Home » 2014 » June

Monthly Archives: June 2014

Εθνική Τράπεζα, λίκνο της διεθνούς κερδοσκοπίας (Unfollow, Ιούνιος 2014)

NBGΤα όσα συνέβησαν στο ελληνικό χρηματιστήριο στα μέσα Μαΐου με επίκεντρο την μετοχή της Εθνικής Τράπεζας, χωρίς να ιδρώσει το αφτί κανενός εισαγγελέα, θα αποτελούσαν απλώς ένα ακραίο παιχνίδι κερδοσκοπίας. Δυστυχώς αποτελούν την επίσημη πρώτη στα όσα πρόκειται να ακολουθήσουν όχι μόνο στις τράπεζες αλλά στο σύνολο σχεδόν της ελληνικής οικονομίας, τουλάχιστον στις σημαντικότερες επιχειρήσεις της, από τη στιγμή που τον τόνο στην ελληνική αγορά κεφαλαίων ανέλαβε να δώσει η άγρια κερδοσκοπία αξιοποιώντας τα εκατομμύρια που επένδυσε σε ελληνικές μετοχές και τις τράπεζες.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Για την κυβέρνηση Σαμαρά και την διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας η συμμετοχή ακραίων κερδοσκοπικών κεφαλαίων στην πρόσφατη ανακεφαλαιοποίηση της ήταν μια ακόμη ένδειξη της αναβάθμισης της οικονομίας και της εξόδου από την κρίση, του περίφημου successstory. Στην πραγματικότητα οι όροι της ανακεφαλαιοποίησης ήταν τέτοιοι που η Εθνική χαρίστηκε στους κερδοσκόπους, σε βάρος όχι μόνο των ελλήνων φορολογουμένων, αλλά επιπλέον των εργαζομένων της και της ίδιας της οικονομίας. Αρκεί μια ματιά στο who is whoτων νέων μετοχών, για να εξακριβωθεί η «τραγική ποιότητα» των επενδυτών μας, για να χρησιμοποιήσουμε την ορολογία του Ν. Δένδια: Σόρος, το κράτος του Αμπού Ντάμπι, J.P. Morgan, Pimco, Fidelity και, μεταξύ άλλων, η Blackrock. Εκ των έσω οι Σπ. Λάτσης, Β. Μαρινάκης, Ν. Πατέρας κ.α.

Στους μετόχους εξωτερικού δεν ξεχωρίζει μόνο η συμμετοχή επαγγελματιών κερδοσκόπων που επισήμως λειτουργούν στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της Ουάσινγκτον, σαν το μακρύ της χέρι δηλαδή. Ξεχωρίζει επίσης η παρουσία επενδυτικών κεφαλαίων-πλυντηρίων και άλλων που η συμμετοχή τους συνιστά κορυφαία σύγκρουση συμφέροντος, όπως πχ της Blackrock που για τις ελληνικές τράπεζες, μετά τους ελέγχους που διενήργησε κατ’ εντολή του ΔΝΤ, ξέρει περισσότερα κι απ’ τους μετόχους της. Γνωρίζει επομένως όχι μόνο την ακριβή χρηματοοικονομική της κατάσταση αλλά και πότε είναι η ώρα να …«βγει».

Από τους μετόχους «εσωτερικού» πρόκληση αποτελεί η παρουσία του Λάτση, που δεν αφήνει ούτε ένα ξεπούλημα δημόσια περιουσίας που να μην …τρουπώσει. Πλέον συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων που έχει, μέσω των warrants, η συμμετοχή του στο μετοχικό κεφάλαιο μπορεί να φτάσει το 6,25% του συνόλου.

Πούλαγαν αέρα οι επενδυτές!

Οι όροι της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου της Εθνικής αποτελούν ξεπούλημα, κι ουδέποτε θα είχε προχωρήσει αν τα μέλη του ΤΧΣ δεν είχαν εξασφαλίσει με νόμο το ακαταδίωκτό τους, πρώτα και κύρια λόγω της τιμής που επελέγη: 2,2 ευρώ η μετοχή όταν η τιμή κλεισίματος στο χρηματιστήριο της πιο κοντινής ημερομηνίας (8 Μαΐου 2014) ήταν 2,58 ευρώ, ενώ η τιμή με την οποία έγινε η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου το 2013 ήταν 4,29 ευρώ. Η έκπτωση που προκύπτει σε σχέση με πέρυσι φτάνει το 48%! Κατά συνέπεια δημιουργήθηκε ζημιά για όσους ήταν ήδη «μέσα», με πρώτο και κύριο το ΤΧΣ που μετά κι απ’ αυτή την αύξηση συνεχίζει να διατηρεί το 57% των μετοχών, από 84% που διατηρούσε πριν την πρόσφατη αύξηση. Στη συνέχεια, λόγω των επιλογών της Εθνικής, του ΤΧΣ και του επιτελείου του Στουρνάρα, ζημιά προκλήθηκε στα ασφαλιστικά ταμεία που διατηρούν τοποθετήσεις, όπως και στους μικρομέτοχους στους οποίους δεν επιτράπηκε καν να συμμετάσχουν στην αύξηση, όπως δεν επιτράπηκε σε κανέναν επενδυτή από την Ελλάδα. Το φιλέτο ήταν «μόνο για ξένους», σε μια κορυφαία περίπτωση διακριτικής μεταχείρισης μετόχων, και το σημαντικότερο μόνο για τους μεγάλους καρχαρίες κι όχι για την μαρίδα…

Το χειρότερο όμως ήταν πως ήδη είχαν διαμορφωθεί οι προϋποθέσεις για κερδοσκοπικά παιχνίδια: η τιμή που επελέγη, το κερδοσκοπικό προφίλ των νέων επενδυτών σε συνδυασμό με το περιθώριο τριών ημερών που δίνει το χρηματιστήριο για την τακτοποίηση των συναλλαγών επέτρεψαν ένα άγριο σορτάρισμα στην μετοχή της Εθνικής, που ξεπέρασε τα επιτρεπτά όρια φτάνοντας στο σημείο των «γυμνών πωλήσεων», δηλαδή χωρίς αντίκρισμα, 5,7 εκ. μετοχών μιας και το αντίκρισμα θα ήταν οι νέες μετοχές. Πρωταγωνιστές ήταν οι επενδυτές που είχαν ήδη εξασφαλίσει την αγορά των νέων μετοχών και  ξεκίνησαν να τις πουλούν πριν καν τις πάρουν στα χέρια τους, με αποτέλεσμα όταν έφτασε το πλήρωμα του χρόνου και έπρεπε να καλύψουν τις θέσεις τους να αποδειχθεί η γύμνια τους. Κι όταν αποκαλύφθηκε η αρπαχτή και για λίγες ώρες είχαν πάρει φωτιά τα τηλέφωνα αναγκάστηκαν να αγοράσουν μετοχές σε υψηλότερες τιμές, με προφανή και μεγάλη χασούρα, για να μπορούν να τις εμφανίσουν και να κλείσει όπως-όπως το θέμα που δημιουργήθηκε.

Η έρευνα που ξεκίνησε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ακόμη κι αν καταλήξει στην επιβολή προστίμου, δεν πρόκειται να ξαναβάλει το τζίνι στο μπουκάλι. Το συγκεκριμένο περιστατικό, όσο ακραίο κι αν είναι, στο εξής θα συμβαίνει όλο και συχνότερα, λόγω του ότι τα (κερδοσκοπικά) κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου (hedgefunds) που έχουν μαζευτεί στην Ελλάδα από το καλοκαίρι του 2013, με πρόσκληση του ίδιου του Σαμαρά κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ, λειτουργούν σε αυτήν ακριβώς την – βραχυπρόθεσμη – βάση. Δεν πρόκειται για κάποια ηθική κατηγορία ή κριτική. Εκ του καταστατικού τους τα συγκεκριμένα επενδυτικά κεφάλαια ενδιαφέρονται για αποδόσεις στη βάση το πολύ ενός εξάμηνου, αναλαμβάνοντας υψηλότερους κινδύνους. Το αποτέλεσμα όμως είναι να αυξάνονται οι κλυδωνισμοί στην οικονομία, ακόμη και στο χρηματιστήριο. Η πτώση που κατέγραψε το ΧΑΑ από τις 18 Μαρτίου μέχρι τις 22 Μαΐου (από 1.370 μονάδες στις 1.151, δηλαδή 16%) με βασικό υπεύθυνο τις τραπεζικές μετοχές δεν δικαιολογούταν από πουθενά αλλού πέρα από τις βραχυπρόθεσμες μεταβολές στις θέσεις των συγκεκριμένων κεφαλαίων αντιστάθμισης κινδύνων. Η ορμητική τους είσοδος επομένως στην Ελλάδα μόνο την σταθερότητα, που υπόσχεται ο Σαμαράς, δεν δημιουργεί.

Κατ’ όνομα κρατικές οι τράπεζες

Οι κίνδυνοι μάλιστα αυξάνονται εκθετικά λόγω της επιλογής τους να τοποθετηθούν στις τράπεζες που το στίγμα τους στον επιχειρηματικό χάρτη θα γίνει πολύ πιο έντονο το επόμενο χρονικό διάστημα, όσο θα ξαναχαράσσεται ο επιχειρηματικός χάρτης, στα μέτρα των τραπεζών. Κατ’ αρχάς ακόμη κι η δική τους «ιδιωτικοποίηση» που είναι ο απώτερος στόχος αργεί. Μέχρι στιγμής παρότι οι τέσσερις μεγαλύτερες συστημικές τράπεζες έχουν αντλήσει μόνο σε δύο μήνες 8 δισ. ευρώ από το χρηματιστήριο με αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, και τον τελευταίο χρόνο 37 δισ. από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, κατά πλειοψηφία ανήκουν στο ΤΧΣ, είναι δηλαδή κατ’ όνομα κρατικές. Χαρακτηρισμός που απέχει σημαντικά από την πραγματικότητα λόγω του ότι τις αποφάσεις συνεχίζουν να τις λαμβάνουν οι ίδιες αποτυχημένες ιδιωτικές διοικήσεις, αξιοποιώντας την απόφαση Τρόικας και κυβέρνησης να διατηρήσουν τα προνόμια τους από τη στιγμή που κατέβαλαν με ιδιωτική συμμετοχή το 10% στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Φυσικά, γιατί το όριο τέθηκε στο 10% κι όχι στο 30%, 40% ή 50%+1 ουδέποτε αιτιολογήθηκε, αφήνοντας ανοιχτή την μία και μοναδική ερμηνεία: τόσα μπορούσαν, τόσα έβαλαν και τα υπόλοιπα τα άφησαν για μας, που μέχρι στιγμής έχουμε επιβαρυνθεί με 211,5 δις. ευρώ για την διάσωσή τους.

Ως αποτέλεσμα μετά από δύο επιτυχείς, για τραπεζίτες και κυβέρνηση, γύρους αυξήσεων κεφαλαίου η συμμετοχή του ΤΧΣ στις τράπεζες ανέρχεται στα εξής ποσοστά: Γιούρομπανκ 35,4%, Εθνική 57,2%, Πειραιώς 67,3% και Άλφα Μπανκ 69,9%! Με άλλα λόγια, ακόμη και σήμερα, παρά μάλιστα τους σκανδαλώδεις όρους πώλησης που επέβαλλαν, η απόλυτη πλειοψηφία των μετοχών (για τις τρεις τουλάχιστον) ανήκει στο δημόσιο με την ευρεία έννοια. Δηλαδή, παραμένει στο τραπέζι η δυνατότητα πλήρους κρατικοποίησής τους, χωρίς φυσικά καμιά αποζημίωση στις διοικήσεις τους που θα πρέπει να απολογηθούν στην δικαιοσύνη για την ζημιά που έχει υποστεί το δημόσιο συμφέρον από τις πράξεις και τις παραλείψεις τους. Όπως έγινε ακόμη και στην Ιρλανδία, όπου δεν υιοθετήθηκε καν το ισλανδικό ριζοσπαστικό μοντέλο του λουκέτου, ωστόσο στελέχη της Anglo-IrishBankοδηγήθηκαν στη φυλακή αφού κρίθηκαν ένοχοι για παράνομες δανειοδοτήσεις. Στην Ελλάδα ούτε καν αυτό δεν έγινε κι οι υπαίτιοι της χρεοκοπίας τους συνεχίζουν να διοικούν τις τράπεζες, στέλνοντας τον λογαριασμό στους φορολογούμενους.

Κόκκινα δάνεια και μαύρη εργασία

Για το μέλλον μάλιστα αυτός ο λογαριασμός προβλέπεται, για πολλούς λόγους, αρκετά αυξημένος. Είναι πριν απ’ όλα το κόστος που θα απαιτηθεί για την πλήρη «ιδιωτικοποίησή» τους που θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί τα επόμενα 3,5 χρόνια. Επίσης είναι το κόστος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που υπερβαίνουν το 30%, αγγίζοντας σύμφωνα με έγκυρες εκτιμήσεις ακόμη και τα 70 δισ. ευρώ. Η αποτίμηση και η διαχείρισή τους, ωστόσο, είναι εξόχως προβληματική λειτουργώντας σαν γάγγραινα για την κεφαλαιακή βάση των τραπεζών για τρεις λόγους.

Πρώτο, γιατί ακόμη κι οι αναχρηματοδοτήσεις που έχουν συμφωνηθεί (πολλές εκ των οποίων έγιναν άρον-άρον) δεν εξυπηρετούνται με αποτέλεσμα η κατηγορία των «κόκκινων» δανείων να αυξάνεται συνεχώς. Δεύτερο, γιατί οι εξασφαλίσεις που τα συνοδεύουν, συνήθως ακίνητα, είναι υπερτιμημένες, με αποτέλεσμα οι ζημιές που προκύπτουν μετά την αφαίρεση των προσημειώσεων να πρέπει να αυξηθούν. Τέλος, επειδή η προτεραιότητα που διατηρεί το δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία σε περίπτωση κατάσχεσης εξανεμίζει ακόμη κι αυτά τα θεωρητικά οφέλη των τραπεζών.

Κοινή συνισταμένη των παραπάνω είναι ότι τα κεφάλαια που θα απαιτηθούν για να περάσουν οριστικά την διαχωριστική γραμμή ζωής και θανάτου θα αυξάνεται. Θα ξεπεράσει ακόμη και τις προβλέψεις των stresstestsπου παρήγγειλε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κι αναμένεται να δημοσιοποιηθούν τον Οκτώβριο, κι εκτιμώνται, το ανώτερο, σε 5 δις. ευρώ. Καθόλου τυχαία δεν είναι η απόφαση του ΤΧΣ να διατηρήσει τα 11,5 δις. ευρώ που περίσσεψαν μέχρι στιγμής από τα 50 δις. της ανακεφαλαιοποίησης. Στο κόστος της ιδιωτικοποίησης και των κόκκινων δανείων προστίθεται η υποχρέωση αποπληρωμής ως τις 28 Φεβρουαρίου 2015 στην ΕΚΤ 40 δις. ευρώ τα οποία είχαν δανειστεί οι ελληνικές τράπεζες τα τελευταία χρόνια κι επίσης το μέρισμα στους κερδοσκόπους.

Η υπόσχεση που έδωσε η διοίκηση της Εθνικής στις 20 Μαΐου για διανομή μερίσματος δεν στρεφόταν στους μικρομετόχους που έχουν καταστραφεί από την αγορά της μετοχής της Εθνικής – αρκεί να σκεφτούμε ότι πριν την κρίση η τιμή της ξεπερνούσε τα 150 ευρώ! Η διοίκηση της Εθνικής στους κερδοσκόπους απευθυνόταν που αγόρασαν Εθνική προσβλέποντας στο μέρισμα! Από την μια λοιπόν αυξημένες απαιτήσεις από την άλλη η απαίτηση για κέρδη. Σε αυτό το βωμό θα θυσιαστούν χιλιάδες ποιοτικές θέσεις εργασίας που θα καταργηθούν στο όνομα των συνεργιών (ενδεικτικό γεγονός είναι η αναγγελθείσα πρόσληψη χαμηλόμισθων υπαλλήλων στην Εθνική μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος εθελούσιας συνταξιοδότησης), θα μειωθούν μισθοί και θα κλείσουν χιλιάδες υπερχρεωμένες επιχειρήσεις προκειμένου να ρευστοποιηθούν τα περιουσιακά τους στοιχεία για να ταϊστεί ο μινώταυρος της κερδοσκοπίας.

Το μέλλον επομένως που μας επιφυλάσσουν οι τράπεζες απορροφώντας πόρους που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για δημόσιες επενδύσεις και την δημιουργία θέσεων εργασίας, είναι πιο ζοφερό από το παρελθόν, όσο παραμένουν ιδιωτικές και δεν εθνικοποιούνται, ακόμη και τώρα.

Advertisements

Καταιγίδα μέτρων με έπαθλο τη βαθύτερη …υπερχρέωση (Πριν, 29 Ιουνίου 2014)

 

regling_Επίδειξη υποτέλειας από την κυβέρνηση εν όψει της αναδιάρθρωσης του χρέους

Με την αγωνία να επιδείξει την καλύτερη διαγωγή ώστε να ανταμειφθεί από τους πιστωτές στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τη νέα αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους που θα διεξαχθεί το φθινόπωρο βιάζεται η κυβέρνηση να ψηφίσει από την Βουλή τα προαπαιτούμενα μέτρα για την εκταμίευση των 2 υποδόσεων, ύψους 2 δισ. ευρώ (1 συν 1 δισ.). Η επικείμενη δε επίσκεψη της Τρόικας στις 8 Ιουλίου αυξάνει τις πιέσεις για την ψήφιση των αντιλαϊκών μέτρων. Συγκεκριμένα, όρος για την εκταμίευση της πρώτης υποδόσης είναι η ψήφιση 6 νόμων που αφορούν το υπαίθριο εμπόριο, τις αδειοδοτήσεις, την μείωση του περιθωρίου κέρδους των φαρμακοποιών, την επικαιροποίηση του καταλόγου φόρων υπέρ τρίτων, την υιοθέτηση κώδικα συμπεριφοράς για τα μέλη της κυβέρνησης ώστε να περιοριστεί η διαφθορά και τέλος την έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης (από τα υπουργεία Οικονομικών και Δικαιοσύνης) σχετικά με την είσπραξη των οφειλών. Στο δεύτερο πακέτο μέτρων περιλαμβάνεται το ξεπούλημα της ΔΕΗ, οι αλλαγές στο ασφαλιστικό, κοκ.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ 

Ωστόσο, αυτό που όλο και περισσότερο γίνεται εμφανές είναι πως ο απαράμιλλος ζήλος της κυβέρνησης να εφαρμόσει αδιαμαρτύρητα όλους τους όρους της ΕΕ δεν αρκεί για να υλοποιηθεί το σχέδιο των πιστωτών. Πέραν της αντίστασης του οργανωμένου εργατικού κινήματος και των ποικιλόμορφων αντιστάσεων που εκδηλώνονται από τα κάτω (με αφορμή το ξεπούλημα των παραλιών, την πώληση της ΔΕΗ κλπ) ειδικότερα οι φορολογικοί μηχανισμοί έρχονται αντιμέτωποι με τα όρια της φοροδοτικής ικανότητας των πολιτών. Η απροθυμία για παράδειγμα των φορολογουμένων να υποβάλουν φορολογική δήλωση μέχρι τις 30 Ιουνίου, που ανάγκασε το υπουργείο να δώσει παράταση στην κατάθεση των δηλώσεων για τις 14 Ιουλίου, ήταν μια μικρή ένδειξη αυτής της άτυπης στάσης πληρωμών που είναι αποτέλεσμα της αντικειμενικής αδυναμίας των φορολογουμένων να αναλάβουν νέα βάρη.

 

Ελάχιστα τα περιθώρια για ουσιαστική ελάφρυνση διαμηνύουν οι Ευρωπαίοι

 

Άλλωστε, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το δημόσιο καταγράφουν κάθε μήνα ρεκόρ. Στο τέλος Μαΐου (πριν δηλαδή ξεκινήσει η είσπραξη του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων και πριν βεβαιωθούν οι οφειλές από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων) οι οφειλές των φορολογουμένων εκτοξεύθηκαν στα 66,37 δις. ευρώ. Εξ αυτών τα 5,2 δις. ευρώ είναι χρέη που προστέθηκαν μέσα στο 2014. Κάθε μήνα δηλαδή προστίθεται σχεδόν 1 δις. επιπλέον. Εύκολα μπορούμε να φανταστούμε σε τι επίπεδα θα φτάσουν οι ανεξόφλητες υποχρεώσεις όταν βεβαιωθούν κι οι νέοι φόροι… Προφανώς, κανένας κυβερνητικός ή τροϊκανός δεν πρόκειται να ξανασκεφτεί την σκοπιμότητα της λεηλασίας των λαϊκών εισοδημάτων, δηλαδή να μας λυπηθεί. Ακόμη κι όταν αποτυγχάνουν να συγκεντρώνουν όσα προϋπολογίζουν, στον βαθμό που καταφέρνουν να μετατρέπουν την χρεοκοπία του κράτους σε χρεοκοπία μιας ολόκληρης κοινωνίας θα συνεχίζουν ακάθεκτοι και θα είναι ωφελημένοι.

Η απόσταση ωστόσο που χωρίζει τους στόχους συγκέντρωσης εσόδων από την πραγματικότητα δίνει την δυνατότητα στην ΕΕ να κατηγορεί την κυβέρνηση για ολιγωρία, όπως συνέβη στο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της προηγούμενης Παρασκευής όπου ο νέος υπουργός Οικονομίας έκανε την παρθενική του εμφάνιση. Έτσι, τις ταπεινώσεις που δέχεται στο εξωτερικό η κυβέρνηση Σαμαρά, με αποτέλεσμα ακόμη κι ο Χαρδούβελης να γίνεται δεκτός με προσβολές, τις μετατρέπει σε επίδειξη ισχύος στο εσωτερικό. Εμφανίζει μάλιστα τα νέα αντιλαϊκά μέτρα ως προϋπόθεση για μια καλή συμφωνία αναδιάρθρωσης στο δημόσιο χρέος.

Η αλήθεια είναι πως η νέα αναδιάρθρωση θα είναι εξ ίσου επώδυνη με την προηγούμενη του Φεβρουαρίου του 2012 για τους εργαζόμενους κι επιζήμια για τα δημόσια οικονομικά. Το μόνο που θα καταφέρνει θα είναι να εγγυάται την αποπληρωμή του συνόλου του δημόσιου χρέους και την αποφυγή κάποιου «ατυχήματος». Κι οι κίνδυνοι για ένα τέτοιο «ατύχημα», με δεδομένη προφανώς την βούληση της κυβέρνησης να εξυπηρετεί κατά προτεραιότητα τους πιστωτές, αυξάνονται εκθετικά για δύο κυρίως λόγους. Πρώτο, η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών των φορολογουμένων λόγω της εξάντλησης της φοροδοτικής τους ικανότητας και δεύτερο οι αποκλίσεις στα έσοδα των ιδιωτικοποιήσεων σε σύγκριση με τους απογειωμένους στόχους που είχαν τεθεί κι ως αποτέλεσμα της «γραμμής» του ΤΑΙΠΕΔ να ξεπουλάει όσο – όσο και μάλιστα όσο ταχύτερα μπορεί, με εμφανή και σκανδαλώδη βλάβη του δημοσίου συμφέροντος, επιβάλλουν την αναπροσαρμογή των όρων πληρωμής. Αυτή φυσικά θα γίνει με τους όρους των τοκογλύφων – πιστωτών. Πλευρές από το περίγραμμα της λύσης που προωθούν για το χρέος περιγράφηκαν την προηγούμενη εβδομάδα από τον Κλάους Ρέγκλινγκ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Με βάση τις δηλώσεις του, μείωση επιτοκίων μπορεί να γίνει μόνο στα διμερή δάνεια που έχει λάβει η Ελλάδα κι ανέρχονται σε 52,9 δισ. ευρώ. Ποσό που αντιπροσωπεύει την ευρωπαϊκή συμμετοχή στο πρώτο δάνειο που έφτασε τα 73 δισ. ευρώ. Το υπόλοιπο μέρος του πρώτου δανείου, που είναι η συμμετοχή του ΔΝΤ (20,1 δισ.), όπως και το δεύτερο δάνειο (στο οποίο ενσωματώθηκε κι η ανείσπρακτη διαφορά από την αρχική αξία των 110 δισ. του πρώτου δανείου) από το οποίο έχουν μέχρι στιγμής εκταμιευθεί 150,1 δις. ευρώ δεν …αγγίζονται. Επομένως μείωση επιτοκίου μπορεί να γίνει μόνο στα 52,9 από τα 223,1 δις. ή στο 25% του χρέους του μηχανισμού. Η δεύτερη πρόταση, η επιμήκυνση, όπως ξεκαθάρισε ο ίδιος ο Ρέγκλιγκ προσγειώνοντας τις προσδοκίες, θα επιφέρει οφέλη μετά από 25 χρόνια καθώς θα σημάνει την μετακύληση των πληρωμών από 30 χρόνια που είναι σήμερα σε 50. Πρακτικά θα είναι αδιάφορη!

Το σημαντικότερο ωστόσο, είναι πως ακόμη κι αυτήν την ψευδεπίγραφη ελάφρυνση, που είναι αδύνατο να οδηγήσει το δημόσιο χρέος ακόμη και στα επίπεδα του 2009 (129% του ΑΕΠ) από το 175% που βρίσκεται σήμερα, για να την παραχωρήσουν οι πιστωτές θα απαιτήσουν νέο Μνημόνιο, νέα αντιλαϊκά μέτρα. Σαμαράς και Βενιζέλος θα την αποδεχθούν αδιαμαρτύρητα, εκφράζοντας την βούληση της κορυφής της πυραμίδας της πολιτικής και οικονομικής ελίτ, για να συνεχίσουν να έχουν το χρίσμα των πιστωτών.

Στον αντίποδα αυτής της ανίερης συμμαχίας οι εργαζόμενοι πρέπει από σήμερα κιόλας να προετοιμαστούν ώστε η μάχη ενάντια στη νέα αναδιάρθρωση να γίνει πολύ πιο μαχητικά ακόμη κι από κείνη του Φλεβάρη του 2012. Κυρίως όμως να είναι νικηφόρα, ανατρέποντας τον σχεδιασμό πιστωτών – κυβέρνησης!

 

Στην Πορτογαλία ξεφορτώνονται τα Μνημόνια, στην Ελλάδα ετοιμαζόμαστε για νέο (Επίκαιρα, 19-25.6.2014)

portuΑνέλπιστο δώρο αποτέλεσε για τον λαό της Πορτογαλίας η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πορτογαλίας να χαρακτηρίσει αντισυνταγματικά τα πρόσφατα μέτρα λιτότητας που ανακοίνωσε η δεξιά κυβέρνηση του Πέδρο Πάσος Κοέλιο. Το σημαντικότερο είναι πως η γενναία απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου προκάλεσε μια σειρά αλυσιδωτών αντιδράσεων με τελική κατάληξη οι Πορτογάλοι να απαλλαγούν από το βάρος των Μνημονίων μια ώρα αρχύτερα!

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Η απόφαση που έλαβε το ανώτατο δικαστήριο της Πορτογαλίας την 1η Ιουνίου όσο κι αν ανέτρεψε τα σχέδια της κυβέρνησης και της Τρόικας δεν προκάλεσε έκπληξη. Δεν ήταν άλλωστε η πρώτη φορά που οι 13 ανώτατοι δικαστές πρότασσαν την διαφύλαξη του Συντάγματος απέναντι στις Μνημονιακές υποχρεώσεις της Πορτογαλίας. Πέντε επιπλέον φορές από τον Μάιο του 2011, οπότε η μικρή χώρα της Ιβηρικής εισήλθε στον θαυμαστό κόσμο των Μνημονίων, έχουν ανατρέψει τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, ακυρώνοντας την επιβολή μέτρων λιτότητας. Κάθε φορά σχεδόν η αιτιολογία ήταν ίδια: ότι οι περικοπές κοινωνικών δαπανών κι οι μειώσεις μισθών υπονόμευαν την συνταγματική δέσμευση  για ισότητα μεταξύ των πολιτών. (Στην Πορτογαλία μάλλον δεν θεωρούν κενό γράμμα τις συνταγματικές δεσμεύσεις…). Το ίδιο επικαλέστηκαν και τώρα που τα επιπλέον μέτρα λιτότητας της κυβέρνησης περιελάμβαναν μειώσεις σε μισθούς δημοσίων υπαλλήλων (από 2 έως 12%) και περικοπές σε συντάξεις χηρείας κι επιδόματα ασθενείας και ανεργίας.

Επιπλέον, η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου έριξε λάδι στη φωτιά της πολιτικής κρίσης που άναψε μετά τις ευρωεκλογές. Το αποτέλεσμα της 25ης Μαΐου που έφερε το αντιπολιτευόμενο σοσιαλιστικό κόμμα στην πρώτη θέση με 31,5% (κερδίζοντας 4,9%) και το κυβερνών δεξιό κόμμα στην δεύτερη με 27,7% των ψήφων (χάνοντας 12,4%) έδωσε νέα ώθηση στις συζητήσεις για την ανάγκη πρόωρων εκλογών. Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου σχεδόν μία εβδομάδα μετά έφερε στην επιφάνεια την πολυεπίπεδη αμφισβήτηση της κυβέρνησης Κοέλιο.

Αρνήθηκαν την δόση της Τρόικας

            Το σημαντικότερο όμως είναι πως η απόφαση των ανώτατων δικαστών (που δέχθηκαν σφοδρότατη επίθεση από τον δεξιό πρωθυπουργό ο οποίος έφτασε να δηλώσει πως «η χώρα έχει ανάγκη καλύτερων δικαστών») έλυσε τον γόρδιο δεσμό των Μνημονίων. Η κυβέρνηση έχοντας την υποψία πως ενδέχεται και τα υποκατάστατα, ισοδύναμα (επί το ελληνικότερο) μέτρα που μπορεί να εισηγούνταν για να καλύψει την τρύπα που δημιουργήθηκε στον προϋπολογισμό αξίας 500 – 800 εκ. ευρώ, ήταν πολύ πιθανό να είχαν την ίδια τύχη από τους δικαστές, δημιουργώντας αδιέξοδο στις  διαπραγματεύσεις της με την Τρόικα αποφάσισε να μην δεχτεί την τελευταία δόση ύψους 2,6 δισ. ευρώ από το συνολικό δάνειο ύψους 78 δισ. ευρώ. Έτσι, η έξοδος της Πορτογαλίας από το περίφημο πρόγραμμα διάσωσης (που τυπικά και μόνον έληγε στις 17 Μαΐου) επιβλήθηκε μια ώρα νωρίτερα και τα σχέδια των πιστωτών για μια σιωπηρή παράταση του Μνημονίου, σε βαθμό τέτοιο ώστε η Τρόικα να έχει άποψη για το δημοσιονομικό έλλειμμα ακόμη και του 2015, ακυρώθηκαν.

Η αξιέπαινη στάση των δικαστών της Πορτογαλίας (που προς τιμή τους έκλεισαν τα αφτιά τους σε κινδυνολογίες των ΜΜΕ για την υποτιθέμενη καταστροφή της χώρας, σε περίπτωση που απέρριπταν τα μέτρα λιτότητας της Τρόικας) αναβίωσε ένα «πορτογαλικό παράδοξο» που θέλει ιστορικής σημασίας προοδευτικές – δημοκρατικές τομές στην πρόσφατη ιστορία της χώρας να επιτυγχάνονται με πρωτοβουλία θεσμών που ο κανόνας τούς θέλει να αποτελούν ακρογωνιαίους λίθους του κράτους και του συστήματος. Να είναι δηλαδή δυνάμεις της συντήρησης κι όχι της αλλαγής. Έτσι όπως το 1974 ήταν οι αξιωματικοί του στρατού που ανέτρεψαν με την Επανάσταση των Γαρυφάλων την δικτατορία του φασίστα Σαλαζάρ, το 2014, σαράντα χρόνια μετά οι δικαστές μπορούν να επαίρονται ότι αυτοί έβαλαν το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της Τρόικας και των Μνημονίων. Προφανώς και στις δύο περιπτώσεις στρατιωτικοί και δικαστές εξέφρασαν τις αγωνιστικές διαθέσεις της κοινωνίας που προηγήθηκαν. Με αυτόν τον τρόπο έδειξαν ότι επικοινωνούν με τον σφυγμό του λαού και δεν ζουν αποκομμένοι στον χρυσελεφάντινο πύργο τους, ενώ αναβάπτισαν και το κύρος τους στη συνείδηση της κοινωνίας. Η στάση των δικαστών της Πορτογαλίας είναι ακόμη πιο αξιοθαύμαστη αν την αντιπαραβάλουμε με την στάση της δικαστικής εξουσίας σε άλλες χώρες που ισοπεδώθηκαν από τον οδοστρωτήρα των δρακόντειων μέτρων λιτότητας της Τρόικας. Επιλέγοντας σε αυτές τις χώρες να ταυτιστεί με την εκτελεστική και νομοθετική εξουσία η δικαστική εξουσία στην πράξη όξυνε την ευρέως διαδεδομένη αμφισβήτηση που θρέφει η κοινωνία για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Καλύπτοντας την αντισυνταγματικότητα πολλών νόμων ακόμη και των ίδιων των Μνημονίων και των Δανειακών Συμβάσεων και εθελοτυφλώντας σε κραυγαλέες παραβιάσεις της νομιμότητας, στο όνομα της συνέχειας του κράτους, η δικαστική εξουσία λειτούργησε σαν μακρύ χέρι των δανειστών, σαν το τελευταίο καταφύγιο τους…

Ευνοϊκή συγκυρία, υψηλή ρευστότητα

            Η αλήθεια είναι πως η Πορτογαλία έδειξε την πόρτα της εξόδου στους τοκογλύφους της ΕΕ και του ΔΝΤ  αξιοποιώντας μια εξόχως ευνοϊκή συγκυρία που διαμορφώθηκε μετά το λεγόμενο πακέτο Ντράγκι που περιελάμβανε μείωση επιτοκίων του ευρώ και νέους πακτωλούς ρευστότητας στις τράπεζες, με στόχο να χρηματοδοτηθεί η παραγωγή και η απασχόληση. Το (εύκολα προβλέψιμο) αποτέλεσμα ήταν αντί να δώσουν δάνεια στις επιχειρήσεις οι τράπεζες να στρέψουν τη ρευστότητα της ΕΚΤ στην αγορά κεφαλαίων και να ακολουθήσει ένα ράλι στην αγορά ομολόγων που οδήγησε τις αποδόσεις τους σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Για παράδειγμα το κόστος δανεισμού της Ισπανίας διαμορφώθηκε σε πιο χαμηλά επίπεδα ακόμη κι απ’ το κόστος των ομολόγων των ΗΠΑ. Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων Ισπανίας και Ιταλίας έπεσαν στο 2,57% και 2,7% αντίστοιχα, με αποτέλεσμα το spread (διαφορά στην απόδοση με τα αντίστοιχα γερμανικά) να καταγράψει χαμηλό ρεκόρ τετραετίας. Η πλημμυρίδα ρευστού που δημιουργήθηκε ήταν τέτοια ώστε σύμφωνα με την Deutsche Bank οι αποδόσεις των δεκαετών γαλλικών ομολόγων ήταν τόσο χαμηλές μόνο την δεκαετία του 1740 κατά την διάρκεια του αυστριακού πολέμου για την διαδοχή…

Αξιοποιώντας αυτή την συγκυρία η Πορτογαλία στις 11 Ιουνίου προχώρησε στην επιτυχημένη έκδοση ομολόγων ύψους 975 εκ. ευρώ, ευελπιστώντας βάσιμα ότι θα μπορεί στο εξής με ομολογιακές εκδόσεις να καλύψει το κενό των χρημάτων που ανέμενε από την Τρόικα. Η μείωση του κόστους δανεισμού σε όλη την Ευρώπη, για λόγους που σχετίζονται με το κόστος χρήματος κι όχι με τις αναπτυξιακές προοπτικές, επανέφερε σχέδια έκδοσης ομολόγων στην Ελλάδα και την Κύπρο. Μάλιστα, στο απόγειο της εξαπάτησης της κοινής γνώμης, φιλομνημονιακός Τύπος και κόμματα εξουσίας εμφανίζουν την πτώση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων (στο 3,95% έφτασε η απόδοση του ελληνικού 5ετούς που εκδόθηκε τον Απρίλιο από 4,95% που διαμορφώθηκε η απόδοσή του κατά την έκδοση) και την συνακόλουθη άνοδο της τιμής τους ως επιβράβευση από τις αγορές της γερμανόδουλης κυβέρνησης Σαμαρά! Τα επιτελεία ΝΔ και ΠΑΣΟΚ είναι το πιο επικίνδυνο δίδυμο που κυκλοφορεί στην επικράτεια: Αντί να εκμεταλλευτούν την συγκυρία και να επιδιώξουν να τερματίσουν το καθεστώς χρεοκρατίας, το μόνο που τους απασχολεί είναι να αποκομίσουν επικοινωνιακά οφέλη, να κοροϊδέψουν δηλαδή τους εργαζόμενους, εμφανίζοντας την πτώση των αποδόσεων των ομολόγων ως δικό τους επίτευγμα ή μήνυμα εξόδου από την κρίση!

Τα πράγματα μάλιστα είναι πολύ χειρότερα γιατί προ των πυλών βρίσκεται ένα νέο μνημόνιο που θα συνοδεύει το τρίτο δάνειο που προανήγγειλε (για πολλοστή φορά) ο γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφνγκαγκ Σόιμπλε, ύψους άνω των 10 δισ. ευρώ. Την συγκεκριμένη περίοδο αν η ελληνική κυβέρνηση δεν αποτελούταν από άβουλα όργανα και πειθήνιους εντολοδόχους των δανειστών κάλλιστα θα μπορούσε να σχεδιάσει την έξοδο από το Μνημόνιο και την κάλυψη ακόμη και των χρηματοδοτικών και δημοσιονομικών κενών που διέγνωσε το ΔΝΤ στην τελευταία του έκθεση (12,6 δισ. ευρώ για το 2015 και 7,5 δισ. για την τριετία 2015-2017 αντίστοιχα) από τις αγορές, απορρίπτοντας δημόσια την πρόταση των δανειστών για νέο δάνειο, που μόνο δεινά και βαθύτερη υπερχέωση θα επιφέρει. Όπως ακριβώς δηλαδή έπραξε κι η Λισαβόνα, έστω από ανάγκη, που τρία χρόνια μετά την επιβολή του πρώτου μνημονίου, τερματίζει οριστικά τον εφιάλτη. Στην Ελλάδα αντίθετα, εξ αιτίας επιλογών της κυβέρνησης τα τέσσερα εφιαλτικά χρόνια σύντομα θα γίνουν πέντε κι έπεται και συνέχεια…

Αγωγός TAP: Ενεργειακή σφήνα στη Ρωσία η Ελλάδα (Πριν, 22.6.2014)

gas-pipeline-cΣε βάρος του δημόσιου συμφέροντος οι συμφωνίες με το Αζερμπαϊτζάν

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Με την παροχή των σχετικών διαβεβαιώσεων προς τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, κατά την διάρκεια της επίσκεψής του στην Αθήνα διαλύθηκαν οι αβεβαιότητες που πλανιόνταν πάνω από τις δύο συμφωνίες που έχουν υπογραφεί μεταξύ των δύο χωρών. Η πρώτη αφορά την μεταβίβαση του 66% του ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ΑΕ), έναντι 400 εκ. ευρώ στην κρατική εταιρεία υδρογονανθράκων του Αζερμπαϊτζάν, Σοκάρ. Η δεύτερη συμφωνία σχετίζεται την κατασκευή του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου που διερχόμενος απ’ όλη την Βόρεια Ελλάδα θα περνάει στην Αλβανία και θα καταλήγει στην Ιταλία, παρέχοντας την δυνατότητα σε όλη την Δυτική Ευρώπη να προμηθεύεται τούρκικο φυσικό αέριο.

Η ελληνική κοινωνία από την υλοποίηση και των δύο αυτών συμφωνιών δεν έχει να αναμένει κανένα όφελος. Κι οι δύο συμφωνίες πολύ σύντομα θα αποδειχθούν επιβλαβείς για τουλάχιστον πέντε λόγους:

Κατ’ αρχάς πρόκειται για έργο που η κατασκευή του υπηρετεί έναν και μόνο στόχο: την ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από την Ρωσία. Η σημαντικότερη συμβολή του Δια-αδριατικού αγωγού ΤΑΡ (Trans-Adriatic Pipeline) σχετίζεται με το ψαλίδισμα των ρωσικών φιλοδοξιών  για ενεργειακή διείσδυση στην Δυτική Ευρώπη, μέσω του αγωγού Σάουθ Στριμ. Η Ελλάδα κατ’ εντολή των Αμερικάνων και των Ευρωπαίων διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανατροπή των ρωσικών σχεδίων. Έτσι ο Σαμαράς φαίνεται να ολοκληρώνει ό,τι ξεκίνησε ο συμφοιτητής του στις ΗΠΑ Γιώργος Παπανδρέου, εντάσσοντας την Ελλάδα σε ένα ανταγωνιστικό παιχνίδι απ’ το οποίο έχει μόνο να ζημιωθεί.

Η κατασκευή του ΤΑΡ είναι επιβλαβής γιατί, κατά δεύτερο, σηματοδοτεί την ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας από την Τουρκία. Ο ΤΑΡ προς τα ανατολικά θα συνδέεται με τον Δια-ανατολικό αγωγό φυσικού αερίου ΤΑΝΑΡ (Trans-Anatolian Gas Pipeline) που θα διασχίζει τα τουρκικά εδάφη μεταφέροντας αέριο από την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Η αναβάθμιση της θέσης της Τουρκίας στον ενεργειακό σχεδιασμό που προκρίνουν για τη νότια Ευρώπη Ουάσινγκτον και Βρυξέλλες είναι εξόφθαλμη. Όσο εξόφθαλμη είναι κι η απώλεια από την μεριά της Ελλάδας της αυτονομίας που έχαιρε στο πλαίσιο όχι μόνο του προηγούμενου καθεστώτος, αλλά και του σχεδίου που προωθούσε, εναλλακτικά, η Μόσχα με την βοήθεια της κυβέρνησης Καραμανλή. Οι ελληνικές κυβερνήσεις όμως αποδεικνύονται τόσο υποτελείς που οδήγησαν στα βράχια ένα σχέδιο που διασφάλιζε την απρόσκοπτη κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ελλάδας ενώ ταυτόχρονα κρατούσε καθηλωμένη την Τουρκία. Τώρα, το αποτέλεσμα των επιλογών τους είναι η ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας, η αναβάθμιση της Τουρκίας που θα έχει αυξημένο λόγο μια και θα μπορεί να ανοιγοκλείνει τις στρόφιγγες όποτε θέλει, ενώ δεν περνάει απαρατήρητος κι ο ελιγμός που έκανε να αγοράζει η ίδια το αέριο από τους Αζέρους, το οποίο θα στέλνεται δυτικά.

Φούσκα θα αποδειχθούν και τα οικονομικά οφέλη που υποτίθεται θα έχει η Ελλάδα από την κατασκευή του αγωγού, αξίας 1,5 δισ., η οποία θα ξεκινήσει το 2015, θα έχει μήκος 547 χιλιόμετρα και θα τεθεί σε λειτουργία το 2019. Τις χιλιάδες θέσεις εργασίας που υπόσχεται ο Σαμαράς, το ΙΟΒΕ τις κατέβασε, για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση, στις 100. Από την παράκληση μάλιστα του Σαμαρά να δραστηριοποιηθούν στο έργο και ελληνικές κατασκευαστικές, εύκολα συνάγεται πως ο αγωγός θα είναι, με τον υπάρχοντα σχεδιασμό, το μοναδικό τεχνικό έργο στην Ελλάδα που θα πραγματοποιηθεί χωρίς την ανάμιξη ελληνικών εργοληπτικών εταιρειών. Ούτε ένα ευρώ επίσης δεν απαίτησε ο Σαμαράς για τέλη διέλευσης, ούτε καν τη δυνατότητα να προμηθευόμαστε στην Ελλάδα αέριο σε προνομιακή τιμή! Πρόκειται για υποχωρήσεις που είναι πιθανό να μην έχουν προηγούμενο σε αναπτυγμένη χώρα…

Τέταρτο, η διέλευση του ΤΑΡ από την Βόρειο Ελλάδα εντάσσεται σε μια ευρύτερη συμφωνία στο πλαίσιο της οποίας το ελληνικό δημόσιο απώλεσε μια ακόμη κερδοφόρα εταιρεία, την ΔΕΣΦΑ. Η συμφωνία για τον αγωγό έχει ως αναπόσπαστο στοιχείο το ξεπούλημα της ΔΕΣΦΑ. Μάλιστα, επειδή πρυτάνευσαν πολιτικά κι όχι οικονομικά κριτήρια στην επιλογή του αγοραστή (κι έτσι αποκλείστηκε η Γκαζπρόμ, κατόπιν ωμής παρέμβασης της Κομισιόν) το τίμημα ήταν μικρότερο αυτού που θα μπορούσε να εισπράξει το ελληνικό δημόσιο.

Τέλος, σημαντική θα είναι η επιβάρυνση στο περιβάλλον. Είναι ενθαρρυντικό πως ήδη έχουν ξεσηκωθεί αγρότες από την Καβάλα και τις Σέρρες που αρνούνται να δώσουν τα χωράφια τους για να περάσει ο αγωγός, επισημαίνοντας τους κινδύνους που γεννιούνται.

Η κυβέρνηση παρόλα αυτά χαρακτηρίζει την συμφωνία για τον αγωγό συμφέρουσα…

Στου δρόμου τα μισά η Αργεντινή; (Πριν, 22 Ιουνίου 2014)

"Αρκετά γύπες" γράφει η αφίσα που έχει κατακλύσει τους δρόμους της Αργεντινής, αποδοκιμάζοντας τα κερδοσκοπικά κεφάλαια που επιβράβευσε η αμερικανική διαιοσύνη

“Αρκετά γύπες” γράφει η αφίσα που έχει κατακλύσει τους δρόμους της Αργεντινής, αποδοκιμάζοντας τα κερδοσκοπικά κεφάλαια που επιβράβευσε η αμερικανική δικαιοσύνη

Η απόφαση του ανωτάτου αμερικανικού δικαστηρίου την Δευτέρα 17 Ιουνίου εναντίον της Αργεντινής δικαίωσε την φήμη της Νέας Υόρκης ως πρωτεύουσα και προστάτιδα του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου. Το συμπέρασμα είναι πως πολύ σωστά οι πιστωτές επιβάλουν στα αδύναμα κι αναξιόχρεα κράτη να εκδίδουν τα κρατικά τους ομόλογα με το δίκαιο της Νέας Υόρκης. Η στάση των δικαστών υπογράμμισε πως όταν τα πράγματα φτάσουν στα άκρα και πρέπει να επιλέξουν μεταξύ ενός κυρίαρχου κράτους ή των ιδιωτών κατόχων ομολόγων, ακόμη κι αν πρόκειται για άγριους κερδοσκόπους, η στάση τους πρέπει να θεωρείται δεδομένη: υπέρ των πιστωτών! Ακόμη κι αν τεκμηριωμένα οι προσφεύγοντες στην δικαιοσύνη ουδέποτε δάνεισαν το δημόσιο του οποίου κατέχουν τα ομόλογα, αλλά τα απέκτησαν στην δευτερογενή αγορά στο πλαίσιο ενός στοιχήματος υψηλού ρίσκου όπως συνέβη με το κερδοσκοπικό κεφάλαιο NML Capital που αγόρασε τα αργεντίνικα ομόλογα το 2008, όταν είχαν φτάσει στο ναδίρ της αξίας τους 48 εκ. δολάρια και σήμερα ζητάει να πληρωθεί στο ακέραιο την ονομαστική τους τιμή, 832 εκ., αξιώνοντας δηλαδή ένα κέρδος που αγγίζει το 1.600%. Η αμερικάνικη δικαιοσύνη είναι εκεί για να τους το εγγυάται κι ας είναι γνωστό εδώ και χρόνια ότι πρόκειται για μια ειδική κατηγορία κεφαλαίων που ειδικεύονται σε ακριβώς αυτή την επένδυση: να αγοράζουν φθηνά ομόλογα όταν η τιμή τους έχει καταποντιστεί με απώτερο στόχο όταν θα γίνει αναδιάρθρωση να μην ενταχθούν και με την βοήθεια στρατιάς δικηγόρων να απαιτήσουν την αποπληρωμή στο ακέραιο. Εξ ου και  ο χαρακτηρισμός τους ως “κεφάλαια γύπες”. Το πρώτο συμπέρασμα που εξάγεται επομένως από την ιστορικής σημασίας απόφαση στην υπόθεση Δημοκρατία της Αργεντινής εναντίον NML Capital σχετίζεται με την ποιότητα της αμερικανικής δικαιοσύνης, καθώς αποκαλύφθηκε ότι είναι ο πιο πιστός υπηρέτης των πιο αδίστακτων αεριτζήδων.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η στάση των αμερικάνων δικαστών παρότι δεν ξαφνιάζει χρήζει υπογράμμισης γιατί δεν ταυτίζεται με την στάση του ΔΝΤ. Η αρνητική εμπειρία του διεθνούς ιμπεριαλιστικού οργανισμού τα τελευταία χρόνια από τα εμπόδια που εγείρονται ακόμη και σε περιπτώσεις που το κούρεμα των δημοσίων ομολόγων φαίνεται αναπόδραστο, με αποτέλεσμα η σχετική απόφαση να μετατίθεται στο μέλλον επιτείνοντας την αβεβαιότητα και δημιουργώντας κινδύνους μετάστασης της κρίσης, έχει οδηγήσει τον τελευταίο καιρό το ΔΝΤ να κλίνει προς το πλευρό των κρατών. Μια στάση που εκφράζει και τις ζυμώσεις που συντελούνται στο εσωτερικό του οργανισμού για μια ριζική αναθεώρηση των κανόνων πτώχευσης. Ακόμη κι αν το κάνει υποκριτικά, είναι κάτι που δεν συνέβαινε στο παρελθόν. Απόρροια αυτής της στάσης του είναι η ανησυχία που εξέφρασε από την απόφαση του αμερικανικού δικαστηρίου. Με άλλα λόγια, οι αμερικάνοι δικαστές έκαναν ακόμη και το ΔΝΤ να φρίξει.

Ενώπιον δυσάρεστων αποφάσεων βρίσκεται η κυβέρνηση της Κριστίνα Κίρχνερ μετά την απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου των ΗΠΑ που επιβάλει την αποπληρωμή στους κερδοσκόπους ομολόγων αξίας 1,3 δισ. δολ. που δεν δέχτηκαν την αναδιάρθρωση.

Η Αργεντινή από την άλλη βρίσκεται με την πλάτη στο τοίχο, λόγω της ατολμίας της να οδηγήσει στα άκρα την παύση πληρωμών του 2001, όταν, υπό την πίεση ενός μεγαλειώδους λαϊκού κινήματος με δεκάδες νεκρούς, δήλωσε αδυναμία εξυπηρέτησης δημοσίου χρέους ύψους 95 δισ. δολ. Επρόκειτο για σωτήρια απόφαση που επέτρεψε την μείωση της φτώχειας και της ανεργίας και την άσκηση αναδιανεμητικής πολιτικής. Λόγω της στάσης πληρωμών η Αργεντινή ποτέ δεν γνώρισε την ύφεση ούτε την ανεργία που γνώρισε η Ελλάδα, η οποία στο πλαίσιο της δικής της αναδιάρθρωσης μεγαλύτερης ονομαστικής αξίας (105 δισ. ευρώ) πλήρωσε στο ακέραιο τους κατόχους ομολόγων (ύψους 6 δισ. το 2012 και 3 δισ. σήμερα, μετά από την αδιαμαρτύρητη αποπληρωμή 3 περίπου δισ.) που δεν δέχθηκαν το κούρεμα. Το πρόβλημα της Αργεντινής ήταν πως έμεινε στα μισά του δρόμου. Η νέα συμφωνία που έκανε η αστική κυβέρνηση της Αργεντινής με τους κατόχους ομολόγων το 2005 και το 2010 να τα αποπληρώσει στην τιμή των 25 και 29 σεντς το δολάριο αντίστοιχα, αλλά πολύ περισσότερο η ατολμία της να ακυρώσει τις σειρές των ομολόγων με λογιστικό έλεγχο που θα αποδείκνυε ότι αφορούσαν ένα παράνομο χρέος κι επίσης να δηλώσει ότι δεν αναγνωρίζει το σύνολο του χρέους επέτρεψαν στους κερδοσκόπους να φτάσουν στα δικαστήρια της Νέας Υόρκης το 2012, διεκδικώντας την αποπληρωμή του συνολικού ποσού, δηλαδή της ονομαστικής αξίας των ομολόγων που κατείχαν. Η απόφαση του δευτεροβάθμιου ανωτάτου δικαστηρίου της Δευτέρας επιβάλει στην Αργεντινή να υπακούσει στην απόφαση του δικαστή Τόμας Γκριέσα, του 2012, που επιβάλει στην Αργεντινή να καταβάλει 1,3 δισ. ευρώ στα κερδοσκοπικά κεφάλαια που αρνήθηκαν να πάρουν μέρος στην αναδιάρθρωση κι επιπλέον δύο ακόμη όρους: Πρώτο, να μην προχωρήσει σε καμιά εξαίρεση μεταξύ των δανειστών της, κι αν πρόκειται για παράδειγμα να αποπληρώσει το 3% της αξίας των ομολόγων σε αυτούς που δέχτηκαν το κούρεμα, να πληρώσει το ίδιο ποσό και στους κερδοσκόπους που δεν συμφώνησαν στην ανταλλαγή. Πρόκειται για όρο που ακυρώνει την αναδιάρθρωση και τις συμφωνίες που την συνόδευσαν, ενώ αναβαθμίζει σε σκανδαλώδη βαθμό το στάτους των κερδοσκόπων. Δεύτερο αναγνωρίζει το δικαίωμα των κερδοσκόπων να πληροφορούνται από αμερικανικές και αργεντίνικες τράπεζες για τα περιουσιακά στοιχεία της Αργεντινής στη βάση «του δημόσιου συμφέροντος που επιβάλει την εφαρμογή των συμβολαίων και την εμπέδωση του κράτους δικαίου»!!!

Η αμερικάνικη δικαιοσύνη φύλακας – άγγελος της διεθνούς κερδοσκοπίας

Η πρώτη αντίδραση της Κριστίνα Κίρχνερ ήταν με τηλεοπτικό της διάγγελμα να δηλώσει πως δεν πρόκειται να υποκύψει στον εκβιασμό. Δήλωσε καθαρά πως δεν πρόκειται να πληρώσει τους κερδοσκόπους. Η αλήθεια είναι πως δεν θέλει να το πράξει, πιεζόμενη σε ένα σημαντικό βαθμό κι από την μεγάλη έκταση που έχει λάβει το θέμα στο εσωτερικό της Αργεντινής, που η μη αποπληρωμή των κερδοσκόπων έχει αναχθεί σε ζήτημα εθνικής υπερηφάνειας και κυριαρχίας. Επίσης ούτε πρόκειται να το κάνει όχι γιατί δεν μπορεί (μικρό άλλωστε είναι το ποσό, μόλις 1,3 δισ. δολ.) αλλά γιατί αν τυχόν και αποπληρώσει στο ακέραιο τους κερδοσκόπους τότε θα προσφύγουν δικαστικά εναντίον της, λόγω των όρων που συνόδευαν την αναδιάρθρωση, όσοι αποδέχθηκαν το κούρεμα, ζητώντας να πληρωθούν στο ακέραιο! Ούτε επίσης μπορεί να αγνοήσει την απόφαση γιατί τότε, με βάση τους όρους της απόφασης Γκριέσα, δεν θα μπορούν να πληρωθούν ομόλογα που λήγουν στις 30 Ιουνίου, με αποτέλεσμα να ισοδυναμεί με ολοκληρωτική στάση πληρωμών. Κάτι που η κυβέρνηση της Κίρχνερ, λόγω των συμφερόντων που εκπροσωπεί, ούτε θέλει ούτε μπορεί να επιβάλει. Στη βάση των προηγούμενων όλα δείχνουν ότι η Αργεντινή θα επιδιώξει να συμβιβαστεί με τους κερδοσκόπους.