2012 όπως και στα φυσικά πρόσωπα, στους οποίους άλλωστε προεκλογικά τόσο η ΝΔ όσο και το ΠΑΣΟΚ υπόσχονταν να διορθώσουν την αδικία. Κάτι που ποτέ δεν έκαναν, την ίδια στιγμή που πληρώνουν μέχρι τελευταίο ευρώ τους κερδοσκόπους που επένδυσαν στα ελληνικά ομόλογα και αρνήθηκαν να πάρουν μέρος στην αναδιάρθρωση, έχοντας λάβει μέχρι στιγμής 3 δισ. ευρώ. Γιατί έστω και τώρα ΝΔ και ΠΑΣΟΚ να μην δώσουν μια νέα ώθηση στο …success story τους επιστρέφοντας στους ομολογιούχους και τα ασφαλιστικά ταμεία τα ποσά που έχασαν το 2012;

Σαμαράς και Βενιζέλος που θεωρούν τις απώλειες του PSI περασμένα – ξεχασμένα μπορούν να συνεχίσουν να υπερασπίζονται τα συμφέροντα της κερδοσκοπίας εντός κι εκτός Ελλάδας, βυσσοδομώντας κατά της Αργεντινής που μετά την παύση πληρωμών του 2001 ποτέ δεν γνώρισε την ανεργία, την φτώχεια και την ύφεση της Ελλάδας. Μόνο που η άλλη όψη αυτής της επιλογής τους είναι οι αυτοκτονίες ομολογιούχων, η διάλυση του ασφαλιστικού συστήματος, η εκτόξευση της φτώχειας και της ανεργίας σε δυσθεώρητα ύψη και η μετατροπή της Ελλάδας σε αποικία των πιστωτών.

Διεθνές συνέδριο για την συντακτική εξουσία! (Επίκαιρα 31/7-6/8/2014)

BcnΤις ιδιότητες της καταλανής Τερέσα Φορκάδες δεν τις συναντάς πολύ συχνά, τουλάχιστον μαζί: Μοναχή και γιατρός, με σημαντική αρθρογραφία στην φεμινιστική θεολογία και σε θέματα δημόσιας υγείας (επικρίνοντας σφοδρά την φαρμακευτική βιομηχανία) το τελευταίο χρονικό διάστημα έχει εισέλθει στην πολιτική δράση διεκδικώντας πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση του αιτήματος της συντακτικής εξουσίας. Θέμα που στον ισπανόφωνο, μετα-νεοφιλελεύθερο κόσμο έχει αναδειχθεί σε αιτία οξύτατων πολιτικών και θεωρητικών αντιπαραθέσεων.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ: ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η συντακτική εξουσία μπορεί να περιγραφεί ως «η δύναμη εκείνη που είναι σε θέση να συντάσσει κράτη, να μεταβάλλει την μορφή τους και να εγκαθιδρύει ή να μεταβάλλει πολιτεύματα. Έργο της είναι είτε η σύνταξη ενός νέου κράτους ή η αλλαγή της μορφής του είτε η μεταβολή ενός πολιτεύματος είτε ακόμη γενικότερα η εγκαθίδρυση μιας νέας συνταγματικής τάξης διαρρηγνύοντας την τυπική συνέχεια με την παλαιά» (Αντώνης Μανιτάκης, Τι είναι σύνταγμα, εκδ. Σαββάλας, 2007). Το αίτημα της συντακτικής εξουσίας στην Καταλονία, και σε μικρότερο βαθμό στην υπόλοιπη Ισπανία, αποτελεί θέμα δημόσιας και έντονης συζήτησης διαπερνώντας όλο το πολιτικό φάσμα: από την πιο βαθιά συντήρηση μέχρι την αντικαπιταλιστική Αριστερά.

Για την προαγωγή του αιτήματος της συντακτικής εξουσίας, διοργανώθηκε στην Βαρκελώνη το Σαββατοκύριακο 19 και 20 Ιουλίου διεθνές συνέδριο, με καλεσμένους επιστήμονες και κοινωνικούς αγωνιστές από Ισημερινό, Χιλή, ΗΠΑ, Ισλανδία, Γαλλία, Τουρκία, Τυνησία, Ελλάδα και άλλες χώρες (Εδώ το πρόγραμμα του συνεδρίου). Περιττό να ειπωθεί ότι το αίτημα της συντακτικής εξουσίας δεν τίθεται το ίδιο επιτακτικά σε όλες τις χώρες όπως στην Ισπανία που το σύνταγμα του 1978 ήταν εν πολλοίς προϊόν συμβιβασμού και όχι ρήξης με τον Φρανκισμό. Αντίθετα για παράδειγμα με ό,τι συνέβη στην Πορτογαλία όπου το Σύνταγμα του 1976 είναι γνήσιο παιδί της Επανάστασης των Γαρυφάλλων και γράφτηκε υπό τους ήχους του Grandola Vila Morena, που τραγούδαγαν οι επαναστάτες. Παράδοση που επιβιώνει ακόμη και σήμερα στις αλλεπάλληλες αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου με τις οποίες χαρακτηρίζει αντισυνταγματικά τα μέτρα λιτότητας της πορτογαλικής κυβέρνησης.

Στα βήματα της Βενεζουέλας

Η ίδια η έκκληση για το διεθνές συνέδριο (5ο στη σειρά) που υπέγραφε η Τερέσα Φορκάδες δεν έμενε μόνο στο αίτημα της συντακτικής εξουσίας, αλλά αναφερόταν και στο περιεχόμενο που θα έχει η επαγγελλόμενη νέα συνταγματική τάξη. Μεταξύ πολλών άλλων ιδιαίτερα ριζοσπαστικών μέτρων πρόβαλε για παράδειγμα την μείωση των ωρών εργασίας, την απαγόρευση των απολύσεων, την έξοδο από το ΝΑΤΟ, κ.α. Στην εισαγωγική ομιλία της η Τερέσα Φορκάδες δεν έκρυψε και την επιρροή που άσκησαν στην διαμόρφωση του συγκεκριμένου αιτήματος οι παρόμοιες διαδικασίες που τέθηκαν σε κίνηση στην Λατινική Αμερική. «Η λαϊκή κυριαρχία ήδη αναγνωρίζεται από τα πρώτα συντάγματα αλλά έπρεπε να περιμένουμε μέχρι τον 21ο αιώνα για να δούμε να αναγνωρίζεται σε ορισμένα συντάγματα το δικαίωμα του λαού να καλεί σε συντακτική συνέλευση χωρίς να πρέπει να περιμένει το “τυπωθήτω” της κυβέρνησης, της βουλής ή του δήμου. Στο σύνταγμα της Βενεζουέλας του 1999 η συμφωνία του 15% των εκλογέων είναι αρκετή για να συγκληθεί Συντακτική Συνέλευση, με το σύνταγμα του Ισημερινού το 2008 αρκεί ένα 12%, με το σύνταγμα της Βολιβίας του 2009 αρκεί το 20%». Για να ξεπεραστεί το σημερινό αδιέξοδο όπου το σύνταγμα στην πράξη αποκλείει την συντακτική εξουσία η Τερέσα Φορκάδες καλεί στην δημιουργία ενός ψηφοδελτίου για τις επόμενες εκλογές, στο οποίο η ίδια δεν θα συμμετέχει όπως έχει ξεκαθαρίσει, και ως κεντρική του αίτημα θα έχει «μια συντακτική συνέλευση που θα καθορίσει το νέο κράτος και το κοινωνικοπολιτικό οργανωτικό μοντέλο που θέλουμε».

inscripcio

 Η σημαντική επιρροή που ανέκαθεν ασκούσαν στην Ισπανία οι ιδέες που ανθούσαν στην Λατινική Αμερική είναι μία από τις αιτίες που το αίτημα της συντακτικής εξουσίας και συνέλευσης βρίσκεται στην καρδιά των πολιτικών αντιπαραθέσεων στην μεγαλύτερη χώρα της Ιβηρικής. Δεν είναι όμως η σημαντικότερη. Ειδικότερα μεταξύ των 7,5 εκ. Καταλανών, η συζήτηση κερδίζει έδαφος γιατί συνοδεύει τις διαδικασίες ανεξαρτητοποίησης από την Ισπανία που είναι σε εξέλιξη. Η απόφαση της κυβέρνησης του δεξιού πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι να χαρακτηρίσει αντισυνταγματικό το δημοψήφισμα που έχει προκηρυχθεί για τις 9 Νοεμβρίου στην πλούσια Καταλονία με θέμα την ανεξαρτητοποίηση, όπως εύκολα μπορούσε να προβλεφθεί, το έκανε ακόμη πιο δημοφιλές ωθώντας το ποσοστό εκείνων που τάσσονται με την απόσχιση ακόμη και στο 80%. Σε τέτοιο πολιτικό περιβάλλον συνεχών ζυμώσεων βρίσκουν εύκολα γόνιμο έδαφος να ανθίσουν και να γίνουν ευρέως αποδεκτές ακόμη και ριζοσπαστικές ιδέες.

Αντίδοτο στην πολιτική κρίση

Στην υπόλοιπη Ισπανία, και την Καταλονία φυσικά, το αίτημα της συντακτικής εξουσίας εμφανίζεται ως μια πραγματική εναλλακτική πρόταση απέναντι στην προϊούσα κρίση του πολιτικού συστήματος. Πλευρά αυτής της κρίσης είναι τα οικονομικά σκάνδαλα που αποκαλύφθηκαν για τον βασιλιά Χουάν Κάρλος και οδήγησαν στην παραίτησή του από τον θρόνο και στην στέψη του πρίγκηπα Φιλίππου. Το ίδιο απαξιωμένα όμως είναι και τα δύο κόμματα που μονοπώλησαν τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις της Ισπανίας κι εσχάτως εφάρμοσαν όλα τα μέτρα λιτότητας – διαδικασία που έχει πολλές ομοιότητες με ό,τι συμβαίνει και στην Ελλάδα. Έτσι, στις πρόσφατες ευρωβουλευτικές εκλογές το τίμημα που κατέβαλε το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα ήταν να κερδίσει 16 έδρες (8 έδρες λιγότερες από το 2009) και το Σοσιαλιστικό 14 έδρες (9 λιγότερες). Μεγάλοι κερδισμένοι ήταν τα κόμματα της Αριστεράς με το νεο-εμφανισθέν κόμμα Podemos (Μπορούμε) να κερδίζει 5 έδρες, η Ενωμένη Αριστερά 6 (από 2) και η Ένωση Προόδου και Δημοκρατίας 4 έδρες (από 1) που λίγο ή πολύ στηρίζουν το αίτημα της συντακτικής εξουσίας. Για πρώτη φορά ωστόσο το αίτημα των συντακτικών συνελεύσεων συναντάται στο κίνημα των Πλατειών, 15Μ όπως ονομάστηκε στην Ισπανία, παρότι σε λιγότερο επεξεργασμένη μορφή. Καθόλου τυχαία κι η αναφορά πολλών συνέδρων στο κίνημα. Ανέφερε χαρακτηριστικά ο δικαστής και καθηγητής Ποινικού Δικαίου, Σαντιάγκο Βιδάλ υ Μαρσάλ: «Οι αγορές, αυτή η ιδιόμορφη οντότητα που κρέμεται σαν δαμόκλεια σπάθη πάνω από τα κεφάλια μας ποτέ δεν μπορεί να αποτελέσει τον ενδιάμεσο ρυθμιστή για την αποτελεσματικότητα των δικαιωμάτων μας, παρότι η πλειοψηφία των πολιτών έχουν επιλέξει να ζουν στο καπιταλιστικό σύστημα. Ευτυχώς, μεταξύ ενός  φιλελεύθερου συστήματος με κοινωνική συμμαχία και του κερδοσκοπικού καπιταλιστικού συστήματος υπάρχει ένα μεγάλο περιθώριο ελιγμών που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για το κοινό καλό. Για να φτάσουμε σε αυτό το στόχο, είναι σημαντική η μαζική συμμετοχή των κοινωνικών κινημάτων».

Κριτική σε ΕΕ

 Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από το κίνημα των Indignados μέχρι τώρα το αίτημα των συντακτικών συνελεύσεων απέκτησε βάθος, αναζητήθηκαν διεθνείς συμμαχίες, ενώ οξύνθηκε κι η κριτική κατά της ΕΕ. Η Τερέσα Φορκάδες για παράδειγμα στην εναρκτήρια ομιλία της στις 19 Ιουλίου χαρακτήρισε την Συνθήκη της Λισαβόνας, που αντικατέστησε το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα ως «καθαρά νεο-φιλελεύθερο σύνταγμα, αντίθετο στα συμφέροντα των περισσότερων Ευρωπαίων». Ο Καταλανός καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Χεράρδο Πισαρέλιο, ανέφερε στο ίδιος μήκος κύματος:  «Πολλοί είδαν την ισπανική ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση σαν μία έξοδο από την μακρά νύχτα του Φρανκισμού. Αλλά μαζί με τα Ταμεία Συνοχής ήρθε η αποβιομηχάνιση, η καταστροφή της μικρής γεωργίας και η μετατροπή της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων, των υπηρεσιών και των αγαθών σε θεμελιώδες δικαίωμα. Η επικύρωση της Συνθήκης του Μάαστριχτ και η ένταξη στο ευρώ έδωσαν το τελικό χτύπημα. Παρά το αίτημα ορισμένων πολιτικών, κοινωνικών και συνδικαλιστικών κινημάτων δε στάθηκε δυνατό να συμφωνηθεί μια διαδικασία όπως αυτή που επέτρεψε στον λαό της Δανίας να απορρίψει το νομισματικό ζουρλομανδύα ο οποίος τελικά επιβλήθηκε. (Στη Δανία, μια χώρα υψηλά κοινωνικά επιτεύγματα όσοι επέκριναν την Συνθήκη του Μάαστριχτ κέρδισαν με 50,7% έναντι 49,3%. Οι Νορβηγοί ευθέως αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην Ένωση)».

Για τον ίδιο, «μια τυπική συνταγματική διαδικασία, σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να ερμηνευτεί σαν ένας μαγικός μηχανισμός, ικανός να αλλάξει την την πραγματικότητα σε μια νύχτα. Ένα γραπτό νέο σύνταγμα, επιπλέον μπορεί να σημάνει αλλαγή στους κανόνες του παιχνιδιού, αλλά αυτό δεν σημαίνει μιαν αυτόματη αλλαγή στο ίδιο το παιχνίδι δηλαδή στις υλικές σχέσεις εξουσίας ή στις ζωές των ανθρώπων. Για να αποφύγουμε η καταπιεστική και γραφειοκρατική αδράνεια να επιβληθεί για λόγους κρατικού συμφέροντος και για να κάνουμε τις αλλαγές διαρκείς, πολύ περισσότερο από ένα νέο σύνταγμα χρειαζόμαστε: διαφορετικούς νόμους, διαφορετική κυβέρνηση, διαφορετικούς τρόπους επιλογής δικαστών, την συνεχή γέννηση λαϊκών αντι-εξουσιών και την προβολή συνεργατικών, μετα-καπιταλιστικών μορφών, κατανάλωσης, παραγωγής, διανομής και διοίκησης των δημόσιων και κοινών αγαθών».

Greece: From sovereign debt crisis to the default of political system, the alternative of a constitutional assembly (Barcelona, 19.7.2014)

CAT

(Ομιλία στο 5ο διεθνές συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Βαρκελώνη στις 19 και 20 Ιουλίου, με θέμα την συντακτική εξουσία. Περισσότερα εδώ)

As it is known, draconian austerity measures in Greece began 4 years ago, on May of 2010. Half a year before, on October of 2009, Greek Left tasted one of its worst surprises, when it saw Greek bipartisanship on the early elections to gain one of its biggest percentages of the last decades (77%, i.e. 44% social democratic PASOK and 33% the rightwing party of New Democracy). However, the height of their triumph coincided with the end. During these 5 years their political influence has collapsed. On the recent European Parliament elections both of these parties gained 30% and now it’s a common secret that both of them are in a process to change leaders, even title for their parties. The only thing that no one knows is the form of this transformation. So, an initial conclusion is that Greece is under a double crisis: economic and political too.

Let me present some data, which describe the deep transformations in economy under the current crisis. During these years, with the help of Troika (the EU and the IMF) and with the unanimously opinion of the elite of the Greek ruling class (mainly bankers and ship-owners):

 Unemployment has reached 27% surpassing even the Spanish record,

 Among the unemployed only a 10% receives any kind of benefit.

 Salaries have been reduced by an average by 40% as never again happened in a such short period.

 Among the “lucky people” who are working, 1 out of 3 is being paid with a delay of more than 6 months.

 Taxes among employees have skyrocketed. Real estate taxes since 2009 have increased by 700%.

 GDP has reduced since 2008, when crisis appeared by 21% which is a global record for peaceful times.

 Tens of thousands of young scientists and university graduates have migrated to North Europe, especially to Germany, and to the Middle East.

 More than 250.000 small, medium and even big enterprises have closed and 200.000 more will close this year and the next one, changing radically the very typical south-European social structure from a ball-shaped which, dominated through all over the post-war period, to a pyramid-shaped one.

At the other side, Greek banks since 2008 have been subsidized with 211 bn. Euros, which equals to 115% of current GDP. In other words we became witnesses of an unprecedented transfer of social wealth from the vast majority of society to the bourgeois class and among them to the most parasitic part. In this process public debt has been proved the perfect alibi hiding the transfer of crisis cost to the working class. As a result, anything but accidentally, sovereign debt, since crisis appeared, and despite the biggest default of last decades (of nominal worth of 105 bn. Euros on March of 2012) public debt has been increased since 2009 as a percentage (from 129% of GDP to 175%) and as an amount too (from 299 to 321 bn. Euros).

The aforementioned social cost wasn’t an unwanted development, an accident or a fault, as usually IMF says apologizing, neither a collateral damage. It was the principal aim. It’s a measure of its success, the other, the dark side of the Troika’s aim to construct an “economy of supply” replacing the current “economy of demand”, which, by their own words, has reached its limits and is characterized as outdated. Economies of supply mean the abolition of working rights, social security, environmental protection, regional cohesion even the tax obligations of big capital and much more the multinational capital.

If we want to predict more thoroughly the next day, both in political and economic terms, we must describe the roots of this crisis. In brief, this crisis was a capitalist crisis. It was triggered off the financial crisis of 2008, was exacerbated by public finance derailment, deteriorated by the participation in the EU and the Eurozone, but its roots are traced in falling rate of profit which caused the crisis of 70’s, ending the flourishing post-war period, the “thirty glorious” years. Having in mind the systemic character of the crisis and its persistence through so many decades should be obvious the violent receipt that ruling class should propose. In addition, we can agree that financial regulation (for example separation of investment from retail banking institutions or lowering of the leverage) can’t solve it.

Speaking about the Greek “political lab”, which looks like little or more with the whole periphery of EU, in political life too are promoted equally violent and radical receipts. In brief, I would characterize the plan for the next day as a more intensive turn to political reaction. (Like what is happening in economy, where the receipt is much more Reaganism, much more Thatcherism).

What is happening with the neo-Nazi party of Golden Dawn is very characteristic. Government’s efforts to get it out of law, since September of 2013 when the Golden Dawn killed an antifascist young singer, have failed because Golden Dawn increased its power in parallel with unemployment and poverty. To remind that GD on the elections of 2009 gained a marginal percentage of 0.29% (20.000 votes) and 3 years later on May of 2012 gained 6.97% (441.000 votes). At the recent EP elections gained 9.39% (537.000 votes). So, we can say that GD is an original creation of austerity policies, IMF and European Union. The obvious question, why we didn’t have a similar phenomenon in other crisis-hit countries, has a double response. Firstly, in no other country such a violent austerity program was imposed and, secondly, due to the Greek history. Greece was the sole country where the collaborators of Nazi have never been prosecuted. In Greece the resistance forces were prosecuted and communist Left remained out of law untill 1974… In other words Greek ruling class has an historical, intrinsic tendency to fascism and totalitarianism.

The developments in Greece, with the rise of racist Right, don’t differ a lot from other countries. In France, UK and Nordic countries too, we saw during the recent EP elections, racist parties to endorse public anger against austerity. Partially, due to hesitation of the Left to combat EU and social democracy’s total incorporation to EU mechanisms. This gap was filled by parties of extreme right which reflect bourgeoisie, nationalistic and not popular interests.

The turn to political reaction, which is a permanent tendency, isn’t created only by economic reality.

Political reasons as well, lead to the same direction. I highlight two of them: First, the downgrading of current bourgeoisie democracy by means of the continuous violations of constitution and the degradation of parliament or legislative branch in favor of executive branch, according to the classical division of powers. Only one example: The first loan agreement of 2010 (110 bn. euros) has never been ratified by Greek parliament, while the second one of 2012 (109 bn.) caused a rebellion among professors of public law who supported that it was a bomb on the foundations of constitutional order.

The second political reason that leads to political reaction is EU. To remind that on November of 2011 in Greece and Italy too, Merkel and Sarkozy caused a coup, overthrowing the elected Prime ministers (Papandreou and Berlusconi). On their place they appointed two technocrats from the banking industry (Papademos and Monti). To broaden parliamentarian base of Papademos, Fourth Reich in Greece imposed a coalition government with the participation, for first time, of a light far right party (LAOS). When EU was legitimizing far right pressing political establishment for its participation in the government, why a pure far right party (like the criminal gang of GD) not to enter into the Parliament? The last example that shows EU’s responsibility is the undermining of sovereignty by EU and concretely Commission. Transfer of powers from elected governments to EU, storm of incorporation of EU laws to national law and the appointment in Greece and in Cyprus too, bodies of foreign technocrats (Task Force) to reform public administration have transformed indebted countries to post modern debt colonies of Germany, reminding Nazi occupation.

Future EU’s agenda is a cause of worry, too. I stress the following obligations:

 the commitment for balanced budgets,

 the penalties for those countries that keep deficits,

 the monitoring for those countries that owe to other EU countries till pay off the 75% of their debt, and many more.

All these have been introduced by Fiscal Pact and Euro Plus Pact (2011), even by the form of constitutional amendments. This was a decision of European Council. To stress, that crucial parts of this reactionary arsenal (like package of reforms Two and Six Pack) have been voted by European Parliament, showing that even the elected European Parliament can’t be a counterweight to the appointed and apparently undemocratic European Commission. By my opinion, European Left should learn from Latin American Left which has rejected any kind of economic integration with United States as an imperialist project. European Left must reject totally European Union integration, as a German and big business project. The necessary economic integration, which will achieve economies of scale, should be built, before anything else, on different social and political foundations, excluding countries that are characterized by so big productivity records, like Germany. At the same time will embody the countries of North Africa or Middle East with which our own countries have common historical ties.

Bearing in mind, capital’s furiousness to ask for constitutional amendments as a means to secure the exclusion of any kind of redistribution policy, we must recognize that our demand for a constitutional reform, per se, doesn’t make the difference. In Greece, the most conservative political centers (the industrialists’ federation, for example) ask insistently a constitutional reform, as a means for the abolition of the articles that describe the full employment or the provision of public health and education to all the citizens as state’s duty. Their aim is to transform the exceptional state of emergency, which has emerged the last years under the shock therapy of Memoranda, as a constitutional order. Furthermore, they strive to penalize strikes and political struggles for social change.

The demand of a constituent assembly is obviously …something more than the amendments under discussion due to the deep diving line that draws, defining a restart of the political system. Even in this case, in my own opinion, constituent assembly as a turning point is a necessary but not sufficient condition to end the crisis and instability of current political system, from a popular point of view, allowing and ensuring a radical social and political change. The determinant conditions for ensuring that deepening social and class inequality, increasing poverty and permanent hungry will remain definitely to the past of modern societies are two: The first one is politics.

The second one is social struggles and the re-appearance of a new labor movement. Both of them are met on the demand of changes in the direction of improving the working and living conditions of social majority, at the expense of capital. A political demand and struggle is that one which aspires to changes at national level opposite to an economic demand which is limited to a region, a factory or industrial sector. Our ambition must be victories at universal level, which will be applied to everyone by law, and not a partial level. (It’s an aim opposite to John Holloway’s thesis “to change the world without taking power”).

In this frame we must look forward to a new generation of constitutions that will embody social and working rights and will be the response of social majority to the new aggressive agenda of European capital. I highlight the following crucial issues, among many others, which must be contained in a constitution like this:

1. Unilateral cancelation of public debt, starting from Troika’s (official) debt which represents the epitome of odious, illegal and illegitimate debt. Tool of citizen’s (and not generally public) audit can provide the necessary documentation, according to international law, for its abolition.

2. Nationalization of banks and companies of strategic importance

3. Reduction of working hours (with no reduction to salaries) as a means to reduce unemployment and facilitate people’s participation on common.

4. Abolition of indirect and any popular taxes (first residence for example), generous taxation of capital, especially on multinational companies.

5. Prohibition of any kind of privatizations, cancelling of previous ones, constitutional armoring of public property.

6. Exclusively public, free of charge and high quality education, health and social security.

7. Abolition of any kind of privileges to those who are dealt with public affairs. Their compensation shouldn’t surpass basic salary. (In Greece has been reduced to 480 euro).

8. Representative recall as a means to halt the current total absence of accountability, among two elections.

9. Punishment of those politicians who have voted at favor of banks’ rescue and austerity programs that caused current humanitarian crisis.

10. Exit from Eurozone, EU and NATO which must be characterized as imperialist organizations that represent capital interests, hostile to the people.

At the end, I want to point out that even the most progressive constitution (which reflects class balance of a period) can be marginalized from politics, having no impact in daily live. Only social struggles, combative strikes against capital and governments can guarantee that working people can appropriate the social wealth, building a society without exploitation, poverty and alienation.