Home » 2013 » May

Monthly Archives: May 2013

Διεθνής υποβιβασμός της Ελλάδας (Επίκαιρα 16-22/5/2013)

credit_suisseΣε έναν από τους μεγάλους χαμένους της παγκόσμιας κρίσης εξελίσσεται η Ελλάδα με βάση διεθνείς συγκρίσεις. Στον αντίποδα μάλιστα δειγματοληπτικών ερευνών που έχουν ενδεικτική μόνο σημασία όπως αυτή που διενήργησε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σοβαρότερες έρευνες που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας υπογραμμίζουν την θεαματική «βουτιά» που καταγράφει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια στην παγκόσμια κατάταξη. Μία από αυτές τις μελέτες είναι της τράπεζας Credit Suisse, η οποία εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2012 και αναφέρεται στην εξέλιξη του παγκόσμιου πλούτου.

Η μελέτη της Credit Suisse είναι πιο αξιόπιστη από την αντίστοιχη μελέτη της ΕΚΤ (που κατέληξε στο απίστευτα βολικά για το Βερολίνο συμπέρασμα ότι τα νοικοκυριά της Νότιας Ευρώπης είναι πιο πλούσια απ’ τα αντίστοιχα βορειοευρωπαϊκά) όχι μόνο γιατί δεν είναι  δειγματοληπτική, ούτε μόνο επειδή στηρίζεται σε πιο πρόσφατα στοιχεία, που σημαίνει ότι λαμβάνει υπ’ όψη της τα δραματικά αποτελέσματα των εξοντωτικών πολιτικών λιτότητας. Κάτι που δεν έκανε η μελέτης της ΕΚΤ, χωρίς ωστόσο η συγκεκριμένη παράλειψη να ληφθεί υπ’ όψη από το Βερολίνο που ανησύχησε σφόδρα για τα βάρη που επωμίζονται οι «φτωχοί» πολίτες του για να σώσουν τους …άσωτους νοτιοευρωπαίους… Στην εγκυρότητα της έρευνας του ελβετικού χρηματοπιστωτικού ομίλου προσθέτει επίσης το γεγονός ότι στηρίζεται στη μεθοδολογία δύο καθηγητών του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ (Άντονι Σάροκς και Τζιμ Ντέιβις) οι οποίοι έχουν πραγματοποιήσει μια σημαντική συμβολή στην επιστημονική διερεύνηση του παγκόσμιου πλούτου με αφορμή τη συγγραφή ενός βιβλίου που θεωρείται βιβλίο αναφοράς (Personal Wealth from a Global Perspective, Oxford University Press, 2008).

Στο εξής στα «μικρομεσαία κράτη»

Η διαπίστωση που αφορά την Ελλάδα αν κάτι αναδεικνύει είναι τον υποβιβασμό της από το «κλαμπ» των χωρών που η μέση περιουσία των νοικοκυριών ανά ενήλικα υπερβαίνει τα 100.000 δολάρια, στην αμέσως κατώτερη κατηγορία των κρατών με μέση περιουσία από 25.000 έως 100.000 δολάρια. Για να μην μείνει μάλιστα καμιά αμφιβολία για τις αιτίες του υποβιβασμού της Ελλάδας (που σχετίζονται με την ύφεση που προκάλεσαν τα προγράμματα λιτότητας) οι συντάκτες της έκθεσης τονίζουν ότι τα χνάρια της Ελλάδας ακολουθούν πιστά Ισπανία και Κύπρος όπου ο μέσος πλούτος των νοικοκυριών βρίσκεται οριακά πάνω από τα 100.000 δολάρια, συγκεκριμένα στα 105.000 και 113.000, αλλά όχι για πολύ ακόμη… Στη λέσχη των «μικρομεσαίων οικονομικά κρατών» που βρίσκεται πλέον η Ελλάδα φιγουράρουν επιπλέον χώρες όπως Πορτογαλία, Μάλτα, Σλοβενία, Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Λιθουανία, Ρουμανία και από τον αραβικό κόσμο το Ομάν, το Μπαχρέιν, ο Λίβανος κι η Σαουδική Αραβία. Φαίνεται έτσι, ότι η Ελλάδα αντί να γίνει η Δανία του νότου όπως υποσχόταν ο Γιώργος Παπανδρέου που άνοιξε τον ασκό του Αιόλου έγινε η Εσθονία του νότου ή το Μπαχρέιν του βορρά… Να σημειωθεί πως η Ελλάδα δεν ήταν η μοναδική χώρα που είδε τον πλούτο της να συρρικνώνεται ελέω λιτότητας. Το ίδιο συνέβη επίσης (σε αντίθεση με την Κίνα, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ) και σε άλλες χώρες όπως Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ισπανία, Ουγγαρία, Ρουμανία, κ.λπ. Η «ελληνική ιδιαιτερότητα» επί του προκειμένου αφορά στην «αλλαγή κατηγορίας»…

Η υποβάθμιση της Ελλάδας έχει ξεχωριστή σημασία (υπογραμμίζοντας το γεγονός) επειδή συνέβη σε μία συγκυρία, από τα μέσα του 2011 ως τα μέσα του 2012, που ο μέσος πλούτος των νοικοκυριών σε διεθνές επίπεδο αυξήθηκε. Συγκεκριμένα, και με τους υπολογισμούς να γίνονται σε σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες (χωρίς δηλαδή τον παραμορφωτικό φακό της ανατίμησης του δολαρίου), ο παγκόσμιος πλούτος αυξήθηκε κατά 1% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Είναι μια αύξηση που κρίνεται υποδεέστερη σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, είναι ωστόσο εντυπωσιακή δεδομένου ότι καταγράφηκε σε μια πολύ δύσκολη οικονομική συγκυρία, έχοντας ως αποτέλεσμα ο καταγεγραμμένος πλούτος να φθάσει στα 223 τρισ. δολάρια ή στα 49.000 δολάρια ανά ενήλικο. Φυσικά, μέσοι όροι όπως ο συγκεκριμένος, κρύβουν στο εσωτερικό τους σημαντικές διαφοροποιήσεις. Δεν αποκλείεται δηλαδή πίσω από την μέση ακόμη και την συνολική συρρίκνωση του πλούτου να υπάρχουν εισοδηματικές ή κοινωνικές κατηγορίες που να είδαν τον πλούτο τους να αυξάνεται, να επωφελήθηκαν δηλαδή της κρίσης. Ακόμη κι αυτό το γεγονός όμως δεν υποτιμάει καθόλου τη σημασία που έχει η υποβάθμιση μιας χώρας στο πλαίσιο της διεθνούς κατάταξης και του παγκόσμιου ανταγωνισμού.

Στα κάτω της η …ελιά

Την ίδια κατεύθυνση με την Ελλάδα ακολούθησε συνολικά κι η ευρωπαϊκή ήπειρος που, μαζί με την Ινδία, ήταν οι μοναδικές περιοχές του κόσμου οι οποίες είδαν τα μερίδια τους στον παγκόσμιο πλούτο να συρρικνώνονται. Οι τρεις χώρες δε που κατέγραψαν ρεκόρ συνολικών απωλειών ανήκαν στο διευρυμένο κλαμπ της ελιάς»: Ιταλία (συνολικές απώλειες 286 δισ. ευρώ, Ισπανία 177 δισ. και Γαλλία 148 δισ.) Η μέτρηση του πλούτου των νοικοκυριών, σύμφωνα με τους συγγραφείς της έκθεσης, συγκεντρώνει το ενδιαφέρον λόγω του ότι προδιαγράφει κατά μεγάλο μέρος το τι θα συμβεί σε μια σειρά άλλους τομείς της οικονομίας, όπως η εξέλιξη του ΑΕΠ, η συσσώρευση του κεφαλαίου, οι καταναλωτικές τάσεις, οι τιμές των ακινήτων και η πορεία που θα ακολουθήσουν σχετικές «βιομηχανίες» όπως της φροντίδας υγείας. Έτσι δεν είναι καθόλου τυχαία η συρρίκνωση που καταγράφεται στις επενδύσεις οικιών στην Ευρώπη με βάση πρόσφατη ανακοίνωση της Γιούροστατ (29 Απριλίου 2013), βάσει της οποίας επενδύσεις των νοικοκυριών (δηλαδή αγορές νέων σπιτιών και ανακαινίσεις) και επενδύσεις σταθερού κεφαλαίου έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, προδιαγράφοντας μια νέα περίοδο ύφεσης λόγω υποχώρησης των επενδύσεων…

Η σημαντικότερη αιτία πίσω από την συρρίκνωση που καταγράφτηκε στον πλούτο των νοικοκυριών είναι η πτώση στις τιμές των μετοχών. Οι χώρες δε που καταγράφτηκε ρεκόρ συρρίκνωσης της κεφαλαιοποίησης, σε επίπεδα άνω του 40%, είναι η Αργεντινή, η Σερβία και η Ελλάδα. Χαμηλότερη πτώση (άνω του 30%) καταγράφτηκε σε χώρες όπως η Πορτογαλία και η Ουκρανία.

Μείωση χρέους των νοικοκυριών

Τέλος αξίζει να αναφερθεί η σοβαρή επιβράδυνση που παρατηρείται στους ρυθμούς αύξησης του χρέους, που ξεκίνησε να συγκεντρώνεται το 1975 ως αντίβαρο στην κρίση που ξέσπασε τότε και τα τελευταία χρόνια μεγεθυνόταν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Με βάση την έκθεση της Credit Suisse από το 2000 ως το 2007 το χρέος αυξανόταν κατά 8% ετησίως, ενώ από το 2000 ως το 2012 το συνολικό χρέος αυξήθηκε κατά 81% ή 5% ετησίως. Το φρένο που έχει μπει φαίνεται από το γεγονός ότι αν από το 2000 μέχρι το 2007 το χρέος των νοικοκυριών αυξήθηκε από 18,8 τρισ. δολ. σε 38,8 τρισ. (σχεδόν δηλαδή διπλασιάστηκε μέσα σε 7 χρόνια) το 2012 αυξήθηκε ελάχιστα φθάνοντας τα 39,4 τρισ., ήταν δηλαδή σχεδόν σταθερό στα προ 5ετίας επίπεδα. Συνδέοντας δε, τις δύο τάσεις φαίνεται πως η «αλλαγή παραδείγματος» στην παγκόσμια οικονομία συνοδεύεται κι από μια νέα κατάταξη μεταξύ των χωρών…

Advertisements

Μόνο ζημιές από την επένδυση της Cosco στον Πειραιά (Πριν, 26 Μαΐου 2013)

coscoΣε βάρος των εργαζομένων και της ελληνικής οικονομίας θα είναι – ακόμη και στην εξαιρετική περίπτωση που υλοποιηθούν – οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού Α. Σαμαρά για νέες επενδύσεις εκ μέρους της Κίνας στο λιμάνι του Πειραιά και τα ελληνικά αεροδρόμια. Οι εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες της κινέζικης διείσδυσης στην Ελλάδα, που ξεκίνησε το 2008 επί Κ. Καραμανλή, φαίνονται περίτρανα από την επένδυση της Cosco στον Πειραιά, που δεν σήμανε κανένα οικονομικό όφελος. Για το θέμα μιλά στο Πριν, ο (εικονιζόμενος) Γιώργος Γώγος, γενικός γραμματέας της Ένωσης Λιμενεργατών ΟΛΠ.

– Για ποιό λόγο χαρακτηρίζετε επιζήμια για το δημόσιο συμφέρον την επένδυση της Cosco, την ίδια ώρα που οι Κινέζοι καυχώνται ότι έχει αυξηθεί η εμπορική κίνηση;

“Η Cosco μέσω της θυγατρικής της ΣΕΠ, αγόρασε τον Προβλήτα ΙΙ έναντι 500 εκ. (τα οποία θα καταβάλει υπό την μορφή ετήσιου ενοικίου) για 35+5 χρόνια. Στη συνέχεια ο ΟΛΠ αναγκάστηκε να φτιάξει τον Προβλήτα I, που αντιστοιχεί στο 1/3 της δυναμικότητας αυτού που έχει παραχωρηθεί στην Cosco, του προβλήτα ΙΙ, με ίδια κεφάλαια και ίδιο δανεισμό. Το κόστος του ανήλθε γύρω στα 180-190 εκατομμύρια. Ενώ, αν δεν είχε παραχωρηθεί στην Cosco ο μεγάλος προβλήτας, με πολύ λιγότερα χρήματα, θα είχε γίνει ανανέωση του μηχανολογικού εξοπλισμού, θα είχε ανέβει η δυναμικότητά του, θα είχε γίνει τελείως σύγχρονη προβλήτα και θα την διαχειριζόταν ο ΟΛΠ και τα οφέλη της θα έμεναν στο κράτος. Αυτή τη στιγμή κάνουν μια επιλογή να δώσουν τη μεγάλη παραγωγική δυνατότητα στην Cosco. Για να υπάρχει επίφαση ανταγωνισμού, έφτιαξε ο ΟΛΠ τον άλλο προβλήτα, για να μην περάσουμε από ένα δημόσιο μονοπώλιο σε ένα ιδιωτικό μονοπώλιο, για το οποίο επαναλαμβάνω δε χρεώθηκε ούτε ευρώ το κράτος, έγιναν με ίδια κεφάλαια του οργανισμού και με δανεισμό του οργανισμού, υποτίθεται για ν’ ανταγωνιστεί την Cosco.

Την ανταγωνιζόμαστε, μέχρι στιγμής τα νούμερα είναι καλά. Στον Πειραιά υπάρχει πολλή μεταφόρτωση. Δηλαδή, το έχουν επιλέξει κάποιες εταιρίες σαν λιμάνι διαμετακομιδής. Αφήνουν εδώ κάποια κοντέινερ, τα οποία πάνε σε άλλες αγορές: Μαύρη θάλασσα, νοτιοανατολική Μεσόγειο, νοτιοανατολική Ευρώπη, στο ταξίδι τους πηγαίνοντας για τις βόρειες χώρες. Οι γραμμές συνήθως έρχονται από Ασία, περνούν Σουέζ, Μεσόγειο, Βαρκελώνη και μετά πηγαίνουν, Ρότερνταμ, Άμστερνταμ, στα βόρεια λιμάνια. Σ’ αυτό το ρου αρκετές εταιρίες λοιπόν έχουν επιλέξει τον Πειραιά κι όχι ένα ιταλικό λιμάνι και γι’ αυτό υπάρχει δουλειά. Δεν έχει αυξηθεί η δουλειά λόγω αύξησης της ζήτησης στην ελληνική αγορά ή αύξησης των εξαγωγών για να φεύγουν από ‘δω πράγματα, ίσα – ίσα αυτά τα μεγέθη έχουν μειωθεί. Αυτό που έγινε είναι να έχει αυξηθεί το τράνζιτ.

Από το τράνζιτ φορτίο δεν έχει να περιμένει κάτι ο πρακτοριακός υπάλληλος, ο νταλικέρης, τα επαγγέλματα δηλαδή που δουλεύουν πέριξ της φορτοεκφόρτωσης στο λιμάνι. Το πειραιώτικο φορτίο είναι αυτό που τους δίνει δουλειά. Έρχεται το φορτίο, παραμένει εδώ για λίγες μέρες, έρχεται ένα άλλο καράβι, το παίρνει, φεύγει. Υπάρχει δουλειά για το λιμάνι, υπάρχει τζίρος γι’ αυτόν που έχει τη διαχείριση του λιμανιού είτε αυτός είναι η Cosco είτε αυτός είναι ο ΟΛΠ, αλλά για τα έξω επαγγέλματα δεν υπάρχει κάποιο κέρδος. Σε αντίθετη περίπτωση, θα ερχόταν ένα κουτί πειραιώτικο που λέμε, δηλαδή για την ελληνική αγορά, θα ξεφορτωνόταν, θα το ‘παιρνε ένας νταλικέρης, θα δούλευε ένας εκτελωνιστής που θα ‘κανε τη γραφειοκρατική διαδικασία, θα δούλευε ο πρακτοριακός υπάλληλος που θα είχε τη διαχείριση και την επίβλεψη του φορτίου, θα έμενε κάτι στην αγορά. Τώρα δε μένει κάτι. Αυτό δηλαδή, είναι θετικό για τον ΟΛΠ και την Cosco, διότι έχουν έσοδα. Κι εκεί ο ανταγωνισμός, το ντάμπινγκ, λειτουργεί αρκετά, δηλαδή η Cosco και ο ΟΛΠ ρίχνουν τις τιμές Παρόλ’ αυτά όμως τζιράρεται ένα χρήμα γύρω απ’ αυτή την ιστορία. Για την Cosco, το περιθώριο κέρδους είναι μεγαλύτερο, γιατί έχει πάρα πολύ φθηνό εργατικό δυναμικό, έχει κάνει πολύ λιγότερες επενδύσεις απ’ ό,τι ο ΟΛΠ και το συνολικό αποτέλεσμα είναι θετικότερο για εκείνη απ’ ό, τι είναι για τον ΟΛΠ. Γιατί ο ΟΛΠ όπως είπαμε, έφτιαξε ένα καινούριο λιμάνι από την αρχή, άρα έχει επενδύσει πολλά σε χρήματα, επιστρέφει δάνεια κι έχει ένα ακριβότερο εργατικό κόστος, διότι εδώ έχουμε κάποιες  εργασιακές σχέσεις θεσμοθετημένες.

Αν πάρει όμως, όπως τώρα είπε ο Σαμαράς, όλο το λιμάνι η Cosco ουσιαστικά θα διαμορφώσουν μονοπωλιακούς όρους στις τιμές. Έτσι δεν είναι;

Ακριβώς! Και το κόστος για το εγχώριο φορτίο θα διαμορφώνεται σύμφωνα με τις ορέξεις της Cosco. Δηλαδή θα μπορεί ν’ ανεβάζει τις τιμές, εφόσον δε θα υπάρχει ανταγωνισμός, κατακόρυφα.

Εδώ ας σημειώσουμε κάτι που μπορεί να μην είναι κατανοητό για τον κόσμο. Η Cosco αυτή τη στιγμή πληρώνει, έχοντας ξεκινήσει από 17 εκατομμύρια το «νοίκι» τον πρώτο χρόνο, κάπου στα 25. Μάλιστα χρωστάει ακόμα κάποια χρήματα, δεν είναι συνεπής στις πληρωμές της, ζητάει επιστροφή ΦΠΑ από το κράτος και τα λοιπά και τα λοιπά. Το σημαντικό είναι ότι αυτά τα χρήματα, είτε είναι 25, είτε 22, είτε 28 εκατομμύρια το χρόνο, δεν πάνε στο ταμείο του κράτους, πάνε στο ταμείο του ΟΛΠ. Από τη στιγμή που ο ΟΛΠ θα γίνει ιδιωτική εταιρία, θα πηγαίνουν στην τσέπη του ιδιώτη. Κι αν αυτός ο ιδιώτης είναι η ίδια η Cosco, απ’ τη μια τσέπη θα βγαίνουν στην άλλη θα μπαίνουν. Αυτό θα πρέπει να γίνει κατανοητό γιατί νομίζουν ότι ο ΟΛΠ εισπράττει ένα ενοίκιο κι αυτό αποδίδεται κατευθείαν στα κρατικά ταμεία. Δεν είναι έτσι. Μπαίνει στα ταμεία του ΟΛΠ και με τα συν πλην ανάλογα τον τομέα, παρουσιάζει ένα συνολικό αποτέλεσμα θετικό ή αρνητικό. Προς το παρόν είναι συν, είναι θετικό, πέρυσι το 2012 έκλεισε με κάτι λιγότερο από 5 εκατομμύρια καθαρό κέρδος.

– Επομένως οι Κινέζοι έχουν κάθε συμφέρον να αγοράσουν τον ΟΛΠ…

– Ακριβώς! Να γίνει κατανοητό ότι και το νοίκι δε θα εισπράττεται από το κράτος. Ιδιωτικοποιείται ο ΟΛΠ, ιδιωτικοποιούνται κι όλα τα έσοδα που έχει ο ΟΛΠ και μένουν στον αγοραστή που θα τον πάρει. Αν πάνε σε παραχώρηση δραστηριοτήτων, κομματιού δηλαδή, μπορούν να δώσουν την κρουαζιέρα, ή μπορούν να δώσουν το καρ τέρμιναλ ή το κοντέινερ τέρμιναλ και υφίσταται ο ΟΛΠ σαν εταιρία κατά 75% κρατική, όπως είναι αυτή τη στιγμή, κάποιο κομμάτι απ’ αυτά τα έσοδα θα πηγαίνει στα ταμεία . Αν επιλέξουν όμως να δώσουν όλο τον ΟΛΠ σ’ έναν ιδιώτη, δε θα ‘χει να λαμβάνει ούτε ευρώ.

– Με βάση τα διαχρονικά στοιχεία για τα έσοδα και τα κέρδη του ΟΛΠ πώς αποδεικνύεται ότι ο ΟΛΠ δεν κέρδισε από την ιδιωτικοποίηση;

– Αξίζει να συγκρίνουμε τα στοιχεία του 2007 με αυτά του 2011. Ο ΟΛΠ το 2007 είχε συνολικά έσοδα 130 εκ. ευρώ εκ των οποίων τα 112 εκ. ευρώ προέρχονταν από τον προβλήτα ΙΙ που στη συνέχεια δόθηκε στους Κινέζους. Το 2011 τα έσοδά του ήταν 19 εκ. ευρώ κι επιπλέον 22 εκ. ευρώ από το ενοίκιο της Cosco. Τα κατ’ έτος κέρδη από το 200 ως το 2007 ήταν μεταξύ 34 και 36 εκ. ευρώ ενώ το 2011 ήταν μόνο 6,5 εκ. Αυτή η μείωση οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στη στέρηση παραγωγικών δυνατοτήτων, καθώς η δυνατότητές του μετά την παραχώρηση του Προβλήτα ΙΙ μειώθηκαν κάτω από ένα τρίτο.

Πρέπει μάλιστα να αναφέρουμε πως ούτε τα δημόσια έσοδα οφελήθηκαν από την υποτιθέμενη επένδυση της Cosco. Αρκεί να αναφέρουμε ότι η Cosco απολαμβάνει σήμερα φοροαπαλλαγές που δεν έχει ο ΟΛΠ κι οι οποίες είναι παράνομες γιατί δε συμπεριλαμβάνονταν στην προκήρυξη παραχώρησης. Της χαρίστηκαν αργότερα με το νόμο 3755/09. Ο ΟΛΠ αντίθετα φορολογείται με 2% επί του τζίρου επιπλέον της φορολόγησης των κερδών του. Στην Cosco επιστρέφεται ακόμη κι ο ΦΠΑ.

– Έχουμε επομένως άνισες συνθήκες ανταγωνισμού, με ευθύνη του κράτους, που ευνοεί τον ιδιώτη ανταγωνιστή σε βάρος του δημόσιου φορέα, ασχέτως του γεγονότος ότι τα κέρδη του δημόσιου φορέα οδεύουν εν τέλει στα κρατικά ταμεία, ενώ τα κέρδη του ιδιώτη που παίζει με σημαδεμένα χαρτιά οδεύουν στα ταμεία μιας πολυεθνικής…

– Ακριβώς.

– Πιστεύεις ότι αυτά τα σχέδια που ανακοίνωσε ο Σαμαράς από την Κίνα θα προχωρήσουν;

– Να σου πω την αλήθεια, δεν έχω καταλάβει τι ανακοίνωσε ο Σαμαράς. Ανακοίνωσε ένα γενικό πράγμα ανάπτυξης, επένδυσης και και και… Επένδυση βάφτισαν και την υπόθεση της Cosco, το οποίο δεν είναι επένδυση. Επένδυση είναι να πάρεις κάτι από την αρχή, να το χτίσεις και ν’ αρχίσεις να λειτουργείς με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Η Cosco πήρε ένα έτοιμο λιμάνι, συνέχισε εκείνη να το διαχειρίζεται, στην αρχή για δύο χρόνια δεν είχε βάλει ούτε ευρώ, σιγά σιγά άρχισε να βάζει κάποια επιπλέον εργαλεία και τώρα χτίζει τον προβλήτα ΙΙΙ. Τώρα ξεκινάει ουσιαστικά να δίνει κάποια χρήματα η Cosco, μετά από τέσσερα χρόνια λειτουργίας. Και πάλι λέω, το συγκριτικό πλεονέκτημα που της είχε δοθεί με την παραχώρηση ήταν τεράστιο. Λοιπόν, από τον πρωθυπουργό δεν ακούσαμε κάτι συγκεκριμένο. Ίσα ίσα, ακούσαμε για κάποιες εταιρίες, όπως η ΖΤΕ η οποία είναι μια εταιρία logistics απ’ ό, τι κατάλαβα κι η οποία κάνει μεταποίηση. Ουσιαστικά, δίνει τη δυνατότητα στους Κινέζους, αυτό που ήθελαν από την αρχή, από τον ερχομό της Cosco: Να φτιαχτεί ένα κέντρο μεταποιητικό, το οποίο θα φέρνει κινέζικα προϊόντα σωρηδόν, και θα ‘χουν μια τελική φάση μονταρίσματος, συσκευασίας.

– Η λεγόμενη παθητική τελειοποίηση…

– Ακριβώς. Το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα στην κινέζικη εταιρία να το βαφτίζει ευρωπαϊκό προϊόν. Άρα λοιπόν θα ‘ρχεται ένα προϊόν με κόστος 50 λεπτά στην αγορά που θα το ‘παιρνε ο έμπορος κι αυτόματα θα το πουλάει στην ελληνική ή την ευρωπαϊκή αγορά 5 ευρώ. Το ίδιο προϊόν, με το ίδιο κόστος, με μηδαμινό κόστος μεταποίησης και «βαπτίσματος». Άρα εδώ θα πρέπει να πάρουν θέση νομίζω και οι φορείς του εμπορίου, όπως η ΓΣΕΒΕΕ. Αυτοί οι άνθρωποι θα πληγούν απ’ αυτή τη διαδικασία. πρέπει να πάρουν θέση και οι Ευρωπαίοι, γιατί θα χτυπήσει και τη δική τους παραγωγική διαδικασία. Γιατί, αν θέλεις εδώ, οι παραγωγικές δυνατότητές μας σε καταναλωτικά είδη είναι πολύ μικρές. Αλλά πάλι χτυπάει την αγορά. Όταν βγαίνει ο κύριος Κορκίδης που ήταν και στο Δ.Σ. του ΟΛΠ και ξέρει από την αρχή την ιστορία με την Cosco κι επικροτούσε τότε τις επιλογές της κυβέρνησης, πρέπει να πάρει θέση τώρα απέναντι στα μέλη του που θα ‘χουν ν’ ανταγωνιστούν τους κολοσσούς της Κίνας.

Να θυμίσω πως το φλερτ με τους Κινέζους είναι μια διαδικασία που έχει αρχίσει από τα τέλη του 2006 και τελείωσε με το νόμο του 2009 και την εγκατάσταση της Cosco. Είχε ξεκινήσει σαν μια προσπάθεια διακρατικής συμφωνίας. Η τότε κυβέρνηση Καραμανλή προσπάθησε να παραχωρήσει το λιμάνι δια της αναθέσεως στην Cosco, αλλά αυτό δεν έγινε εφικτό γιατί βγάλαμε το θέμα προς τα έξω, ενημερώσαμε τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τονίζαμε ότι δεν μπορεί να γίνει διμερής συμφωνία με τρίτη χώρα εκτός ΕΕ. Έτσι αναγκάστηκαν κι έβγαλαν διαγωνισμό που ήταν φωτογραφικός ήταν ξεκάθαρο. Αποδεικνύεται κιόλας από το γεγονός ότι η Cosco βγήκε πρώτη ανάμεσα στις δύο. H άλλη ήταν η Hutchison, κινέζικη κι αυτή.

Ο αρνητικός ρόλος των ελλήνων εφοπλιστών

olp– Η Hutchinson όμως διεκδίκησε από κοινού με την Alapis

– Ναι, είχε γίνει μια κοινοπραξία με το Λαυρεντιάδη κι είναι μια πολύ καλή λεπτομέρεια για να δούμε ποιοι τελικά είναι αυτοί οι Έλληνες που παίρνουν μέρος στα «κονσόρτσια των ιδιωτικοποιήσεων». Οι Κινέζοι λοιπόν με τον Λαυρεντιάδη πήραν τη Θεσσαλονίκη. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι ήταν στημένο όλο το παιχνίδι. Η Cosco πήρε τον Πειραιά, η Hutchinson πήρε τη Θεσσαλονίκη. Ο ρόλος που έπαιξε ο Λαυρεντιάδης θα ήταν προφανώς σ’ επίπεδο λόμπινγκ στην κυβέρνηση Καραμανλή.

– Στη Θεσσαλονίκη συμμετείχε και η COSCO;

– Ναι, τα μοιράστηκαν. Υπήρχε και η DPA (Dubai Ports Authority) που είναι συμφέρον των Αραβικών Εμιράτων, η οποία όμως είχε δώσει πολύ μικρό τίμημα. Θεωρώ ότι είχε γίνει κάποια κολιγιά μεταξύ των εταιρειών να δώσει μια πρόφαση. Προφανώς, ξεπληρώθηκε κάτι άλλο στην DPA, δεν μπορώ να το βεβαιώσω με στοιχεία αυτό, αλλά ήταν καθαρά παιχνίδι των εταιρειών. Απ’ το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, η Hutchinson έκανε στρατηγική επιλογή να αποχωρήσει λόγω της κρίσης που ξέσπαγε και γι’ αυτό δεν προχώρησε στην παραχώρηση όπως της είχε κατοχυρωθεί. Υπήρχε και μια ρήτρα 5 εκατομμυρίων ευρώ αν υπαναχωρούσε,  που ο ΟΛΘ πρέπει να ανακοινώσει αν καταβλήθηκε. Πρέπει μάλιστα να το μάθουμε γιατί απ’ ότι λέγεται η Hutchinson θα επανέλθει στη Θεσσαλονίκη…

Είχε ξεκινήσει αυτή η διαδικασία κι ήταν ξεκάθαρο ποιοι ήταν από πίσω, δηλαδή αυτόν τον «αρραβώνα» τον κανόνισαν οι εφοπλιστές με επικεφαλής τον Β. Κωνσταντακόπουλο, την Costa Mare, που είχε στη δούλεψη της Cosco καμιά ογδονταριά κοντεινερσιπς. Δηλαδή, η Costa Mare δίνει πλοία στην Cosco, την έχει πελάτη. Η Cosco απ’ ό, τι ξέρω δεν έχει πολλά ιδιόκτητα, συνήθως νοικιάζει πλοία, ναυλώνει πλοία με μακροχρόνιες ναυλώσεις, ετήσιες, πενταετείς, δεν έχει σημασία. Έτσι δουλεύουν οι περισσότεροι Έλληνες εφοπλιστές. Δηλαδή, επιλέγουν κάποιες ναυτιλιακές εταιρείες, είτε είναι η MSC, είτε είναι η Cosco, ναυλώνουν τα πλοία τους εκεί και γίνεται η μεταφορά.

–      Κι η απόβασή των Κινέζων στον Πειραιά επομένως πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής επιχειρηματικής συμφωνία μεταξύ από την μια των ελλήνων εφοπλιστών που χτίζουν πυρετωδώς πλοία στην Κίνα με κινέζικη μάλιστα χρηματοδότηση και από την άλλη της κινέζικης κυβέρνησης, με τις ελληνικές κυβερνήσεις να πουλούν δημόσιες υποδομές κατ’ εντολήν…  Μόνο αυτή την στιγμή στην Κίνα εκτελούνται 184 παραγγελίες πλοίων από έλληνες εφοπλιστές, ενώ εκτιμάται πως το 60% των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας κι άνω του 50% των εισαγωγών της σε πρώτες ύλες μεταφέρονται από ελληνικά πλοία.

–      Νομίζω ότι δεν είναι μακριά από την πραγματικότητα αυτή η εκτίμηση. Εκείνη την εποχή, όταν έγινε η παραχώρηση στην Cosco, κλείστηκε μια μεγάλη συμφωνία για τους Έλληνες εφοπλιστές. Το ποσό δεν το θυμάμαι ακριβώς, 5 ή 10 δισ. ευρώ ήταν η χρηματοδότηση από κινέζικες τράπεζες σε ελληνικών συμφερόντων ναυτιλιακές εταιρείες, για να χτίσουν καράβια σε κινέζικα ναυπηγεία. Οι Έλληνες πλοιοκτήτες κοιτούν να βγαίνουν λίγο πιο μπροστά από την αγορά. Σ’ αυτό είναι πολύ ικανοί. Δηλαδή, βλέπουν πού κινείται η αγορά, τι φορτία θα έχει περίπου, τι συμβόλαια μπορούν να κλείσουν κι αντίστοιχα πάνε και καπαρώνουν θέσεις για ναυπήγηση, για χτίσιμο πλοίων, έτσι ώστε να μη δίνουν το συγκριτικό πλεονέκτημα σε άλλους όπως είναι οι Νορβηγοί, οι Γερμανοί, να βγουν και να είναι μπροστά στην αγορά. Άρα δηλαδή, μεγαλώνουν τις δυνατότητές τους, το capacity, σε τονάζ κι έχουν κι εξασφαλισμένο πελάτη. Έχουν 4 σε 1: χρηματοδότηση, χτίσιμο, φορτία από την Ασία και την Κίνα προς την Ευρώπη κι αντίστοιχα ναυλώσεις, δηλαδή…

Ας κρατήσουμε ότι η ταξική συνείδηση του κεφαλαίου, ανεξαρτήτως έθνους, είναι πολύ ισχυρότερη από της εργατικής τάξης. Έχουν συνείδηση της τάξης τους και των συμφερόντων τους…

– Και βέβαια η μανία με την οποία χτίζουν πλοία στην Κίνα οι έλληνες εφοπλιστές που έχουν την πρώτη θέση διεθνώς (με την Ιαπωνία, την Γερμανία, την Κίνα και τη Ν. Κορέα να ακολουθούν) γίνεται ακόμη πιο σκανδαλώδης αν λάβουμε υπ΄ όψιν μας ότι δεν έχουν δώσει ούτε μια παραγγελία στα ελληνικά ναυπηγεία.

– Ναι, παρότι έχουμε τα ναυπηγεία του Σκαραμαγκά που έχουν μεγάλες δεξαμενές και τα ναυπηγεία της Ελευσίνας που έχουν επίσης μεγάλες δεξαμενές. Εκεί έγινε ένα μεγάλο παιχνίδι μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης, ελληνικής κυβέρνησης που σταμάτησε ουσιαστικά τη ναυπηγοεπισκευή με το ζόρι, με τη διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων και πώληση από εταιρεία σ’ εταιρεία, το οποίο για μένα, είναι δαιδαλώδες. Με τελευταία τη συμφωνία του Βενιζέλου και το υπέρογκο πρόστιμο στα ναυπηγεία Σκαραμαγκά, το οποίο δεν μπορεί να σηκώσει, φτάσαμε εδώ που φτάσαμε: να ‘χουμε ένα ναυπηγείο πολύ σύγχρονο με πολύ εξειδικευμένο δυναμικό και να μην μπορεί να πάρει δουλειές.

– Και την παγκόσμια πρωτοτυπία για την Ελλάδα να είναι η μοναδική χώρα με ισχυρό εφοπλισμό που σε λίγα χρόνια θα στερείται δικής της ναυπηγικής βιομηχανίας… 

Σε πορεία ξεπουλήματος και τα λεωφορεία (Επίκαιρα, 9-15 Μαΐου 2013)

busesΘέμα χρόνου και μάλιστα πολύ λίγων μηνών είναι να ξεκινήσει η επιχείρηση ιδιωτικοποίησης των αστικών λεωφορείων της Αθήνας, που θα σηματοδοτήσει μια δραματική επιδείνωση των συνθηκών μετακίνησης για εκατομμύρια κατοίκους του Λεκανοπεδίου. Και μάλιστα όχι για όλους, αλλά τους πιο φτωχούς: συνταξιούχους, έφηβους, εργάτες – εργάτριες και νοικοκυρές, όλους δηλαδή αυτούς που στερούνται του δικού τους, ιδιόκτητου μεταφορικού μέσου και χρησιμοποιούν τα δημόσια μέσα ή αυτά τέλος πάντων που όφειλαν να είναι δημόσια για τις μετακινήσεις τους. Έτσι, η επικείμενη ιδιωτικοποίηση των αστικών λεωφορείων, 22 χρόνια μετά την αποτυχημένη προσπάθεια του Κ. Μητσοτάκη που ξεσήκωσε θύελλα οργισμένων διαμαρτυριών στην ελληνική κοινωνία αποτελώντας μέχρι σήμερα ένα επιτυχές παράδειγμα για το αποτέλεσμα που μπορεί να έχει ένας αγώνας εναντίον της ιδιωτικοποίησης, θα σημάνει οικονομική αιμορραγία για το πενιχρό και διαρκώς συρρικνούμενο εισόδημα αυτών των στρωμάτων και μια απερίγραπτη καθημερινή ταλαιπωρία, με ατελείωτες ουρές στις στάσεις και πολύ …ποδαρόδρομο.

Σε ιδιώτες οι γραμμές-φιλέτα

«Η ψήφιση του νόμου για τα ΚΤΕΛ που αναμένεται να γίνει τον Ιούνη θα δώσει το πράσινο φως στους ιδιώτες να μπουν στις δημόσιες μεταφορές της Αθήνας, ξεκινώντας φυσικά από τα φιλέτα», δηλώνει στα Επίκαιρα ο Σταύρος Μανίκας, οδηγός στα λεωφορεία και συνδικαλιστής στο σωματείο εργαζομένων της ΕΘΕΛ. “Βέβαιο είναι ότι οι ιδιώτες, αξιοποιώντας επιπλέον ένα προγενέστερο νόμο, τον 3320 θα εισέλθουν στις λεγόμενες γραμμές – κορμούς. Για παράδειγμα τις γραμμές που πάνε στο λιμάνι ή το αεροδρόμιο. Με μέσο όρο 50 επιβάτες κάθε λεωφορείο επί 5 ευρώ που είναι το εισιτήριο, βγαίνει ένα σίγουρο έσοδο 250 ευρώ σε 1 ώρα!”

Η υπερπροσφορά ιδιωτών που θα θελήσουν να εκμεταλλευτούν τα σίγουρα κέρδη των γραμμών φιλέτων θα συνοδευτεί από την εγκατάλειψη των άγονων, όπως χαρακτηρίζονται, γραμμών. “Σήμερα υπάρχουν δεκάδες γραμμές που εξυπηρετούνται στο πλαίσιο του κοινωνικού έργου που επιτελούν οι δημόσιες συγκοινωνίες. Για παράδειγμα, και με βάση την δική μου εμπειρία από τον Πειραιά, γραμμές όπως η 871 Πειραιάς – Ελευσίνα μέσω Σχιστού ή η 803 Πειραιάς – Δάσος Χαϊδαρίου που είχε κοπεί και ξαναλειτούργησε κατόπιν δικών μας εργατικών παρεμβάσεων, δεν θα έχουν καμία τύχη. Θα κοπούν από τους ιδιώτες, μιας και θα χαρακτηριστούν ασύμφορες, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι εξυπηρετούν μεροκαματιάρηδες ανθρώπους, που διαφορετικά θα πρέπει να πληρώσουν ταξί ή να σπαταλήσουν πολλαπλάσιες ώρες για να πάνε στη δουλειά τους”.

Μείωση δρομολογίων

Κι η κατάσταση όμως που υπάρχει μέχρι σήμερα κάθε άλλο παρά ειδυλλιακή μπορεί να χαρακτηριστεί. “Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολλές μειώσεις στη συχνότητα που περνούν τα λεωφορεία”, συνεχίζει ο Σταύρος Μανίκας. “Για παράδειγμα στις γραμμές 824 και 825 Πειραιάς – Άγιος Αντώνης, στην Αμφιάλη, μέχρι πριν 2 χρόνια το λεωφορείο περνούσε ακόμη και κάθε 6 λεπτά. Τώρα περνάει κάθε τέταρτο. Ενώ η γραμμή 826 κάθε Κυριακή απόγευμα μένει με 1 λεωφορείο. Το μεγάλο πλήγμα πάντως τα δρομολόγια το δέχτηκαν από τους ΣΕΠίτες, επί Μητσοτάκη. Τότε καταργήθηκαν τα τελευταία δρομολόγια στις 12.00 το βράδυ και τα οποία ουδέποτε επανήλθαν. Τώρα πάντως η συρρίκνωση των δρομολογίων είναι αποτέλεσμα της έλλειψης οδηγών και λεωφορείων. Και τα δύο προβλήματα είναι αποτέλεσμα της Μνημονιακής πολιτικής των περικοπών. Για να έχετε μια εικόνα αρκεί να σας αναφέρω ότι σήμερα στην ΕΘΕΛ απασχολούνται 4.500 οδηγοί σε ένα σύνολο 6.500 εργαζομένων, όπου επιπλέον συμπεριλαμβάνονται τεχνίτες, διοικητικοί, κ.α. Δεδομένου ότι στο στόλο της ΕΘΕΛ υπάρχουν περίπου 2.000 λεωφορεία και κάθε λεωφορείο χρειάζεται 3,8 οδηγούς (1,9 οδηγούς σε κάθε 1 από τις 2 βάρδιες) αυτό σημαίνει ότι σήμερα για να προσφέρουμε το αναγκαίο συγκοινωνιακό έργο θα θέλαμε γύρω στους 7.600 οδηγούς!” Ως αποτέλεσμα αυτής της έλλειψης, καθημερινά κόβονται δρομολόγια, που εκτιμάται ότι αντιστοιχούν στο 20% των προγραμματισμένων.

Οχήματα που κόβονται στη μέση

“Δραματική όμως είναι η κατάσταση που επικρατεί και με τα οχήματα”, συνεχίζει ο Σταύρος Μανίκας. “Ειδικότερα αφότου η τελευταία μεγάλη παραγγελία 405 οχημάτων που έγινε από τον Κοντέλη αποδείχθηκε εξόχως προβληματική. Ποιός δεν θυμάται τα λεωφορεία που καίγονταν στο δρόμο; Ή, εκείνα που κόβονταν στην μέση; Το πρόβλημα διευθετήθηκε με την εγκατάσταση στους χώρους της ΕΘΕΛ συνεργείων του Κοντέλη που επιδιορθώνουν τις βλάβες. Ακόμη κι έτσι όμως πολλά οχήματα προερχόμενα είτε από αυτή την παραγγελία είτε λόγω έλλειψης ανταλλακτικών παραμένουν σε ακινησία μειώνοντας ντε φάκτο το μεταφορικό έργο”.

Πίνακας Ι. Μεταφορικό έργο ΟΑΣΑ 

Επιβάτες     Εξέλιξη επιβατών Χιλιόμετρα* Εξέλιξη χιλιομέτρων

2009                                       851.000.000                      –                180.000.000                    –
2010                                       809.000.000                   -5%             158.000.000                   -12%
2011                                        732.000.000                    -10%         143.000.000                   -10%
2012                                        684.000.000                    -7%           116.000.000**               -19%

*Τα πραγματικά οχηματο-χιλιόμετρα είναι λιγότερα, καθώς αυτά που αναφέρονται στον πίνακα προέρχονται από τον ετήσιο προγραμματισμό, δεν παίρνουν δηλαδή υπ’ όψη τους ακυρώσεις που προκύπτουν από έλλειψη οδηγού ή από βλάβη, τα οποία ανέρχονται στο 8%.

**Τα χιλιόμετρα του 2012 στηρίζονται σε εκτιμήσεις

Αποτέλεσμα της έλλειψης λεωφορείων και προσωπικού είναι η κάθετη πτώση των χιλιομέτρων που διανύονται από 180 εκ. το 2009 σε 116 εκ. το 2012, όπως φαίνεται στον Πίνακα Ι. Μια μείωση που αντιστοιχεί στο 36% μέσα σε τρία χρόνια. Σε ό,τι αφορά δε τους επιβάτες, με βάση πάλι τον ίδιο πίνακα, η μείωση που έχει επέλθει (από 851 εκ. το 2009 σε 684 εκ. το 2012) αντιστοιχεί στο 20%. Πρόκειται για στατιστικές της ντροπής, καθώς αυτήν ακριβώς την περίοδο που λόγω της κρίσης, χιλιάδες άνθρωποι πούλησαν τα ΙΧ αυτοκίνητά τους ή σταμάτησαν να τα χρησιμοποιούν λόγω της ανόδου της τιμής της βενζίνης, αντί να αυξηθούν τα δρομολόγια των λεωφορείων, αυτά μειώθηκαν.

Δραματική μείωση των μισθών

Φαίνεται επίσης ότι κανένα κοινωνικό όφελος δεν είχαν οι θυσίες των εργαζομένων στις αστικές συγκοινωνίες, που κατά μέσο όρο είδαν τους μισθούς τους να μειώνονται κατά 55%. “Με 25 χρόνια προϋπηρεσία και 2 παιδιά ο μισθός μου έφτασε στα 1.030 ευρώ. Πάρτε δε υπ’ όψη σας τις επαγγελματικές ασθένεις από τις οποίες μαστίζεται ο κλάδος μας. Το 60% των οδηγών μεταξύ 45 και 55 ετών υποφέρουν από κάποια επαγγελματική ασθένεια που την απέκτησαν την ώρα της δουλειάς. Ειδικά καρδιολογικά, σκελετικά (αυχενικά και μέση) και προστάτης κάνουν θραύση”.

Στο κενό επίσης έπεσε κι η λεηλασία των επιβατών, μέσω των υπέρογκων αυξήσεων στις τιμές των εισιτηρίων καθώς απ’ ότι φάνηκε η άνοδος της τιμής δεν έφερε βελτίωση του συγκοινωνιακού έργου. Καμία ανταποδοτικότητα! Στην πραγματικότητα η άνοδος της τιμής των εισιτηρίων στο 1,40 ευρώ συνοδεύτηκε από επιδείνωσή του συγκοινωνιακού έργου, που διευκολύνει όμως αφάνταστα τους ιδιώτες καθώς ρίχνοντας την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών κι αυξάνοντας το κόστος, είναι ανοιχτός ο δρόμος για μια επικερδή και χωρίς ρίσκα ιδιωτικοποίηση.

Πίνακας ΙΙ. Βασικά οικονομικά μεγέθη ΟΑΣΑ (σε εκ. ευρώ)

                                   Συν. Έξοδα  Δαπ. Μισθοδοσίας      Συν. Έσοδα  Οικ. Αποτέλ. Επιχ. Κρ. Προϋπ.

2011 (απολογισμός)         9,95                  6,45                            12,98         3,03                     0,0

2012 (εκτίμηση)                  6,70                  3,85                           12,44         5,74                     0,0

2013 (προϋπολογισμός) 4,30                  2,90                           13,13         8,83                     0,0

Πηγή: Εισηγητική έκθεση κρατικού προϋπολογισμού 2013 

Πρέπει ωστόσο να τονίσουμε ότι η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων συγκοινωνιών δεν υπαγορεύεται από κάποια ανάγκη ελάφρυνσης του κρατικού προϋπολογισμού, ώστε να πάψουν να επιβαρύνονται τα δημόσια οικονομικά. Όπως φαίνεται στον πίνακα ΙΙ, που προέρχεται από τον κρατικό προϋπολογισμό του 2013 (σελ. 149 και 151), ο ΟΑΣΑ που συνενώνει τις Οδικές Συγκοινωνίες (ΟΣΥ ΑΕ), κι αυτές με την σειρά τους την ΕΘΕΛ και τον ΗΛΠΑΠ, και τις Σταθερές Συγκοινωνίες (ΣΤΑΣΥ ΑΕ), που συνενώνουν Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας, ΗΣΑΠ και ΤΡΑΜ, από το 2011 έχουν θετικό οικονομικό αποτέλεσμα που φέτος θα είναι 8,83 εκ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν τριπλάσιο από το οικονομικό αποτέλεσμα του 2011 (3,03 εκ. ευρώ). Λόγω λοιπόν κυρίως της μεγάλης μείωσης των μισθοδοσιών, αποτέλεσμα της μείωσης μισθών και προσωπικού, που μεταφράζεται φυσικά σε φτώχεια και εντατικοποίηση της εργασίας για τους εναπομείναντες, οι δημόσιες συγκοινωνίες είναι κερδοφόρες. Κι αντί αυτό το κέρδος να αξιοποιηθεί είτε στην κατεύθυνση ποιοτικής αναβάθμισης του μεταφορικού έργου, προς όφελος της ποιότητας ζωής των κατοίκων του λεκανοπεδίου, είτε ακόμη και μείωσης του εισιτηρίου για νέες κατηγορίες αναξιοπαθούντων (πχ ανέργων), η Τρόικα εσωτερικού αποφάσισε να το χαρίσει στους ιδιώτες…

Φοροεπιδρομή και ξεπούλημα με τη βοήθεια της ΕΕ (Πριν, 19.5.2013)

deiΣοκ προκάλεσαν τα ευρήματα τα ευρήματα του αμερικανικού ινστιτούτου Pew για την γνώμη των Ευρωπαίων απέναντι στην ΕΕ, καθώς σε έναν μόνο χρόνο, από το 2012 μέχρι το 2013, η υποστήριξη μειώθηκε κατά 25% (από το 60% στο 45%). Οι ευρωπαίοι πολίτες γυρίζουν την πλάτη τους στις Βρυξέλλες τόσο στον Βορρά όσο και στο Νότο. Στην Ελλάδα ειδικότερα, όπου η επιρροή κυμαινόταν σταθερά σε χαμηλά επίπεδα, τα τελευταία χρόνια τώρα έπεσε σε ακόμη χαμηλότερα, καθώς μειώθηκε κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες, φθάνοντας στο 33%. Μόνο ο 1 στους 3, με άλλα λόγια, φαίνεται να αντιμετωπίζει θετικά το ρόλο της ΕΕ, με την ίδια να κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για να αυξάνει το μίσος των εργαζομένων εναντίον της.

Μάρτυρας η έκθεση για την πορεία της ελληνικής οικονομίας που έδωσε στη δημοσιότητα προχθές Παρασκευή, όπου μεταξύ πολλών άλλων εξόχως δυσάρεστων, εντείνει τις πιέσεις για την προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων. Στο στόχαστρο των Βρυξελλών, που κατά κοινή ομολογία πέραν των ευρύτερων ταξικών συμφερόντων που έχουν από την προώθηση της επίθεσης του κεφαλαίου, αποτελούν και «βαποράκια» συγκεκριμένων ευρωπαϊκών πολυεθνικών επιχειρήσεων που εποφθαλμιούν τις προς ιδιωτικοποίηση ελληνικές, τίθεται συγκεκριμένα η ΔΕΗ, την οποία θα διεκδικήσουν οι γερμανικές ΕΟΝ και RWE και η ιταλική Έντισον, που έχει εξαγορασθεί από την γαλλική EDF. Στους διαγωνισμούς αναμένεται να πάρουν επίσης μέρος και ελληνικές εταιρείες, όπως η ΤΕΡΝΑ κι ο Όμιλος Μυτιληναίου, όπως κι  ο ρώσικος κολοσσός της Gazprom, χωρίς όμως πολλές ελπίδες σε ό,τι αφορά τα φιλέτα. Συνολικά, χαλώντας την εικόνα αρμονικής συνεργασίας που επιχειρεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση, η Επιτροπή χαρακτηρίζει μη ικανοποιητική την πρόοδο που καταγράφεται στις ιδιωτικοποιήσεις πιέζοντας έτσι για ακόμη πιο γρήγορο ξεπούλημα των επιχειρήσεων που είναι στη σειρά να πουληθούν μέχρι το τρέχον έτος. Ειδικότερα: ΟΔΙΕ, ΕΥΑΘ, ΕΛΠΕ, Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος και ΕΛΤΑ. Η πραγματικότητα ωστόσο είναι ότι το ξεπούλημα υλοποιείται με αξιοζήλευτους ρυθμούς και κυρίως σε παραλήπτες …αγνώστων λοιπών στοιχείων. Όπως για παράδειγμα το κερδοσκοπικό κεφάλαιο (αντιστάθμισης κινδύνου – hedge fund) Third Point, που αφού κέρδισε 500 εκ. δολ. τον Δεκέμβριο του 2012 ποντάροντας σε ελληνικά ομόλογα που είχε αγοράσει πέρυσι το καλοκαίρι, τώρα επένδυσε 60 εκ. δολ. στην εταιρεία που εκμεταλλεύεται τα πετρέλαια του Πρίνου. Αν πέρυσι αποκόμισε κέρδη ύψους 50% μέσα σε λίγους μήνες από την χρεοκοπημένη κατά τ’ άλλα ελληνική οικονομία, φέτος γιατί να μην κερδίσει πολύ περισσότερα, επενδύοντας πολύ λιγότερα;

Η λεηλασία όμως δεν εντοπίζεται μόνο στον δημόσιο πλούτο, που εκχωρείται στον κάθε απατεώνα ελέω απελευθέρωσης της αγοράς κι έναντι πινακίου φακής. Επεκτείνεται και στους συνήθεις υπόπτους που είναι οι εργαζόμενοι οι οποίοι θα κληθούν να πληρώσουν το κόστος των νέων μέτρων ύψους 7,5-8 δις. ευρώ που ανακοινώθηκαν από τις Βρυξέλλες. Η αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης ήταν ταχύτατη, σπεύδοντας να διορθώσει την Επιτροπή. Η διάψευση όμως δεν αφορούσε την ανάγκη υιοθέτησης νέων αντιλαϊκών μέτρων – που υποτίθεται πως τα τελευταία υιοθετήθηκαν τον Νοέμβριο του 2012 στο πλαίσιο του Μνημονίου που άνοιξε τον δρόμο για την δόση μαμούθ των 52 δισ. ευρώ. Κι εκείνη η υπόσχεση του τρικομματικού θιάσου ήταν ένα ακόμη ψέμα ανάμεσα στα πολλά που έχουν πει ένα χρόνο τώρα για να μείνουν γαντζωμένοι στην εξουσία και τα μύρια οφέλη που την συνοδεύουν – πάντα σε επίπεδο …ηθικής επιβράβευσης. Η διάψευση του υπουργείου Οικονομικών αφορούσε το ύψος των νέων αναγκαίων μέτρων, τα οποία περιόρισε σε 4,2 δισ. ευρώ έναντι 8 που ζήτησε το «σπίτι των λαών». Προφανώς πρόκειται για αστειότητες καθώς εξ αιτίας των αποκλίσεων ο λογαριασμός πολύ σύντομα θα φθάσει πολύ πάνω ακόμη κι από τα 8 δισ. ευρώ, πλήττοντας κυρίως τους εργαζόμενους και τα φτωχότερα εισοδηματικά στρώματα.

Οι συζητήσεις για το νέο φόρο που ετοιμάζουν στην μη αστική γη είναι χαρακτηριστικές. Το μυστικό αντικείμενο του πόθου είναι τα 65 εκ. στρέμματα που εκτιμάται ότι θα αποδώσουν 750-800 εκ. ευρώ ετησίως, με μέσο φόρο ανά στρέμμα 10-12 ευρώ, που σημαίνει ότι ο μέσος Έλληνας (που έχει στην κατοχή του 4 στρέμματα εκτός σχεδίου γης) θα πληρώσει 32-40 ευρώ το χρόνο. Κι αν δεν έχει ή δεν επιθυμεί να επιβαρυνθεί με ένα επιπλέον χαράτσι που θα μειώσει κι άλλο το διαθέσιμο εισόδημά του, τότε, τόσο το καλύτερο για τους υπό διαμόρφωση νεο-τσιφλικάδες που θα αρχίσουν να συγκεντρώνουν τη γη στην κατοχή τους, καταργώντας βίαια την μικρή ιδιοκτησία και μια σχετικά δημοκρατική κατανομή του κλήρου, επιτείνοντας την ταξική πόλωση στην ύπαιθρο με την πολύτιμη κι αναντικατάστατη βοήθεια της Τρόικας και των ελληνικών κυβερνήσεων.

Από το κακό στο χειρότερο απασχόληση, έσοδα και δημόσιο χρέος (Πριν, 12 Μαΐου 2013)

no-moneyΣυνεχής αύξηση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας και των κερδών της Γερμανίας από την κρίση

Διαβάζοντας το πρωτοσέλιδο δημοσίευμα του οικονομικού ενθέτου των Νέων, την Πέμπτη 9 Μαΐου, νόμιζες ότι αναφερόταν σε άλλη χώρα ή σε άλλη εποχή: «Τα πρώτα αισιόδοξα μηνύματα για αναστροφή του κλίματος στην ελληνική οικονομία στέλνουν οικονομικοί δείκτες που αφορούν την αγορά εργασίας και την αύξηση των προσλήψεων, τα έσοδα του προϋπολογισμού και τη μείωση του κόστους δανεισμού της χώρας από τις ξένες αγορές»! Στον αντίποδα αυτών των ενέσεων αισιοδοξίας η πραγματικότητα και στους τρεις παραπάνω τομείς – αγορά εργασίας, δημοσιονομική ισορροπία και δημόσιο χρέος – γίνεται ολοένα και πιο ζοφερή, διαψεύδοντας την επιχείρηση αναστροφής της πραγματικότητας που επιχειρεί το Μαξίμου.

Μάρτυρας είναι ακόμη κι αυτή η έκθεση του ΔΝΤ που δόθηκε στη δημοσιότητα με ημερομηνία 3 Μαΐου 2013 η οποία παρότι μπορεί να διαφημίστηκε από τον φιλο-κυβερνητικό Τύπο ως τεκμήριο επιτυχίας για την κυβέρνηση, στην πραγματικότητα  δεν κάνει τίποτε παραπάνω από το να επικροτεί μια αδίστακτη πολιτική ηγεσία, η οποία ενθαρρύνεται να εφαρμόσει ακόμη πιο πιστά και με μεγαλύτερη αδιαλλαξία μια πολιτική η οποία έχει καταγράψει κραυγαλέες αποτυχίες. Τρεις ειδικότερα είναι οι συστάσεις που διατυπώνονται προδιαγράφοντας νέους γύρους αντιλαϊκών μέτρων. Η πρώτη εστιάζεται στο μέτωπο των φορολογικών εσόδων, υποδεικνύοντας την ελλιπή φορολόγηση πλουσίων και αυτοαπασχολουμένων. Πρόκειται για διαπίστωση που συσκοτίζει την απροθυμία Τρόικας και κυβέρνησης να φορολογήσουν τον πλούτο, από την μια, κι από την άλλη, την αδιάκριτη υπερφορολόγηση που έχει επιβληθεί στους αυτοαπασχολουμένους, μέσω «κεφαλικών» φόρων όπως είναι το τέλος των επιτηδευματιών, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τους πιο φτωχούς ενώ τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα, σχεδιασμένα, πέφτουν στα μαλακά. Ενδεικτικό είναι ότι με βάση τους όρους εφαρμογής του τέλους επιτηδεύματος ένα μεγάλο σούπερ μάρκετ πληρώνει 600 ευρώ ενώ ένας φούρνος ή ένα μανάβικο που βρίσκεται ακριβώς δίπλα πληρώνει 1.000 ευρώ…

Εκεί όμως που περισσεύει η υποκρισία είναι στο θέμα των τιμών, όταν έκπληκτο το ΔΝΤ διαπιστώνει πως παραμένουν στο ύψος τους και ζητάει στη συνέχεια επιτάχυνση της απελευθέρωσης των λεγόμενων κλειστών επαγγελμάτων. Μα όπως δήλωσε ο ίδιος ο υπουργός Οικονομικών, Γιάννης Στουρνάρας, την Πέμπτη 9 Μαΐου, μέσα σε τρία χρόνια έχει απελευθερωθεί το 72% των 343 κλειστών επαγγελμάτων, απογοητεύοντας όχι μόνο όσους ήλπιζαν πως θα πέσουν οι τιμές, αλλά και πλήθος μελετών που προδιέγραφαν ακόμη κι αύξηση του ΑΕΠ. Κατά 15% για παράδειγμα υπολόγιζε μελέτη του ΙΟΒΕ την αύξηση του προϊόντος σε βάθος πενταετίας, κάνοντας είναι η αλήθεια μια παραδοχή: ότι τα οφέλη από την συμπίεση του εγγυημένου περιθωρίου κέρδους που απολάμβαναν τα μεσαία στρώματα θα διαχεόταν στην κοινωνία. Υπέθεταν δηλαδή πως η Φίλιπ Μόρις θα φτηνύνει τα προϊόντα καπνού μόλις αποκτήσει το δικαίωμα δημιουργίας δικτύων αποκλειστικής διανομής και δεν θα σπεύσει να δημιουργήσει ολιγοπωλιακές καταστάσεις όπως την κατηγορούν οι πρατηριούχοι που την έχουν μάλιστα μηνύσει γι’ αυτή την επιλογή της. Στην τσέπη της εργοδοσίας κατέληξαν και τα οφέλη τα οποία αποκόμισε από την μέχρι σήμερα πτώση των μισθών που σε ό,τι αφορά τον κατώτατο μισθό και με βάση υπολογισμούς της Γιουροστάτ από το 2009 μέχρι το 2012 έχει μειωθεί σε επίπεδα ρεκόρ κατά 20,8%, όταν ακόμη και σε χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Ουγγαρία αυξήθηκε αντίστοιχα κατά 13,7%, 14,1%, 20,4% και 26,1%! Ακόμη κι αυτή η μικρή μείωση στην τιμή των προϊόντων την οποία θεωρητικά επιτρέπει το γεγονός ότι το ύψος της μισθολογικής δαπάνης επηρεάζει την τελική τιμή κατά 21,7%, σύμφωνα με την στατιστική υπηρεσία, έμεινε στα χαρτιά. Κλείνοντας τα μάτια σε αυτή την πραγματικότητα που θέλει την φιλελευθεροποίηση να μην μειώνει τις τιμές η κυβέρνηση υποσχέθηκε το άνοιγμα με διαδικασίες εξπρές μάλιστα 40 ακόμη κλειστών επαγγελμάτων και μια περαιτέρω μείωση μισθών, μέσω της κατάργησης της μετενέργειας και της ισχύος της εθνικής συλλογικής σύμβασης εργασίας κι άλλων 49 κλαδικών, που θα επιφέρει άμεσα οριζόντιες μειώσεις μισθών σε 1 εκατομμύριο εργαζόμενους. Αποδεδειγμένα όμως πλέον, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι αυτά τα μέτρα στοχεύουν σε μία και μόνη κατεύθυνση: την υποστήριξη της ιδιωτικής κερδοφορίας, ως μέσο υπέρβασης της δομικής κρίσης, και τίποτε άλλο.

Η τρίτη «δυσλειτουργία» που εντοπίζει το ΔΝΤ έγκειται στο «ταμπού» της απόλυσης δημοσίων υπαλλήλων, καλώντας την κυβέρνηση να αποκαταστήσει “συνθήκες ισότητας” με τον ιδιωτικό τομέα, όπου οι απολύσεις είναι ελεύθερες με αποτέλεσμα η ανεργία να έχει αγγίξει επίπεδα ρεκόρ σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, πλήττοντας τον Φεβρουάριο το 27% του εργατικού δυναμικού! Η επέκταση των απολύσεων και στον δημόσιο τομέα θα δώσει νέα ώθηση στην ανεργία που αργά ή γρήγορα θα πλήττει το 35%. Τη δική της συνεισφορά στην αύξηση της ανεργίας, που διαψεύδει τις κυβερνητικές προσπάθειες αλλαγής κλίματος, έχει πέραν της απόλυσης των δημοσίων υπαλλήλων και το κύμα φυγής από την Ελλάδα ακόμη και κερδοφόρων επιχειρήσεων, υπό την μορφή μεταφοράς έδρας, προκειμένου να αποφύγουν τα προβλήματα που δημιουργεί κυρίως στην χρηματοδότηση η εθνικότητά τους, το γεγονός δηλαδή ότι προέρχονται από μια χρεοκοπημένη χώρα. Τελευταίο κρούσμα, μετά την Κόκα Κόλα και την Φάγε, ο όμιλος Μυτιληναίου που ανακοίνωσε την ίδρυση θυγατρικής στην Ελβετία, μέσω της οποίας θα ελέγχει τις εμπορικές δραστηριότητες στον τομέα της μεταλλουργίας.

Παταγώδης αποτυχία ωστόσο καταγράφεται και στον τομέα των δημοσίων εσόδων. Οι κυβερνητικές επευφημίες, όπως εκφράστηκαν από τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών, Γ. Σταϊκούρα, που δήλωσε προχθές Παρασκευή 10 Μαΐου ότι «ο Απρίλιος είναι ο πρώτος μήνας που πιάσαμε το στόχο στα φορολογικά έσοδα» επισκιάζονται αν βάλουμε στον λογαριασμό κι αυτά που συστηματικά κρύβει η κυβέρνηση “κάτω από το χαλί” για να ωραιοποιήσει την εικόνα: μη επιστροφή φόρων σε πολίτες και επιχειρήσεις (επιστράφηκαν μόνο 325 εκ. από στόχο 870 εκ.), μη υλοποίηση επενδύσεων (με τις πραγματοποιημένες να υπολείπονται κατά 50% αυτών που είχαν προϋπολογισθεί) και κυρίως με ένα βουνό ανεξόφλητων υποχρεώσεων που φτάνει τα 8 δισ. ευρώ! Σε αυτό το πλαίσιο επιταχύνεται η απόλυση των δημοσίων υπαλλήλων και οι ιδιωτικοποιήσεις (με την πώληση 1.000 ακινήτων που περιλαμβάνουν ακόμη και τις αθλητικές εγκαταστάσεις του Άγιου Κοσμά και το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας στο Φάληρο), παρότι είναι δεδομένο ότι τα οφέλη θα είναι βραχυπρόθεσμα ενώ, μακροχρόνια, η εκποίηση κρατικής περιουσίας μόνο ζημιές προκαλεί στα δημόσια ταμεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι αποκαλύψεις τριών δήμων που συνορεύουν με το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, βάσει των οποίων οι επιχειρήσεις που λειτουργούν στα όρια του δεν καταβάλλουν καν δημοτικά τέλη, τα οποία ανέρχονται σε 7 εκ. ευρώ ετησίως. Έτσι, ο λογαριασμός για την τελευταία πενταετία, μαζί με τις προσαυξήσεις, φτάνει τα 50 εκ. ευρώ. Αν σε αυτό το ποσό προσθέσουμε και τα 150 εκ. ευρώ που χρωστούν τα γερμανικά λαμόγια της Χόχτιφ από ΦΠΑ τον οποίο εισπράττουν χωρίς να αποδίδουν από την δεκαετία του ’90 ακόμη, σύμφωνα με απάντηση που είχε δώσει το Νοέμβριο του 2012 ο υφυπουργός Οικονομικών Γ. Μαυραγάνης σε ερώτηση του βουλευτή της ΝΔ, Γ. Μιχελάκη, σχηματίζεται ένα υπέρογκο ποσό διαφυγόντων κερδών του δημοσίου λόγω ιδιωτικοποίησης, το οποίο ας μην εκπλαγούμε αν αποδειχθεί υψηλότερο των εσόδων που θα εισπράξει το ελληνικό δημόσιο αν και όποτε πουλήσει το δικό του μερίδιο στο αεροδρόμιο, που ανέρχεται σε 55%, απ’ το οποίο το 30% ανήκει στο ΤΑΙΠΕΔ. Ως προς το παρόν πάντως, οι Γερμανοί αδιαφόρησαν επιδεικτικά απέναντι στο αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης να προβούν σε συντονισμένη πώληση των μεριδίων τους και προχώρησαν μόνοι στην εκχώρηση μέρους των μετοχών τους στο Ελ. Βενιζέλος (και πέντε ακόμη διεθνή αεροδρόμια) σε ένα καναδικό ασφαλιστικό ταμείο.

Κενές περιεχομένου είναι τέλος κι οι κυβερνητικές μεγαλοστομίες για μείωση του κόστους δανεισμού της χώρας. Οι υπαινιγμοί που υπάρχουν εδώ για άμβλυνση του προβλήματος του δημόσιου χρέους ισοδυναμούν με απάτη. Με βάση την τριμηνιαία έκθεση του γραφείου προϋπολογισμού της βουλής , που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, το δημόσιο χρέος συνεχίζει να αυξάνεται ανεξέλεγκτα παρότι η περυσινή αναδιάρθρωση θα επέφερε μια βραχυχρόνια μείωσή του. Αναφέρεται ειδικότερα πως «το χρέος της γενικής κυβέρνησης του έτους 2013 προβλέπεται ότι θα ανέλθει στα 346,2 δις. ευρώ ή 189,1% του ΑΕΠ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 13,5% του ΑΕΠ έναντι του 2012». Η αύξηση δηλαδή δεν παρατηρείται μόνο ως ποσοστό του ΑΕΠ (από 175,6% του ΑΕΠ το 2012 σε 189,1% φέτος) που αυξάνεται κατά ένα μέρος λόγω μείωσης του ΑΕΠ αλλά ακόμη κι αν συγκρίνουμε το απόλυτο μέγεθός του, που το 2012 ήταν 340,6 δισ. ευρώ.

Σε αυτό το πλαίσιο διαθέτει ξεχωριστή σημασία η εκτενής αναφορά που υπάρχει στην έκθεση του ΔΝΤ για το δημόσιο χρέος, όπου τονίζεται πως “το δημόσιο χρέος της Ελλάδας παραμένει πολύ υψηλό παρά την αναδιάρθρωση των ομολόγων που κατέχουν ιδιώτες και την πρόσφατη αναδιάρθρωση που υποστηρίχθηκε από τους επίσημους πιστωτές” (με την αναφορά να περιγράφει την μίνι αναδιάρθρωση του Νοεμβρίου του 2012 με την απόφαση του Γιούρογκρουπ). Η συγκεκριμένη αναφορά είναι περιττό να ειπωθεί πως δεν βρήκε θέση στον ελληνικό Τύπο ούτε ο σαφής υπανιγμός που γίνεται για την επερχόμενη “γίγα αναδιάρθρωση” του δημόσιου χρέους, το βάρος της οποίας θα επωμιστούν οι επίσημοι λεγόμενοι πιστωτές και κυρίως τα κράτη μέλη της ευρωζώνης που κατέχουν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος πλέον του δημόσιου χρέους της Ελλάδας. Ενδεικτικά στην έκθεση του γραφείου προϋπολογισμού αναφέρεται πως τα δάνεια του μηχανισμού στήριξης το 2013 ανέρχονται σε 212,47 δισ., αντιπροσωπεύοντας το 61,37% του δημόσιου χρέους.

Οι απώλειες που θα καταγράψουν ωστόσο οι χώρες της βόρειας Ευρώπης, που έχουν την μεγαλύτερη συμβολή στα κονδύλια “διάσωσης”, θα είναι αμελητέες μπροστά στα κέρδη που έχουν αποκομίσει από την κρίση την τελευταία τριετία. Συγκεκριμένα την εβδομάδα που πέρασε έγινε γνωστό ότι η κεντρική τράπεζα της Φινλανδίας από τα ελληνικά, τα ισπανικά και πορτογαλικά ομόλογα κέρδισε 180 εκ. ευρώ το 2011, το 2012 κέρδισε 227 εκ. ευρώ και φέτος αναμένεται να κερδίσει 360 εκ.! Η Γερμανία την τριετία 2010-2012, λόγω των χαμηλότερων επιτοκίων με τα οποία δανείζεται (2 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο σε σχέση με ό,τι πλήρωνες πριν μια τριετία), εξοικονόμησε 10,2 δισ. ευρώ, με βάση μελέτη του ασφαλιστικού οργανισμού Αλιάνζ.  Με βάση την ίδια μελέτη, υπολογίζεται ότι τα συνολικά κέρδη (αθροίζοντας κι ό,τι θα εισρεύσει τα επόμενα χρόνια) για την Γερμανία θα ανέλθουν στα 67 δισ. ευρώ.

Επομένως πρώτον, πράγματι κάποιοι δικαιούνται να αισιοδοξούν λόγω της κρίσης, μόνο που δεν κατοικούν στο Νότο. Δεύτερο, όσα κι αν χάσουν οι πιστωτές μας από την επικείμενη αναδιάρθρωση, θα υπολείπονται των κερδών που έχουν συσσωρεύσει… Και πάλι κερδισμένοι δηλαδή θα είναι!