Home » 2013 » January

Monthly Archives: January 2013

Δόση – ταφόπλακα για την κοινωνία ύψους 52,5 δισ. ευρώ (Nexus, Ιανουάριος 2013)

imagesCA7R9MZK«Βλέπεις τι γίνεται εδώ… Εδώ δεν έχει προκοπή. Πάει τέλειωσε, τελειώσαμε. Παλιά δούλευες για ένα κομμάτι ψωμί τώρα δουλεύεις για μια χούφτα ψίχουλα». Τα λόγια αυτά, που προέρχονται από την αριστουργηματική συλλογή διηγημάτων του Χρήστου Οικονόμου με τίτλο «Κάτι θα γίνει, θα δεις» (εκδ. Πόλις) η οποία μάλιστα κυκλοφόρησε για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2010 την υποτιθέμενη εποχή της ευημερίας, θα ακούγονται όλο και συχνότερα στο εξής από όλο και περισσότερους ανθρώπους, μετά την χορήγηση της δόσης – μαμούθ των 52,5 δισ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά παρά τις διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού και του υπουργού Οικονομικών δεν θα λύσουν αλλά θα οξύνουν το δημοσιονομικό και οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, ενώ θα επιδεινώσουν την ήδη δραματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η πλειοψηφία της κοινωνίας. Το πράσινο φως για την χορήγηση της δόσης, η οποία θα καταβληθεί τμηματικά, αρχής γενομένης από ένα ποσό ύψους 34,4 δισ. ευρώ και το υπόλοιπο μέχρι τον Μάρτιο του 2013, αποτελεί μια αρνητική εξέλιξη για πολλούς λόγους:

Αυστηρή προϋπόθεση η λιτότητα

Πρώτο, γιατί συνοδεύεται από αυστηρή λιτότητα. Τόσο η αρχική απόφαση του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Γιούρογκρουπ) στις 27 Νοεμβρίου όσο και η τελική απόφαση στις 13 Δεκεμβρίου είχαν ως προϋπόθεση την ψήφιση του τρίτου μνημονίου και μιας σειρά άλλων αντιλαϊκών μέτρων, όπως το φορολογικό νομοσχέδιο. Κατά συνέπεια η απόφαση για την χορήγηση των 52,5 δισ. ευρώ έχει ως τίμημα την μείωση των μισθών των πανεπιστημιακών, των γιατρών, των δικαστών και των στρατιωτικών, την κατάργηση του δώρου Πάσχα, Χριστουγέννων και του επιδόματος Αδείας για τους συνταξιούχους (από το 2013) και τους δημόσιους υπάλληλους (από φέτος) και την κατάργηση του ΕΚΑΣ για χιλιάδες δικαιούχους.

Επίσης, αυστηρή προϋπόθεση για να δοθεί η δόση ήταν ο νέος φορολογικός νόμος. Η απόφαση του Γιούρογκρουπ δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας: «Η χορήγηση του εναπομείναντος ποσού (μετά τα πρώτα 34,4 δισ. ευρώ – σ.σ.) θα γίνει σε τρεις υπο-δόσεις κατά την διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2013, σε συνδυασμό με την εφαρμογή του Μνημονίου (περιλαμβανομένης της εφαρμογής της συμφωνηθείσας φορολογικής μεταρρύθμισης μέχρι τον Ιανουάριο) που θα συμφωνηθεί με την Τρόικα». Στόχος του φορολογικού νόμου είναι η αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 2,3 δισ. ευρώ σε μια οικονομία που χειμάζει κι ενώ μειώνει την φορολογία των Ανωνύμων Εταιρειών από το 40% στο 32,8%. Ο λογαριασμός έτσι πηγαίνει για μια ακόμη φορά στους μισθωτούς και τα χαμηλά εισοδήματα που θα επιβαρυνθούν κατά πολλούς τρόπους: Από την κατάργηση σχεδόν όλων των φοροαπαλλαγών (όπως οι εκπτώσεις φόρου για τόκους στεγαστικών δανείων, ενοίκιο, δίδακτρα και ασφάλιστρα) με εξαίρεση φυσικά των φοροαπαλλαγών των …εφοπλιστών, από την αύξηση του παρακρατούμενου φόρου από 1η Ιανουαρίου 2013 η οποία οδηγεί αυτόματα σε μείωση των καθαρών αποδοχών, από την αύξηση του τέλους επιτηδεύματος στα 650 ευρώ από τα 500 για τους ελεύθερους επαγγελματίες και στα 1.000 από τα 500 για τις επιχειρήσεις, από την αύξηση του φόρου επί όλων ανεξαιρέτως των καταθέσεων από το 10% στο 15%, κ.λπ, κ.λπ.

Όρος του μνημονίου – για να μην ξεχνιόμαστε – ήταν και η αυξήσεις στα τιμολόγια της ΔΕΗ, που ισχύουν από 1η Ιανουαρίου. Επομένως οι νέες χρεώσεις για τα οικιακά τιμολόγια που θα σημάνουν αυξημένους λογαριασμούς μέχρι και 48,7% αποτελούν ένα από τα τιμήματα για την καταβολή της δόσης. Κι αυτό παρότι οι διακοπές ρεύματος κάθε μήνα καταγράφουν ρεκόρ με δραματικές συνέπειες για την βιωσιμότητα της ΔΕΗ. Εξέλιξη που φυσικά αποτελεί θείο δώρο για τους υποψήφιους αγοραστές της μιας κι έτσι θα την αγοράσουν ακόμη πιο χαμηλά. Με βάση λοιπόν στοιχεία της ΓΕΝΟΠ – ΔΕΗ οι διακοπές ρεύματος τον Οκτώβριο του 2012 έφτασαν τις 38.717 όταν τον Οκτώβριο του 2011 ήταν 19.946, τον Σεπτέμβριο του 2012 35.310 όταν τον ίδιο μήνα του προηγούμενου χρόνου ήταν 21.253, κοκ. Αποτέλεσμα επίσης της φτώχειας και των αυξημένων τιμολογίων της ΔΕΗ είναι τα χρέη των νοικοκυριών προς την επιχείρηση από τους απλήρωτους λογαριασμούς να φτάνουν τα 696 εκ. ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2012 όταν τον Νοέμβριο του 2011 ήταν 388 εκ. ευρώ.

ΔΙΑΚΟΠΕΣ   ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΔΕΗ

ΜΗΝΑΣ

2011

2012

ΜΑΗΣ

26.827

32.996

ΙΟΥΝΗΣ

16.259

37.033

ΙΟΥΛΗΣ

21.739

40.479

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

20.140

25.718

ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

21.253

35.310

ΟΚΤΩΒΡΗΣ

19.946

38.717

Πηγή: ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ

Κατά συνέπεια, η χορήγηση της δόσης συνοδεύεται από μια ραγδαία επιδείνωση στους μισθούς και τους όρους ζωής εκατομμυρίων εργαζομένων και αυτοαπασχολουμένων.

Κερδισμένοι οι τραπεζίτες

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο η απόφαση των Ευρωπαίων δεν σήμαινε τίποτε θετικό για την Ελλάδα είναι γιατί τα 52,5 δισ. ευρώ δεν θα εισρεύσουν στην οικονομία. Δεν θα γίνουν επενδύσεις ή δάνεια σε επιχειρήσεις, δεν θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας κι επ’ ουδενί φυσικά δεν θα στηρίξουν το υπό εξαφάνιση κράτος πρόνοιας.

Από τα 34,3 δισ. ευρώ που καταβλήθηκαν εντός του Δεκεμβρίου, τα 11,3 δισ. ευρώ πήγαν για την επαναγορά ομολόγων ονομαστικής αξίας 31,9 δισ. ευρώ τα οποία σύμφωνα με την ανακοίνωση του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους αγοράστηκαν με μια μέση τιμή 33,8% της ονομαστικής τους. Επίσης, 16 δισ. δόθηκαν για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και 7 δισ. ευρώ για την πληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών και το έλλειμμα του προϋπολογισμού. Από τα 9,2 του Ιανουαρίου τα 7,2 δισ. θα πάνε στις τράπεζες και τα 2 δισ. για ληξιπρόθεσμες οφειλές. Τα 2,8 δισ. του Φεβρουαρίου θα πάνε για την πληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών, όπως θα συμβεί και με τα 2,8 δισ. του Μαρτίου. Τέλος 3,4 δισ. αναμένονται από το ΔΝΤ.

Ο πρώτος κερδισμένος επομένως της δόσης είναι οι τραπεζίτες που στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης θα πάρουν 23,2 δισ. ευρώ. Να θυμίσουμε πως τον Μάιο είχαν πάρει ως πρώτη δόση της ανακεφαλαιοποίησης 18 δισ. ευρώ. Η συμμετοχή τους ωστόσο στο πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων δημιούργησε τρομακτικές απώλειες που μαζί με την συμμετοχή τους στην αναδιάρθρωση του Μαρτίου (PSI) για τις τέσσερις μεγάλες τράπεζες τις λεγόμενες συστημικές (Άλφα, Γιούρομπανκ, Πειραιώς και Εθνική) φθάνουν σε ύψος τα 26,48 δισ. ευρώ. Τα ποσά που θα πάρουν συμβάλουν μεν ώστε η κεφαλαιακή τους επάρκεια να φτάσει στο επιθυμητό όριο του 9%, να ξεφύγουν δηλαδή από το φάσμα της χρεοκοπίας όπου κινούνται, ωστόσο καθιστούν σχεδόν βέβαιη την εξαγορά τους από ξένες τράπεζες. Ο λόγος είναι πως το μερίδιο των μετοχών που κατέχουν οι ως τώρα μέτοχοι μετά την ανακεφαλαιοποίηση συρρικνώνεται τάχιστα. Στα μέσα Δεκεμβρίου για παράδειγμα η χρηματιστηριακή αξία των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ανερχόταν μόλις σε 3 δισ. ευρώ κι αυτό λόγω του ότι οι απώλειες στις τιμές των μετοχών τους σε σχέση με τα επίπεδα που ήταν πριν την υπογραφή του πρώτου Μνημονίου ξεπερνούν το 95% και τείνουν στο 100%. Επομένως γίνεται τρομακτικά δύσκολο να μπορέσουν να ξανακερδίσουν τα ποσοστά που διαθέτουν σήμερα με τις αυξήσεις του μετοχικού κεφαλαίου στις οποίες πρέπει να προχωρήσουν. Το αποτέλεσμα τότε θα είναι οι ελληνικές μέχρι σήμερα τράπεζες που στάθηκαν όρθιες μετά τη θύελλα της κρίσης λόγω του νέου δανειακού βάρους που ανέλαβε ο ελληνικός λαός, να βρεθούν στα χέρια της Ντόιτσε Μπανκ ή της Κόμερτζμπανκ. Με άλλα λόγια πληρώνουμε εμείς οι φορολογούμενοι για να πάρουν τις τράπεζες καθαρές οι Γερμανοί…

Οι Γερμανοί θα πληρωθούν πρώτοι κι όταν αρχίσει η πληρωμή από το ελληνικό δημόσιο των ληξιπρόθεσμων οφειλών που συνολικά ανέρχονται σε 9,3 δισ. ευρώ. Την προτεραιότητα που έχουν οι Γερμανικές επιχειρήσεις φρόντισε να την κάνει σαφή στην ελληνική κυβέρνηση, και ειδικά στον υπουργό Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη, ο ίδιος ο υπουργός Οικονομικών και αντι-καγκελάριος της Γερμανίας Φίλιπ Ρέσλερ κατά την συνάντησή τους στο Βερολίνο την Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2012.

Προτεραιότητα για να πληρωθούν από την δόση έχουν και οι κάθε λογής πιστωτές. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν: Δανειστές που είχαν παρακρατήσει ομόλογο το οποίο αρνήθηκαν να εντάξουν στην αναδιάρθρωση του Μαρτίου του 2012, ύψους 250 εκ. ευρώ, και το οποίο έληγε στις 21 Δεκεμβρίου 2012. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που έχει στο χαρτοφυλάκιο της ομόλογα με ημερομηνία λήξης 20 Φεβρουαρίου αξίας 443,3 εκ. ευρώ. Τέλος άγνωστη παραμένει κι η τύχη των εντόκων γραμματίων ύψους 3,4 δισ. ευρώ που λήγουν στις 11 Ιανουαρίου καθώς δεν είχε αποφασιστεί αν θα ξεχρεωθούν ή θα αντικατασταθούν με νέα γραμμάτια.

Συνυπολογίζοντας όλες αυτές τις υποχρεώσεις είναι αβέβαιο ακόμη κι αν ξεχρεωθούν οι έλληνες προμηθευτές του δημοσίου! Κατά συνέπεια είναι πολιτική απάτη να δημιουργείται η προσδοκία ότι θα πέσουν χρήματα στην αγορά. Ούτε ευρώ!

Μη βιώσιμο το ελληνικό δημόσιο χρέος

Ο τρίτος λόγος για τον οποίο η χορήγηση της δόσης δεν συνιστά τίποτε θετικό για την οικονομία είναι επειδή δεν επιλύει το πρόβλημα της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους. Η ανάγκη επιπλέον διευθετήσεων ώστε να καταστεί βιώσιμο το δημόσιο χρέος αναγνωρίστηκε ακόμη και στην ιστορική – κατά τ’ άλλα – απόφαση του Γιούρογκρουπ της 27ης Νοεμβρίου. «Τα κράτη μέλη της ευρωζώνης θα εξετάσουν περαιτέρω μέτρα και βοήθεια, περιλαμβανομένων μεταξύ άλλων της χαμηλότερης συγχρηματοδότησης των δομικών ταμείων ή/και περαιτέρω μείωση του επιτοκίου στο ελληνικό δάνειο διευκόλυνσης, αν παραστεί ανάγκη, για να επιτευχθεί μια περαιτέρω αξιόπιστη και βιώσιμη μείωση του λόγου του ελληνικού χρέους προς το ΑΕΠ…». Με άλλα λόγια τα μέτρα που συμφωνήθηκαν στο Γιούρογκρουπ στις 27 Νοεμβρίου συνιστώντας μια μίνι (και δεύτερη εντός του 2010) αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους κρίθηκαν ανεπαρκή! Τα μέτρα αυτά αφορούσαν μείωση των επιτοκίων δανεισμού της Ελλάδας από τα άλλα κράτη μέλη κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, 10ετής αναστολή στην καταβολή των τόκων, παραίτηση των κεντρικών τραπεζών από κέρδη επί των ελληνικών ομολόγων ύψους 11 δισ. ευρώ και χρηματοδότηση της επαναγοράς ελληνικών ομολόγων, αξιοποιώντας την πολύ χαμηλή τιμή με την οποία ανταλλάσσονται στη δευτερογενή αγορά, περίπου στο 35% της ονομαστικής τους αξίας.

Με εξαίρεση όμως τον πρώτο όρο (μείωση επιτοκίου δανεισμού) οι άλλοι όροι είναι είτε αμφίσημοι είτε παγίδα! Για παράδειγμα όταν θα λήξει το μορατόριουμ στην καταβολή των τόκων, η καταβολή των οφειλόμενων τόκων θα γίνει έντοκα. Κοινώς θα τους πληρώνουμε πανωτόκια, επιβαρύνοντας το δημόσιο χρέος μετά την δεκαετία. Ως τότε πράγματι, χάρη σε αυτό το μέτρο θα έχει μειωθεί το ύψος του χρέους, αλλά η συνολική επιβάρυνση θα έχει αυξηθεί. Η δε επαναγορά ομολόγων (που στέφθηκε με αποτυχία και γι’ αυτό αντί να κλείσει την Παρασκευή 7 Δεκέμβρη δόθηκε παράταση κι έκλεισε την Τρίτη στις 11 Δεκεμβρίου) χρηματοδοτήθηκε από την προείσπραξη χρημάτων που θα καταβάλλονταν από την Τρόικα στην Ελλάδα στο προσεχές μέλλον. Δημιουργήθηκε έτσι όμως μια τρύπα στο πρόγραμμα χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας!

Η αλήθεια είναι πως κανέναν δεν ενδιαφέρει όχι μόνο αυτή η τρύπα αλλά ακόμη και η βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους επειδή όλοι ξέρουν ότι σε ένα χρόνο από τώρα το θέμα της συζήτησης θα είναι μια νέα, κανονική αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Διαφορετικά ειπωμένο η απόφαση της 27ης Νοεμβρίου ήταν μια μεσοπρόθεσμη λύση, ένα μπάλωμα της στιγμής, μέχρι να δοθεί μια οριστική λύση. Η Γερμανία την απέφυγε τώρα γιατί δεν ήθελε να πραγματοποιηθεί πριν τις γερμανικές εκλογές που θα διεξαχθούν τον Οκτώβριο του 2013, λόγω του σημαντικού πολιτικού κόστους που την συνοδεύει μιας και θα πρέπει να βάλει το χέρι στην τσέπη. Μετά την αναδιάρθρωση του Μαρτίου του 2012 το ελληνικό δημόσιο χρέος κατά την συντριπτική πλειοψηφία του ανήκει στους λεγόμενους «θεσμικούς» πιστωτές, δηλαδή: κράτη μέλη ευρωζώνης, ΕΚΤ, εθνικές κεντρικές τράπεζες και ΔΝΤ. Κατά συνέπεια δυνατότητα μείωσης του χρέους που να την επιβαρυνθούν οι ιδιώτες δεν υπάρχει. Κάθε μείωση στο εξής περνάει από ζημιές που θα πρέπει να αναλάβουν τα κράτη μέλη της ευρωζώνης άμεσα ή έμμεσα μιας και το ΔΝΤ έχει αποκλείσει κάθε πιθανότητα να επωμιστεί το ίδιο την παραμικρή απώλεια! Δεδομένου επομένως ότι το χρέος έχει τεθεί εκτός ελέγχου με αποτέλεσμα το 2016 να αναμένεται να φτάσει το 175% του ΑΕΠ (όταν το 2009, πριν δηλαδή ξεκινήσει η «διάσωση», ήταν 129% του ΑΕΠ) η επόμενη αναδιάρθρωση θα έχει σημαντικό κόστος για τα κράτη μέλη της ευρωζώνης. Και προφανώς πολύ πιο σημαντικά για τον ελληνικό λαό, μιας και οι ζημιές των κρατών μελών της ευρωζώνης ήταν το κόστος που ανέλαβαν για να σώσουν τις τράπεζες τους. Να θυμίσουμε ότι οι ξένες τράπεζες στις 31 Δεκεμβρίου 2009 είχαν τοποθετήσεις σε ελληνικά ομόλογα ύψους 141 δισ. ευρώ κι ένα χρόνο μετά, όταν άρχισαν να ξεφορτώνονται μαζικά ελληνικά ομόλογα η έκθεσή τους μειώθηκε στα 45 δισ. Η ζημιά επομένως που ανέλαβαν τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία από την πρόσφατη αναδιάρθρωση, το τεράστιο κοινωνικό κόστος που πλήρωσε ο ελληνικός λαός, ο αφελληνισμός των ελληνικών τραπεζών και κάποιο κοινωνικό κόστος που θα αναλάβουν τα κράτη μέλη της ευρωζώνης είναι το αντίτιμο για την διάσωση των ευρωπαϊκών τραπεζών!

Ελλάδα, σύγχρονη χρεο-αποικία

Ο τέταρτος λόγος για το οποίο η δόση των 52,5 δις. είναι επιζήμια κοινωνικά σχετίζεται με το καθεστώς υποτέλειας και κηδεμονίας που περιγράφει για το ελληνικό κράτος, επιβάλλοντας το αγγλικό δίκαιο. Η δανειακή σύμβαση που συνοδεύει την χρηματοδότηση της επαναγοράς χρέους, κατ’ εφαρμογή της απόφασης του Γιούρογκρουπ της 27ης Νοεμβρίου, αναφέρει κατά λέξη στην παράγραφο 4, με τίτλο «Εφαρμοστέο δίκαιο και δικαιοδοσία»:

«4.1 Η παρούσα σύμβαση τροποποίησης και κάθε εξωσυμβατική αξίωση που γεννάται από ή σε σχέση με αυτή θα διέπονται και θα ερμηνεύονται σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο.

4.2 Τα μέρη υποχρεούνται να υπαγάγουν κάθε διαφορά που ενδέχεται να προκύψει σε σχέση με τη νομιμότητα, εγκυρότητα, ερμηνεία ή εκτέλεση της παρούσας Σύμβασης Τροποποίησης στην αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστηρίων του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου…

4.4 Το δικαιούχο κράτος μέλος, η Τράπεζα της Ελλάδας και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας παραιτούνται με την παρούσα αμετάκλητα και ανεπιφύλακτα από κάθε δικαίωμα ασυλίας που ήδη έχουν ή μπορεί να δικαιούνται σε σχέση με τους ίδιους και τα περιουσιακά τους στοιχεία έναντι δικαστικών ενεργειών σχετικά με την παρούσα σύμβαση τροποποίησης συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά κάθε δικαιώματος ασυλίας…»

Με βάση τους παραπάνω όρους είναι εμφανές ότι η Ελλάδα, με ευθύνη της τρικομματικής κυβέρνησης ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ υποβιβάζεται σε κράτος περιορισμένης κυριαρχίας, ενώ ανά πάσα στιγμή τα περιουσιακά μας στοιχεία (συμπεριλαμβανομένου και του χρυσού της κεντρικής τράπεζας) θα μπορούν να κατασχεθούν από τους πιστωτές μας. Έτσι η ΕΕ και το ΔΝΤ μετατρέπονται σε Σάιλοκ, σε κοράκια έτοιμα να κατασπαράξουν τη λεία τους. Ο εξευτελισμός της Ελλάδας δεν προέρχεται μόνο από την παραίτησή της από το δικαίωμα ασυλίας. Προέρχεται κι από τον διορισμό δύο (διεθνών μάλιστα) νομικών εταιρειών οι οποίες θα αναλάβουν να εκδίδουν «πιστοποιητικά συμμόρφωσης» που θα βεβαιώνουν την υλοποίηση των αντιλαϊκών όρων των μνημονίων. Και μόνο τότε, με την προσκόμιση δηλαδή των πιστοποιητικών από τους κηδεμόνες μας (τις νομικές εταιρείες) θα προχωράει η καταβολή των επόμενων δόσεων, στο πρώτο τρίμηνο του 2013!

Κατά συνέπεια η καταβολή των επόμενων δόσεων δεν είναι εξασφαλισμένη, ενώ ο δρόμος είναι ανοιχτός ώστε οι πιστωτές μας να μας επιβάλλουν νέα «στρατιωτικά γυμνάσια» ανάλογα αυτών που μας επέβαλλαν από τον Ιούνιο του 2012, οπότε έπρεπε να είχε καταβληθεί η δόση, μέχρι τον Νοέμβριο οπότε και αποφασίστηκε η καταβολή της, χωρίς ωστόσο να ολοκληρωθεί! Κι αυτός είναι ο πέμπτος λόγος για τον οποίο τα επινίκια της κυβέρνησης συνιστούσαν κοροϊδία και εξαπάτηση. Σε αυτό το πλαίσιο δεν αποκλείεται καθόλου πολύ σύντομα να βρεθούμε μπροστά στην ενεργοποίηση των λεγόμενων «ρητρών απόκλισης» που ψηφίστηκαν με το τρίτο μνημόνιο κι εξουσιοδοτούν την κυβέρνηση να επιβάλλει νέα μέτρα λιτότητας, από απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων μέχρι μειώσεις μισθών και κλείσιμο πανεπιστημίων ή σχολείων, επικαλούμενη την μη υλοποίηση των στόχων του προϋπολογισμού, σε ό,τι αφορά για παράδειγμα τα φορολογικά έσοδα. Προοπτική που θεωρείται σίγουρη όσο θα βαθαίνει η ύφεση, θα μεγαλώνει η ανεργία (που τον Σεπτέμβριο του 2012 έπληττε 1.260.000 άτομα εκ των οποίων επίδομα λάμβαναν μόνο οι 185.870) κι η μετανάστευση θα καταγράφει νέα ρεκόρ.

Επίσημα καταγεγραμμένη ανεργία μηνός Σεπτεμβρίου

2008

2009

2010

2011

2012

Άνεργοι

371.363

490.285

666.838

938.708

1.295.203

Ποσοστό ανεργίας

7,50%

9,80%

13,30%

18,90%

26%

Πηγή: Ελληνική Στατιστική Αρχή

Αντί επιλόγου, και για να μην αφήσουμε μόνο του τον πρωθυπουργό και την τηλεόραση να θριαμβολογούν για την χάρη που μας έκαναν οι Ευρωπαίοι με την έγκριση της δόσης, να παραθέσουμε ένα ακόμη απόσπασμα από το διήγημα του Χρήστου Οικονόμου «Κομμάτι κομμάτι μου παίρνουν τον κόσμο μου», το οποίο περιέχεται στη συλλογή «Κάτι θα γίνει, θα δεις». Είναι δε λόγια που ακούγονται από έναν υποψήφιο μετανάστη: «Βάλε να πιούμε. Θέλω να πιω στη υγεία της προόδου, της ανάπτυξης και της απαλλοτρίωσης. Στην υγειά της έψιλον έψιλον και της ελεύθερης διακίνησης προσώπων και εμπορευμάτων. Ζήτω και ξαναζήτω»…

Απάτες της ΕΛΣΤΑΤ και ψέματα του ΔΝΤ στην υπηρεσία της επίθεσης (Πριν, 27.1.2013)

targetΗ κατάσταση θα προσφερόταν άνετα για διακωμώδηση αν δεν συνοδευόταν από δραματικές κοινωνικές επιπτώσεις. Ο λόγος γίνεται για την συνέχιση της εφαρμογής ενός εξοντωτικού και ατελέσφορου (στις ονοματικές του επιδιώξεις!) προγράμματος λιτότητας, την στιγμή που οι λόγοι επί των οποίων κρίθηκε αναγκαία η εφαρμογή του αποδείχθηκαν προϊόν εξόφθαλμης απάτης και αποτέλεσμα ακραίας χειραγώγησης, δηλαδή τα στοιχεία του δημοσιονομικού ελλείμματος για το 2009, ενώ το μοντέλο επί του οποίου βασίστηκαν οι προβλέψεις των επιπτώσεων της λιτότητας στην μεγέθυνση, απλώς …λάθος! Κι αυτό δια στόματος του επικεφαλής οικονομολόγου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και πολυγραφότατου, Ολιβιέ Μπλανσάρ, ο οποίος ομολόγησε ότι λάθος εκτιμούσαν επί τόσες δεκαετίες πως μια μείωση κατά 1% στις δημόσιες δαπάνες ή μια αύξηση κατά 1% στα φορολογικά έσοδα επιφέρει μείωση κατά 0,5% στους ρυθμούς μεγέθυνσης μιας οικονομίας. Το σωστό είναι μείωση ακόμη και 1,7%, δηλαδή τρεις φορές μεγαλύτερος συντελεστής από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Τι αποκαλύπτουν όμως τα δύο αυτά κορυφαία γεγονότα, αν τα δούμε στις πραγματικές τους διαστάσεις κι αφήσουμε κατά μέρους την ίντριγκα και τα κροκοδείλια δάκρυα; Αποκαλύπτουν, πρώτο, ότι η ελληνική οικονομία έπρεπε με κάθε κόστος και με κάθε τρόπο να εμφανιστεί ως ο «μεγάλος ασθενής» για να ξεκινήσει μια θεραπεία που ήταν προαποφασισμένη και, δεύτερο, ότι οι (καταστροφικές) επιπτώσεις στους ρυθμούς μεγέθυνσης των προγραμμάτων λιτότητας ήταν απλώς αδιάφορες στους σχεδιαστές αυτών των προγραμμάτων. Μάρτυρας το ότι κανενός δεν ίδρωσε το αυτί με την αποκάλυψη της παταγώδους «αποτυχίας» τους (που δεν είναι παρά μία ακόμη «αποτυχία» του ΔΝΤ) και δεύτερο ότι στην Ελλάδα ειδικά δεν περιμέναμε να χαρακτηριστεί λάθος ο συντελεστής. Ή βλάκας ή μνημονιακό λαμόγιο έπρεπε να είναι κάποιος για να μην διαπιστώσει ότι το ΑΕΠ μειωνόταν κατά 25% την περίοδο εφαρμογής του προγράμματος «εσωτερικής υποτίμησης», άρα κάτι δεν …πήγαινε καλά με τον συντελεστή του ΔΝΤ.

Κι αυτό όμως το πρόγραμμα «εσωτερικής υποτίμησης», όπως ακριβώς τα χαλκευμένα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Γιούροστατ και ο πολλαπλασιαστής του ΔΝΤ που αποδείχθηκε διαιρέτης, δεν ήταν παρά το μέσο, μία εύσχημος αφορμή, για να υλοποιηθεί το αντεργατικό πραξικόπημα που επιζητούσε η ελληνική αστική τάξη εδώ και δεκαετίες και έφερε σε πέρας αρχικά η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου με την στενή συνεργασία αν όχι καθ’ υπαγόρευση της ΕΕ και της Γερμανίας. Πλέον έχουν πέσει και τα τελευταία φύλλα συκής και τίποτε δεν μπορεί να κρύψει το ταξικό επίδικο της κρίσης, η οποία κατά το μεγαλύτερο μέρος της την τελευταία πενταετία προκλήθηκε. Ήταν αποτέλεσμα δηλαδή σχεδιασμένων ενεργειών, που μπορεί οι σχεδιαστές της να αγνοούσαν τις ακριβείς τους επιπτώσεις, ήξεραν όμως ότι έτσι θα μπορούσαν να επιβάλουν αδιανόητες πριν μερικά χρόνια απαιτήσεις: Μειώσεις μισθών και συντάξεων, απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων και απεργών, καθεστώς κηδεμονίας στην οικονομία και ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας.

Για να εξυπηρετηθεί αυτή η βίαιη ανατροπή των ταξικών συσχετισμών προς όφελος του κεφαλαίου οι υποτιθέμενες αστοχίες εμφανίζουν ως επιβεβλημένη την εφαρμογή αποφάσεων οι οποίες λαμβάνονται υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης για να έρθουν κι αυτές σε λίγο καιρό να διευρύνουν τις «αστοχίες». Αν βάλουμε στη θέση των «αστοχιών» τις αποκλίσεις στα δημόσια έσοδα και των «αποφάσεων έκτακτης ανάγκης» τις ιδιωτικοποιήσεις έχουμε την ακόλουθη εικόνα που είδαμε την προηγούμενη εβδομάδα: Αρχικά τα καθαρά έσοδα του δημοσίου το δωδεκάμηνο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2012 να παρουσιάζουν υστέρηση ύψους 4,3 δισ. ευρώ (51,9 αντί 56,2) ως αποτέλεσμα της αύξησης των ληξιπρόθεσμων οφειλών από φόρους κατά 13 δισ. ευρώ τον προηγούμενο χρόνο (κάθε μήνα δηλαδή προστίθοταν σχεδόν κι 1 δισ.) που έτσι οδηγήθηκαν στα 56,5 δισ. ευρώ. Ειρήσθω εν παρόδω, πρόκειται για ποσό που υπερβαίνει τα φορολογικά έσοδα του 2012, που έφτασαν τα 52 δισ. ευρώ…

Ως λύση στα χρηματοδοτικά κενά και τις αποκλίσεις μεταξύ δημοσιονομικών στόχων και πραγματοποιήσεων παρουσιάζεται η επιτάχυνση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, το πλαίσιο του οποίου απόλυτη προτεραιότητα αποκτά η ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ, όπως περιέγραψε τη Δευτέρα στη Βουλή ο πρόεδρος του ταμείου ξεπουλήματος δημόσιας περιουσίας (ΤΑΙΠΕΔ), Τ. Αθανασόπουλος. Η εταιρεία όμως είναι κερδοφόρα! Ακόμη κι αν αδιαφορήσουμε για τις επιπτώσεις που θα έχει στην απασχόληση και τα τιμολόγια η ιδιωτικοποίησή της ΕΥΑΘ, δεν μπορούμε να μην διαπιστώσουμε τις μακροχρόνια αρνητικές επιπτώσεις που θα επέλθουν στα δημόσια οικονομικά, δεδομένου ότι η εταιρεία έχει καθαρά κέρδη 21 εκ. ευρώ, διαθέτει στα ταμεία της 26 εκ. ευρώ και παρόλα αυτά το 51% του μετοχικού κεφαλαίου της που θα πουληθεί σε πρώτη φάση αποτιμάται σε 122 εκ. ευρώ. Στα υπ’ όψη μάλιστα ότι τα πάγια της εταιρείας (φράγματα, δεξαμενές, αντλιοστάσια, κ.α.) έχουν από το 2001 μεταφερθεί στην ΕΥΑΘ Παγίων, έτσι ώστε η συντήρησή τους να μην επιβαρύνει τον επίδοξο αγοραστή, που σε 5 χρόνια θα έχει κάνει πλήρη απόσβεση της επένδυσής του κι ότι βγάλει τα υπόλοιπα 25 χρόνια που θα είναι σε ισχύ η σύμβαση θα αποτελούν καθαρά κέρδη γι’ αυτόν και ζημία για το ελληνικό δημόσιο και τους φορολογούμενους. Οπότε νέα προγράμματα λιτότητας θα επιβληθούν για την κάλυψη των χρηματοδοτικών κενών, διαιωνίζοντας τη λιτότητα και νομιμοποιώντας νέους γύρους επίθεσης στα εργατικά δικαιώματα.

Κοινωνική γενοκτονία προκαλεί το Μνημόνιο (Επίκαιρα 17-23/1/2013)

ftΣε διαμετρικά αντίθετη κατεύθυνση από την πραγματικότητα βρίσκεται το κλίμα εφησυχασμού και προσδοκιών για βελτίωση του βιοτικού επιπέδου της κοινωνίας, τουλάχιστον στο προσεχές μέλλον, που επιχειρεί να δημιουργήσει η τρικομματική κυβέρνηση του Α. Σαμαρά. Στον αντίποδα αυτού του κλίματος ευφορίας που δεν εδράζεται πουθενά – είναι δηλαδή εντελώς προπαγανδιστικό – και αποσκοπεί να συγκαλύψει τις εγκληματικές ευθύνες των τριών κομμάτων που στηρίζουν την κυβέρνηση (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ) βρίσκεται μια οδυνηρή καθημερινότητα για εκατομμύρια ανθρώπους που καλούνται να τα φέρουν βόλτα και αδυνατούν, λόγω του κτηνώδους νεοφιλελευθερισμού που έχουν επιβάλλει το Μνημόνιο και η Τρόικα.

Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα αυτής της πραγματικότητας είναι οι άστεγοι στους δρόμους της Αθήνας (και όχι μόνο), τα όλο και πιο συχνά περιστατικά ανθρώπων που καίγονται από φωτιές που προκαλούν ξυλόσομπες, οι αυξανόμενες αυτοκτονίες και πολλά άλλα. Η ραγδαία επιδείνωση του κοινωνικού ζητήματος στην Ελλάδα αποτυπώνεται με τον πιο ανάγλυφο τρόπο ακόμη και στις επίσημες στατιστικές. Όχι μάλιστα μόνο σε αυτές που δείχνουν την πορεία του ΑΕΠ το οποίο βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση για έκτο συνεχή χρόνο, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή ένδειξη για την ανάκαμψή του εντός του 2013 όπως ισχυρίζονται εκπρόσωποι της κυβέρνησης, αλλά και στις κοινωνικές στατιστικές που εκφράζουν τις συνθήκες εργασίας και ζωής της κοινωνίας.

Αύξηση ανεργίας πτώση μισθών

Στην κορυφή των ζοφερών αυτών στατιστικών βρίσκονται οι «δίδυμοι πύργοι» της ανεργίας και της μείωσης των μισθών. Με βάση ανακοίνωση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (10 Ιανουαρίου) η ανεργία τον Οκτώβριο του 2012 ανήλθε στο 26,8% (έναντι 19,7% ένα χρόνο νωρίτερα τον Οκτώβριο του 2011), πλήττοντας 1.345.715 άτομα. Τον υψηλότερο δείκτη εμφανίζει η Αττική (28,3%) υπογραμμίζοντας έτσι πως η γάγγραινα της ανεργίας στην παρούσα της μορφή είναι αποτέλεσμα του κλεισίματος επιχειρήσεων και των μαζικών απολύσεων, δηλαδή του Μνημονίου και της ακολουθούμενης οικονομικής πολιτικής. Η ηλικιακή ομάδα δε που πλήττεται προνομιακά είναι των νέων μεταξύ 15-24 ετών, όπου η ανεργία κινείται σε υπερδιπλάσια του μέσου εθνικού όρου ποσοστά: 56,6%. Ωστόσο, το συγκεκριμένο στατιστικό εύρημα δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο πολύ περισσότερο αν το εξετάσουμε σε αντιπαραβολή με τα νεώτερα στοιχεία για την πορεία του εργατικού κόστους που έδωσε στη δημοσιότητα η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία και βάσει των οποίων το δεύτερο τρίμηνο του 2012 το εργατικό κόστος στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 8,7% όταν στην υπόλοιπη ΕΕ και την ευρωζώνη αυξήθηκε κατά 1,9%. Γιατί, αν η έκρηξη της συνολικής ανεργίας τα τελευταία χρόνια δείχνει πόσο …άκυρα ήταν τα επιχειρήματα των νεοφιλελεύθερων βάσει των οποίων η ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων και η πτώση των μισθών θα αυξήσουν την απασχόληση και θα μειώσουν την ανεργία, η μεγάλη ανεργία στις μικρές ηλικίες αποκαλύπτει ότι η μείωση των μισθών που επιβλήθηκε με το δεύτερο μνημόνιο τον Φεβρουάριο του 2012 στους νέους κάτω των 25 ετών δεν είχε το παραμικρό θετικό αποτέλεσμα στο επίπεδο της απασχόλησής τους. Μπορούμε αντίθετα να υποθέσουμε ότι θετικά αποτελέσματα θα είχε αυτό το μέτρο στα κέρδη των επιχειρήσεων, που ανακάλυψαν μία νέα πηγή εξοικονομήσεων, μέσω της απόλυσης μεγάλων σε ηλικία εργαζομένων και της πρόσληψης νεώτερων… Σε ένα περιβάλλον ωστόσο ραγδαίας συρρίκνωσης του παραγόμενου προϊόντος, ούτε καν η φτωχοποίηση δεν κατάφερε να μειώσει την ανεργία των νέων…

Οι δραματικές διαστάσεις της ανεργίας αποκαλύπτονται επίσης αν δούμε τα ρεκόρ που καταγράφει η μακροχρόνια ανεργία. Στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εργασία και την κοινωνική κατάσταση στην ΕΕ, που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 8 Ιανουαρίου, αποκαλύπτεται ότι η Ελλάδα έχει το χρυσό στην μακροχρόνια ανεργία, αντιπροσωπεύοντας το 49,6% του συνόλου. Η σημασία αυτής της διάστασης απορρέει από τις τεράστιες δυσκολίες που υπάρχουν για να επανενταχθεί στο εργατικό δυναμικό το συγκεκριμένο κοινωνικό τμήμα, μιας και δεν πρόκειται για ανεργία τριβής που δημιουργείται για παράδειγμα στο μεσοδιάστημα μεταξύ πτυχίου κι ένταξης στην αγορά εργασίας. Η μακροχρόνια ανεργία επίσης υποδηλώνει και βαθιά φτώχεια μιας και οι άνεργοι αυτής της κατηγορίας έχουν …ξεχάσει πότε πήραν επίδομα ανεργίας τελευταία φορά.

Πτώση εισοδήματος κατά 17%

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποκάλυψε επίσης τις τεράστιες απώλειες ύψους 17% που έχουν υποστεί τα ελληνικά νοικοκυριά στο διαθέσιμο εισόδημά τους την τριετία 2008-2011. Πρόκειται για ποσοστό που είναι υπερδιπλάσιο από την επίδοση της αμέσως επόμενης χώρας, της Ισπανίας (8%). Δεν περνάει ωστόσο απαρατήρητο ότι στα επόμενα βάθρα βρίσκονται η Ιρλανδία (με απώλειες 5%) και η Κύπρος (7%), οι οποίες ως γνωστό βούλιαξαν λόγω των τραπεζών τους. Ο λογαριασμός τελικά στάλθηκε στα νοικοκυριά που είδαν το εισόδημά τους να μειώνεται και να γίνονται έτσι θυσία για να ξαναπάρει μπρος η οικονομία. Η Ελλάδα ωστόσο αποτελεί κάτι ξεχωριστό γιατί όπως δήλωσε κι ο αρμόδιος επίτροπος, Λάζλο Άντορ, η μείωση του κόστους ανά μονάδα προϊόντος επιτεύχθηκε λόγω της μείωσης των αμοιβών των εργαζομένων, όταν σε άλλες χώρες όπως η Ισπανία επιτεύχθηκε λόγω αύξησης της παραγωγικότητας.

Το μέγεθος ωστόσο που αναδεικνύει περισσότερο την δυστυχία που έχουν προκαλέσει τα Μνημόνια δόθηκε στη δημοσιότητα από την Ελληνική Στατιστική Αρχή και συμπυκνώνεται στο ότι μέσα σε ένα χρόνο 400.000 άτομα πέρασαν σε καθεστώς φτώχειας. Αναλυτικότερα, το 2011 υπό συνθήκες φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού (έχοντας εισόδημα μικρότερο των 5.951 ευρώ) βρέθηκαν 3,403 εκ. άνθρωποι όταν το 2010 (οπότε η διαχωριστική γραμμή του ορίου φτώχειας ήταν τοποθετημένη στα 7.178 ευρώ) ήταν 3,031 εκ. άνθρωποι. Σε επίπεδο ποσοστού σε καθεστώς φτώχειας το 2011 ήταν το 21,4% του πληθυσμού, όταν το 2010 ήταν το 20,1%. Τεράστια πολιτική συμμαχία ωστόσο έχει η διαπίστωση της στατιστικής υπηρεσίας για την αναποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων. Όπως αναφέρει, το ποσοστό του πληθυσμού που ζούσε το 2011 κάτω από το όριο της φτώχειας πριν την καταβολή των κοινωνικών επιδομάτων ήταν 24,8%, ενώ μετά υποχώρησε στο 22,9%. Επομένως πέρα για πέρα άδικες ήταν οι επιθέσεις που δέχθηκε η ασκούμενη κοινωνική πολιτική, στον βαθμό που ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Κι αυτή ωστόσο εξαφανίστηκε με το τρίτο μνημόνιο, τα αποτελέσματα του οποίου δεν έχουν ενσωματωθεί στις στατιστικές εξαθλίωσης που συμπληρώνονται από την τρομακτική αύξηση των ανασφάλιστων (και την γέννηση των γέννηση 25.000 ανασφάλιστων παιδιών κάθε χρόνο, σύμφωνα με όσα είπε ο υφυπουργός Υγείας στη Βουλή), τις περίπου 30.000 διακοπές ρεύματος που κάνει κάθε μήνα η ΔΕΗ στερώντας από χιλιάδες οικογένειες ανέργων, συνταξιούχων και φτωχών ακόμη και το ηλεκτρικό ρεύμα αναγκάζοντας τους να ζήσουν χωρίς φως, χωρίς ζεστό νερό, χωρίς καν να μπορούν να μαγειρέψουν κ.α.

Η ζοφερή αυτή κατάσταση που επιστρέφει την Ελλάδα εκεί που ήταν στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες θα ενταθεί. Αρκεί να δούμε τις προβλέψεις για μείωση στους μισθούς των δημοσίων και των συντάξεων κατά το 2013 που περιλαμβάνει το τρίτο μνημόνιο, τις αυξημένες παρακρατήσεις από την εφορία στους μισθούς, τα αυξημένα τιμολόγια που θα πληρώνουμε στην ΔΕΗ και τις 12.500 απολύσεις που ετοιμάζεται να κάνει ο υπουργός Αντώνης Μανιτάκης, μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2013, με την μορφή των διαθεσιμοτήτων. Γι’ αυτό τον λόγο η αισιοδοξία της κυβέρνησης για επιστροφή σε ρυθμούς ανάπτυξης εντός του 2013 ή διθυραμβικές ανακοινώσεις για το ότι η εκτέλεση του προϋπολογισμού κινήθηκε εντός των ορίων αποτελούν στάχτη στα μάτια της ελληνικής κοινωνίας. Η μεγάλη πρόκληση, όπως απορρέει από τα παραπάνω, είναι να παρθούν πίσω αυτά τα μέτρα που προκάλεσαν κοινωνική γενοκτονία, να ανακληθούν όλες οι οικονομικές αποφάσεις που επιβλήθηκαν κατ’ εφαρμογή των μνημονίων!

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ: Αυτόματη λιτότητα για πάντα επέβαλε η ΕΕ (Επίκαιρα, 10-16/1/2013)

euΤο «δημοσιονομικό Νταχάου» δεν είναι πλέον απλώς ένας κίνδυνος που ίπταται πάνω από την Ευρώπη ή μία απειλή της Γερμανίας. Από την 1η Ιανουαρίου 2013 τέθηκε σε πλήρη ισχύ υπό την μορφή του Δημοσιονομικού Συμφώνου για τα περισσότερα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ενέκριναν την σχετική απόφαση η οποία ψηφίστηκε από την σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 2 Μαρτίου 2012. Το Δημοσιονομικό Σύμφωνο έχει εγκριθεί μέχρι στιγμής από 16 χώρες από τις 25 που το ενέκριναν, μια και Αγγλία και Τσεχία το είχαν εξ αρχής απορρίψει.

Η δικαιολογία που χρησιμοποιήθηκε για την επιβολή του ήταν πως αποτελούσε όρο απαράβατο για την πρόσβαση στα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, που θα ξεκινήσει να λειτουργεί τον Ιούνιο του 2013. Οι Βρυξέλλες δηλαδή άσκησαν τον εξής εκβιασμό προς τα κράτη μέλη δικαιολογώντας κατ’ αυτό τον τρόπο την θέσπιση των νέων κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας: Αν θέλετε να μπορείτε να αξιοποιήσετε τα 500 εκ. ευρώ του νέου μηχανισμού θα πρέπει πρώτα να έχετε εφαρμόσει τους συγκεκριμένους κανόνες ή τουλάχιστον να τους έχετε ψηφίσει. Τι προβλέπουν αυτοί οι κανόνες; Κρατικούς προϋπολογισμούς ισοσκελισμένους ή πλεονασματικούς, με το «διαρθρωτικό έλλειμμα» (με τον συγκεκριμένο όρο να περιγράφει ένα νέο ορισμό του ελλείμματος) να μην υπερβαίνει το 0,5% του ΑΕΠ. Σε διαφορετική περίπτωση θα ενεργοποιούνται αυτόματοι διορθωτικοί μηχανισμοί που θα επαναφέρουν την δημοσιονομική πειθαρχεία.

Εξοντωτικές κυρώσεις

Αν κάποιο κράτος μέλος της ΕΕ αποκλίνει απ’ αυτούς τους στόχους, τότε ένα άλλο κράτος – μέλος θα μπορεί να το καταγγέλλει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και να του επιβάλλεται ποινή που μπορεί να φτάνει κατ’ ανώτατο όριο στο 0,1% του ΑΕΠ! Αυτό το πρόστιμο μάλιστα για τα κράτη μέλη της ευρωζώνης θα κατευθύνεται στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, ενώ για τις χώρες που είναι απλώς μέλη της ΕΕ κι όχι της ευρωζώνης τα πρόστιμα θα χρηματοδοτούν τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Για να έχουμε και μια εικόνα της τάξης μεγέθους, το συγκεκριμένο πρόστιμο στην περίπτωση της Ελλάδας (όπου το 2013 το ΑΕΠ αναμένεται να φτάσει τα 183,049 δισ. ευρώ καταγράφοντας ελέω λιτότητας έξι χρόνια συνεχούς πτώσης!), θα ανέλθει σε 183,049 εκ. ευρώ! Το ποσό αυτό, με βάση την εισηγητική έκθεση του κρατικού προϋπολογισμού προσεγγίζει τις δαπάνες προσωπικού των νοσοκομείων, που ανέρχονται σε 200 εκ. ευρώ! Η ποινή επομένως που θα καταβληθεί στην Ελλάδα σε περίπτωση που κάποιο κράτος μέλος προσφύγει εναντίον μας μπορεί να ισοδυναμεί – κατ’ ανώτατο όριο – με την απόλυση, χωρίς αποζημίωση εννοείται, όλου του προσωπικού των νοσοκομείων, πρακτικά δηλαδή με το κλείσιμό τους.

Η αξιοποίηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ως μηχανισμού επιβολής της λιτότητας και δίωξης κάθε φιλολαϊκής πολιτικής είναι οφθαλμοφανές ότι σηματοδοτεί τον μετασχηματισμό του ρόλου της δικαιοσύνης ή το ξεγύμνωμά της για όποιους δεν είχαν αυταπάτες για το ρόλο που διαδραμάτιζε σε τελική ανάλυση. Έργο της πλέον δεν είναι η αποκατάσταση των αδικιών, η προστασία των αδυνάτων ή η επιβολή φραγμών απέναντι στην αδικία του κράτους αλλά η επιβολή της λιτότητας και της γενικευμένης φτώχειας. Η δικαιοσύνη έτσι γίνεται μακρύ χέρι της οικονομικής ελίτ, υποτάσσεται απροκάλυπτα στις πιο αντιδραστικές δυνάμεις που έχουν σφραγίσει τον χαρακτήρα της ΕΕ στοχεύοντας στην υπονόμευση του κράτους πρόνοιας και της κοινωνικής ευημερίας.

Καταιγισμός αντιλαϊκών μέτρων

Το ενδεχόμενο της προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, εναντίον ενός κράτους μέλους (για να μην μείνει καμιά αμφιβολία για τις περίφημες «αρχές της αλληλεγγύης» επί των οποίων υποτίθεται έχει οικοδομηθεί η ΕΕ) δεν είναι καθόλου υποθετικό. Είναι τόσο αυστηρές οι προβλέψεις για τα μέτρα που οφείλει να λάβει κάθε κράτος μέλος για να επιβάλλει την δημοσιονομική πειθαρχεία που οι προσφυγές θα γίνουν θέμα ρουτίνας. Για παράδειγμα, ορίζεται ότι αν το δημόσιο χρέος κάποιου κράτους μέλους υπερβαίνει το 60% του ΑΕΠ τότε θα πρέπει κάθε χρόνο αυτό να μειώνεται κατά ένα εικοστό. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ξανά, ο παραπάνω όρος σημαίνει ότι θα πρέπει κάθε χρόνο, πέρα απ’ όσα μέτρα απαιτούνται για την ισοσκέλιση του προϋπολογισμού, την εξάλειψη δηλαδή των ελλειμμάτων, να επιβάλλονται κι άλλα μέτρα ύψους 11,82 δισ. ευρώ έτος (αυτό το ποσό είναι το 1/20 ή το 5% μεταξύ του επιτρεπόμενου ορίου στο δημόσιο χρέος ύψους 60% του ΑΕΠ που ισοδυναμεί με 109,83 και του πραγματικού δημόσιου χρέους που ανέρχεται σε 346,20 δισ. με βάση τον προϋπολογισμό του 2013 και πριν την μίνι αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους που έφερε η απόφαση του Eurogroup της 27ης Νοεμβρίου 2011). Επομένως αν η Ελλάδα (ή οποιαδήποτε άλλη χώρα έχει δημόσιο χρέος που ξεπερνάει το 60%) δεν επιβάλει περικοπές ύψους 11,82 δις. ευρώ ετησίως (που για το 2013 με βάση τον κρατικό προϋπολογισμό προσεγγίζει τις αμοιβές προσωπικού οι οποίες ανέρχονται σε 12,7 δις. ευρώ) θα τιμωρείται με την απόλυση όλου του νοσοκομειακού προσωπικού! Το δίλλημα έτσι που θέτει το Βερολίνο (θυμίζοντας τις πιο λαμπρές στιγμές από την πρόσφατη ιστορία του) είναι: «είτε απολύετε όλους τους δημόσιους υπαλλήλους μόνοι σας, δηλαδή με δική σας πρωτοβουλία, είτε όλους τους νοσοκομειακούς κατόπιν απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Διαλέγετε και παίρνετε»!

Το πλέον σκανδαλώδες όμως είναι πως οι ηγέτες της ΕΕ απαίτησαν ώστε το Δημοσιονομικό Σύμφωνο να έχει συνταγματική ισχύ. Δηλαδή, οι κανόνες της αιματηρής λιτότητας και της εξαθλίωσης της κοινωνίας – γιατί περί αυτού πρόκειται – να αποτελούν σταθερά στην οικονομική πολιτική, ανεξαρτήτως του τι θα ψηφίζουν οι πολίτες κάθε φορά. Έτσι για παράδειγμα αν στην Ελλάδα ή οποιαδήποτε άλλη χώρα εκλεγεί μια κυβέρνηση που θα έχει υποσχεθεί να δώσει αυξήσεις στους μισθούς ή να προβεί σε αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου, η υλοποίηση του προγράμματός της θα προσκρούσει σε μια συνταγματική δέσμευση που – για πρώτη φορά τόσο καταφανώς – δεν θα εγγυάται πολιτικά δικαιώματα, δημοκρατικές ελευθερίες και κοινωνικές κατακτήσεις αλλά την υποχρέωση στην πείνα και στις αυτοκτονίες λόγω απόγνωσης!

ΕΕ δύο ταχυτήτων

Το δημοσιονομικό σύμφωνο συνιστά τομή στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης επειδή για πρώτη φορά δημιουργεί μια Ένωση δύο ταχυτήτων με θεσμικό τρόπο. Η ευρωζώνη αποκολλάται από την ΕΕ (η οποία πλέον υποβαθμίζεται) κατά πολλούς, κυρίως όμως, θεσμοθετημένους τρόπους, όπως για παράδειγμα με τις δύο συνόδους κορυφής που θα οργανώνονται κάθε χρόνο τουλάχιστον – αν δεν προκύπτει ανάγκη και για έκτακτη σύνοδο – με θέμα το ευρώ. Επίσης με τον διορισμό προέδρου στη βάση της αρχής της πλειοψηφίας κι όχι της ομοφωνίας, όπως συνηθιζόταν ως τώρα. Άλλωστε και το ίδιο το δημοσιονομικό σύμφωνο ψηφίστηκε και τέθηκε σε ισχύ χωρίς την ομόφωνη έγκριση και των 27 κρατών – μελών της ΕΕ. Η εντεινόμενη δε συζήτηση που έχει δει το φως της δημοσιότητας έκτοτε για το κατά πόσο η Αγγλία πρέπει να συνεχίσει να είναι στην ΕΕ ή όχι, βεβαιώνουν για το βάθος του ρήγματος που δημιουργήθηκε και τον μη αντιστρεπτό του χαρακτήρα.

Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ότι το Δημοσιονομικό Σύμφωνο (που εγκρίθηκε από την Ελληνική Βουλή κάτω από ένα πέπλο μυστικότητας έτσι ώστε να μη χρειαστεί να λογοδοτήσουν οι βουλευτές που σήκωσαν το χέρι τους γι’ αυτό το τερατούργημα) εγκαινιάζει μια εποχή λιτότητας χωρίς τέλος. Όποιος πιστεύει ότι η εκπλήρωση των όρων για διαρθρωτικό έλλειμμα της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ (που αυτή τη στιγμή πληρείται μόνο από 4 χώρες) θα ανοίξει τον δρόμο για την αναδιανομή ή τις κοινωνικές παροχές πλανάται πλάνην οικτράν. Στο Δημοσιονομικό Σύμφωνο από την τέταρτη κιόλας σελίδα εκφράζεται η προθυμία των κρατών μελών να υιοθετήσουν «ένα νέο φάσμα μεσοπρόθεσμων στόχων που συνάδει με τους περιορισμούς που προβλέπονται από την παρούσα συνθήκη». Σε επόμενο άρθρο εξ άλλου υπογραμμίζεται η σημασία που έχει το «Σύμφωνο για το ευρώ +» που υπογράφτηκε από τους ηγέτες στης ΕΕ στη σύνοδο της 24ης-25ης Μαρτίου 2011. Στις διατάξεις του προβλέπεται η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και η επανεξέταση του μοναδιαίου κόστους εργασίας σε κάθε κράτος μέλος σε σύγκριση πάντα με τους «κυριότερους εμπορικούς εταίρους». Δηλαδή την Κίνα! Γίνεται επομένως εμφανές ότι η ΕΕ μετατρέπεται σε Κέρβερο της λιτότητας, των περικοπών και της φτώχειας!

Μισθοί Βουλγαρίας και Κίνας! Το Μνημόνιο “πέτυχε”… (Επίκαιρα 3-9.1.2013)

employΑς μην ξανατεθεί το ερώτημα για το κατά πόσο εφαρμόζονται ή όχι τα Μνημόνια που ψηφίζονται. Την απάντηση έδωσε το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας την προηγούμενη Πέμπτη 27 Δεκέμβρη, δημοσιοποιώντας τα συγκεντρωτικά στοιχεία για την αγορά εργασίας κατά το πρώτο εννιάμηνο του 2012. Εν συντομία, μισθοί 300 ευρώ για μία στις δύο νέες προσλήψεις και ελαστική απασχόληση για έναν στους δύο εργαζόμενους είναι η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα, που βεβαιώνει ότι οι συνταγές της Τρόικας μπορεί να μην κατάφεραν να μειώσουν το δημόσιο χρέος, όπως υπόσχονταν για να εμφανιστούν ως αναγκαίες, αλλά κατάφεραν να επιβάλλουν στην Ελλάδα μισθούς Βουλγαρίας και Κίνας.

Ειδικότερα, με βάση τα στοιχεία των Επιθεωρητών Εργασίας από τις 502.598 προσλήψεις οι 217.126 αφορούσαν θέσεις εργασίας μερικής ή εκ περιτροπής απασχόλησης που σημαίνει είτε καθημερινή 4ωρη απασχόληση είτε για 3 ημέρες την εβδομάδα. Στο βαθμό μάλιστα που αυτές οι προσλήψεις αφορούν ανειδίκευτο προσωπικό η αμοιβή ανέρχεται σε 295 ευρώ μεικτά! Αυτός είναι ο μισθός που διαμορφώθηκε με το δεύτερο Μνημόνιο τον Φεβρουάριο του 2012, το οποίο ήταν προϋπόθεση για να εγκριθεί από τους πιστωτές μας (ΕΕ, ΔΝΤ) η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους. Συγκλονιστικά είναι τα στοιχεία που αφορούν επίσης τις εργασιακές σχέσεις. Συνολικά σε 60.762 εργαζόμενους παρατηρήθηκε αλλαγή της σύμβασης εργασίας που αφορά είτε μείωση του ωραρίου εργασίας από 8ωρο σε 4ωρο είτε εκ περιτροπής εργασία. Περιττό δε να ειπωθεί, τέλος, πως συγκρίνοντας με την αντίστοιχη χρονική περίοδο του 2011 οι προσλήψεις τον προηγούμενο χρόνο ήταν πολύ λιγότερες.

Λιγότερες και χειρότερες θέσεις εργασίας

Συμπερασματικά λοιπόν κάθετη μείωση της απασχόλησης, με λιγότερες και πολύ χειρότερες θέσεις εργασίας είναι τα «καλά» που έφεραν τα Μνημόνια από το 2010 μέχρι το 2012. Τα δεινά όμως των εργαζομένων στην Ελλάδα δεν σταματούν εδώ. Οι μειώσεις στους μισθούς των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα όπως αποφασίστηκαν με το τρίτο Μνημόνιο το Νοέμβριο του 2012 και σε όλη την οικονομία εξ αιτίας των αυξημένων φόρων, τουλάχιστον αυτοί οι δύο παράγοντες, προεξοφλούν ότι η συρρίκνωση των αποδοχών θα συνεχιστεί σε όλη τη διάρκεια του 2013.

Μερίδιο της εργασίας (μισθών) στο ΑΕΠ
Έτος Ποσοστό Έτος Ποσοστό
1981 69,6% 1998 64,5%
1982 70,3% 1999 65,5%
1983 72,6% 2000 63,2%
1984 70,6% 2001 61,3%
1985 70,8% 2002 64,6%
1986 67,3% 2003 62,6%
1987 67,1% 2004 61,9%
1988 67,3% 2005 62,2%
1989 69,2% 2006 60,7%
1990 69,8% 2007 60,4%
1991 65,0% 2008 60,4%
1992 64,1% 2009 61,9%
1993 62,3% 2010 61,9%
1994 62,0% 2011 60,3%
1995 63,2% 2012 55,6%
1996 62,8% 2013 53,2%
1997 64,6% 2014 53,2%

Πηγή: European Commission: Statistical Annex of European Economy, Autumn 2012

Η δεινή θέση των εργαζομένων στην Ελλάδα απεικονίζεται ανάγλυφα στο γράφημα και τον πίνακα που παραθέτουμε, όπου παριστάνεται το μερίδιο των μισθών στο ΑΕΠ. Εκεί φαίνεται πεντακάθαρα πόσο αυθαίρετες είναι οι κατηγορίες που διατυπώνονται από τους απολογητές των Μνημονίων για τους υψηλούς μισθούς και την αξιοζήλευτη υποτίθεται θέση των εργαζομένων στην Ελλάδα. Οι αριθμοί, προερχόμενοι μάλιστα από την ίδια την ΕΕ, βεβαιώνουν το αντίθετο: Από ένα μερίδιο της τάξης του 70% σχεδόν του ΑΕΠ που αντιπροσώπευαν οι μισθοί το 1981, το 2012 μειώθηκαν στο 56% και τα δύο επόμενα χρόνια, με βάση προβλέψεις, θα πέσουν ακόμη πιο χαμηλά, στο 53,2% του ΑΕΠ. Τότε προφανώς θα έχουμε έρθει ακόμη πιο κοντά στην «εξαγγελία» που είχε κάνει ο Πολ Τόμσεν στην ευρωβουλή την άνοιξη για μισθούς στην Ελλάδα στο ύψος των 200 ευρώ. Αυτό είναι το επίπεδο των «φυσιολογικών» μισθών για τη χώρα μας κατά την εκτίμησή του αξιωματούχου της Τρόικας κι αυτό το σχέδιο υλοποιείται σταθερά με την αφειδώλευτη βοήθεια των κυβερνήσεων των Μνημονίων και των κομμάτων που σταθερά τις υπηρετούν: ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΛΑΟΣ και ΔΗΜΑΡ. Η πτώση του μεριδίου των μισθών όσο κι αν επηρεάζεται από την αύξηση της ανεργίας (η οποία εξουδετερώνεται κατά ένα σημαντικό μέρος από την ένταξη στις τάξεις των εργαζομένων μεσαίων στρωμάτων των οποίων η κοινωνική θέση υποβαθμίζεται) δείχνει την αυξανόμενη εξαθλίωση των εργαζομένων. Από την άλλη, επίσης, δείχνει ότι η περίοδο της κρίσης δεν σημαίνει απώλειες για όλες τις κοινωνικές τάξεις, καθώς το κενό που αφήνουν οι μισθοί καλύπτεται από τα κέρδη.

Στο ναδίρ οι ελληνικοί μισθοί

Αξίζει μάλιστα να υπογραμμίσουμε πως το μερίδιο των μισθών στο σύνολο του ΑΕΠ στην Ελλάδα για το 2012 (56%) βρίσκεται πολύ πιο χαμηλά από τον μέσο όρο της ευρωζώνης των 17 (65%), της ΕΕ των 27 (66%) κι επίσης των ΗΠΑ (64%) και της Ιαπωνίας (67%). Κατά συνέπεια το μερίδιο των μισθών στην Ελλάδα δεν είναι χαμηλό μόνο αν το εξετάσουμε διαχρονικά, αλλά ακόμη κι αν το συγκρίνουμε σε διεθνές επίπεδο. Με άλλα λόγια στην Ελλάδα ουδέποτε παρατηρήθηκε μια υπερβολή στις αμοιβές η οποία έπρεπε να διορθωθεί, όπως διατείνεται η Τρόικα κι ο νεοφιλελευθερισμός προκειμένου να αποσπάσουν την συναίνεση των εργαζομένων στα μέτρα λιτότητας που επιβάλλουν.

Οι στατιστικές τους ωστόσο μια τέτοια «αρρυθμία» επικαλούνται. Ειδικότερα, με καθαρά επιλεκτικό τρόπο η Τρόικα υποδεικνύει την σημαντική αύξηση του ονομαστικού μοναδιαίου κόστους εργασίας στην Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία η οποία υποτίθεται κατέστησε την Ελλάδα απαγορευμένη ζώνη για επενδύσεις. Το επιχείρημα συμπληρώνεται από την επίδειξη της συγκράτησης της αύξησης του κόστους εργασίας στη Γερμανία, το οποίο αντιπαραβάλλεται με ότι συνέβη στη χώρα μας.

Δεν υπάρχει τίποτε που να βρίσκεται πιο μακριά από την αλήθεια, παρότι ο παραπάνω συλλογισμός περιέχει αδιαμφισβήτητες πραγματικότητες. Για παράδειγμα, μια πρώτη αλήθεια είναι ότι το ονομαστικό μοναδιαίο κόστος εργασίας στην Ελλάδα αυξήθηκε σημαντικά τα χρόνια που προηγήθηκαν του Μνημονίου. Με βάση την ίδια πηγή (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) από το 2005 ως το 2010 αυξήθηκε κατά 13,1% όταν στη ευρωζώνη των 17 αυξήθηκε λιγότερο: κατά 9,8%. Ενώ στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ κατά μέσο όρο αυξήθηκε κατά 11,6%. Η εικόνα ωστόσο αυτή αποδεικνύεται εντελώς πλασματική αν αντί για την εξέλιξη του ονομαστικού εξετάσουμε την εξέλιξη του πραγματικού κόστους εργασίας, που περιγράφει το κόστος εργασίας αν αφαιρέσουμε τον πληθωρισμό. Ξέροντας την «έφεση» που ανέκαθεν επιδείκνυε η ελληνική οικονομία στον πληθωρισμό, είναι προφανές ότι το πραγματικό κόστος είναι πολύ πιο αξιόπιστο μέγεθος, περιγράφει δηλαδή την πραγματικότητα χωρίς αλλοιώσεις. Εξετάζοντας την ίδια περίοδο, από το 2005 ως το 2010, το πραγματικό μοναδιαίο κόστος εργασίας στην Ελλάδα δεν αυξήθηκε αλλά μειώθηκε(!), αντιπροσωπεύοντας την χρονιά που επιβλήθηκε το μνημόνιο το 98,6% του επιπέδου που βρισκόταν το 2005. Βρέθηκε έτσι στο επίπεδο του 1993! Την ίδια περίοδο (2005-2010) το πραγματικό εργατικό κόστος στην ευρωζώνη των 17 αυξήθηκε κατά 1,4% και στην ΕΕ των 27 κατά 1,1%, ακολούθησε δηλαδή αντίθετη πορεία με το ελληνικό αλλά και το γερμανικό που μειώθηκε κατά 1% φτάνοντας το 2010 στο 99% του επιπέδου του 2005.

Η απάτη των επιχειρημάτων της Τρόικας

Υπάρχει ωστόσο κάτι ακόμη πιο σημαντικό που δείχνει την πολιτική απάτη που υπάρχει πίσω από τα επιχειρήματα της Τρόικας και των νεοφιλελεύθερων ορκισμένων κυνηγών του …εργατικού κόστους. Ένας επενδυτής που θέλει να επιλέξει χώρα για να εγκαταστήσει την μονάδα παραγωγής του ποτέ δεν ρωτάει με τι ρυθμό αυξάνονται από έτος σε έτος οι μισθοί και τα ημερομίσθια στην α και την β χώρα. Ρωτάει πόσο είναι οι μισθοί και τα ημερομίσθια στην α και την β χώρα κι αποφασίζει με βάση το απόλυτο ύψος τους, όχι την εξέλιξή τους στο χρόνο. Προφανώς αν οι διαφορές είναι μικρές μεταξύ των δύο χωρών αρκούν λίγα χρόνια ταχείας αύξησης του εργατικού κόστους στη μια και σταθεροποίησης ή μείωσης στην άλλη ώστε να υπάρξει σύγκλιση και η πρώτη να χάσει το προνόμιο της φθηνής εργασίας, αν υποθέσουμε ότι πρόκειται για ένα τόσο αξιοζήλευτο συγκριτικό πλεονέκτημα που πρέπει να το διαφυλάξει με νύχια και με δόντια… Να υποστηρίζει όμως κάποιος ότι η μεγαλύτερη αύξηση του εργατικού κόστους στην Ελλάδα σε σχέση με την Γερμανία είχε ως αποτέλεσμα η Γερμανία να καταστεί ανταγωνιστικότερη ως προς το εργατικό κόστος είναι καθαρός παραλογισμός γιατί παραγνωρίζει το πιο απλό: ότι οι μισθοί και τα ημερομίσθια στην Γερμανία εξακολουθούν και είναι πολλαπλάσια των ελληνικών. Δεν υπάρχει δηλαδή σύγκριση…

Αυτό επομένως που έπρεπε να πουν εξ αρχής η Τρόικα και τα κόμματα του Μνημονίου είναι ότι ο σκοπός τους ήταν να φτάσουν οι μισθοί στο επίπεδο της Βουλγαρίας και της Κίνας. Δεν υπήρχε λόγος να περάσουμε πρώτα από την Γερμανία χρησιμοποιώντας συγκρίσεις που προσβάλλουν τη νοημοσύνη μας…