Home » 2013 » Εικόνες από το μέλλον της Ελλάδας οι εξώσεις στην Ισπανία (Επίκαιρα, 22-28.8.2013)

Εικόνες από το μέλλον της Ελλάδας οι εξώσεις στην Ισπανία (Επίκαιρα, 22-28.8.2013)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

casasΑρκεί μια ματιά στην Ισπανία για να μάθουμε τι θα ακολουθήσει την ειλημμένη απόφαση της κυβέρνησης Σαμαρά να μην ανανεώσει το νόμο που προστατεύει την πρώτη κατοικία από πλειστηριασμούς. Οπότε, από την 1η Ιανουαρίου του 2014, σιγά – σιγά στην αρχή και με σαρωτικούς ρυθμούς στη συνέχεια οι τράπεζες θα αρχίζουν τις κατασχέσεις σπιτιών που είχαν αγοραστεί με δάνεια κι έχουν πάψει να εξυπηρετούνται, προχωρώντας ταυτόχρονα και στην έξωση των δανειοληπτών.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Στην χώρα του Θερβάντες, με ένα ποσοστό ιδιοκατοίκησης κοντά στο 80% που συναγωνίζεται το ελληνικό, απαιτείται πολύ μεγάλη μεροληψία για να κατηγορήσει κανείς τους ίδιους τους Ισπανούς για τα δάνεια που πήραν. «Δεν θέλουμε μια χώρα προλετάριων, θέλουμε μια χώρα που να αποτελείται από ιδιοκτήτες σπιτιών», δήλωνε δημόσια το 1957 ο πρώτος υπουργός Κατοικίας του δικτάτορα Φράνκο. Η πιο πρόσφατη ώθηση στο (πολύ κοντινό μας) όνειρο κάθε Ισπανού να αποκτήσει το δικό του σπίτι δόθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’90 κι αμέσως μετά την υιοθέτηση του ευρώ. Ήταν η εποχή που η Γερμανία ξεπερνούσε την οικονομική της κρίση, διατάσσοντας την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να χαμηλώσει τα επιτόκια του ευρώ και πλημμυρίζοντας κατ’ αυτό τον τρόπο τη Νότια Ευρώπη με φθηνό χρήμα. Στην Ισπανία (όπως και στην Ιρλανδία) ο πακτωλός πιστωτικού χρήματος κατευθύνθηκε κατά κύριο λόγο στην κατοικία, δημιουργώντας μια πρωτοφανή σε μέγεθος φούσκα. Εκτιμάται από το 1995 μέχρι πριν λίγα χρόνια το απόθεμα κατοικιών στην Ισπανία αυξήθηκε κατά 7 εκ., ενώ οι τιμές αυξήθηκαν κατά 220%!

Ρεκόρ ανεργίας κι εξώσεων

Αυτή η πορεία ανακόπτεται για πρώτη φορά με την κρίση του 2008 και απότομα όταν ξεκινάει η εφαρμογή των πρώτων μέτρων λιτότητας από την προηγούμενη κυβέρνηση του Θαπατέρο που ως αποτέλεσμα έχουν η Ισπανία να κατέχει επί χρόνια μεταξύ των χωρών της ΕΕ το χρυσό στην ανεργία (με ένα ποσοστό 26% που μεταξύ των νέων κάτω των 25 ετών γίνεται 57%), μέχρι που την πρώτη θέση κατέλαβε η Ελλάδα, εν προκειμένω με το σπαθί της, χωρίς εδώ να χρειαστούν ελληνοποιήσεις αλλοδαπών ή να ανιχνευθούν ύποπτες χημικές ουσίες. Το κοινωνικό δράμα των εξώσεων κάνει την εμφάνισή του στην Ισπανία το 2011 – 2012 όταν λήγει η διετία κατά την οποία οι άνεργοι λαμβάνουν, σύμφωνα με το νόμο, το σχετικό επίδομα. Από το 2008 μέχρι το 2012 οι εξώσεις έφθασαν τις 363.000, ενώ κάθε μέρα υπολογιζόταν ότι 80 οικογένειες διώχνονταν κακήν κακώς από τα σπίτια τους, κατ’ εντολήν της αστυνομίας, με τη συνοδεία της αστυνομίας. Το διαδίκτυο πλημμύρισε από φωτογραφίες πυροσβεστών που έχοντας λυγίσει μπροστά σε τόση βία, έβαζαν τα κλάματα, γύριζαν την πλάτη, έβγαζαν το κράνος και πετώντας το δήλωναν ότι αρνιόνταν να συνεχίσουν να βοηθούν σε αυτό το καθόλα νόμιμο έγκλημα. Το κίνημα εναντίον των εξώσεων βρήκε υποστηρικτές όχι μόνο μεταξύ πυροσβεστών που σε δύο τουλάχιστον αυτόνομες περιφέρειες (Καταλονία και Κορούνια) ψήφισαν ότι αρνούνται να βοηθούν στο ξεσπίτωμα οικογενειών ανέργων και φτωχών, αλλά ακόμη και κλειδαράδων που επισήμως, μέσω των ενώσεων τους, ανακοίνωσαν ότι δεν πρόκειται οι ίδιοι να αλλάξουν κλειδαριές σε σπίτια που μετά την κατάσχεση και την έξωση περνούν στην ιδιοκτησία των τραπεζών. Η ορμή του κινήματος κατά των εξώσεων και η τεράστια ανταπόκριση που συνάντησε στην ισπανική κοινωνία σχετίζεται σημαντικά με τις αλλεπάλληλες περιπτώσεις αυτοκτονιών που σημειώθηκαν όταν άνθρωποι χωρίς κανέναν πόρο και χωρίς καμία προοπτική πετιόνταν στον δρόμο σαν σκυλιά. Συγκλονιστική για παράδειγμα ήταν η περίπτωση ενός ζευγαριού συνταξιούχων από την Μαγιόρκα που έβαλε τέλος στην ζωή του τον Φεβρουάριο του 2012, όταν η τράπεζα προχώρησε στην κατάσχεση του σπιτιού που ζούσαν και ταυτόχρονα ενημερώθηκαν ότι συνεχίζουν να χρωστούν στην τράπεζα 84.000 ευρώ! Δεν ήταν μάλιστα η μοναδική περίπτωση…

Άστεγοι και με χρέος

Εκ των υστέρων, όταν πια ήταν αργά για να αντιδράσουν, οι περισσότεροι δανειστές μάθαιναν ότι στους όρους των δανείων που είχαν συμφωνήσει με τις τράπεζες περιλαμβανόταν κι η υποχρέωσή τους να αποζημιώσουν την τράπεζα στην περίπτωση που ακόμη και μετά την κατάσχεση η αξία του κατασχεθέντος σπιτιού υπολείπεται της αξίας του ανεξόφλητου δανείου! Έτσι οι τράπεζες, που εν τω μεταξύ χρηματοδοτήθηκαν με 41 δισ. τον Ιούνιο του 2012 για να αποφύγουν την χρεοκοπία, δεν αρκούνταν στην κατάσχεση του σπιτιού, αλλά ο δανειολήπτης, άστεγος πλέον πέρα κι από άνεργος στις περισσότερες περιπτώσεις, έπρεπε να συνεχίζει να εξοφλεί τις δόσεις του δανείου για ένα σπίτι που δεν είχε πια στην κατοχή του! Δεδομένης δε της φούσκας που δημιουργήθηκε την εποχή που «έβρεχε» δάνεια και της πτώσης στις τιμές των κατοικιών που ακολούθησε μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε πως ανάλογες περιπτώσεις (με την αξία του σπιτιού να είναι σημαντικά χαμηλότερη της αξίας του υπόλοιπου του δανείου) αποτελούσαν τον κανόνα κι όχι την εξαίρεση.

Οι κινητοποιήσεις των Ισπανών ενάντια στο αίσχος των εξώσεων κορυφώθηκαν στις αρχές της Άνοιξης όταν ενέταξαν στο οπλοστάσιό τους μια μορφή κινητοποίησης που είχε δοκιμαστεί μια δεκαετία πριν στην Αργεντινή: estraches στα ισπανικά. Στην πράξη, περικύκλωση των σπιτιών πολιτικών του κυβερνώντος δεξιού Λαϊκού κόμματος για να μάθει ο κόσμος ποιοί είναι αυτοί οι πολιτικοί που για χάρη των τραπεζών ξεσπιτώνουν τους φτωχούς. Υπό το βάρος αυτής της τεράστιας πολιτικής πίεσης που δέχθηκαν τα στελέχη του κυβερνώντος κόμματος κι αφού οι μέθοδοι καταστολής (με την αστυνομία να κόβει πρόστιμα στους διαδηλωτές ακόμη και 1.500 ευρώ και να σχηματίζει οδοφράγματα σε ακτίνα 300 μέτρων γύρω από κάθε σπίτι) απέτυχαν να αναστείλουν τις κινητοποιήσεις που κέρδιζαν συνεχώς σε επιρροή με το 80% των ερωτηθέντων να τις επιδοκιμάζουν, προχώρησαν σε ένα πολιτικό συμβιβασμό που μπορεί να θεωρηθεί μια πρώτη νίκη του κινήματος ενάντια στις εξώσεις. Για πολλούς αυτό το κίνημα ήταν η συνέχεια του κινήματος των Αγανακτισμένων και των Πλατειών που έκανε την εμφάνισή του το 2011. Για το επίμαχο θέμα των εξώσεων οι Ισπανοί αφού επανειλημμένες φορές απέτρεψαν εξώσεις με την επιτόπια παρουσία τους κι ερχόμενοι σε σύγκρουση με την αστυνομία (που είναι περιττό να πούμε ότι δεν εξαντλούσε και την αυστηρότητά της), προέβησαν στην συλλογή υπογραφών κατ’ εφαρμογή μιας συνταγματικής πρόβλεψης που επιτρέπει να εισαχθεί νόμος στη Βουλή από την ίδια την κοινωνία, εάν μαζευτεί ο κατάλληλος αριθμός υπογραφών, όπως κι έγινε. Το κείμενο κάτω από το οποίο μάζεψαν 1,5 εκ. υπογραφές κατέληγε σε 3 αιτήματα: Διακοπή των κατασχέσεων και εξώσεων, παύση οποιασδήποτε απαίτησης της τράπεζας από τους δανειολήπτες όταν ολοκληρώνεται η κατάσχεση και άνοιγμα των ανοίκιαστων σπιτιών που έχουν υπό την κατοχή τους οι τράπεζες και αρνούνται να προσφέρουν για ενοικίαση. Η Στατιστική Υπηρεσία της Ισπανίας εκτιμά ότι το 14% του αποθέματος κατοικιών σε όλη τη χώρα ή 3,4 εκ. σπίτια παραμένουν ξενοίκιαστα και σφραγισμένα (την ίδια ώρα που οι άστεγοι φτάνουν τους 40.000 εκ των οποίων ο 1 στους 4 έχει αποκτήσει κάποιας μορφής τριτοβάθμια εκπαίδευση). Ο νόμος τον οποίο ψήφισε η Ισπανική Βουλή τον Απρίλιο του 2013 κι αφού το Νοέμβριο του 2012 είχε ψηφίσει έναν ακόμη σχετικό νόμο (ορισμό της αναποτελεσματικότητας) δεν περιελάμβανε κανένα από τα παραπάνω αιτήματα και χαρακτηρίστηκε ως χάνζαπλαστ σε αιμορραγία, μιας και εξαντλούσε την προστασία του σε ακραίες περιπτώσεις φτώχειας στους οποίους έδωσε μια περίοδο χάριτος δύο ετών. Ήταν ωστόσο μία πρώτη επιτυχία.

Γι’ αυτό, ακόμη και τώρα οι λαϊκές κινητοποιήσεις ενάντια στις εξώσεις συνεχίζονται αμείωτες. Στα επιτεύγματα δε της οργάνωσης που έχει πρωτοστατήσει στο μπλοκάρισμα των εξώσεων (PAH) όπως ομολογείται από την ιστοσελίδα της (http://afectadosporlahipoteca.com/) περιλαμβάνεται η αποτροπή 725 εξώσεων. Ως τώρα…

Advertisements

1 Comment

  1. […] η αποτροπή 725 εξώσεων. Ως τώρα… leonidasvatikiotis.wordpress.com Πατήστε για συνέχεια… 2013-09-05 […]

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: