Home » 2013 » March

Monthly Archives: March 2013

Ευρω-Αττίλας (Πριν, 31.3.2013)

anasΝεκροθάφτης του κυπριακού τραπεζικού συστήματος αποδείχθηκαν οι έλληνες τραπεζίτες έχοντας το προνόμιο να είναι αυτοί που οδήγησαν της κυπριακές τράπεζες στην χρεοκοπία (βλέπε Βγενόπουλος) και ταυτόχρονα αυτοί που απέσπασαν ένα σημαντικό όφελος στο τέλος του δράματος, με την εξαγορά των υποκαταστημάτων τους στην Ελλάδα έναντι πινακίου φακής (βλέπε Σάλας).

Οι ευθύνες του Ανδρέα Βγενόπουλου για την χρεοκοπία της Λαϊκής δε, είναι τόσο βαριές που στο παραληρηματικό του μονόλογο, από την τηλεόραση του Σκάι, απέφυγε επιμελώς να αναφερθεί στις απώλειες που κατέγραψε η Λαϊκή από το πρόγραμμα ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων, ενώ παραδέχθηκε ότι η Λαϊκή αγόραζε ελληνικά ομόλογα την επίμαχη περίοδο, δηλαδή το 2009 και το 2010. Είναι η περίοδος που ξεφόρτωναν μαζικά τις τοποθετήσεις τους στα ελληνικά ομόλογα οι γερμανικές και γαλλικές τράπεζες που κατά μεγάλο μέρος τα κατείχαν. Με την χρεοκοπία της Λαϊκής συμπληρώνεται ένα παζλ που ξεκίνησε να σχηματίζεται την εποχή που ο Γ. Παπακωνσταντίνου, ως υπουργός Οικονομικών του Γιώργου Παπανδρέου, διαβεβαίωνε ότι δεν θα γίνει κούρεμα των ελληνικών ομολόγων ή αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους και την ίδια ώρα οι ξένες τράπεζες πέταγαν από πάνω τους μαζικά τα ελληνικά ομόλογα, κι έτσι από 143 δισ. ευρώ που είχαν στα χαρτοφυλάκιά τους πριν το ξέσπασμα της κρίσης βρέθηκαν πριν το κούρεμα να έχουν μόνο 23 δισ. ευρώ. Μεγάλο μέρος αυτών των τοξικών ομολόγων κατέληξε στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών που το 2010 και το 2011 (μεταξύ δηλαδή 31/12/2009 και 31/12/2011) αύξησαν την έκθεσή τους σε ελληνικά ομόλογα κατά 133,7% από 20,1 δισ. σε 46,9 δισ., στην Τράπεζα της Ελλάδας που από 3,5 δισ. ευρώ βρέθηκε με ομόλογα ύψους 7,5 δισ. (110%) και σε έλληνες ιδιώτες που από 2,2 δισ. ευρώ αύξησαν την έκθεσή τους σε 4,5 δισ. (120%). Η χρεοκοπία επομένως του κυπριακού τραπεζικού συστήματος, που κατέγραψε ζημιές ύψους 4,5 δισ. ευρώ από την ανταλλαγή ελληνικών ομολόγων του Μαρτίου του 2012, είναι άμεσο αποτέλεσμα των παρασκηνιακών χειρισμών που έγιναν την προηγούμενη τετραετία με πρωταγωνιστές τους ξένους τραπεζίτες κι ενδιάμεσους έλληνες τραπεζίτες και πολιτικούς.

Το παζλ κλείνει δε με την εξαγορά από την Τράπεζα Πειραιώς των τριών κυπριακών τραπεζών (Λαϊκή, Κύπρου και Ελληνική) έναντι 524 εκ. ευρώ. Με αυτό τον τρόπο η Πειραιώς, σαν κοινός άρπαγας, διαμοιράζει τα ιμάτια του κυπριακού τραπεζικού συστήματος, αξιοποιώντας την πρωτοφανή οικονομική καταστροφή που έπληξε την Κύπρο ως μια χρυσή ευκαιρία για να επεκτείνει το δίκτυο των καταστημάτων της και να αναδειχθεί με άνεση ως τον τρίτο μεγαλύτερο τραπεζικό όμιλο της Ελλάδας. Έτσι, προστίθεται και μια νέα λαμπρή σελίδα στο βιβλίο των οικονομικών εγκλημάτων που διενεργούνται μπροστά στα μάτια μας και σε πραγματικό χρόνο με τα οποία ο καπιταλισμός ξεπερνάει την κρίση του φορτώνοντας τα βάρη της στους εργαζόμενους.

Τα χειρότερα για τους Κύπριους αρχίζουν τώρα, μιλώντας πάντα για την τρέχουσα φάση της κρίσης καθώς αντιλαϊκά μέτρα είχαν αρχίσει να εφαρμόζονται από πέρυσι, επί κυβέρνησης ΑΚΕΛ και προεδρίας Δ. Χριστόφια. Στην απόφαση του Συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης γίνεται σαφής αναφορά για την υπογραφή Μνημονίου που θα συνοδεύσει τα 10 δισ. ευρώ του δανείου. Οι όροι του έχουν ήδη τεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων με την Τρόικα που έχει εγκατασταθεί στο νησί. Ο κλοιός δε αναμένεται να σφίξει ακόμη περισσότερο τις αμέσως επόμενες μέρες που αναμένεται να φθάσει στο νησί και η Ομάδα Εργασίας (Τασκ Φορς) η οποία θα αναλάβει έργο κατοχικής διοίκησης. Τα μέτρα που αναμένεται να απαιτήσει η Τρόικα θα περιλαμβάνουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, νέες μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις και επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων. Πρόκειται για μέτρα που θα επιδεινώσουν απότομα το βιοτικό επίπεδο δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων, που στο εξής και χάριν της ΕΕ η ζωή τους όλο και περισσότερο θα μοιάζει με την ζωή των τουρκοκυπρίων στα κατεχόμενα εδάφη. Κι αυτό άλλωστε είναι το ζητούμενο εκ μέρους της Γερμανίας που ηγείται με προκλητικό μάλιστα τρόπο, χωρίς καν να κρατάει τα προσχήματα, την επίθεση απέναντι στην Κύπρο. Η δήλωση δε του γερμανού υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, σχετικά με την οργή των Κυπρίων ότι “θα τους περάσει” είναι δηλωτική του μίσους που εκθρέφεται απέναντι στις νότιες χώρες και τώρα την Κύπρο. Όσο για τα υπόλοιπα, ότι στο στόχαστρο βρίσκεται το υπερδιογκωμένο χρηματοπιστωτικό σύστημα αποτελούν φθηνές δικαιολογίες. Γιατί, η λαίλαπα που απειλεί την Κύπρο και θα εκφραστεί με μια θεαματική πτώση του ΑΕΠ (ακόμη και 20%) δεν θα προέλθει μόνο από την βίαιη συρρίκνωση του τραπεζικού κλάδου απ΄ όπου προέρχεται το 42% του ΑΕΠ. Μαζί με τις τράπεζες θα πληγούν και όλες οι παραγωγικές δραστηριότητες στην Κύπρο λόγω του προφανούς γεγονότος ότι στις τράπεζες είχαν κατατεθειμένα τα ρευστά διαθέσιμα τους. Η τελευταία απόφαση για συμψηφισμό των δανείων με τις καταθέσεις που θα έχει ως αποτέλεσμα να κουρευτούν μόνο τα υπόλοιπα, αποτρέπει τα χειρότερα. Το πλήγμα όμως που θα υποστούν όλοι οι κλάδοι της οικονομίας, από τη στιγμή που συνετρίβη το νευραλγικό τους κέντρο, ο χρηματοπιστωτικός  τομέας, θα είναι συντριπτικό και χωρίς προηγούμενο. Η ανεργία δε, θα ανέβει σε πρωτοφανή ύψη για το νησί, καθώς ειδικά από τον χρηματοπιστωτικό τομέα αναμένεται να καταργηθούν χιλιάδες θέσεις εργασίας υψηλής ειδίκευσης και ανάλογων αποδοχών.

Η οργή του Τέταρτου Ράιχ απέναντι στην Κύπρο οφείλεται στην υποχώρηση που υποχρεώθηκε να κάνει το Βερολίνο μετά το όχι της Κυπριακής Βουλής, όταν αναγκάστηκε να αποσύρει την πρόταση για κατάσχεση μέρους ακόμη κι εκείνων των καταθέσεων που είναι κάτω από 100.000 ευρώ. Αυτό είναι το πιο υλικό όφελος που άφησε πίσω του το ανολοκλήρωτο όχι των Κυπρίων. Αν αντίθετα η κυπριακή Βουλή επεδείκνυε την οσφυοκαμψία και την δουλικότητα που έχουν επιδείξει όλα αυτά τα χρόνια ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΛΑΟΣ και ΔΗΜΑΡ, ικανοποιώντας κάθε απαίτηση των πιστωτών, και ψήφιζε την πρώτη απόφαση του Γιούρογκρουπ, τότε θα θεωρούταν δεδομένο πλέον ότι ως επενδύσεις δεν αντιμετωπίζονται μόνο οι καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ αλλά όλες οι καταθέσεις από το πρώτο κιόλας ευρώ.

Η αναδίπλωση ωστόσο των Γερμανών δεν θα πρέπει να θεωρείται και οριστική. Το νέο δόγμα που εισήγαγαν ότι δεν παρέχεται καμιά ασφάλεια στις καταθέσεις αποτελεί ένα τεράστιο ποιοτικό άλμα, ενδεικτικό του αρπακτικού και τζογαδόρικου χαρακτήρα του σύγχρονου καπιταλισμού που αναδύεται μέσα από την τρέχουσα κρίση και μάλιστα σε αντιστοιχία με την εξάλειψη και των τελευταίων προστατευτικών αλυσίδων για τους εργαζόμενους. Στην διάθεση του κεφαλαίου πλέον τίθενται μισθοί και σχέσεις εργασίας, στη διάθεση του κεφαλαίου τίθενται και τα τραπεζικά βιβλιάρια.

Η Γερμανία αμφισβητώντας την “ιερότητα” των τραπεζικών καταθέσεων, ακριβώς ένα χρόνο μετά την κατάργηση του “ταμπού” των κρατικών ομολόγων, βελτιώνει αισθητά την θέση της στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού και παγκόσμιου ανταγωνισμού. “Όπως εδώ και χρόνια έχουν δείξει οικονομολόγοι, πρέπει να βρεθεί μια λύση για τα υψηλά επιτόκια που καταβάλλουν οι χώρες του νότου”, έγραφε στην Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν την Παρασκευή 29 Μαρτίου ο Γκι Βέρχοφσταντ, πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου. Και συνέχιζε στο άρθρο του με τίτλο “Αποφεύγοντας την επόμενη Κύπρο”: “Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να ζητούμε σοβαρές διαρθρωτικές προσαρμογές σε αυτές τις χώρες όταν δισ. ευρώ κάθε χρόνο πληρώνονται σε επιτόκια αντί να επενδυθούν στην οικονομική μεγέθυνση. Η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ δεν μπορεί να συνεχίσει να προσποιείται στο εκλογικό της σώμα στη Γερμανία ότι το ευρώ πρόκειται να επιβιώσει όταν καταβάλλονται τόσο υψηλά επιτόκια”. Βγάζοντας επομένως νοκ άουτ η Γερμανία τον τραπεζικό τομέα της Κύπρου και πολύ σύντομα το χρηματοπιστωτικό σύστημα όλων των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, εξάλειψε τους βασικότερους ανταγωνιστές της στην προσέλκυση επενδύσεων, μια και στο εξής το δίλλημα δεν θα είναι χαμηλά επιτόκια της Γερμανίας ή υψηλά των νοτίων χωρών (όπου το Τέταρτο Ράιχ ηττόταν κατά κράτος), αλλά ασφαλείς καταθέσεις στη Γερμανία και τα κράτη δορυφόρους της ή επισφαλείς στις νότιες μεσογειακές χώρες.

Το σημαντικότερο δίδαγμα από την εν εξελίξει κυπριακή κρίση ωστόσο αφορά τον θανάσιμο κίνδυνο που αποτελεί η ΕΕ και πιο άμεσα η ευρωζώνη όχι μόνο για τα κοινωνικά αλλά και για τα κυριαρχικά δικαιώματα των λαών. Το τελεσίγραφο του Μάριο Ντράγκι προς την κυπριακή ηγεσία “ή συμφωνείτε ή το πρωί της Τρίτης σταματάω την υποστήριξη στις τράπεζες σας, κλείνοντας την στρόφιγγα της ρευστότητας” έφερε στην επιφάνεια τα μέσα που έχει στη διάθεσή της η ευρωζώνη για να εκβιάζει και να επιβάλλει τη δική της θέληση και αντιλαϊκές πολιτικές. Επομένως, ανατροπή των Μνημονίων και της πολιτικής λιτότητας και πολύ περισσότερο αμφισβήτηση και διαγραφή του χρέους εντός του ευρώ, είναι αδιανόητη. Όποιος δε πολιτικός χώρος αρνείται να εξάγει το σχετικό συμπέρασμα ή εξακολουθεί να δηλώνει, ακόμη και τώρα, πως είναι ένα στοίχημα ανοιχτό απλώς εθελοτυφλεί, ακυρώνοντας ωστόσο από τώρα τον όποιο ριζοσπαστισμό του.

Σε αυτό το πλαίσιο, μήνυμα ελπίδας αποτέλεσε η προσαρμογή που ήδη ενσωμάτωσε στην πολιτική του γραμμή ο ΣΥΡΙΖΑ κι έγινε γνωστή με ανακοίνωση του Γιώργου Σταθάκη, επικεφαλής του τομέα ανάπτυξης, την Παρασκευή 29 Μαρτίου ο οποίος έσπευσε να διορθώσει τη θέση του κόμματος “καμιά θυσία για το ευρώ” συμπληρώνοντας τη φράση “και καμιά αυταπάτη για την δραχμή”… Το έλαβαν το μήνυμα…

Advertisements

Επιστροφή στην λίρα η λύση για την Κύπρο (Επίκαιρα 21-27.3.2012)

liraΗ απάντηση που έδωσε ο υπουργός Οικονομικών του Τέταρτου Ράιχ, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε προς την κυπριακή ηγεσία κατά τη διάρκεια του (ιστορικής πλέον σημασίας) συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, «αν δεν σας αρέσει να φύγετε από το ευρώ», αποτελούσε μια κορυφαία επίδειξη αλαζονείας, θράσους και πολύ περισσότερο δύναμης, εξόφθαλμα απειλητικής πια για την Ευρώπη! Τα λόγια του έφεραν στην επιφάνεια αφτιασίδωτη επίσης την γερμανική υποκρισία, καθώς ο Σόιμπλε ήξερε ότι μίλαγε εκ του ασφαλούς, έχοντας απέναντί του μια ηγεσία που είχε εξ’ αρχής συμφωνήσει με το τερατώδες γερμανικό σχέδιο κατάσχεσης μέρους των τραπεζικών καταθέσεων. Η ηγεσία του Ν. Αναστασιάδη ήξερε πολύ καλά, όπως ήξερε κι υπόλοιπος κόσμος τα σχέδια που συζητιόνταν, επί πολλές εβδομάδες ακόμη κι από τα δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου. Δεκάδες ήταν τα άρθρα ακόμη και πρωτοσέλιδα ειδικά του βρετανικού οικονομικού Τύπου που εξηγούσαν με πλούσιες λεπτομέρειες το χωρίς προηγούμενο «σχέδιο διάσωσης» της Κύπρου (με τον ευφημισμό εδώ να διεκδικεί θέση στα εγχειρίδια της ελληνικής γλώσσας). Η ξεχειλίζουσα κυνισμού απάντηση του γερμανού υπουργού ωστόσο επεδίωκε να κλείσει απότομα την συζήτηση για την ύπαρξη οποιονδήποτε εναλλακτικών λύσεων. Στο σχέδιο του περιττό να πούμε ότι συναίνεσε και το αμερικάνικο κέντρο, δηλαδή το ΔΝΤ, που έβλεπε την προώθηση των δικών του σχεδίων πίσω από την ευρω-ληστεία των καταθέσεων. Συγκεκριμένα ένα πλήγμα στα ανταγωνιστικά ρωσικά συμφέροντα.

Η αλήθεια όμως είναι ότι η έξοδος από την ζώνη του ευρώ και η επιστροφή στην κυπριακή λίρα, με απόφαση της ίδιας της πολιτικής ηγεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ακόμη και τώρα, αποτελεί λύση σωτηρίας για πολλούς και σημαντικούς λόγους! Δεν συνιστά κίνδυνο για την Κύπρο. Η αποδοχή που συναντά στα κέντρα αποφάσεων της Κύπρου η προοπτική επαναφοράς της κυπριακής λίρας φάνηκε πεντακάθαρα το τελευταίο χρονικό διάστημα από δηλώσεις πολλών προσωπικοτήτων που έμμεσα ή ως ενδεχόμενο άφηναν το θέμα ανοιχτό. Να θυμίσουμε την σχετική δήλωση του γενικού γραμματέα του ΑΚΕΛ, Άντρου Κυπριανού, τον Σεπτέμβριο του 2012, τις πιο πρόσφατες δηλώσεις του αρχιεπισκόπου Χρυσόστομου (που χαρακτήρισε «προστυχιά των Ευρωπαίων» την απόφαση συλλογικής τιμωρίας των καταθετών) κι ο οποίος ζήτησε η Κύπρος να φύγει από την ευρωζώνη μόλις μπορέσει να το πράξει κι επίσης την σχετική αναφορά του πρώην υπουργού Εξωτερικών και υποψήφιου στις πρόσφατες προεδρικές εκλογές Γιώργου Λιλλήκα, ο οποίος αφού χαρακτήρισε Βατερλώ την απόφαση του Eurogroup ανακοίνωσε ότι η ομάδα οικονομολόγων του διερευνά το ενδεχόμενο εξόδου από το ευρώ.

Η Γερμανία δουλεύει για το Λουξεμβούργο

Ο πρώτος και σημαντικότερος λόγος για τον οποίο η Κύπρος πρέπει να φύγει από το ευρώ και να μην εφαρμόσει φυσικά την καταστροφική απόφαση του Eurogroup σχετίζεται με τα σενάρια για την επόμενη μέρα, που αφορούν στο ίδιο το μέλλον της Κύπρου. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πίσω από την απόφαση του Eurogroup βρίσκονται συγκεκριμένα, υλικά συμφέροντα του Τέταρτου Ράιχ. Μήνες τώρα το περιοδικό Σπίγκελ έγραφε για την «ανησυχία» των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών μήπως τα χρήματα της διάσωσης καταλήξουν στα χέρια των ρώσων ολιγαρχών. Εδώ είναι αναγκαίο να γίνει μια παρένθεση. Οι ρώσοι ολιγάρχες, οι οποίοι με βάση δημοσιεύματα έχουν καταθέσεις ύψους 18,3 δισ. δολαρίων στις κυπριακές τράπεζες και αναμένεται να χάσουν από την απόφαση του Eurogroup κεφάλαια ύψους σχεδόν 2 δις. δολαρίων δεν ευθύνονται στο παραμικρό για την κατάσταση χρεοκοπίας στην οποία περιήλθαν οι κυπριακές τράπεζες. Η ευθύνη ανήκει στην Γερμανία, γιατί με δική της καθοδήγηση και ευθύνη σχεδιάστηκε το πρόγραμμα ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων (PSI) πέρυσι τον Μάρτιο, από το οποίο οι κυπριακές τράπεζες ζημιώθηκαν με 4,5 δις. ευρώ λόγω της σοβαρής τους έκθεσης σε ελληνικά ομόλογα. Όταν έδιωχναν οι «Μερκοζύ» κακήν κακώς τον Γιώργο Παπανδρέου από την κυβέρνηση με ένα συνταγματικό πραξικόπημα που δεν έχει όμοιο σε ανεπτυγμένη χώρα και διόριζαν τον Λουκά Παπαδήμο στις 11.11.’11 ένα στόχο είχαν στο μυαλό τους: να εφαρμοστεί απρόσκοπτα και ομαλά το πρόγραμμα ανταλλαγής των ομολόγων. Και εφαρμόστηκε όπως ακριβώς το είχαν σχεδιάσει. Από τότε επομένως το Βερολίνο ήξερε για τις ζημιές που θα προκαλούνταν στις κυπριακές τράπεζες, μιας και είχε ακριβέστατη άποψη για τους κατόχους των ελληνικών ομολόγων ανά πάσα στιγμή. Ήξεραν δηλαδή τον χάρτη των ζημιών. Φτάνοντας στη συνέχεια να ρίχνουν την πέτρα του αναθέματος στους ρώσους ολιγάρχες και το καθεστώς αδιαφάνειας που επικρατεί στις κυπριακές τράπεζες, κατηγορώντας τις ότι αποτελούν πλυντήριο ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, αυτό που επεδίωκαν ήταν να αποκρύψουν τις δικές τους εγκληματικές ευθύνες για το κυπριακό ναυάγιο. Άλλωστε η «κυπριακή φούσκα» δεν αφορούσε δάνεια που δίνονταν αλόγιστα χωρίς επαρκείς εγγυήσεις, όπως συνέβη στις ΗΠΑ, την Ιρλανδία και την Ισπανία. Η ιδιαιτερότητα της «κυπριακής φούσκας» έγκειται στο μεγάλο ύψος των καταθέσεων που διατηρούσαν, λόγω του ότι οι κυπριακές τράπεζες αποτελούσαν πύλη εισόδου κεφαλαίων από την Ρωσία, την Ουκρανία και άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής προς την Ευρωζώνη. Επομένως η απόφαση του Eurogroup να τιμωρηθούν οι καταθέτες για τις επενδύσεις των τραπεζών, όταν μάλιστα οι διοικήσεις τους, οι εποπτικές αρχές (δηλαδή η κεντρική τράπεζα) κι όσοι αποφάσισαν το κούρεμα των ομολόγων συνεχίζουν να βρίσκονται στο απυρόβλητο της κριτικής, αποτελεί πρόκληση. Ή, …σκοπιμότητα! Γιατί δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η απόφαση υφαρπαγής των καταθέσεων σηματοδοτεί το σβήσιμο της Κύπρου ως χρηματοοικονομικού κόμβου από τον παγκόσμιο επιχειρηματικό χάρτη. Ποτέ ξανά δεν θα τοποθετηθούν στην Κύπρο τόσα δισεκατομμύρια, αν μπορεί από την μια στιγμή στην άλλη 17 υπουργοί να αποφασίζουν και δεύτερο ή και τρίτο, αν χρειαστεί, κούρεμα των καταθέσεων. Έτσι όμως το νησί θα βουλιάξει. Η Κύπρος θα καταδικαστεί στην οικονομική ερήμωση και τη φτώχεια, όχι στο όνομα της οικονομικής διαφάνειας και της ηθικής (αυτά είναι για αφελείς!), αλλά χάρη των γερμανικών συμφερόντων. Γιατί, αν κάποιος ωφελείται από την εξάλειψη της Κύπρου από τον παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό χάρτη – μιλώντας πάντα για την Ευρώπη – είναι το Λουξεμβούργο, που αποτελεί γερμανική αποικία. Ένα προτεκτοράτο που ειδικεύεται στο ξέπλυμα βρόμικου χρήματος, με τη μοναδική διαφορά ότι χρησιμοποιεί τελευταίας τεχνολογίας απορρυπαντικά που δεν …μυρίζουν, ούτε αφήνουν …στίγματα. Καθαρές δουλειές και κυρίως τα πάντα υπό τον αυστηρό γερμανικό έλεγχο. Αν η Κύπρος επομένως δεν θέλει να χάσει το βιοτικό επίπεδο που είχε κι αν θέλει να διατηρήσει τις διεθνείς της οικονομικές συμμαχίες οφείλει να ανακοινώσει την έξοδο από το ευρώ, στέλνοντας το δικό της μήνυμα στην ΕΕ.

Στασιμότητα η παραμονή στην ευρωζώνη

Άλλωστε, η εγκατάλειψη της κυπριακής λίρας και η ένταξή της στην ευρωζώνη την 1η Ιανουαρίου 2008 μόνο με οικονομική άνθηση και ευημερία δεν συνδυάστηκε. Κι αυτός είναι ο δεύτερος λόγος για τον οποίο πρέπει η Κύπρος να αποχωρήσει από την ευρωζώνη, έστω κι αν στην οικονομική στασιμότητα των τελευταίων ετών είχε κι η διεθνής οικονομική κρίση το δικό της μερίδιο. Οι ίδιοι οι Κύπριοι σήμερα δεν νιώθουν καμιά ευγνωμοσύνη απέναντι στο ευρώ που το έχουν ταυτίσει με την ακρίβεια, καθώς προκάλεσε ένα πρωτοφανές για τα δεδομένα του νησιού κύμα ανατιμήσεων που έχει τοποθετήσει την Κύπρο στην ομάδα χωρών της ευρωζώνης με υψηλό πληθωρισμό. Το ευρώ επίσης έχει ταυτιστεί με την ανεργία. Είναι ενδεικτικό ότι από το 2005 μέχρι και το 2008 η ανεργία συνεχώς μειωνόταν στην Κύπρο κι έκτοτε αυξάνεται σταθερά. Από 16.000 εργαζόμενους που έπληττε το 2008, το 2012 η ανεργία έπληττε περισσότερους από 52.000 εργαζόμενους (12%), χωρίς μάλιστα να έχουν εφαρμοστεί εξ ολοκλήρου και τα μέτρα του Μνημονίου που θα θέσουν σε κίνηση το γνωστό αρνητικό σπιράλ ύφεσης – ανεργίας – δημοσιονομικών αποκλίσεων. Τα ιστορικά επίπεδα ανεργίας ύψους 4% που χαρακτήριζαν επί χρόνια την κυπριακή αγορά αποτελούν πλέον μια γλυκιά ανάμνηση, δίνοντας ώθηση στον ρατσισμό που αναπτύσσεται ραγδαία. Τα χρόνια του ευρώ ήταν επίσης μια περίοδος συνεχούς αύξησης του δημόσιου χρέους, καθώς από 48,9% του ΑΕΠ το 2008 έφτασε το 2013 στο 96,7%. Από το 2004 δε, όταν άγγιξε το ανώτερο μέχρι τότε σημείο του (70,9% του ΑΕΠ) μειωνόταν σταθερά.

Εν κατακλείδι, όσο νωρίτερα αποχωρήσει η Κύπρος από την ευρωζώνη τόσο καλύτερα θα είναι. Όσο αναβάλλεται αυτή η απόφαση τόσο δημιουργούνται τετελεσμένα που θα καθιστούν την έξοδο πιο δαπανηρή. Τώρα λοιπόν κι όχι αύριο…

Επαναγορά δημόσιου χρέους, αναδιαρθρώσεις, νέα δόση: όλα για τις τράπεζες και τους πιστωτές (Ουτοπία)

?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????Σε όλο και πιο δεινή θέση έρχονται οι εργαζόμενοι της Ελλάδας με κάθε δόση που εισρέει στο πλαίσιο του προγράμματος χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας. Το ίδιο ισχύει και για την δόση – μαμούθ ύψους 52,5 δισ. ευρώ η χορήγηση της οποίας εγκρίθηκε αρχικά στο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στις 27 Νοεμβρίου 2012. Η εκταμίευση της δόσης ωστόσο συνοδεύτηκε από τρεις όρους. Ο πρώτος αφορούσε την ψήφιση του τρίτου Μνημονίου τον Νοέμβριο του 2012 και ο δεύτερος την επιτυχή εφαρμογή ενός προγράμματος επαναγοράς ομολόγων του ελληνικού δημοσίου. Η υλοποίηση αυτών των δύο όρων άνοιξε τον δρόμο για την εκταμίευση του πρώτου μέρους της δόσης ύψους 34,3 δισ. ευρώ, την εβδομάδα που προηγήθηκε των Χριστουγέννων. Το υπόλοιπο ποσό αναμένεται να καταβληθεί σε τρεις δόσεις από τον Ιανουάριο μέχρι τον Μάρτιο υπό την αυστηρή προϋπόθεση της εφαρμογής επιπλέον αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων. Ο τρίτος όρος λοιπόν αφορά την υιοθέτηση νέων αντεργατικών μέτρων. Παρότι η κυβέρνηση επιχείρησε να εμφανίσει ως επιτυχία και απαρχή θετικών εξελίξεων το πράσινο φως των Ευρωπαίων για την χορήγηση της δόσης, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική: Τόσο οι όροι που τέθηκαν όσο και η ίδια η δόση σηματοδοτούν μια ραγδαία επιδείνωση της θέσης της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας, ενώ από την άλλη μεριά κερδισμένοι είναι η αστική τάξη και πολύ περισσότερο οι πιστωτές και οι τράπεζες.

Χαμένοι οι εργαζόμενοι

Η ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Σταθερότητας και του Τρίτου Μνημονίου το Νοέμβριο του 2012 κατάφεραν κατ’ αρχάς ένα νέο βαρύ πλήγμα στην θέση των εργαζομένων. Ας θυμηθούμε τι περιελάμβαναν για να ξέρουμε τη «σκοτεινή πλευρά» της δόσης: μείωση των μισθών πανεπιστημιακών, νοσοκομειακών γιατρών, ένστολων και άλλων, κατάργηση πολλών επιδομάτων, δώρου Χριστουγέννων, Πάσχα και Επιδόματος Αδείας για τους συνταξιούχους από το 2013 και για τους δημόσιους υπάλληλους από φέτος, σαρωτικές ιδιωτικοποιήσεις παντού, κ.λπ, κ.λπ. Κατάφεραν όμως και κάτι ακόμη: Για πρώτη φορά η απαισιοδοξία δεν ήταν απλώς διαίσθηση, αλλά βεβαιότητα μιας και με νόμο του κράτους, φέτος, το 2013, και του χρόνου θα περνούμε χειρότερα από πέρυσι. Τα μέτρα που συμπεριλαμβάνονται στο Μεσοπρόθεσμο κι αφορούν την διετία 2013-2014 αγγίζουν τα 13,5 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 7,2% του ΑΕΠ. Η τρικομματική κυβέρνηση δηλαδή και οι πιστωτές χαίρονται που θα αφαιρέσουν βίαια από το εθνικό προϊόν ένα τμήμα της τάξης του 7,2%. Η μερίδα του λέοντος μάλιστα θα αφορά περικοπές σε συντάξεις (2,8% για το 2014) και μείωση της μισθολογικής δαπάνης στο δημόσιο (κατά 0,7% δισ. για το 2014) που θα προέλθει από την απόλυση των 150.000 δημοσίων υπαλλήλων και την μείωση των μισθών στους υπόλοιπους. Επιπλέον έχει αποφασιστεί η επιβολή νέων μέτρων ύψους 4 δισ. ευρώ για την διετία 2015-2016, στόχος που διατυπώθηκε καθαρά και στην τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα, που δημοσιεύτηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2012.

Είναι προφανές ότι ο κανιβαλικός νεοφιλελευθερισμός της κυβέρνησης Α. Σαμαρά και της Τρόικας θα προκαλέσει νέα βύθιση στο ΑΕΠ, νέα αύξηση στην ανεργία, νέα απόκλιση στα φορολογικά έσοδα που όλα αυτά μαζί θα οδηγήσουν σε νέα αντιλαϊκά μέτρα. Σκηνή από ταινία προσεχώς ήταν οι ζοφερές προβλέψεις για την Ελλάδα του γερμανικού Κέντρου Προγνώσεων για την Παγκόσμια Οικονομία που δημοσιεύθηκαν στις 18 Δεκεμβρίου, διαψεύδοντας τις σχετικά πιο ήπιες προβλέψεις που έδωσε στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μια μέρα πριν, στις 17 Δεκεμβρίου. Ενώ για το 2013 αμφότεροι εκτιμούν πως η ύφεση θα αγγίξει το 4%, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει οριακή αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,6% για το 2014, όταν οι Γερμανοί προβλέπουν νέα μείωση της τάξης του -1% για έβδομη συνεχή χρονιά! Η ίδια απόκλιση παρατηρείται και για την ανεργία. Ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει σταθεροποίηση της ανεργίας στο 24% για το 2013 και μείωση της στο 22,2% για το 2014, οι Γερμανοί είτε λόγω του κυνισμού τους μιας και δεν συνηθίζουν να χαϊδεύουν αφτιά είτε λόγω της καλύτερης γνώσης που έχουν ως φυσικοί και ηθικοί αυτουργοί του ελληνικού δράματος προβλέπουν ότι η ανεργία το 2013 θα αυξηθεί στο 29,3% και το 2014 στο 31%!

Η πίεση που θα δεχθούν οι εργαζόμενοι θα ενταθεί με την είσοδο του 2013 καθώς θα πρέπει να υλοποιηθούν μια σειρά από στόχοι για να καταβληθούν οι επόμενες δόσεις. Νέος γύρος εκβιασμών λοιπόν ξεκινάει σύντομα. Οι όροι για την εκταμίευση της δόσης του Ιανουαρίου περιλαμβάνουν την ψήφιση της φορολογικής μεταρρύθμισης (που ενώ καταργεί το αφορολόγητο των χαμηλόμισθων αφήνει στο απυρόβλητο τις φοροαπαλλαγές των εφοπλιστών) και την εφαρμογή των αυξήσεων στα τιμολόγια της ΔΕΗ. Για την χορήγηση της δόσης του Φεβρουαρίου, όρος είναι η ανακοίνωση νέων περικοπών στις δημόσιες δαπάνες με τριετή ορίζοντα, ενώ για την δόση του Μαρτίου, μεταξύ άλλων, προϋπόθεση είναι η ολοκλήρωση του σχεδίου απολύσεων στον δημόσιο τομέα.

Κερδισμένοι οι τοκογλύφοι

Η μίνι αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους είχε ωστόσο και κερδισμένους. Κατ’ αρχάς να υπογραμμίσουμε ότι τα μέτρα μείωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους που συμφωνήθηκαν στο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στις 27 Νοεμβρίου συνιστούν την πιο επίσημη παραδοχή για την αποτυχίας της αναδιάρθρωσης του Μαρτίου του 2012, η οποία αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων τώρα ότι η ανακούφιση που προσέφερε είχε χρονική διάρκεια έξι μήνες. Η επαναγορά ελληνικών ομολόγων επομένως τον Δεκέμβριο του 2012 έδωσε στην Ελλάδα ένα ακόμη θλιβερό προνόμιο: να είναι όχι μόνο η χώρα που προχώρησε στην μεγαλύτερη αναδιάρθρωση χρέους τις τελευταίες δεκαετίες ύψους 105 δισ. ευρώ, αλλά κι η μοναδική χώρα που προχώρησε σε δεύτερη αναδιάρθρωση τον ίδιο χρόνο, με διαφορά δέκα μηνών! Η αιτία φυσικά πίσω από αυτή την παταγώδη αποτυχία βρίσκεται στο γεγονός ότι η αναδιάρθρωση σχεδιάστηκε με βάση τα συμφέροντα των πιστωτών. Την χρεώνονται επομένως εξ ολοκλήρου ΕΕ και ΔΝΤ που καθόρισαν τους όρους της, βεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι καμία μείωση του χρέους, πολύ περισσότερο η διαγραφή του, δεν μπορεί να γίνει σε συνεννόηση με τους πιστωτές κι εντός της ευρωζώνης και της ΕΕ.

Σημαντικά οφέλη δημιούργησε στους κάθε είδους πιστωτές και η επαναγορά ελληνικών ομολόγων που αναμένεται να μειώσει το χρέος κατά 9,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2020, χωρίς φυσικά ακόμη κι έτσι το ελληνικό δημόσιο χρέος να καθίσταται βιώσιμο. Με βάση τα πιο πρόσφατα δικά τους στοιχεία (Έκθεση Επιτροπής) το 2014 θα φτάσει το 173,5% του ΑΕΠ, όταν το 2009 ήταν 129% του ΑΕΠ… Το πρόγραμμα επαναγοράς (η συμμετοχή στο οποίο έφθασε τα 31,9 δισ. ευρώ με μέση τιμή αγοράς επί της ονομαστικής αξίας 33,8%) χάρισε απρόσμενα κέρδη σε πολλά επενδυτικά κεφάλαια που είχαν σπεύσει να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα όταν η τιμή τους είχε φτάσει στο 17% της ονομαστικής τους, εξασφαλίζοντας κατ’ αυτό τον τρόπο διπλάσια κέρδη από την αξία της «επένδυσής» τους. Πλήθος αξιόπιστων ρεπορτάζ και αναλύσεων (Reuters 28 Νοεμβρίου, Frankfurter Allgemeine Zeitung 17 Δεκεμβρίου, κ.α.) περιέγραφαν με ονόματα και αριθμούς τους κερδοσκόπους που ωφελήθηκαν τα μέγιστα από την επαναγορά.

Η χορήγηση της δόσης λύνει επίσης (αν και με έναν απρόβλεπτο κι αντιφατικό τρόπο) το πρόβλημα επιβίωσης των ελληνικών τραπεζών καθώς αναμένεται συνολικά να λάβουν περί τα 50 δισ. ευρώ, με τα οποία θα επιβαρυνθεί το χρέος στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησής τους, που θα ολοκληρωθεί τον Απρίλιο του 2013, και με στόχο ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας να φτάσει το 9%. Οι ζημιές όμως των ελληνικών τραπεζών δεν προέρχονται μόνο από την συμμετοχή τους στις δύο αναδιαρθρώσεις του ελληνικού δημόσιου χρέους (PSI τον Μάρτιο και επαναγορά ομολόγων τον Δεκέμβριο 2012) αλλά και από τα «κακά δάνεια» που επεκτείνονται σαν γάγγραινα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις το ύψος τους στο τέλος Σεπτεμβρίου 2012 ανερχόταν στο 22,5% του συνόλου (ή 52 δισ. ευρώ), όταν τον Δεκέμβριο του 2011 ανερχόταν μόνο στο 16%! Μέρος της ανεπίσημης «ιδιωτικής χρεοκοπίας» προέρχεται από την κάθετη πτώση της χρηματοδότησης της εγχώριας οικονομίας, την άρνηση με άλλα λόγια των τραπεζών να δώσουν δάνεια, όπως μαρτυρά το γεγονός ότι από τον Δεκέμβριο του 2011 μέχρι τον Αύγουστο του 2012 τα δάνεια στην εγχώρια οικονομία μειώθηκαν κατά 8%, με την μείωση να πλήττει τόσο τα νοικοκυριά (-6,3%) όσο και τις επιχειρήσεις (-8,5%) οφείλεται στις τράπεζες που είναι απρόθυμες να δανείσουν. Οι στρόφιγγες των τραπεζών όμως θα παραμείνουν κλειστές παρότι από την δόση του Δεκεμβρίου πήραν 16 δισ. ενώ 7,2 δισ. αναμένεται να πάρουν από την δόση του Ιανουαρίου, πέραν των 18 δισ. που πήραν τον Ιούνιο του 2012. Τα ποσά αυτά θα μείνουν κλειδωμένα στα θησαυροφυλάκια τους για τον απλό λόγο ότι γι’ αυτόν και μόνο τον λόγο δίνονται: για να βελτιωθεί η κεφαλαιακή τους επάρκεια κι όχι για να γίνουν νέα δάνεια! Ταυτόχρονα ωστόσο το μερίδιο συμμετοχής στο κεφάλαιο των σημερινών μετόχων τους συρρικνώνεται σε βαθμό εξαφανίσεως, ανοίγοντας τον δρόμο για την εξαγορά τους από κάποια γερμανική.

Εξέλιξη προφανώς ασήμαντη μπροστά στο ύψιστο καθήκον που φέραμε σε πέρας ως λαός: να τις χρηματοδοτήσουμε υπό τις οδηγίες της ΕΕ και του ΔΝΤ παραδίνοντας τις υγιείς στο νέο αγοραστή…

Πολιτικό σεισμό προκάλεσε η Κύπρος (Πριν, 23.3.2013)

ana merΓιούρογκρουπ: απόφαση εξόντωσης της Κύπρου
ΚΑΘΟΛΙΚΟ ΠΛΗΓΜΑ
Ανένδοτο κηρύσσει η Γερμανία εναντίον της Κύπρου μετά την ηρωική απόφαση της κυπριακής Βουλής την Τρίτη 19 Μαρτίου να απορρίψει πανηγυρικά, χωρίς ούτε μία θετική ψήφο, την απόφαση του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Γιούρογκρουπ) για κατάσχεση μέρους των καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες ώστε να βρεθούν τα απαραίτητα ποσά που θα επιτρέψουν την ανακεφαλαιοποίηση των χρεοκοπημένων κυπριακών τραπεζών. Η απόφαση του Γιούρογκρουπ, που σημαίνει την εξόντωση της Κύπρου, στην αρχική της μορφή περιελάμβανε έναν κλιμακωτό φόρο στις καταθέσεις που ξεκίναγε από 6,75% για ποσά μέχρι 100.000 ευρώ και έφτανε στο 9,9% για μεγαλύτερα ποσά. Αξίζει μάλιστα να αναφερθεί η ορολογία την οποία επέλεξε να χρησιμοποιήσει το Γιούρογκρουπ για να χαρακτηρίσει αυτό το απαράδεκτο μέτρο που ισοδυναμούσε με αρπαγή, κατάσχεση και ληστεία και θα διέλυε μονομιάς τον τραπεζικό τομέα της Κύπρου και κατ’ επέκταση όλη την οικονομία: «εισαγωγή μιας εμπροσθοβαρούς εφάπαξ εισφοράς σταθερότητας που θα εφαρμόζεται σε καταθέτες που κατοικούν και δεν κατοικούν στην Κύπρο». Κι όποιος κατάλαβε, κατάλαβε… Οι Κύπριοι πάντως κατάλαβαν και μάλιστα έγκαιρα, αυτό που ήθελε να αποκρύψει το Γιούρογκρουπ με την παραπάνω περίτεχνη φράση. Στη συνέχεια κι όταν τόσο τα γερμανικά πάντσερ όσο και οι υποτελείς συνεργάτες τους στην Κύπρο βρέθηκαν ενώπιον πρωτοφανών αντιδράσεων (που καθόλου δεν μετριάστηκαν από το καρότο των μετοχών με τις οποίες θα αποζημιώνονταν οι καταθέτες) επιχείρησαν να τροποποιήσουν την συγκεκριμένη πρόταση εισάγοντας ένα αφορολόγητο όριο, στο επίπεδο των 25.000 ευρώ, προσπαθώντας με αυτό τον τρόπο να εξασφαλίσουν τις δέουσες κοινωνικές συμμαχίες στο εσωτερικό της Κύπρου που θα επέτρεπαν την ψήφιση του νόμου. Μάταια όμως γιατί πλέον ήταν αργά. Πολύ περισσότερο για ασήμαντες υποχωρήσεις. Η απόφαση του Γιούρογκρουπ επίσης περιελάμβανε την αύξηση του εταιρικού φόρου από το επίπεδο του 10% (με την μορφή ενιαίου φορολογικού συντελεστή) που ισχύει σήμερα, καθιστώντας την Κύπρο πόλο έλξης για χιλιάδες εταιρείες που αναζητούν φθηνότερη φορολογία στο επίπεδο του 12,5%, φορολόγηση των τραπεζικών καταθέσεων ύψους 20-25% και επίσης αθρόες ιδιωτικοποιήσεις δημοσίων επιχειρήσεων από τις οποίες αναμενόταν η είσπραξη 1,4 δισ. ευρώ.
Αν ψηφίζονταν στο σύνολο τους τα παραπάνω μέτρα, τα οποία έγιναν ομοφώνως δεκτά από το Γιούρογκρουπ, θα επέφεραν ένα συντριπτικό πλήγμα στην κυπριακή οικονομία, καθώς δεν άφηναν κανέναν τομέα ανέγγιχτο: Τράπεζες, ιδιωτικές εταιρείες και οι κερδοφόρες και εξαιρετικά ανταγωνιστικές ημιδημόσιες Κυπριακές επιχειρήσεις θα εκτελούνταν με συνοπτικές διαδικασίες, «μία και έξω», υπό το πρόσχημα της διάσωσης των κυπριακών τραπεζών, αφήνοντας στη συνέχεια την Κύπρο έρμαιο των δανειστών της, που ζητούσαν τον πλήρη έλεγχο των ενεργειακών της κοιτασμάτων και φυσικά την μετατροπή της χώρας σε αποικία, με ένα νέο διχοτομικό σχέδιο.
  • Η γενναία απόφαση των Κυπρίων να μην υποκύψουν στους εκβιασμούς της ευρωζώνης και να μην δεχτούν την προδοσία της πολιτικής τους ηγεσίας δίνει μαθήματα αγώνα και υπερηφάνειας. Ταυτόχρονα, χάρη στη στάση του κυπριακού λαού, αποκαλύπτεται ο εκμεταλλευτικός χαρακτήρας της ευρωζώνης και της ίδιας της ΕΕ, που δικαίως πια μπορεί να χαρακτηριστεί “σπίτι τοκογλύφων και εκβιαστών”. 
  • Το “καλό μνημόνιο” που υπεγράφη το Νοέμβρη επί προεδρίας Δ. Χριστόφια έδωσε τη χαριστική βολή στις τράπεζες
Αξίζει ωστόσο να δούμε τι συνέβη πριν οι «ευρωπαίοι εταίροι», με την αγαστή συνεργασία του Νίκου Αναστασιάδη, στήσουν την Κύπρο στα έξι μέτρα του εκτελεστικού αποσπάσματος κι αυτή, σε μια ανατροπή που δεν έχει πρόσφατο προηγούμενο, καταφέρει να αποδράσει σκορπώντας ρίγη συγκίνησης κι ενθουσιασμού σε όσους μάχονται τους μονόδρομους της Τρόικας και φυσικά μίσος στους απολογητές της τρόικας και τους νενέκους της κυβέρνησης Σαμαρά. Δύο είναι τα γεγονότα που ξεχωρίζουν, εξηγώντας ταυτόχρονα το πώς φτάσαμε εδώ.
Το πρώτο σχετίζεται με την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, που εφαρμόστηκε τον Μάρτιο του 2012, υπό την αυστηρή εποπτεία και την καθοδήγηση των Γερμανών, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, στους οποίους απολογούταν σχεδόν καθημερινά ο Τσαρλς Νταλάρα, επικεφαλής του Διεθνούς Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικής (η Διεθνής των Τραπεζιτών) ο οποίος είχε αναλάβει τις επαφές με τους ομολογιούχους για να τους πείσει για την ανταλλαγή. Η ανταλλαγή ολοκληρώθηκε μέσα από χειροκροτήματα και επαίνους, χαρακτηριζόμενη ως «απόλυτα επιτυχημένη». Στο εσωτερικό της Ελλάδας βέβαια ξέρουμε πολύ καλά το καθεστώς ωμών εκβιασμών, ιδεολογικής τρομοκρατίας και συνταγματικών πραξικοπημάτων που ενεργοποιήθηκε με την ευθύνη κυρίως του ΠΑΣΟΚ, αλλά επίσης ΝΔ και ΛΑΟΣ, για να γίνει δεκτό από την Βουλή το δεύτερο μνημόνιο που άνοιξε τον δρόμο για την έγκριση του PSI+, όπως χαρακτηρίστηκε η αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους.
Η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους ωστόσο ήταν τόσο «επιτυχημένη» που δεν οδήγησε μόνο (σε πολύ σύντομο μάλιστα χρονικό διάστημα) το ελληνικό δημόσιο χρέος σε μη βιώσιμα επίπεδα, αλλά οδήγησε επίσης και τις κυπριακές τράπεζες στα βράχια, χωρίς μάλιστα να προβλεφθεί γι’ αυτές ούτε καν κάποια μορφής ανακεφαλαιοποίηση. Μέτρο που είναι προφανώς αντιδραστικό, μιας και μεταφέρει το κόστος επιβίωσης των ιδιωτικών τραπεζών στην κοινωνία, αν είχε προβλεφθεί ωστόσο θα έδειχνε ότι έλαβαν τουλάχιστον υπ’ όψη τους τις αλυσιδωτές αντιδράσεις των πολιτικών τους και δεν αδιαφόρησαν για τις επιπτώσεις που θα έχουν. Πολύ περισσότερο σε μια οικονομία όπως η κυπριακή που είναι όχι μόνο πολύ μικρότερη, με ένα ΑΕΠ (ύψους 18 δισ. σχεδόν) ίσο πλέον με το 10% του ελληνικού, αλλά και πολύ πιο ευάλωτη σε τέτοιου είδους μεταβολές και πλήγματα, λόγω της δομής της. Αρκεί να αναφερθεί πως το ένα τέταρτο τη προστιθέμενης αξίας προέρχεται από τον χρηματοπιστωτικό τομέα και την διαχείριση ακινήτων, ένα ακόμη τέταρτο από τον τουρισμό και μόνο το 12% από την βιομηχανία. Με άλλα λόγια, εντελώς μα εντελώς εύθραυστη… Παρόλα αυτά αδιαφόρησαν ακόμη κι όταν έγινε επίσημα γνωστό, κατόπιν εορτής πως το κόστος από το κούρεμα στην κυπριακή οικονομία ανήλθε στα 4,5 δισ. ευρώ. Ο κατ’ αρχήν υπαίτιος επομένως για την κρίση στην κυπριακή οικονομία είναι η ΕΕ, μέσω Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και Γιούρογκρουπ, και φυσικά η ελληνική κυβέρνηση, με τον σημερινό πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Βαγγέλη Βενιζέλο να προεξέχει στο κάδρο των ευθυνών όχι μόνο λόγω του υπερτροφικού του και τυμπανιαίου εγώ που συναγωνίζεται τις φυσικές του διαστάσεις αλλά λόγω της θέσης που κατείχε τότε στο υπουργείο Οικονομικών, απ’ όπου είχε μια προνομιακή πληροφόρηση για τα τεκταινόμενα ή τουλάχιστον θα μπορούσε να έχει αν ρωτούσε τους αρμόδιους και προϊσταμένους του: την Τρόικα…
Οι πρωταγωνιστές της δεύτερης κορυφαίας πράξης της σύγχρονης κυπριακής τραγωδίας προέρχονται από την ίδια την Κύπρο. Σημείο δε τομής αποτέλεσε η πολιτική απόφαση του προέδρου Δημήτρη Χριστόφια και του ΑΚΕΛ για ανακεφαλαιοποίηση, δίνοντας στην Λαϊκή την δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα, 1,8 δισ. ευρώ (ποσό που αντιστοιχεί στο 10% του κυπριακού ΑΕΠ) παρότι επρόκειτο για μια ξεκάθαρη περίπτωση αποτυχημένων επενδυτικών επιλογών, στις οποίες μάλιστα πρωταγωνίστησε ο Ανδρέας Βγενόπουλος που είχε εν τω μεταξύ αγοράσει την τράπεζα, ενσωματώνοντάς την στον πολυσχιδή όμιλό του. Το προηγούμενο διάστημα η υπό τον Βγενόπουλο Λαϊκή (που πρόσφατα μετονομάστηκε σε Cyprus Popular BankCPB) είχ επιδοθεί σε μπαράζ επενδύσεων σε ελληνικά ομόλογα που προσέφεραν ελκυστικές αποδόσεις. Αρνητικοί πρωταγωνιστές επίσης αποδείχθηκαν και οι διοικήσεις των κεντρικών τραπεζών Ελλάδας και Κύπρου που απέτυχαν παταγωδώς να ασκήσουν τα εποπτικά τους καθήκοντα. Καθοριστικής επίσης σημασίας πολιτική κίνηση ήταν η προσφυγή στην Τρόικα για βοήθεια, που επισημοποιείται με το Μνημόνιο το οποίο έγινε δεκτό από την κυβέρνηση Χριστόφια το Νοέμβριο του 2012. Στη Ελλάδα, ο ΣΥΡΙΖΑ τότε ανέλαβε, στο πλαίσιο του προλεταριακού διεθνισμού μπορούμε να υποθέσουμε, το πολύ ευχάριστο έργο (αν κρίνουμε από την πληθώρα αρθρογράφων που βρέθηκαν) να πλασάρει στην Ελλάδα το Μνημόνιο του ΑΚΕΛ, εμφανίζοντάς το ως αποτέλεσμα σκληρών διαπραγματεύσεων και το «μικρότερο κακό». Έτσι, με επιχειρήματα που παραπέμπουν στην απολογητική της ΔΗΜΑΡ ο οικονομολόγος του ΣΥΡΙΖΑ, Σπύρος Λαπατσιώρας, από τις στήλες της Αυγής και της Εποχής, εξωράισε τις υποχωρήσεις του Δ. Χριστόφια εξοικειώνοντας και την ελληνική Αριστερά σε μια νέα πολιτική διάκριση, που κανείς δεν θα ήθελε να αποβεί προφητική για το μέλλον: τα «κακά Μνημόνια» που υπογράφουν Δεξιά και ΠΑΣΟΚ και τα «καλά Μνημόνια» που υπογράφει η Αριστερά. Στην Κύπρο…
Στο «καλό Μνημόνιο» ωστόσο της κυβέρνησης Χριστόφια (στην οποία οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι απέφυγε μέχρι τελευταίας στιγμής μια συμφωνία – πακέτο, παραπέμποντας τις δύσκολες αποφάσεις για την επόμενη κυβέρνηση) υπάρχει κι ο όρος που άνοιξε τον δρόμο για να επιχειρήσει τουλάχιστον να επιβληθεί και στη Κύπρο το καθεστώς της χρεοκρατίας. Συγκεκριμένα και πέρα από τα αντιλαϊκά όπως αύξηση στον ΦΠΑ, ιδιωτικοποιήσεις και περικοπές κοινωνικών δαπανών, η Τρόικα κατάφερε να περάσει στο Μνημόνιο μια απαράδεκτη αύξηση στο δείκτη επάρκειας κεφαλαίων. Αναφέρεται συγκεκριμένα στο άρθρο 1.6 του κεφαλαίου με τίτλο «αποκατάσταση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών»: «αύξηση του ελάχιστου δείκτη κεφαλαίων Core Tier 1 από το τωρινό 8% σε 10% μέχρι το τέλος του 2013». Έτσι όμως τα κεφάλαια που απαιτούνταν για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών απογειώθηκαν, καθιστώντας μονόδρομο την προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης. Να θυμίσουμε πως στην περίπτωση της Ελλάδας η αύξηση του αντίστοιχου δείκτη από το 8% στο 9% με απόφαση της κεντρικής τράπεζας, τον Δεκέμβριο του 2012, αύξησε μεμιάς τις κεφαλαιακές ανάγκες των χρεοκοπημένων ελληνικών τραπεζών κατά 6,5 δισ. ευρώ.
Στην Κύπρο προκειμένου η εκτίμηση για τις ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών να εκτοξευθεί και να οδηγηθεί η κυβέρνηση στον υπερδανεισμό που καθιστά αδύνατη την αποπληρωμή και αναπόφευκτη την παράδοση στους δανειστές (όπως έχει συμβεί στην Ελλάδα) η Τρόικα απαίτησε την πρόσληψη ξένου οίκου (Pimco) που υποτίθεται αντικειμενικά και χωρίς παρεμβάσεις θα εκτιμούσε τα κεφάλαια που απαιτούνται. Έτσι, ενώ η κεντρική τράπεζα της Κύπρου εκτιμούσε ότι χρειάζονται 1,9 δισ. ευρώ κι η εδρεύουσα στο Λονδίνο Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή έκανε λόγο για 2,5 δισ. η Τρόικα έστειλε τον λογαριασμό στα ουράνια, ανεβάζοντάς τον στα 10 δισ. ευρώ. Αυτή η πλευρά από την απόφαση του Γιούρογκρουπ είναι εξ ίσου αν όχι περισσότερο σκανδαλώδης από την απαίτηση κατάσχεσης των καταθέσεων, καθώς οδηγούσε με πιο “εκλεπτυσμένο” τρόπο την Κύπρο στην μόνιμη χρεοκοπία.
Ωστόσο, η απόφαση ευρω-αρπαγής των καταθέσεων ξεσήκωσε την μεγαλύτερη θύελλα αντιδράσεων λόγω των άμεσων παρενεργειών της που φάνηκαν από την Δευτέρα κιόλας στις ουρές που σχηματίστηκαν στις ιταλικές και ισπανικές τράπεζες από καταθέτες που άρχισαν να σηκώνουν τα χρήματά τους από τις τράπεζες, υπό το φόβο ότι σε λίγο καιρό μπορεί να έρθει κι η σειρά τους. Από τον κίνδυνο προφανώς και δεν εξαιρούνται κι οι ελληνικές καταθέσεις. Πολύ περισσότερο αν λάβουμε υπ’ όψη μας ότι το τεράστιο τίμημα που ούτως ή άλλως θα απαιτούσε η Γερμανία για να δεχθεί να κουρέψει έστω κι ένα μικρό μέρος του ελληνικού δημόσιου χρέους, μετά φυσικά τις εκλογές τους, τον Οκτώβρη του 2013, προκειμένου να γίνει ξανά βιώσιμο. (Να πάει έστω στο 115% του ΑΕΠ, εκεί δηλαδή που το βρήκε ο έτερος Τσολάκογλου, ο Γιωργάκης.) Το πέπλο αβεβαιότητας που συνειδητά σκόρπισε το Τέταρτο Ράιχ επάνω από τις τράπεζες όλων των περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης, οδηγώντας σε μια αναπάντεχη όξυνση την κρίση χρέους (καθώς αδυνατίζει τα σαθρά θεμέλια των ιταλικών και ισπανικών τραπεζών, αυξάνοντας τις πιθανότητες η νέα μόδα του κουρέματος των καταθέσεων να αποτελέσει την χαριστική βολή), δεν έχει μόνο χαμένους.
  • Άρπαγας καταθέσεων η Γερμανία
  • Η ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΧΕΣΗΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ ΟΞΥΝΕΙ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ
Στην αντίπερα όχθη των κερδισμένων βρίσκεται η Γερμανία, που σαν τοκογλύφος, σαν άλλος Σάιλοκ κλείνει πονηρά το μάτι σε όλους τους μεγαλο-καταθέτες τουλάχιστον ζητώντας τους να πάνε τα χρήματα τους στις τράπεζες και ακόμη στους φορολογικούς παραδείσους που η ίδια ελέγχει, όπως για παράδειγμα το Λουξεμβούργο, το Λιχτενστάιν κι η Λετονία. Έτσι αποδεικνύεται πως το μέλημα της Γερμανίας δεν είναι το κυνήγι του μαύρου χρήματος, αλλά να ελέγχει η ίδια τα ποσά που στην περίπτωση της Κύπρου υπολογίζονται τουλάχιστον σε 20 δισ. ευρώ, από τα 68 δισ. που διέθεταν οι κυπριακές τράπεζες τον Ιανουάριο του 2013. Η επιμονή δε της Γερμανίας, όπως εκφράστηκε με δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, να επιβληθεί σε κάθε περίπτωση πρόστιμο στους καταθέτες των κυπριακών τραπεζών υποδηλώνει την αμετάκλητη απόφασή της να τελειώσει την Κύπρο, καταστρέφοντας την οικονομία της. Γιατί απώλειες τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ εκ μέρους των ρώσων ολιγαρχών θα προκαλέσουν ένα θεαματικό κύμα φυγής καταθέσεων, που θα οδηγήσει το νησί σε μια βαθιά και χρόνια ύφεση, πλήττοντας με την μορφή ντόμινο όλη την οικονομία.
Αποφεύγοντας αυτή την καταστροφική προοπτική η Κύπρος, τουλάχιστον βραχυχρόνια, βρίσκεται σε πολύ καλύτερη μοίρα από την Ελλάδα, που αποδεχόμενη αδιαμαρτύρητα τις επιταγές της Τρόκας κάθε φορά έχει οδηγηθεί σε ένα τέλμα δίχως πάτο, με όλους ους δείκτες της ελληνικής κρίσης να την κατατάσουν σε χειρότερη πλέον θέση ακόμη κι από την μεγάλη κρίση του 1929 στις ΗΠΑ.
Είναι μια πλευρά της πραγαμτικότητας που μονίμως παραλείπεται ή αποσιωπάται, αντίθετα με τις ουρές που σχηματίζονται έξω από τα κυπριακά ΑΤΜ και το πλαφόν που τέθηκε για τις αναλήψεις, δύο θέματα που ακατκλύζουν τις ειδλησεις των μνημοναικων ΜΜΕ. Κι αυτές όμως οι ειδήσεις μεταδίδονται λειψές, μόνο και μόνο για να μην φανεί ότι οι Κύπριοι βρίσκονται σε πιο αξοζήλευτη θέση από μας, που πρέπει να ζήσουμε με 280 ευρώ τον μήνα – όπως ζήτησε ο Τόμσεν, όσο δηλαδή είναι το πλαφόν αναλήψεων από τα κυπριακά ΑΤΜ, ή σχηματίζουμε πολύ πιο μεγάλες ουρές στα συσίτια της εκκλησίας και τις δωρεάν διανομές φαγητού… Γι’ αυτές όμως τις ουρές τηρείται σιγή ασυρμάτου κι οποιαδήποτε αναφορά χαρακτηρίζεται λαϊκισμός… 
  • Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ: Κλειδί επιτυχίας η έξοδος από το ευρώ
  • ΜΕΝΟΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
Παρότι τις τελευταίες μέρες έχει παρατηρηθεί μια σημαντική μεταστροφή της κοινής γνώμης στην Κύπρο με το 67% να τάσσεται υπέρ της εξόδου από το ευρώ (θέτοντας προ τεράστιων ευθυνών την ελληνική και κυπριακή Αριστερά που κρύβονταν πίσω από την αποδοχή που έχαιρε στην κοινωνία το ευρώ) η πολιτική ηγεσία της Κύπρου, ως τώρα, δεν έχει δείξει πρόθυμη να οδηγήσει την επιλογή της μέχρι τα άκρα, δραπετεύοντας οριστικά από τον θανάσιμο εναγκαλισμό της ευρωζώνης που αποδείχθηκε μεγαλύτερη τοκογλυφική ύαινα και χειρότερη απειλή για τα κυριαρχικά δικαιώματα ακόμη κι από το ΔΝΤ που ανέκαθεν αποτελούσε μετρ του είδους. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ασφαλής διαχείριση του προβλήματος που προκάλεσε το Γιούρογκρουπ (χρεοκοπία των τραπεζών και καταβαράθρωση της αξιοπιστίας του κυπριακού τραπεζικού τομέα) εντός της ευρωζώνης. Ο χρόνος κυλάει προς όφελος των Γερμανών και της ΕΚΤ που ελέγχει τη ροή του χρήματος και παρασκηνιακά ασκεί τερατώδεις πιέσεις κι εκβιασμούς στην κυπριακή πολιτική ηγεσία. Η πρόθεσή τους δε, είναι να πατήσουν τους Κύπριους κάτω σαν σκουλήκια, να τους εξοντώσουν παραδειγματικά ώστε ποτέ ξανά κανένας άλλος να μην τολμήσει να αμφισβητήσει την κυριαρχία του Τέταρτου Ράιχ στην Ευρώπη. Ενδεικτικά μόνο αναφέρουμε: “Γιατί η Ευρώπη πρέπει να παίξει σκληρά με την Κύπρο” ήταν ο τίτλος άρθρου του Σπίγκελ. Περιττό να ειπωθεί ότι πιο φασίστας …πεθαίνεις. Οι απόγονοι των Ναζί που ματοκύλισαν την Ευρώπη δύο φορές, προκαλώντας δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς τώρα διατάσσουν την Ευρώπη να υποδουλώσει την Κύπρο! Μισό νησί, 800.000 ανθρώπων! Στο εσωτερικό του άρθρου υπάρχει ακριβώς η ίδια κατεύθυνση: “Στις διαπραγματεύσεις το Γιούρογκρουπ πρέπει να είναι προσεκτικό στην προσπάθειά του να διατηρήσει την αξιοπιστία του”, κ.α. Οι Γερμανοί λοιπόν, αντιλαμβανόμενοι το χαστούκι στο πρόσωπο που δέχτηκαν, τώρα θέλουν να χυθεί αίμα.
Από την άλλη, καμία από τις ρεαλιστικές, δοκιμασμένες και άμεσα υλοποιήσιμες προτάσεις που έχουν κατατεθεί δεν είναι δυνατόν να προχωρήσει όσο στο νησί παραμένει η Τρόικα, έχοντας τον έλεγχο και δικαίωμα λόγου στις τελικές αποφάσεις και η Κύπρος παραμένει στην ευρωζώνη, έχοντας παραδώσει δηλαδή τη νομισματική της πολιτική στην ΕΚΤ κι από κει στην Γερμανία. Λύσεις για δανεισμό των τραπεζών από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ακυρώνουν το αίτημα εθνικοποίησης των τραπεζών κι έχουν ως απαραίτητο συνοδευτικό την λιτότητα και νέα μνημόνια, όπως ακριβώς συνέβη και με την Ισπανία στη βάσει των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ τον Ιούνιο του 2012.
Οι λύσεις που έχουν τεθεί στο τραπέζι είναι οι εξής τέσσερις ορισμένες εκ των οποίων αλληλοσυμπληρώνονται. Πρώτο, άμεση εθνικοποίηση των τραπεζών με εγγύηση των καταθέσεων από το κράτος, όπως ακριβώς το έκανε η Ισλανδία, απολαμβάνοντας σήμερα θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης, χαμηλή ανεργία και δημοσιονομικό πλεόνασμα. (Η Ισλανδία όμως είχε δικό της εθνικό νόμισμα και δεν τελούσε η νομισματική της πολιτική υπό την αίρεση του Βερολίνου). Δεύτερο μια συμφωνία – πακέτο με την Ρωσία που θα πάρει υπό τον έλεγχό της τις τράπεζες έναντι ανταλλαγμάτων τα οποία μπορούν να συμπεριλαμβάνουν όχι μόνο πρόσβαση στις ενεργειακούς πόρους, αλλά και γεωπολιτικά ανταλλάγματα στη βάσει των δυσμενών αλλαγών για τη Ρωσία που προκαλούνται από τις εξελίξεις στη Συρία με την εκδίωξη του Άσαντ. Τρίτο, προείσπραξη μελοντικών εσόδων από τα ενεργειακά κοιτάσματα ή και εσωτερικός δανεισμός που για να μην μετατραπεί όμως σε ένα ενδιάμεσο βήμα πριν την κοινωνικοποίηση των ζημιών και την καθολική χρεοκοπία ασφαλιστικών ταμείων, ημιδημόσιων επιχειρήσεων και εκκλησίας πρέπει να συνοδευτεί με μακροχρόνιες εγγυήσεις απεγκλωβισμού από το ευρωπαϊκό ιμπεριαλιστικό κέντρο που επιβουλεύεται την ανεξαρτησία της Κύπρου.
Η σημασία των εξελίξεων και το μέγεθος των διακυβεύσεων στην Κύπρο είναι ιστορικά. Χρέος μας η ολόψυχη συμπαράσταση στην άνιση μάχη που δίνουν οι εργαζόμενοι στην Κύπρο παλεύοντας να ανατραπεί η πολιτική της λιτότητας και των μνημονίων, να μην πληρώσουν αυτοί την κρίση. Η μάχη που διεξάγεται, ανεξαρτήτως του τελικού της αποτελέσματος, έδειξε ότι οι εχθροί μας δεν είναι αήττητοι…

Ελληνικό αδιέξοδο εντός ευρώ (Επίκαιρα, 14-20.3.2013)

draxmi2Σε ένα κρίσιμο, ιστορικής σημασίας, σημείο καμπής έχει οδηγηθεί η ελληνική οικονομία κλείνοντας τρία χρόνια από την υιοθέτηση του πρώτου Μνημονίου καθώς όλες μα όλες οι προβλέψεις έχουν ανατραπεί επί τα χείρω χωρίς από την άλλη να διαφαίνεται καμία προοπτική ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας και τερματισμού αυτού του εφιάλτη. Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους: Η ανεργία με βάση εκτιμήσεις του ΚΕΠΕ θα συνεχίσει την ανοδική της πορεία, ξεπερνώντας το 30% κι αν περάσει η απαίτηση της Τρόικας για 25.000 απολύσεις στο δημόσιο φέτος, η ανεργία θα προσλάβει εφιαλτικές διαστάσεις, καθώς το ένα κύμα απολύσεων στο δημόσιο θα διαδέχεται το άλλο. Το διαθέσιμο εισόδημα ως αποτέλεσμα της μείωσης των μισθών και της αύξησης των φόρων έχει μειωθεί κατά 50% και θα υποστεί ακόμη μεγαλύτερη μείωση με την εφαρμογή των μέτρων του τρίτου Μνημονίου. Τα έσοδα στα δημόσια και ασφαλιστικά ταμεία υπολείπονται σταθερά των στόχων, κι οι αποκλίσεις θα αυξάνονται ακολουθώντας κατά πόδας την εξάπλωση της φτώχειας και της ανεργίας, όσες ρυθμίσεις κι αν ανακοινώσουν. Στον επιχειρηματικό χάρτη όσες επιχειρήσεις δεν κλείσουν τους επόμενους μήνες λόγω ανεπαρκούς ζήτησης θα διερευνούν τις οδούς ασφαλούς μεταφοράς είτε της έδρας τους είτε της παραγωγής τους στο εξωτερικό (όπως έκαναν κι οι σημαντικότερες από τις εναπομείνασες κερδοφόρες πρόσφατα όπως η ΦΑΓΕ, η 3Ε, κ.α.) με δραματικά αποτελέσματα τόσο για τα δημόσια έσοδα όσο και για την απασχόληση, εντείνοντας την οικονομική ερημοποίηση της Ελλάδας.

Η δραματική αυτή κατάσταση που βιώνουμε είναι το αποτέλεσμα ενός αριστοτεχνικού (στην ακρίβεια του σχεδιασμού και της εφαρμογής του) σχεδίου διάσωσης των πιστωτών μας. Τράπεζες και κερδοσκόποι που επί δεκαετίες απομυζούσαν τον ελληνικό προϋπολογισμό επιβάλλοντας εξωφρενικά επιτόκια (πολλαπλάσια πχ των γερμανικών), μόλις είδαν τα πρώτα σύννεφα ξεφόρτωσαν τα ομόλογά τους κι εξαφανίστηκαν επιβάλλοντας ωστόσο, εν είδει τιμωρίας, το πιο βάρβαρο πρόγραμμα λιτότητας που έχει εφαρμοστεί στη Δυτική Ευρώπη.

Το ερώτημα ωστόσο είναι τι κάνουμε τώρα! Οι καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι «πιάσαμε τον πάτο», άρα αρχίζει η ανοδική πορεία, δεν πείθουν γιατί ακόμη και να ισχύει, είναι ηλίου φαεινότερο ότι δεν είμαστε αντιμέτωποι με έναν κλασσικό κύκλο (τύπου U ή ακόμη και V ), αλλά με μια παρατεταμένη ύφεση (τύπου L). Το ζητούμενο δηλαδή ήταν εξ αρχής η ελληνική οικονομία να αλλάξει και ειδικότερα να κατέβει κατηγορία.

Ακατάλληλη για την Ελλάδα η νομισματική πολιτική του ευρώ

Μοναδική δυνατότητα που έχει η Ελλάδα να θέσει ξανά σε λειτουργία την οικονομική της μηχανή, που αποτελεί και όρο εκ των ων ουκ άνευ για την στήριξη των εισοδημάτων, είναι να αποκτήσει την δυνατότητα άσκησης ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής. Να πάψει δηλαδή η ποσότητα του χρήματος που κυκλοφορεί στην Ελλάδα, τα επιτόκια και η συναλλαγματική ισοτιμία του νομίσματός μας να καθορίζονται στην Φρανκφούρτη, με κριτήρια που είναι άσχετα με την ελληνική πραγματικότητα και με βάση την πικρή εμπειρία των προηγούμενων χρόνων εξυπηρετούν την γερμανική οικονομία και κανέναν άλλον. Μόνο τότε μπορεί να κυκλοφορήσει ξανά χρήμα στην αγορά και να ενισχυθεί η εσωτερική ζήτηση που θα αυξήσει τους τζίρους και θα τονώσει εκ νέου την απασχόληση. Σήμερα – δημόσια ή ιδιωτικά – ομολογείται από παντού τόσο από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και της κυβέρνησης (αυτούς τουλάχιστον που δεν πίνουν στην υγεία της εσωτερικής υποτίμησης επάνω στα πτώματα όσων αυτοκτόνησαν) όσο κι από παράγοντες της αγοράς ότι η νομισματική πολιτική που συνοδεύει το ευρώ είναι καταστροφική ή, πιο ήπια, ακατάλληλη για την Ελλάδα. Αναγνωρίζεται δηλαδή η αρνητική επίδραση του ευρώ στην ελληνική οικονομία. Από κει και πέρα οι μεν πρώτοι περιμένουν μια αλλαγή των ευρωπαϊκών συσχετισμών, στο ακαθόριστο μέλλον, για να γίνει η νομισματική πολιτική του ευρώ πιο «φιλική προς τους νότιους χρήστες» ενώ οι άνθρωποι της αγοράς προσδοκούν στην βελτίωση άλλων μεγεθών (πχ ανταγωνιστικότητα) ώστε να ξεπερασθεί η αρνητική επίδραση της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Ακόμη όμως κι αν θεωρήσουμε λογικό να περιμένουμε τις εκλογές στην Ολλανδία για να βελτιωθεί η νομισματική πολιτική που εφαρμόζεται στη χώρα μας, ή να οδηγούμε στην πείνα τους όλο και λιγότερους εργαζόμενους για να αντισταθμιστεί η αρνητική επίδραση του ακριβού ευρώ, το ουσιώδες είναι πως ακόμη κι αυτοί οι στόχοι αποδεικνύονται σαν τον ορίζοντα: Όσο πλησιάζουμε να τους πιάσουμε τόσο απομακρύνονται! Και ταυτόχρονα ο εφιάλτης συνεχίζεται με νέες (υγιείς μέχρι πρότινος!) επιχειρήσεις να κατεβάζουν ρολά κι επιπλέον ανθρώπους να οδηγούνται στην αυτοκτονία, τσακισμένοι από τα χρέη ή από μια προοπτική επιβίωσης χωρίς αξιοπρέπεια.

Η τόνωση της εσωτερικής ζήτησης ωστόσο – που αποτελεί μόνο αιτία δεινών για τον άγριο νεοφιλελευθερισμό που κυριαρχεί σήμερα στην Ευρώπη – αποτέλεσε το μέσο που έβγαλε από την κρίση όλες εκείνες τις χώρες που επέλεξαν να απαλλαγούν με δική τους πρωτοβουλία από τον θανάσιμο εναγκαλισμό πιστωτών και ξενοκρατίας. Η Αργεντινή και η Βενεζουέλα αποτελούν τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Αντίθετα με τις αυθαίρετες κυρίαρχες ερμηνείες που θέλουν την επιστροφή τους στην ανάπτυξη να στηρίχθηκε στην άνοδο των διεθνών τιμών των βασικών εμπορευμάτων (πετρέλαιο, μεταλλεύματα, δημητριακά, ρύζι, κ.α.), δηλαδή σε εξωγενείς και, εν τέλει, τυχαίους παράγοντες η επανεκκίνηση της οικονομίας τους προήλθε από αυξήσεις που έδωσαν σε χαμηλόμισθους και συνταξιούχους κι επίσης από την άσκηση βιομηχανικής πολιτικής, μιας στοχευμένης δηλαδή πολιτικής υποστήριξης κρίσιμων κλάδων της μεταποίησης. Μόνο που για να εφαρμοστεί αυτή η πολιτική πρέπει το νομισματοκοπείο να κόβει εθνικό χρήμα κι οι νομισματικές αρχές της χώρας να αποφασίζουν για όλες τις λεπτομέρειες. Η τεράστια θετική επίδραση της ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής στην οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή μιας χώρας επιβεβαιώνεται επίσης αν στρέψουμε το βλέμμα μας και στις σκανδιναβικές χώρες, που με βάση πρόσφατο (2 Φεβρουαρίου) αφιέρωμα του βρετανικού περιοδικού Εκόνομιστ αποτελούν «το επόμενο σούπερ-μοντέλο», όπως έγραφε από την πρώτη του κιόλας σελίδα. Σουηδία, Νορβηγία και Δανία όμως αν μπόρεσαν να περάσουν σχεδόν ανεπηρέαστες την κρίση του 2008 και να μην δεχτούν τους τριγμούς που υπέστησαν οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες και περισσότερο οι περιφερειακές χώρες της ευρωζώνης, αυτό οφείλεται στο ότι διέθεταν ανεξάρτητη νομισματική πολιτική. Μπορούσαν δηλαδή να ασκούν συσταλτική ή επεκτατική νομισματική πολιτική με βάση την πορεία του δικού τους οικονομικού κύκλου κι όχι της αυτοκινητοβιομηχανίας Άουντι ή της Ντόιτσε Μπανκ… Το παράδειγμα των συγκεκριμένων σκανδιναβικών κρατών υπογραμμίζει δηλαδή ότι ακόμη και στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ακόμη μάλιστα και ανεπτυγμένες οικονομίες μπορούν μια χαρά να επιβιώσουν χωρίς να έχουν εκχωρήσει τη νομισματική τους ανεξαρτησία στην ανεξέλεγκτη Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ντεμοντέ ο «ευρωπαϊσμός»

Υπάρχουν ωστόσο δύο επιπλέον λόγοι που καθιστούν απαραίτητη για την Ελλάδα την έξοδο από το ευρώ με όρους κυρίαρχου κράτους. Με δική μας δηλαδή πρωτοβουλία. Ο πρώτος λόγος σχετίζεται με το ανανεωμένο διεθνές ενδιαφέρον για την ανάπτυξη της βιομηχανίας  που απαιτεί αυξημένο ρόλο του κράτους και πιστώσεις. Η Ελλάδα συμμετέχοντας στη νεοφιλελεύθερη πλειοδοσία για λιγότερο κράτος κινδυνεύει να μείνει έξω από έναν καταμερισμό εργασίας που μόλις τώρα μορφοποιείται, προς όφελος φυσικά των ισχυρών κρατών. Εντός της ευρωζώνης ο ρόλος που της επιφυλάσσεται είναι εντελώς ασήμαντος και περιθωριακός! Ο δεύτερος λόγος βάσει του οποίου προκρίνεται η απόκτηση εθνικού νομίσματος σχετίζεται με τις πολύ σημαντικές αλλαγές που κυοφορούνται στην ευρωζώνη μετά το σαρωτικό αποτέλεσμα των ιταλικών εκλογών όπου η πλειοψηφία των ψηφοφόρων απέρριψε τις επιλογές της Γερμανίας και φάνηκε να υιοθετεί (στην καλύτερη περίπτωση) κριτική στάση απέναντι στο ευρώ και τη λιτότητα. Πλέον δηλαδή δεν είναι και πολύ της μόδας το να δηλώνεις φανατικός υπέρμαχος του «ευρωπαϊκού κανόνα», όπως κάνουν οι ελληνικές κυβερνήσεις. Ο ευρωπαϊσμός, ταυτισμένος με την λιτότητα και την φτώχεια, έγινε ξαφνικά ντεμοντέ. Σε αυτό το πλαίσιο αμφισβήτησης και κρίσης νομιμοποίησης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος καθόλου δεν αποκλείεται για παράδειγμα η Ελλάδα να χαρακτηριστεί αποδιοπομπαίος τράγος και να προκριθεί η απομάκρυνσή μας από τη ζώνη του ευρώ, λόγω της οικονομικής παρακμής κι ενδεχομένως ταυτόχρονα με το νέο κούρεμα του δημόσιου χρέους. Στο βαθμό όμως που θα γίνει με όρους της Γερμανίας και των τραπεζιτών τίποτε θετικό δεν θα σημάνει για την Ελλάδα. Η απόφαση της επιστροφής στη δραχμή επομένως πρέπει να παρθεί στο εσωτερικό της χώρας και – το σημαντικότερο ίσως – όχι από την οικονομική ελίτ των τραπεζιτών και των εφοπλιστών (όπως συμβαίνει σήμερα) που αδιαφορούν παντελώς για την ευρωστία της εσωτερικής αγοράς, την κοινωνική συνοχή (καθώς τα δική τους κέρδη προέρχονται από εξωχώριες πηγές) και την ευημερία της κοινωνικής πλειοψηφίας. Τα διδάγματα και οι δραματικές εμπειρίες των τελευταίων ετών ας ελπίσουμε να συνέβαλαν ώστε τα μέσα και οι στόχοι της οικονομικής πολιτικής να επανεξεταστούν χωρίς δογματισμούς και αγκυλώσεις. Η άλλη επιλογή είναι φτωχοποίηση, κατοχή και παρακμή.