Home » 2013 » Μήνυμα ελπίδας από την Κύπρο (Unfollow, Απρίλιος 2013)

Μήνυμα ελπίδας από την Κύπρο (Unfollow, Απρίλιος 2013)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

troika cy«Από την κρίση και τα προγράμματα διάσωσης του ευρώ ξεπροβάλει η μορφή μιας άλλης Ευρώπης, μιας ηπείρου διαιρεμένης, που τέμνεται από νέες τάφρους και νέα σύνορα. Μια τέτοια τάφρος ανοίγεται μεταξύ κρατών του Βορρά και κρατών του Νότου, μεταξύ κρατών-πιστωτών και κρατών οφειλετών», αναφέρει ο γερμανός κοινωνιολόγος Ούλριχ Μπεκ, στο βιβλίο του Από τον Μακιαβέλι στη Μερκιαβέλλι (εκδ. Πατάκης). Μόνο που ορισμένες φορές οι λαοί και τα κράτη ανατρέπουν αυτούς τους σχεδιασμούς, όπως ακριβώς έκανε η Κύπρος, χαλώντας για μια ακόμη φορά τα σχέδια της Γερμανίας και της ΕΕ.

Το ίδιο το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στην Κυπριακή Βουλή την Τρίτη 19 Μαρτίου, όπου δεν βρέθηκε ούτε μία ψήφος να υποστηρίξει το εκτρωματικό σχέδιο του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Eurogroup), το οποίο ψηφίστηκε ομόφωνα(!) συμβολίζει με τον πιο ανάγλυφο τρόπο το τεράστιο, το αβυσσαλέο κενό που έχει δημιουργηθεί. Μια αντίθεση που πλέον δεν γεφυρώνεται: Αυτό που ψηφίζεται ομόφωνα στις Βρυξέλλες, με τη σύμφωνη γνώμη και της ίδιας της κυβέρνησης του Ν. Αναστασιάδη και φυσικά της ελληνικής τρικομματικής κυβέρνησης, δεν υποστηρίζεται ούτε από μία ψήφο στο εθνικό κοινοβούλιο. Δεν πήγαν δηλαδή να ψηφίσουν ούτε καν οι βουλευτές του κόμματος του Δημοκρατικού Συναγερμού, απ’ το οποίο προέρχεται ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, για να μην τους μείνει το στίγμα του Εφιάλτη. Γιατί, η πρόταση του Συμβουλίου υπουργών Οικονομικών ισοδυναμούσε πράγματι με προδοσία, με διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Το «σχέδιο σωτηρίας» της Κύπρου προέβλεπε την χορήγηση 10 δισ. ευρώ υπό την μορφή δανείου από το ΔΝΤ και την Ευρωζώνη και την εύρεση επιπλέον 5,8 δισ. ευρώ από τους ίδιους τους Κύπριους ώστε να συγκεντρωθεί το αναγκαίο ποσό για την ανακεφαλαιοποίηση των δύο κυπριακών τραπεζών. Τα προβλήματα για την Κυπριακή Δημοκρατία ξεκινούσαν από τα 10 δισ. που όλο «γενναιοδωρία» θα πρόφερε η Τρόικα στην Λευκωσία. Με βάση ευρωπαϊκές στατιστικές πηγές (Ameco) το δημόσιο χρέος της Κύπρου αυτή τη στιγμή ανέρχεται σε 16,3 δισ. ευρώ, ένα ποσό που αντιστοιχεί στο 93% του ΑΕΠ. Αναλογία δημοσίου χρέους προς ΑΕΠ σχετικά χαμηλή, που απ’ ότι φάνηκε δεν άρεσε καθόλου στην Γερμανία. Γιατί, αν η Κύπρος έπαιρνε αυτό το δάνειο ύψους 10 δισ. ευρώ, αυτόματα το δημόσιο χρέος της θα εκτοξευόταν στο 150% του ΑΕΠ! Έτσι, η Κύπρος θα έμπαινε στην ομάδα των υπερχρεωμένων κρατών και θα γινόταν «δανείων υποτελής» απέναντι στην Τρόικα και τους πιστωτές, εκλιπαρώντας κάθε τρίμηνο για την επόμενη δόση και κάνοντας κάθε φορά και μια νέα υποχώρηση στα κυριαρχικά της δικαιώματα ή μια νέα εκχώρηση από τον φυσικό της πλούτο.

Ήθελαν να τους φορτώσουν με υπέρογκα δάνεια

Ο χειρισμός του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης γίνεται ακόμη πιο σκανδαλώδης αν λάβουμε υπ’ όψη μας τις σοβαρές αντιρρήσεις που έχουν διατυπωθεί σε σχέση με το ύψος των ποσών που απαιτούνται για την ανακεφαλαιοποίηση των δύο κυπριακών τραπεζών. Οι αποκλίσεις είναι χαοτικές, με την κεντρική τράπεζα της Κύπρου (η οποία έχει έρθει κατ’ επανάληψη σε σύγκρουση με την πολιτική ηγεσία της χώρας) να εκτιμάει τα αναγκαία ποσά σε 1,9 δισ. ευρώ, την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή, με έδρα το Λονδίνο, να ανεβάζει το ποσό στα 2,5 δισ. ευρώ και την Τρόικα (μέσω της εταιρείας Pimco που προσέλαβε) να εκτοξεύει το ποσό της ανακεφαλαιοποίησης στα 10 δισ. ευρώ! Φαίνεται έτσι πως η Τρόικα ανέβασε το ποσό σε δυσθεώρητα ύψη μόνο και μόνο για να οδηγήσει την Κύπρο σε ένα δανεισμό που υπερβαίνει τις δυνάμεις της, θα αδυνατεί δηλαδή πολύ σύντομα να τον εξυπηρετήσει όταν θα αρχίσει το νησί να βουλιάζει στην ύφεση, μόνο και μόνο για να γονατίσει την οικονομία μια ώρα αρχύτερα, μετατρέποντας την Κύπρο σε υποχείριο των δανειστών της. Τα προβλήματα επομένως στο σχέδιο του Eurogroup ξεκινούσαν από τα 10 δισ. ευρώ που σχετικά εύκολα θα έπαιρνε η Κύπρος αν κι εφ’ όσον εξασφάλιζε τα υπόλοιπα 5,8 δισ.

Οι αντιδράσεις ωστόσο επικεντρώθηκαν στους όρους που τέθηκαν για την εύρεση αυτών των 5,8 δισ. ευρώ και όχι άδικα. Ειδικότερα στάθηκαν στην απόφαση του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών να προτείνει το κούρεμα των καταθέσεων. Η απόφαση είναι από μόνη της εξωφρενική και άνευ προηγουμένου, χωρίς καν να ασχοληθούμε με τις λεπτομέρειές της, τα βαλάντια δηλαδή που αφορούσε. Η απόφαση των 17 συνιστούσε τομή επειδή για πρώτη φορά έπαυαν οι καταθέσεις να αποτελούν απαγορευμένη ζώνη, όπως είχε διαβεβαιώσει και η ίδια η ΕΕ, όταν θέσπισε την εγγύηση για ποσά μέχρι 100.000 ευρώ, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να καθησυχάσει τους αποταμιευτές και να τους διαβεβαιώσει ότι οι καταθέσεις δεν διέτρεχαν κανένα κίνδυνο. Έτσι το βάρος της δομικής προσαρμογής έπεφτε σε μισθούς, συντάξεις, εργασιακές σχέσεις και κοινωνικές δαπάνες. Αυτή φαινόταν να είναι η συμφωνία: κανένα έλεος απέναντι στα «κεκτημένα», αλλά σε ό,τι αφορά τις τραπεζικές καταθέσεις ο καπιταλισμός τις αντιμετώπιζε με τον δέοντα σεβασμό, δημιουργώντας έτσι κι ένα πλέγμα κοινωνικών συμμαχιών που προστάτευε μικροαστικά τμήματα και κομμάτια της εξασφαλισμένης ακόμη εργασίας, πετώντας από την άλλη στο ρινγκ εργατική τάξη, επισφαλή εργασία, κ.α. Μέχρι που ήρθε η Γερμανία τον Μάρτιο του 2013 κι είπε πως δεν ισχύει ούτε αυτή η συμφωνία τελειώνοντας έτσι με ένα ακόμη ταμπού, αφού πρώτα πέρυσι τέτοια εποχή με ευθύνη της Γερμανίας πάλι έσπασε ένα άλλο ταμπού, των κρατικών ομολόγων, που έως πρόσφατα θεωρούνταν ο ορισμός της εγγυημένης μηδενικού ρίσκου επένδυσης.

Η πρωτοβουλία του Eurogroup ξάφνιασε ακόμη και τους επαΐοντες καθώς ανέτρεπε βασικές παραδοχές. Έγραφαν χαρακτηριστικά οι Financial Times την Τρίτη 19 Μαρτίου από την πρώτη τους σελίδα: «Η άνευ προηγουμένου προσπάθεια να επιβληθούν απώλειες στους καταθέτες – αυτήν ακριβώς την κοινότητα που υποτίθεται ότι προστατεύει η τραπεζική ένωση – καταστρατηγεί την παραδοσιακή ιεραρχία όπου οι επενδυτές σε μετοχές είναι οι πιο εκτεθειμένοι, οι καταθέτες προστατεύονται και οι ομολογιούχοι είναι κάπου στο ενδιάμεσο». Η βρετανική εφημερίδα συνέχιζε το ρεπορτάζ με δηλώσεις τραπεζιτών που χαρακτήριζαν την πρόταση του Eurogroup ως τρέλα, πολιτικό λάθος, κλπ.

Κράτη και τραπεζικοί λογαριασμοί δύο ταχυτήτων

Η αλήθεια ωστόσο είναι τελείως διαφορετική. Οι Γερμανοί δεν φημίζονται ούτε για λάθη, ούτε για εν θερμώ αποφάσεις με άγνωστες παρενέργειες. Η πρότασή τους να πληρώσουν τον λογαριασμό οι καταθέτες ήταν μια στρατηγική κίνηση που στόχευε να βαθύνει τις τάφρους που περιγράφει ο Ούλριχ Μπεκ στο βιβλίο του, βυθίζοντας ακόμη πιο βαθιά στην κρίση τις μεσογειακές χώρες και παράλληλα να θωρακίσει την θέση των χωρών του ευρωπαϊκού κέντρου. Κάτι που έγινε από την πρώτη κιόλας εργάσιμη μέρα, μετά την απόφαση του Eurogroup όταν ξεκίνησε ένα σχετικά ελεγχόμενο, αλλά ορατό, νέο κύμα φυγής καταθέσεων από τις τράπεζες της Ιταλίας και της Ισπανίας. Συνέβη δε, λόγω της αβεβαιότητας που συνεχίζει να επικρατεί για την πορεία του δημόσιου χρέους στις δύο αυτές χώρες κι επίσης για την τύχη των τραπεζών τους. Το σκεπτικό Ισπανών και Ιταλών ήταν απλό: Αν τώρα απειλήθηκαν με κατάσχεση οι καταθέσεις των Κυπρίων, γιατί αύριο να μην έρθει κι η δική μας σειρά;

Το καμπανάκι μάλιστα χτυπάει και για την Ελλάδα. Αν καθιερωθεί το «δικαίωμα» των πιστωτών να βάζουν χέρι στις τραπεζικές καταθέσεις, τότε οι γρίφοι που συνοδεύουν την μορφή του αναμενόμενου για μετά τις γερμανικές εκλογές κουρέματος του ελληνικού δημόσιου χρέους, θα λυθούν πάρα, μα πάρα πολύ εύκολα. Όσο εύκολα στέλνεις μια εντολή για την παρακράτηση ενός συγκεκριμένου ποσού απ’ όλους τους λογαριασμούς της χώρας. Περιττό ωστόσο να ειπωθεί ότι κερδισμένες απ’ αυτή την κατάσταση αβεβαιότητας βγαίνουν οι γερμανικές τράπεζες που θα συγκεντρώσουν τα χρήματα των εύπορων όλης της ευρωπαϊκής περιφέρειας.

Το σχέδιο της ΕΕ δεν προχώρησε όπως θα ήθελαν οι εμπνευστές του, παρότι δεν είναι γνωστό τις ώρες που γράφονται αυτές οι γραμμές το σχέδιο που θα διαδεχθεί την απόφαση του Eurogroup για συλλογική τιμωρία των καταθετών. Το πλήγμα που δέχθηκε η Γερμανία φάνηκε κι από τα πυρά που εξαπέλυσαν απέναντι στο σχέδιο κουρέματος των καταθέσεων όσοι πριν λίγο καιρό πίεσαν για να υλοποιηθεί ή είχαν ενεργό ρόλο στην κυπριακή κρίση. Όπως για παράδειγμα οι γερμανοί σοσιαλδημοκράτες οι οποίοι αφού είδαν τους Κύπριους να επιστρέφουν ως απαράδεκτη την απόφαση του Eurogroup επιτέθηκαν στην Μέρκελ μέσω του υποψηφίου τους για τις εκλογές, Πέερ Στάινμπρουκ. Η πραγματικότητα ωστόσο, όπως καταγράφηκε σε άρθρο του ανταποκριτή των Financial Times από το Βερολίνο, είναι πως η απαίτηση για κούρεμα των καταθέσεων δεν προερχόταν μόνο από την γερμανική Δεξιά, αλλά κι από την αντίπερα όχθη. «Η ιδέα γα ένα κούρεμα στις καταθέσεις ήρθε από το SPD», ανέφερε με κατηγορηματικό τρόπο, αποκαλύπτοντας ωστόσο και μια επιπλέον πτυχή του σύγχρονου ευρωπαϊκού δράματος. Ότι η αιτία των δεινών δεν βρίσκεται στην Μέρκελ αλλά στην ίδια την Γερμανία, καθώς φαίνεται πεντακάθαρα ότι μεταξύ Δεξιάς, σοσιαλδημοκρατών και Πράσινων επίσης έχει διαμορφωθεί μια κοινή αντίληψη όξυνσης των περιφερειακών αντιθέσεων και φυσικά της κοινωνικής πόλωσης στο εσωτερικό της κάθε χώρας. Το πρόβλημα επομένως ξεπερνάει την Μέρκελ ή την …Μερκιαβέλλι. Η ταύτιση των γερμανών σοσιαλδημοκρατών με την Δεξιά αποκαλύπτεται και στην κοινή επιχειρηματολογία, καθώς προσπάθησαν να εμφανίσουν ως αναμενόμενη «ποινή» για τους Κύπριους καταθέτες το κούρεμα των καταθέσεων τους επικαλούμενοι το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος στο οποίο πράγματι έχει εξειδικευτεί η Μεγαλόνησος, επιδεικνύοντας μια ιδιαίτερη προτίμηση στους ρώσους ολιγάρχες στους οποίους ανήκουν τα 20 περίπου δισ. από τα 68 δισ. ευρώ των συνολικών καταθέσεων. Ωστόσο δεξιοί και σοσιαλιστές Γερμανοί δεν έδειξαν ανάλογη ευαισθησία για το Λουξεμβούργο το οποίο, αντί να διασυρθεί για τις υπηρεσίες ξεπλύματος βρόμικου χρήματος τις οποίες προσφέρει, έχει επιβραβευθεί φιλοξενώντας την έδρα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Γι αυτόν άλλωστε τον λόγο, με βάση την επίσημη ερμηνεία, είχαμε και την «τιμή» τα νέα ομόλογα που εκδόθηκαν μετά την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους τον Μάρτιο του 2012 να διέπονται από το δίκαιο του «μεγάλου δουκάτου του Λουξεμβούργου». Ο πραγματικός ωστόσο λόγος ήταν πως το δίκαιο του «μεγάλου δουκάτου» είναι φιλικό προς τους κάθε λογής τοκογλύφους. Γι αυτό όχι μόνο προτιμήθηκε αλλά διαφυλάσσεται και σαν κόρη οφθαλμού. Η Κύπρος αντίθετα ρίχνεται στην πυρά, καλούμενη να απολογηθεί ακόμη και για τα εγκλήματα ρώσων και άλλων ολιγαρχών…

Γερμανική απειλή

Εφάμιλλη υποκρισία με αυτή της ηγεσίας του SPD επέδειξαν στην Ελλάδα το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ, που αμέσως μετά την απόρριψη του σχεδίου της ευρω-ληστείας από την κυπριακή βουλή έσπευσαν κι αυτοί να αποδοκιμάσουν την πρόταση του Eurogroup. Όταν ωστόσο δόθηκε στην δημοσιότητα την βρήκαν μια χαρά και γι’ αυτό τον λόγο η κυβέρνηση που συμμετέχουν την ψήφισε το Σάββατο 16 Μαρτίου με «χέρια και με πόδια». Πολύ περισσότερο το ΠΑΣΟΚ είναι πολλαπλά εκτεθειμένο λόγω του ότι η χρεοκοπία των κυπριακών τραπεζών οφείλεται αν όχι αποκλειστικά κατά μεγάλο μέρος στο PSI, το οποίο σχεδιάστηκε κι εφαρμόστηκε με υπουργό Οικονομικών τον Βαγγέλη Βενιζέλο, ο οποίος σήμερα προσποιείται τον ανήξερο αν δεν θλίβεται για την κρίση στην Κύπρο!

Όλα αυτά φυσικά βγήκαν στην επιφάνεια απ’ τη στιγμή που ο κυπριακός λαός επέβαλε στη ηγεσία του να απορρίψει το σχέδιο της ευρω-ληστείας, αποδεικνύοντας έτσι ότι δεν υπάρχουν μονόδρομοι. Ακόμη και ανολοκλήρωτο να αποδειχθεί το βήμα των Κυπρίων αποτελεί επίδειξη της δύναμης που έχουν οι λαοί να ανατρέψουν την πολιτική των μνημονίων και της ευρω-λιτότητας.

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: