Home » 2012 » December

Monthly Archives: December 2012

Ιδιωτική τορπίλη της ΕΥΔΑΠ στη νησιώτικη Ελλάδα (Nexus, Δεκέμβριος 2012)

eydapΑπόβαση, με στρατιές τεχνοκρατών, φιλόδοξα σχέδια και μύριες απατηλές υποσχέσεις πραγματοποιεί εδώ και ένα τουλάχιστον χρόνο η ΕΥΔΑΠ στα ελληνικά νησιά, ζητώντας …γη και ύδωρ, αλλά κυρίως ύδωρ! Ευτυχώς όμως, για την τσέπη των νησιωτών και το δημόσιο συμφέρον, μέχρι σήμερα οι προτάσεις έχουν πέσει στο κενό και καμία σύμβαση δεν έχει υπογραφτεί, παρά τις άοκνες προσπάθειες των τεχνοκρατών της και του Τύπου να εμφανίσουν την επέκταση της ΕΥΔΑΠ ως θεόσταλτο δώρο κι επίσης να στιγματίσουν όσους διαφωνούν ως αναχρονιστές…

Οι βάσεις για την επέκταση της ΕΥΔΑΠ στα νησιά τέθηκαν τον Ιούλιο του 2011 με την ίδρυση της 100% θυγατρικής της, της ΕΥΔΑΠ Νήσων. Σκοπός της, όπως αναφέρεται στο δελτίο Τύπου που συνόδευσε την ίδρυσή της, είναι η παροχή υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και συλλογής ομβίων υδάτων και διαχείρισης αποβλήτων στη νησιώτικη Ελλάδα. Μέχρι εδώ προφανώς δεν υφίσταται καμιά αντίρρηση. Πολύ περισσότερο αν λάβουμε υπ’ όψη μας μια κακή κατάσταση που επικρατεί τόσο στο Αιγαίο όσο και στο Ιόνιο με τη διαχείριση των υδάτων. Αυτή η κατάσταση προσδιορίζεται από τρεις κυρίως παράγοντες: Έλλειψη ή κακή ποιότητα νερού (συχνά και τα δύο), κακοδιαχείριση με παράνομες συνδέσεις κι, επίσης, υψηλό κόστος μεταφοράς νερού με υδροφόρες. Γνωρίζοντας αυτή την κατάσταση η ΕΥΔΑΠ Νερού απευθύνθηκε σε πολλούς νησιώτικους δήμους (Λευκάδα, Ύδρα, Σίκινος, Φολέγανδρος, Κίμωλος, Αγκίστρι, Ελαφόνησος, Νάξος, Χάλκη, Μήλος, Αγαθονήσι, Αμοργός, Οινούσες, Ψαρρά κ.α.) ζητώντας να αναλάβει η ίδια την διαχείριση των υδάτινων πόρων και την εξαφάλιση πόσιμου νερού στους κατοίκους τους.

Ιδιωτικοποίηση εξ αντανακλάσεως

Το σχέδιο της ΕΥΔΑΠ όμως δεν είναι ούτε τόσο απλό, ούτε τόσο αθώο όσο φαίνεται από πρώτη ματιά. Κατ’ αρχάς υπογράφοντας μιας τέτοια σύμβαση ένα νησί, στην πράξη ιδιωτικοποιεί την διαχείριση των υδάτινων πόρων του, κάνοντας ταυτόχρονα την ΕΥΔΑΠ πιο ελκυστική στους πιθανούς αγοραστές της. Μέχρι σήμερα, και για να είμαστε ακριβείς όσο γράφονται αυτές οι γραμμές, η ΕΥΔΑΠ συνεχίζει να είναι δημόσια καθώς το κράτος εξακολουθεί να ελέγχει το 61,33% των μετοχών της. Διακηρυγμένη πρόθεση ωστόσο της κυβέρνησης Α. Σαμαρά είναι να ιδιωτικοποιηθεί εξ ολοκλήρου. Με το νόμο δε που ψηφίσθηκε πρόσφατα, βάσει του οποίου το δημόσιο δεν είναι πλέον υποχρεωμένο να κρατάει την πλειοψηφία των μετοχών των ΔΕΚΟ, το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ είναι θέμα χρόνου. Τότε ο νέος αγοραστής δεν θα βρεθεί μόνο (κι έναντι πινακίου φακής, όπως εξηγεί στη συνέχεια της έρευνάς μας ο πρόεδρος της ομοσπονδίας εργαζομένων Β. Δημούδης) να κατέχει την ΕΥΔΑΠ στα σημερινά της γεωγραφικά όρια που κατά βάση περιλαμβάνουν το λεκανοπέδιο της Αττικής. Αυτόματα θα βρεθεί να ελέγχει και τα νερά της νησιώτικης Ελλάδας, αν τυχόν και το πρόγραμμα υπογραφής των σχετικών συμβάσεων προχωρήσει ικανοποιητικά και ξεπεράσει το σημερινό βάλτωμα. Οπότε, δια της παλγίας οδού, εξ αντανακλάσεως, ο ιδιώτης θα βρεθεί με περισσότερα περιουσιακά στοιχεία και δυνητικές πηγές κέρδους στη διάθεσή του. Την εκτίμηση πως το συγκεκριμένο πρότζεκτ είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την επερχόμενη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ μας την επιβεβαίωσαν και στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης που ήταν παρόντες στις παρουσιάσεις. Κι όταν ρώτησαν κατά πόσο θα μπορούν να διακόψουν το συμβόλαιο σε περίπτωση αλλαγής ιδιοκτησιακού καθεστώτος της ΕΥΔΑΠ, η απάντηση που εισέπραξαν ήταν αρνητική.

Κρατική η ΕΥΔΑΠ …όπου την συμφέρει

Θα μπορούσε ωστόσο κάποιος να αντιτείνει ότι ακόμη και στην περίπτωση που γίνει ιδιωτική η ΕΥΔΑΠ αν ο νέος επενδυτής αναλάβει να κάνει τις απαραίτητες επενδύσεις στα νησιά, που είναι το πρόβλημα; Εδώ πραγματικά αξίζουν θαυμασμού οι κουτοπονηριές που μηχανεύεται το ελληνικό δημόσιο ώστε να εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες του δημοσίου για να χαρίζει εκατομμύρια ευρώ στους ιδιώτες. Αναφέρει κατά λέξη η σύμβαση στο άρθρο 4.1: «Οι συμβαλλόμενοι φορείς για την εκτέλεση της προγραμματικής σύμβασης και των προσαρτημάτων της μπορεί να χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων μέσω προγραμμάτων συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται αμιγώς από εθνικούς πόρους, τον τακτικό προϋπολογισμό ή άλλα εθνικά ή περιφερειακά προγράμματα, καθώς και από τους προϋπολογισμούς και τα κεφάλαια των συμβαλλόμενων φορέων. Είναι δυνατή η χρηματοδότηση των συμβαλλόμενων και από φορείς του δημόσιου τομέα που δεν μετέχουν στην προγραμματική σύμβαση». Στο επόμενο άρθρο το 4.2, το υπονοούμενο γίνεται πιο …σαφές: «Το ελληνικό δημόσιο θα μεριμνήσει για την δέσμευση σχετικών δαπανών από αναπτυξιακά προγράμματα βάσει των προβλέψεων των επιχειρησιακών σχεδιασμών και των σχετικών πράξεων κάθε έργου». Με απλά λόγια, ο ιδιώτης θα κερδίζει από επενδύσεις που θα χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ ή το ΠΔΕ, με τσάμπα δημόσιο χρήμα δηλαδή, το οποίο θα δίνεται στην ιδιωτική ΕΥΔΑΠ με την επίκληση του κοινωφελούς της έργου.

Αν ήταν όμως έτσι, αν δηλαδή προέχει το κοινωφελές έργο, θα έπρεπε αυτή η πολιτική να αντανακλάται και στα τιμολόγια. Οι καταναλωτές δηλαδή να μην χρεώνονται για τις υπηρεσίες της ΕΥΔΑΠ με ανταποδοτικό τρόπο. Αυτή η δέσμευση όμως δεν δόθηκε στους δημάρχους, όπως μας τόνισε ο δήμαρχος των Λειψών Μπενέτος Σπύρου στη συζήτηση που είχαμε στο πλαίσιο της έρευνάς μας. Η σύμβαση αντίθετα δεν επιτρέπει στα δημοτικά συμβούλια να συνδιαμορφώνουν τις τιμές και να μπορούν έτσι να βάζουν τουλάχιστον ένα φρένο σε περιπτώσεις άγριας κερδοσκοπίας. Αναφέρει χαρακτηριστικά στο άρθρο 4.5: «Ο κάθε συμβαλλόμενος ΟΤΑ θα εκχωρήσει προς την ΕΥΔΑΠ Νήσων ΑΕ τα προσδιοριζόμενα ως κατωτέρω πάσης φύσεως τέλη σχετικά με την ύδρευση και αποχέτευση». Πρόβλεψη που, πέραν των καταστροφικών οικονομικών συνεπειών, αποδυναμώνει και την τοπική αυτοδιοίκηση όπως εύστοχα παρατηρεί στη συνέχεια η Μαρία Κανελλοπούλου εκ μέρους της Πρωτοβουλίας Save Greek Water στο πλαίσιο της έρευνάς μας. Συνεχίζει η σύμβαση της ΕΥΔΑΠ σχετικά με την τιμολόγηση, στο επόμενο άρθρο 4.6: «Ειδικότερα οι συμβαλλόμενοι ΟΤΑ συναινούν στην από δω και δια της υπογραφής της ειδικής προγραμματικής σύμβασης εφαρμογής υποκατάστασή τους από την ΕΥΔΑΠ Νήσων στην είσπραξη των επιβαλλόμενων τελών και αξίας καταναλισκόμενου ύδατος, απ’ ευθείας από τους δημότες εκάστου συμβαλλόμενου ΟΤΑ. Το ύψος των εκάστοτε τελών προσδιορίζεται διά του επιχειρηματικού σχεδιασμού και των προβλέψεων κόστους – οφέλους και υπόκειται στον ετήσιο έλεγχο του δημοτικού συμβουλίου». Έναν έλεγχο δηλαδή θα κάνουν και τίποτε περισσότερο. Καμιά δυνατότητα παρέμβασης ώστε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες ή οικονομικές δραστηριότητες που χρήζουν στήριξης να πληρώνουν χαμηλότερα τιμολόγια! Μετά την απομάκρυνση από το ταμείο κανένα λάθος δεν αναγνωρίζεται σα να λέει η ΕΥΔΑΠ στους δημοτικούς αξιωματούχους που θα χάσουν από τα χέρια τους κλασσικά μέσα άσκησης κοινωνικής και αναπτυξιακής πολιτικής. Ευτυχώς όμως τους πήραν χαμπάρι νωρίς…

Νεοαποικιακή και λεόντειος συμφωνία

Ο λεόντειος, ετεροβαρής υπέρ της ΕΥΔΑΠ και σε βάρος των νησιωτών χαρακτήρας της σύμβασης αποκαλύπτεται κι από άλλα άρθρα της. Για παράδειγμα η σύμβαση καρμπόν που διακινείται από τις Οινούσες μέχρι την Λευκάδα προβλέπει 20ετή διάρκεια. Περίοδος πολύ μεγάλη, που προκάλεσε την αντίδραση δημάρχων και δημοτικών συμβούλων.

Η εμπορευματοποίηση του νερού που αντιμετωπίζεται σαν ένα οποιοδήποτε προϊόν ή πρώτη ύλη για πλουτισμό του ιδιωτικού τομέα, μέσα από τα σχέδια της ΕΥΔΑΠ Νήσων, προκάλεσε πολλές κοινωνικές διαμαρτυρίες. Η πιο σημαντική ήταν στην Λευκάδα το 2011, όταν εμπορικοί σύλλογοι και χιλιάδες κάτοικοι ξεσηκώθηκαν ενάντια στην απόφαση του δήμου να υπογράψει την αποικιοκρατική αυτή σύμβαση, που παραπέμπει σε ό,τι έκαναν οι εταιρείες ύδρευσης στην Λατινική Αμερική τη δεκαετία του ’80. Ευτυχώς όμως για τους Λευκαδίτες  ο γενικός γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας, Ιονίου με απόφασή του στις 11 Οκτωβρίου 2011 ακύρωσε την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Λευκάδας επειδή είναι «ελλιπής και αόριστη»! Ευτυχώς…

Μ. Κανελλοπούλου (Save Greek Water):

Κοινωνική και όχι ιδιωτική διαχείριση του συλλογικού αγαθού, νερό

Για το θέμα απευθυνθήκαμε και στην Μαρία Κανελλοπούλου, που δραστηριοποιείται ενεργά στην πρωτοβουλία Save Greek Water η οποία προσπαθεί να αποτρέψει το ξεπούλημα του υδάτινου πλούτου στους ιδιώτες:

«Ακόμη και να ήταν μια κρατική ΕΥΔΑΠ που θα αναλάμβανε την διαχείριση του νερού και της αποχέτευσης στα νησιά, με τις πρακτικές που έχει σήμερα η εταιρία, ύστερα από τη εισαγωγή της στο χρηματιστήριο επί Σημίτη που λίγο πολύ λειτουργεί ήδη με λογικές ελεύθερης αγοράς, (κερδοφορία, απομείωση της κοινωνικής πολιτικής), αυτή η εξέλιξη θα αποδομούσε τον ίδιο τον θεσμό της τοπικής αυτο-διοίκησης, και θα απομάκρυνε την όποια προσπάθεια για κοινωνική διαχείριση του συλλογικού φυσικού αγαθού που λέγεται νερό και μάλιστα στις προβληματικότατες περιπτώσεις των νησιών όπου ο πόρος αυτός είναι πολυτιμότερος απ’ οτιδήποτε άλλο και αποτελεί πόρο στρατηγικής σημασίας.

Πόσο μάλλον τώρα που οι κάτοικοι έχουν καταλάβει πολύ καλά ότι η ΕΥΔΑΠ Νήσων τους «προτείνει» συμβάσεις εν όψει της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΔΑΠ. Προς το παρόν η ΕΥΔΑΠ δεσμεύεται με ενιαία τιμολόγηση με υπουργική απόφαση. Ποιος εξασφαλίζει στους κατοίκους  των νησιών ότι λόγω των έργων υποδομής, αναγκαίων ή μη (το δεύτερο είναι μια συχνή περίπτωση και πραγματικά δεν μπορεί κανείς ρυθμιστικός φορέας ακόμη και καλής πρόθεσης να το ελέγξει) και κοστολογημένων κατά το δοκούν, που θα προκύψουν ο ιδιώτης δεν θα μετακυλήσει το κόστος αυτό στις δικές τους τσέπες.

Η γενικότερη τάση των πολυεθνικών του νερού είναι αντί για έργα διαχείρισης και προστασίας των υδατικών πόρων να προχωράνε σε μεγάλα κοστοβόρα έργα αφαλατώσεων. Αν η ΕΥΔΑΠ Νήσων βάλει χέρι στα νησιά δεν θα αργήσουμε να δούμε μετά την ιδιωτικοποίηση της εταιρίας, την υλοποίηση αυτής της πρακτικής για την οποία όσοι είμαστε ευαίσθητοι σε θέματα δημοκρατίας και περιβάλλοντος έχουμε πάρα πολλές ενστάσεις και ανησυχίες.

Μπενέτος Σπύρου (Δήμαρχος Λειψών):

Εκτόξευση τιμολογίων, άσκοπες επενδύσεις

Ένας από τους δήμαρχους που απέρριψε την πρόταση της ΕΥΔΑΠ ήταν και ο δήμαρχος Λειψών, Μπενέτος Σπύρου. Η άποψή του έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί στον οικονομολόγο Μπενέτο Σπύρου οφείλεται κατά μεγάλο μέρος ένα μικρό «θαύμα» που έχει συντελεστεί στο μικρό αυτό νησί των Δωδεκανήσων που έχει καταφέρει να αποκαταστήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό συνθήκες βιώσιμης ανάπτυξης. Αποτέλεσμα είναι μέσα σε μια δεκαετία να διπλασιάσει τον πληθυσμό του που φτάνει πλέον τους 750 κατοίκους, εκ των οποίων τα 140 είναι παιδιά που φοιτούν σε 3 δημοτικά σχολεία! Γι’ αυτόν τον λόγο πιθανά ο Σπύρος Μπενέτος (που έχει θητεύσει σε πολλές και διαφορετικές θέσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης) εκλέγεται δήμαρχος επί επτά ολόκληρες τετραετίες, από το 1987! Να αναφερθεί ότι το παράδειγμα των Λειψών έγινε πρόσφατα θέμα και εξώφυλλο από το ιταλικό περιοδικό Geo που είχε τίτλο «Μαθήματα οικονομίας από ένα μικρό νησί στην καρδιά του Αιγαίου»! Ας παρακολουθήσουμε λοιπόν την διδακτική ώρα με θέμα «ιδιωτικοποίηση των υδάτινων πόρων»…

«Πριν απ’ οτιδήποτε άλλο θα πρέπει να τονίσουμε ότι σε μια χώρα στην οποία αμφισβητούνται κυριαρχικά δικαιώματα, υπάρχουν ζητήματα με την υφαλοκρηπίδα και ανακαλύπτονται συνεχώς γκρίζες ζώνες δεν θα έπρεπε καν να τίθενται σε συζήτηση θέματα όπως η ιδιωτικοποίηση των υδάτινων πόρων.

Για τους Λειψούς, το ζητούμενο ήταν και παραμένει μια ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Εμείς αντιδράσαμε στην πρόταση της ΕΥΔΑΠ για τον απλό λόγο ότι έχουμε τέτοιο σχέδιο, σε μια προσπάθεια να μην πηγαίνει χαμένη ούτε μια σταγόνα νερού, ανεξάρτητα από το αν προέρχεται από βροχή, λύματα ή ο,τιδήποτε άλλο. Από το 1991 έχει εκπονηθεί τέτοιο σχέδιο στη βάση μιας πλήρους υδρογεωλογικής μελέτης που έγινε από το ΙΓΜΕ. Ξέρουμε πολύ καλά τι νερό υπάρχει και τι δεν υπάρχει. Σε αυτό το πλαίσιο οι Λειψοί δεν έχουν επιτρέψει να γίνει ούτε μια αυθαίρετη γεώτρηση, αντίθετα φυσικά με άλλα νησιά που έχουν μετατραπεί σε …σφουγγάρια. Να υπογραμμίσω μάλιστα ότι σε αυτή την προσπάθεια ποτέ δεν είχαμε το κράτος αρωγό. Ανέκαθεν ήταν εμπόδιο. Θέλετε λόγω ξεροκεφαλιάς, θέλετε λόγω της προτίμησης που έδειχναν στους ιδιώτες, το αποτέλεσμα ήταν ποτέ η κυβέρνηση να μην στηρίξει τέτοιες πρωτοβουλίες.

Προσωπικά έθεσα μερικά πολύ συγκεκριμένα ερωτήματα στον τότε διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΥΔΑΠ Νίκο Μπάρδη και στα στελέχη της επιχείρησης που παρουσίασαν το σχέδιο, τα οποία ούτε καν απαντήθηκαν, με αποτέλεσμα πολύ σύντομα να μας πετάξουν έξω από τις συζητήσεις. Το μυαλό τους ήταν σε ένα και μοναδικό στόχο: Να υπογράψουμε τις συμβάσεις. Τα ερωτήματα που έθετα ήταν: Ποιος θα διαχειρίζεται τα δίκτυα και τα ρολόγια; Σε περίπτωση βλάβης τι θα γίνεται; Θα πρέπει να περιμένουμε την άδεια από την Αθήνα για να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες επιδιόρθωσης; Επίσης, οι αναγκαίες, κι αν όχι τώρα αλλά στο μέλλον, επεκτάσεις και διορθώσεις θα γίνουν με ανταποδοτικό τρόπο; Σε μια τέτοια περίπτωση, μην κοροϊδευόμαστε, το νερό θα φτάσει για τους συμπατριώτες μας 10-15 ευρώ το κυβικό μέτρο. Θα δουλεύουν για να πληρώνουν τον λογαριασμό της ΕΥΔΑΠ. Το σημαντικότερο είναι πως η ΕΥΔΑΠ δεν είχε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης του προβλήματος, αλλά επεδίωκε να αντιμετωπίσει τις ανάγκες με νέες επενδύσεις, στην αφαλάτωση για παράδειγμα, υποτιμώντας την σημασία που έχει σήμερα να κάνουμε τα νησιά μας βιώσιμα 365 μέρες τον χρόνο κι όχι μόνο για την τουριστική περίοδο, οπότε οι ανάγκες για νερό αυξάνονται δύο ακόμη και τρεις φορές. Εμείς, με αυτή την παραδοχή εντάξαμε στον σχεδιασμό όχι μόνο λιμνοδεξαμενές, πηγάδια και υδρομαστευτικές τομές, αλλά επίσης χαρακτηρίσαμε υποχρεωτικό για κάθε νέο σπίτι που κατασκευάζεται να έχει δεξαμενή νερού. Επίσης δώσαμε σημασία στην συμβολή των αναβαθμίδων, καθώς η συνεισφορά τους δεν έγκειται μόνο στο να κρατούν την γη, αποτρέποντας το χώμα να καταλήξει στην θάλασσα, αλλά και το νερό που με αυτό τον τρόπο συγκρατείται. Αφού λοιπόν γίνουν όλα αυτά, μετά θα πεις ότι χρειάζομαι τόσα επιπλέον κυβικά μέτρα νερού. Στο μυαλό των στελεχών της ΕΥΔΑΠ όμως ήταν να υπογράψουμε την σύμβαση και τίποτε παραπάνω.

Τέλος, αξίζει να τονίσουμε ότι για την σημερινή προβληματική κατάσταση που επικρατεί στην διαχείριση των υδάτων της νησιώτικης Ελλάδας, επάνω στην οποία πατάει η ΕΥΔΑΠ για να εμφανιστεί ως σωτήρας, έχει σημαντική ευθύνη και η Τοπική Αυτοδιοίκηση, που όλα τα προηγούμενα χρόνια όταν μπορούσαν αν βρεθούν πόροι δεν έκανε το παραμικρό».

Βαγγέλης Δημούδης (πρόεδρος ομοσπονδίας εργαζομένων ΕΥΔΑΠ):

Η ΕΥΔΑΠ να μείνει στο δημόσιο, να διδαχτούμε από το εξωτερικό!

Για το θέμα μιλήσαμε με τον Βαγγέλη Δημούδη, πρόεδρο της ομοσπονδίας εργαζομένων στην ΕΥΔΑΠ, διοικητικό υπάλληλο της εταιρείας στην οποία εργάζεται από το 1995. «Γενικά μιλώντας, η επέκταση της ΕΥΔΑΠ εκτός του λεκανοπεδίου και η συνακόλουθη μεταφορά τεχνογνωσίας για την παροχή φθηνού και ποιοτικού νερού δεν μας βρίσκει αντίθετους. Συμφωνούμε, υπό έναν πολύ αυστηρό όρο όμως: η ΕΥΔΑΠ να παραμείνει υπό δημόσιο έλεγχο γιατί μόνο τότε μπορεί να υπάρχει εγγύηση ότι οι καταναλωτές θα έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες που προσφέρει μέχρι σήμερα η υπηρεσία: χαμηλά τιμολόγια, άριστη ποιότητα νερού κι επίσης καθαριότητα και δημόσια υγεινή που παρέχεται στους πολίτες μέσω ενός δικτύου και ενός βιολογικού καθαρισμού που έχει αποδειχθεί από τους καθαρότερους σε όλη την Ευρώπη. Σε περίπτωση που προχωρήσει η ιδιωτικοποίηση όλα αυτά τα πλεονεκτήματα θα χαθούν. Αρκεί μια ματιά στο τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη. Στο Λονδίνο για παράδειγμα η ιδιωτικοποίηση της εταιρείας ύδρευσης συνοδεύτηκε με αύξηση των τιμολογίων κατά 260% ενώ στο Παρίσι με ετήσιες αυξήσεις κατά 14%, μέχρι που στις αρχές του 2009 με τέλη του 2010, η υπηρεσία επανήλθε στον δήμο. Υπάρχει επίσης κι ένα οικονομικό σκάνδαλο», συνεχίζει ο πρόεδρος των εργαζομένων, Βαγγέλης Δημούδης. «Αν πωληθεί η εταιρεία με την υπάρχουσα χρηματιστηριακή αξία το τίμημα θα φτάσει τα 250 εκ. ευρώ. Στην καλύτερη περίπτωση 400 εκ. αν μπουν στην συμφωνία και όπσιονς. Ξέρουμε όμως, με βάση εκτιμήσεις του 2010, ότι η καταγεγραμμένη αξία των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας είναι 2 – 2,5 δισ. ευρώ. Αν δε ξεκινούσε κάποιος σήμερα να φτιάξει από την αρχή το δίκτυο θα έπρεπε να πληρώσει τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ. Υπάρχει και κάτι ακόμη: Το δημόσιο και η τοπική αυρτοδιοίκηση οφείλουν στην ΕΥΔΑΠ 750-800 εκ. ευρώ. Εύκολα μπρούμε να υποθέσουμε ότι αν ιδιωτικοποιηθεί η εταιρεία ο αγοραστής θα ξεκινήσει απαιτώντας την άμεση καταβολή των συγκεκριμένων οφειλών, οπότε μονομιάς θα βρεθεί να κάθεται σε ένα βουνό ρευστού τουλάχιστον διπλάσιας αξίας από τα χρήματα που κατέβαλε για να αγοράσει την εταιρεία»!

«Οι σημαντικότερες όμως επιπτώσεις θα αφορούν τους πολίτες που θα πουν το νερό …νεράκι μιας και θα βρεθούν αντιμέτωποι με εξωφρενικές αυξήσεις. Κάντε μόνο την εξής σύγκριση: Το μπουκαλάκι του νερού του μισού λίτρου που πωλείται στο εμπόριο στοιχίζει μισό ευρώ, όσο ακριβώς πουλάει σήμερα η ΕΥΔΑΠ το ένα κυβικό μέτρο νερού, δηλαδή τα χίλια λίτρα. Όσο για την ποιότητα δείτε σε πόσες ευρωπαϊκές το νερό της βρύσης χρησιμοποιείτε αποκλειστικά και μόνο για την υγιεινή, ενώ για πόσιμο αγοράζουν από το εμπόριο. Τέλος, υπάρχει και η διάσταση της απασχόλησης. Στην ΕΥΔΑΠ κάποτε εργάζονταν 5.000 εργαζόμενοι. Σήμερα οι μισοί, 2.500. Και σίγουρα όταν έρθουν οι ιδιώτες θα προχωρήσουν σε περαιτέρω απολύσεις μιας κι η μείωση του προσωπικού και του εργατικού κόστους είναι ο πιο εύκολος δρόμος για εύκολα κέρδη».

Στα σκάνδαλα και τη διαφθορά “κολυμπάει” η Ντόιτσε Μπανκ (Επίκαιρα, 20-26/12/2012)

A police car stands in front of the Deutsche Bank headquarters in Frankfurt«Φάτε τους τραπεζίτες» έγραφε η πικέτα που είχαν κρεμάσει οι διαδηλωτές στο ανθρώπινο ομοίωμα το οποίο περιέφεραν. Το κείμενο δε, που συνοδεύει τη συγκεκριμένη ασυνήθιστη φωτογραφία στο ετήσιο τεύχος του βρετανικού περιοδικού Εκόνομιστ είναι εξ ίσου προκλητικό. «Στον τραπεζικό τομέα, το 2012 ήταν η χρονιά κατά την οποία μισθοί και μπόνους έπεσαν απότομα για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια. Το 2013 ακόμη θα μείνει γνωστό ως το έτος που πολλοί εγκαταλείπουν τον κλάδο ομαδικά. Οι μισθοί θα πέσουν κι άλλο, δουλειές δύσκολα θα βρεθούν, αλλά – πάνω απ’ όλα – οι τραπεζίτες θα υπομείνουν ακόμη περισσότερο την αμήχανη σιωπή που δημιουργείται στα πάρτι μετά τα δείπνα όταν ρωτούν τους ανθρώπους τι δουλειά κάνουν. Για να είμαστε ακριβείς, δεν ντρέπονται όλοι οι τραπεζίτες για το είδος της δουλειάς τους, ούτε όλος ο κόσμος με ομοιόμορφο τρόπο είναι εχθρικός απέναντί τους. Υπάρχει όμως αρκετή αντιπάθεια προς τον κλάδο σε πολλά μέρη του πλούσιου κόσμου ώστε οι τράπεζες δύσκολα προσελκύουν προσωπικό κι αυτό συμβαίνει για πρώτη φορά απ’ όσο θυμούνται όσοι βρίσκονται ήδη στη δουλειά».

Μέρος αυτού του «υπέροχου» πλούσιου κόσμου όπου το επάγγελμα του τραπεζίτη πλέον συγκαταλέγεται στα κακόφημα είναι και η Φρανκφούρτη. Αδιάψευστος μάρτυρας για το γεγονός ότι η πρωτεύουσα του ευρώ διεκδικεί επάξια την δική της ισότιμη θέση δίπλα στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, όπου ανέκαθεν χτυπούσε η καρδιά της χρηματοοικονομικής, είναι τα όσα κινηματογραφικά συνέβησαν την προηγούμενη Τετάρτη 12 Δεκεμβρίου 2012 όταν στους δίδυμους πύργους όπου στεγάζεται η κορυφαία γερμανική τράπεζα Ντόιτσε Μπανκ εισέβαλε η φορολογική αστυνομία. Η αιτία πίσω από την κατάσχεση χιλιάδων εγγράφων και δεκάδων σκληρών δίσκων από 500(!) περίπου ειδικούς αστυνομικούς που συνοδεύτηκε επίσης και από την σύλληψη πέντε στελεχών της τράπεζας αφορούσε κατηγορίες για υπεξαίρεση ΦΠΑ ύψους 300 εκ. ευρώ. Η κομπίνα των γερμανών τραπεζιτών στήθηκε με επίκεντρο το εμπόριο ρύπων που δεν κατάφερε μόνο να εμπορευματοποιήσει την ατμοσφαιρική ρύπανση γενικεύοντας τη νεοφιλελεύθερη αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει (ή, διαφορετικά διατυπωμένο, ότι «και η ρύπανση είναι πλέον για τους πλούσιους») αλλά οδήγησε επίσης σε νέα ύψη και την φοροδιαφυγή. Η τράπεζα από την μεριά της απορρίπτει τις κατηγορίες που διατυπώνονται εναντίον της, αντιτάσσοντας πως στη συνέχεια έστειλε διορθωτική δήλωση, με την οποία αποκαθιστούσε την αλήθεια αφήνοντας τα 300 εκ. στη θέση τους, στο δημόσιο ταμείο. Μια δήλωση που ήρθε όμως πολύ αργά, αντιτάσσει η κυβέρνηση…

Αλλεπάλληλα σκάνδαλα

Το σκάνδαλο της φοροκλοπής δεν είναι το μοναδικό που σκιάζει το πρόσφατο παρελθόν του γερμανικού κολοσσού, που στο απώτερο παρελθόν είχε κατηγορηθεί ακόμη και για την στήριξη που προσέφερε στους Ναζί, όπως έπραξαν άλλωστε όλες οι κορυφαίες γερμανικές πολυεθνικές επιχειρήσεις χωρίς ποτέ να πληρώσουν το ανάλογο τίμημα γι’ αυτήν τους την επιλογή. Μένοντας μόνο στο πρόσφατο παρελθόν τα σκάνδαλα στα οποία πρωταγωνίστησε η Ντόιτσε Μπανκ περιλαμβάνουν ουκ ολίγες περιπτώσεις όπου ο τραπεζικός γίγαντας παραβίασε την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών στις οποίες είχε πρόσβαση. Ξεχωρίζουν οι περιπτώσεις της εξαγοράς της Μάνεσμαν από τον τηλεπικοινωνιακό γίγαντα Βόνταφον (υπόθεση που έκλεισε αφού η Ντόιτσε Μπανκ πλήρωσε πρόστιμο 3,2 εκ. ευρώ) και της Ντέμλερ-Κράισλερ. Η Ντόιτσε Μπανκ επίσης κατηγορείται ότι οδήγησε στη χρεοκοπία τον όμιλο του Κιρχ που δραστηριοποιούταν στα ΜΜΕ όταν ο διευθύνων σύμβουλος της γερμανικής τράπεζας εξέφρασε δημόσια, στο πλαίσιο συνέντευξης του, τις αμφιβολίες του για το αξιόχρεο του ομίλου… Εξ ίσου σοβαρές είναι οι δικαστικές περιπέτειες της Ντόιτσε Μπανκ και στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Μόλις τον Μάιο συμφώνησε με το υπουργείο Δικαιοσύνης να πληρώσει 202 εκ. δολάρια ως αποζημίωση επειδή τραπεζική θυγατρική της παρείχε ψευδείς πληροφορίες σχετικά με την δραστηριοποίησή της στην αγορά των στεγαστικών δανείων. «Η τράπεζα είναι επίσης στόχος πολλών αγωγών στις ΗΠΑ που σχετίζονται με πωλήσεις μετοχών οι οποίες συνδέονταν με την στεγαστική αγορά», έγραφε η εφημερίδα Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν την προηγούμενη Παρασκευή 14 Δεκεμβρίου. Τέλος, μεταξύ των πολλών ακόμη αξίζει να επισημάνουμε ότι η Ντόιτσε Μπανκ συγκαταλέγεται σε εκείνες τις τράπεζες που ελέγχονται για την χειραγώγηση του διατραπεζικού επιτοκίου Libor.

Όλα τα παραπάνω κατ’ αρχάς αποδεικνύουν ότι η Γερμανία στερείται εκείνου του ηθικού πλεονεκτήματος που θα της επέτρεπε να παραδίδει μαθήματα ηθικής. Η διαφθορά των κορυφαίων πολυεθνικών επιχειρήσεων της, όπως αποδεικνύουν τα παραδείγματα της Ντόιτσε Μπανκ και της Ζίμενς, προκαλεί δέος και δεν έχει να ζηλέψει σε τίποτε από την διαφθορά που ευδοκιμεί σε άλλες χώρες της Ευρώπης, όπως για παράδειγμα στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Κατά συνέπεια τα μαθήματα ηθικής που κατ’ επανάληψη παραδίδει το Βερολίνο ξεχειλίζουν υποκρισίας και ρατσισμού μιας και η μοναδική τους σχέση με την πραγματικότητα πηγάζει από τα στερεότυπα του παρελθόντος περί ανωτερότητας της άριας φυλής τα οποία και σήμερα αποδεικνύονται ιδανικό προπέτασμα καπνού για να συγκαλυφθεί η οργανωμένη – κρατική – ληστεία που συντελείται σε βάρος των χωρών του νότου.

Διείσδυση στην Ελλάδα

Το αστείο μάλιστα, αν όχι τραγικό, είναι ότι σε αυτή τη ληστεία διαρκείας οι διεφθαρμένοι εθνικοί πρωταθλητές της Γερμανίας διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Τα κατορθώματα της Ζίμενς είναι γνωστά, όπως και η επί της ουσίας ατιμωρησία της. Λιγότερο γνωστά είναι ωστόσο τα κατορθώματα της Ντόιτσε Μπάνκ, η οποία μετά τον σύντομο γάμο της με την Γιούρομπανκ αποκτώντας ένα ποσοστό 10% επί του μετοχικού της κεφαλαίου και την δραστηριοποίησή της σε άκρως επιλεκτικές και προσοδοφόρες τραπεζικές δραστηριότητες για ένα μικρό χρονικό διάστημα στη συνέχεια, από κοινού με γνωστή ελληνική πολιτική οικογένεια, τώρα επιχειρεί την μεγάλη επιστροφή. Κορυφή του παγόβουνου είναι ο ρόλος συμβούλου που έπαιξε κατά την πρόσφατη επαναγορά των ελληνικών ομολόγων στο πλαίσιο υλοποίησης της απόφασης του Γιούρογκρουπ της 27ης Νοεμβρίου κι επίσης ο ρόλος συμβούλου που έχει αναλάβει για την ελληνική κυβέρνηση και την Τράπεζα Ελλάδας στη διαδικασία αναδιάρθρωσης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Πρόκειται για έργο που προκαλεί σύγκρουση συμφέροντος, δεδομένου ότι η Ντόιτσε Μπανκ αποτελεί ανταγωνιστή των ελληνικών τραπεζών. Πώς επομένως διασφαλίζονται τα συμφέροντα των ελληνικών τραπεζών από την Ντόιτσε Μπανκ η οποία έχει αποκτήσει πρόσβαση σε ευαίσθητα …εταιρικά δεδομένα, ενώ το πρόσφατο παρελθόν της βεβαιώνει ότι δεν έχει δείξει τον παραμικρό σεβασμό σε τέτοιου είδους κρίσιμες πληροφορίες… Το ανησυχητικό ενδιαφέρον της Ντόιτσε Μπανκ για την Ελλάδα επιβεβαιώνεται επιπλέον από την μανία με την αποκτά τίτλους: από υποτιμημένα ομόλογα του δημοσίου στην δευτερογενή αγορά μέχρι μετοχές, όπως τονίζουν στελέχη της τραπεζικής αγοράς, που θεωρούν θέμα χρόνου την ανακοίνωση από την Ντόιτσε Μπανκ της εξαγοράς μιας μεγάλης ελληνικής τράπεζας.

Σε κάθε περίπτωση μήπως η κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει δημοσίως για το ύψος των αμοιβών που έχει λάβει όλα αυτά τα χρόνια η Ντόιτσε Μπανκ από τους έλληνες φορολογούμενους, μέσω απ’ ευθείας αναθέσεων, δείχνοντας κατ’ αυτό τον τρόπο και στη Γερμανία πόσο βαθιά προσηλωμένοι είμαστε εμείς οι Νότιοι στην δημόσια λογοδοσία και τη διαφάνεια, αντίθετα με ό,τι λέγεται;

Τέλος, για να προλάβουμε σκέψεις που θα κατέληγαν ότι τουλάχιστον η Γερμανία έστειλε 500 φορο-αστυνόμους να κάνουν έφοδο στα γραφεία της Ντόιτσε Μπανκ ενώ εμείς χαϊδεύουμε τους τραπεζίτες και τους έχουμε αναγορεύσει σε μόνιμους υπουργούς Οικονομικών, να επισημάνουμε ότι ακόμη και αυτή η έφοδος έγινε για τα μάτια του κόσμου. Αυτό μάλιστα είναι το συμπέρασμα του γερμανικού περιοδικού Σπίγκελ, όπως παρουσιάζεται σε σχετικό του άρθρο με τίτλο «Γιατί η Ντόιτσε Μπανκ θα βγει άθικτη» κι η έφοδος επομένως στους δίδυμους πύργους της Φρανκφούρτης όπου στεγάζεται η τράπεζα θα αποδειχθεί επικοινωνιακό τρικ. Η βασική δε υπόθεση που κάνει το Σπίγκελ είναι πως οι κατηγορίες στο τέλος θα επικεντρωθούν στο γιατί η δήλωση επιστροφής του ΦΠΑ έφερε την υπογραφή του γενικού διευθυντή της τράπεζας κι όχι του διευθυντή οικονομικών υπηρεσιών… Το πρόβλημα δηλαδή ήταν στο ποιος υπέγραψε κι όχι στο τι υπέγραψε. Κι εκεί επομένως περισσεύει η υποκρισία!

Μειώσεις σε μισθούς – συντάξεις φέρνει ο καινούργιος χρόνος (Πριν, 23 Δεκεμβρίου 2012)

otaΧωρίς καμιά θετική συνέπεια η αναβάθμιση από Στάνταρντ εντ Πουρς κι η απόφαση της ΕΚΤ να δέχεται ελληνικά ομόλογα

«Εύθραυστη» χαρακτηρίζει την κυβέρνηση η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Προσπάθεια να δείξει ότι οι θυσίες δεν πέφτουν στο κενό και πιάνουν τόπο καταβάλει η κυβέρνηση Α. Σαμαρά επενδύοντας στο πράσινο φως των Ευρωπαίων για την τμηματική έστω εκταμίευση της δόσης ύψους 52,5 δισ. ευρώ. Σε αυτή την κατεύθυνση αξιοποιεί δύο πρόσφατα γεγονότα όπως η αναβάθμιση της θέσης της Ελλάδας από τον οίκο αξιολόγησης Στάνταρντ εντ Πουρς κατά έξι βαθμίδες και η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αποδέχεται ομόλογα του ελληνικού δημοσίου ως εγγύηση για την παροχή ρευστότητας στις τράπεζες.

Ακόμη όμως κι αυτές οι δύο εξελίξεις είναι εντελώς αδιάφορες (εξετάζοντας τις με βάση τις συνέπειες τους) για το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων, ενώ στηρίχθηκαν σε μέτρα και νόμους που σήμαναν την καταβαράθρωση των αποδοχών και την διάλυση του εναπομείναντος κράτους πρόνοιας. Η αναβάθμιση από τον οίκο αξιολόγησης θα είχε σημασία αν σηματοδοτούσε τον τερματισμό του αποκλεισμού της Ελλάδας από τις αγορές και την δυνατότητά της να χαράζει επεκτατική οικονομική πολιτική, δηλαδή να δίνει αυξήσεις,  ανεξάρτητα από την γνώμη της Τρόικας και των γκαουλάιτερ που έχουν εγκατασταθεί στην Αθήνα. Ούτε το ένα συνέβη, ούτε το άλλο. Αντίθετα η αρχική (Μάιος 2010) δέσμευση της Τρόικας για επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές το 2012 έχει ακυρωθεί κι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καν πρόβλεψη για το πότε θα τερματιστεί το καθεστώς ανοιχτής κηδεμονίας και συγκαλυμμένης κατοχής. Η δε απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα παρουσίαζε ενδιαφέρον για την κοινωνία αν η μεγαλύτερη ευκολία να δανείζονται χρήματα οι ελληνικές τράπεζες συνοδευόταν από αύξηση της χορηγούμενης ρευστότητας προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά ή/και μείωση των επιτοκίων δανεισμού, με αποτέλεσμα την παροχή φθηνού χρήματος στην αγορά οπότε θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν κατά ένα μέρος οι καταστροφικές πολιτικές της τεχνητής ύφεσης. Τίποτε από τα δύο δεν θα συμβεί κι ο μοναδικός ωφελημένος θα είναι για μια ακόμη φορά οι τράπεζες που θα δανείζονται φθηνότερα σε σχέση με σήμερα.

Στον αντίποδα του κλίματος ευφορίας που επιχειρεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση βρίσκεται μια ζοφερή πραγματικότητα η οποία μάλιστα θα επιδεινωθεί απότομα την διετία που έρχεται, οπότε αναμένεται να εφαρμοστούν τα μέτρα που ψήφισαν ΝΔ – ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ με το τρίτο μνημόνιο, ύψους 13,5 δισ. ευρώ: Μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις, 150.000 απολύσεις στο δημόσιο, επιπλέον φόροι λόγω του νέου φορολογικού, σαρωτικές ιδιωτικοποιήσεις που θα στείλουν στα ουράνια τα σχετικά τιμολόγια, ενώ στην ουρά για να λεηλατήσουν το συνεχώς συρρικνούμενο εισόδημα μας στέκονται κι οι «ρήτρες απόκλισης». Δηλαδή επιπλέον αντιλαϊκά μέτρα που θα επιβάλλονται αυτόματα όποτε τα μέτρα μείωσης των δαπανών ή αύξησης των εσόδων δεν υλοποιούνται. Τέτοιες όμως αστοχίες θα είναι ο κανόνας κι όχι η εξαίρεση, καθώς η ύφεση θα βαθαίνει τα επόμενα χρόνια, όπως έσπευσε να διαβεβαιώσει γερμανικό ινστιτούτο που επιβεβαίωσε τις χειρότερες υποψίες: πως και το 2014, όχι μόνο το 2013, θα συνεχιστεί η ύφεση της ελληνικής οικονομίας, συμπληρώνοντας επομένως επτά συνεχή χρόνια συρρίκνωσης του προϊόντος, με δραματικές συνέπειες για την απασχόληση και τις αμοιβές. Οι επιπτώσεις θα είναι δραματικές για εμάς φυσικά, τον κόσμο της εργασίας, που θα δει την ανεργία να αυξάνεται (στο 31% την πρόβλεψε το γερμανικό ινστιτούτο για το 2014) και τους μισθούς να μειώνονται ακόμη πιο χαμηλά από το επίπεδο που έχουν φθάσει σήμερα.

Για το κεφάλαιο αντίθετα οι προοπτικές είναι απείρως καλύτερες – χωρίς φυσικά τίποτε να προεξοφλεί την υπέρβαση της βαθιάς, ιστορικής κρίσης που διέρχεται ο καπιταλισμός. Και είναι καλύτερες λόγω του ότι από τώρα έχει «κλειδώσει» μέτρα και πολιτικές τα οποία είναι συνέχεια και εμβάθυνση του τρίτου μνημονίου. Η υλοποίησή τους δε, θα συνοδευτεί από νέους γύρους κινδυνολογίας για την εκταμίευση των υπόλοιπων ποσών της δόσης κατά τους τρείς επόμενους μήνες. Το θρίλερ έτσι επιστρέφει στις οθόνες μας με το που θα μπει ο νέος χρόνος, συμπληρώνοντας τέσσερα χρόνια ψυχολογικού βιασμού – από τον Δεκέμβριο του 2009 ξεκίνησαν τα δραματικά διαγγέλματα και οι περικοπές στις δαπάνες του προϋπολογισμού και τις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων. Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – Βίβλος προφανώς που κοσμεί το «σπίτι των λαών» – περιγράφει με την μεγαλύτερη δυνατή σαφήνεια τα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν για να δοθούν οι επόμενες δόσεις. Για τον Ιανουάριο (όταν από τα 9,2 δισ. ευρώ της δόσης τα 7,2 δισ. θα δοθούν στις τράπεζες) απαιτείται εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης και των αυξήσεων στα τιμολόγια των μικρο-καταναλωτών. (Χρήζει μάλιστα υπογράμμισης ότι η ΕΕ περιγράφει με ακρίβεια ότι οι αυξήσεις θα βαρύνουν τους καταναλωτές χαμηλής τάσης!) Για τον Φεβρουάριο απαιτείται ανανέωση του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου και επιβολή τριετών δεσμευτικών ορίων στις δαπάνες της κυβέρνησης ενώ για τον Μάρτιο προβλέπεται μείωση στις τιμές των φαρμάκων και ολοκλήρωση του σχεδίου απολύσεων ανά ξεχωριστό υπουργείο! Ακόμη κι αν κυλήσει το πρώτο τρίμηνο του έτους σύμφωνα με τον σχεδιασμό κυβέρνησης και πιστωτών (κάτι που είναι αδύνατο), τότε θα ξεκινήσει νέος γύρος εκβιασμών και αντιλαϊκών μέτρων για την δόση του επόμενου τριμήνου…

Αν όμως η κυβέρνηση επιχειρεί να αλλάξει το κλίμα μεταδίδοντας μια εικόνα αισιοδοξίας στο εσωτερικό (εμφανίζοντας ως επιτυχία ακόμη και το γεγονός ότι με το 1 δισ. ευρώ της δόσης εξοφλούνται ληξιπρόθεσμες οφειλές του δημοσίου και εφ’ άπαξ οφειλόμενα εδώ και χρόνια) το κάνει πρώτα και κύρια γιατί βλέπει την αγανάκτηση του κόσμου, την γενικευμένη αμφισβήτηση. Ακόμη κι η έκθεση της Επιτροπής έκανε λόγο για εύθραυστη κυβέρνηση, υπογραμμίζοντας έτσι τους κινδύνους που διατρέχει το αντιλαϊκό πρόγραμμα να ανατραπεί από λαϊκούς και εργατικούς αγώνες. Αυτό είναι το χρέος μας για την χρονιά που έρχεται…

Η Κύπρος στα χέρια της Τρόικας (Επίκαιρα, 13-19.12.2012)

xristofiasΤο Κυπριακό Μνημόνιο χειρότερο του πρώτου ελληνικού!

Το ερώτημα υπήρχε (σε θεωρητική έστω βάση) πολύ πριν χρειαστεί να απαντηθεί από μια κυβέρνηση που αναφέρεται  στην Αριστερά, όπως του ΑΚΕΛ στην Κύπρο: Μπορεί να υπάρχει ένα ανεκτό, ένα υποφερτό για τους εργαζόμενους Μνημόνιο στην περίπτωση εκείνη που η πολιτική ηγεσία διαπραγματευτεί σθεναρά και δεν συμφωνεί εκ των προτέρων σε οποιοδήποτε αίτημα της Τρόικας πριν καν αυτό διατυπωθεί, όπως συνέβη από το 2010 και συνεχίζει να συμβαίνει μέχρι σήμερα στην Ελλάδα; Υφίστανται με άλλα λόγια περιθώρια ώστε οι κοινωνικές του συνέπειες να μην είναι τόσο δραματικές; Το συμπέρασμα που εξάγεται αν διαβάσει κανείς το Μνημόνιο δυστυχώς δεν αφήνει περιθώρια για αμφιταλαντεύσεις ούτε επιδέχεται καμίας αμφισβήτησης. Περιθώρια διαπραγμάτευσης και υπογραφής ενός υποφερτού Μνημονίου δεν υπάρχουν! Όπως δεν υφίσταται ενδεχόμενο η λιτότητα, οι μειώσεις μισθών και οι περικοπές κοινωνικών δαπανών να αποκτήσουν ποτέ «ανθρώπινο πρόσωπο». Γιατί, αυτά ακριβώς είναι που περιλαμβάνει το Μνημόνιο το οποίο συμφώνησε η κυβέρνηση του ΑΚΕΛ με την Τρόικα.

Οι ευθύνες μάλιστα του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια, αποδεικνύονται ιστορικές κι ούτε φυσικά παραγράφονται ή μειώνονται με αφορμή τα κάθε άλλο παρά ειλικρινά δάκρυα του από το βήμα της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Εργαζομένων, όταν επανέφερε το τετριμμένο δίλημμα «Μνημόνιο ή χρεοκοπία». Επιπλέον, η προσπάθεια του να δημιουργήσει συνειρμούς με τα δάκρυα του Τάσσου Παπαδόπουλου άγγιζε τα όρια της ύβρεως, αν σκεφτεί κανείς πως ο τότε πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είπε Όχι, δεν είπε Ναι όπως ο Δημήτρης Χριστόφιας που καμιά τιμή πλέον δεν του αρμόζει μια και με τις πράξεις του εντάσσεται σε αυτούς που έβλαψαν τον κυπριακό λαό και την ίδια την Κυπριακή Δημοκρατία. Γιατί, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αποδοχή του Μνημονίου όπως ακριβώς έκανε την πολιτική ηγεσία της Ελλάδας να δέχεται αδιαμαρτύρητα και την πιο παράλογη απαίτηση της Τρόικας, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο θα αναγκάσει και την Κυπριακή πολιτική ηγεσία να δεχθεί αργά ή γρήγορα ένα διχοτομικό σχέδιο…

Ξεχωρίζει για τον κυνισμό του

Η διάψευση όσων αφελώς ή εκ του πονηρού πιστεύουν ότι μπορεί να υπάρχουν και «Μνημόνια με ανθρώπινο πρόσωπο» ή ότι μπορεί να κοροϊδέψουν τους εκπροσώπους των δανειστών έρχεται από τις πρώτες κιόλας σελίδες του Μνημονίου που έχει συμφωνηθεί με την Τρόικα. (Το πλήρες κείμενο του Μνημονίου κυκλοφορεί εδώ και λίγες μέρες μεταφρασμένο από το επιτελείο του υποψηφίου για τις προσεχείς προεδρικές εκλογές Γιώργου Λιλλήκα). Ομολογείται λοιπόν ότι «βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι: Η αποκατάσταση της ευρωστίας του κυπριακού τραπεζικού τομέα με την αναδιάρθρωση… και την μείωση του μεγέθους των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων… Να συνεχίσει την εν εξελίξει διαδικασία της δημοσιονομικής εξυγίανσης… (και) Να εφαρμόσουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις». Για κάποιον που έχει υποστεί το μαρτύριο να διαβάζει τα αλλεπάλληλα ελληνικά Μνημόνια όχι μόνο από τα συγκεκριμένα παραθέματα αλλά από όλο το ύφος και την δομή του κειμένου διακρίνει ότι το κυπριακό Μνημόνιο ξεχωρίζει για τον κυνισμό του. Δεν είναι ηπιότερο από το πρώτο ελληνικό, του Μαΐου του 2010! Από την αρχή λέει πως θέλει να σώσει τις τράπεζες! Οι όροι μάλιστα που θα το κάνει αυτό θα είναι εξόχως επιβλαβείς για την κυπριακή κοινωνία και μάλιστα χειρότεροι από τους όρους που αυτό έγινε στην Ελλάδα. Αρκεί να δούμε τι γράφει στην παράγραφο 1.11: «Αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου και ελαχιστοποίηση των διοικητικών εμποδίων ώστε οι τράπεζες να μπορούν να εκποιούν ακίνητα τα οποία έχουν ως εξασφαλίσεις δάνεια που δεν εξυπηρετούνται σε μέγιστη περίοδο 1½ χρόνου από τη μέρα που αρχίζουν οι νομικές ή οι διοικητικές διαδικασίες». Στη συνέχεια αναφέρει το κυπριακό Μνημόνιο, το οποίο αποδεικνύεται πολύ χειρότερο του ελληνικού: «Αλλαγή του ορισμού των μη εξυπηρετούμενων δανείων και να θεωρούνται ως μη εξυπηρετούμενα αυτά τα οποία δεν εξυπηρετούνται για περίοδο 90 ημερών. Η αλλαγή αυτή θα εισαχθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012» (1.12). Δε χρειάζονται ιδιαίτερες αναλύσεις για να γίνει εμφανές ότι στην Κύπρο οι Τροϊκανοί θέλουν να βάλουν κατ’ ευθείαν χέρι στην ιδιωτική περιουσία και τα ακίνητα, χωρίς να κάνουν τα λάθη που έκαναν στην Ελλάδα, όπου η εκκίνηση της διαδικασίας των κατασχέσεων ακινήτων έχει αποδειχθεί χρονοβόρα. Το πάθημα (στην Ελλάδα) έγινε μάθημα (στην Κύπρο)…

Δρακόντεια ωστόσο αποδεικνύονται και τα μέτρα λιτότητας που αφορούν τον δημοσιονομικό τομέα. Για το 2012 (βλέπετε δεν ήθελαν να πάνε χαμένες ούτε κι αυτές οι λίγες μέρες που υπολείπονται μέχρι να φύγει το έτος) περιλαμβάνουν: Μόνιμη κλιμακωτή μείωση απολαβών στον κρατικό και ευρύτερο δημόσιο τομέα, περαιτέρω χρονική επέκταση της αναστολής της ΑΤΑ σε όλο τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, επέκταση του παγώματος των μισθών (προσαυξήσεων και γενικών αυξήσεων μισθών) στο δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων κατά τουλάχιστον 5.000 κατά την περίοδο 2012-2016, αύξησης της φορολογίας ακινήτων και καθιέρωση μηχανισμού για την τακτική επανεξέταση των ειδικών φόρων κατανάλωσης.

Αύξηση φόρων, μείωση κοινωνικών δαπανών

Για το 2013 το Μνημόνιο προβλέπει τα ακόλουθα μέτρα: Κατάργηση επιδομάτων όπως το επίδομα μάνας, οικογενειακά επιδόματα και εκπαιδευτικές χορηγίες, πάγωμα συντάξεων, αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης κατά 2 έτη, αύξηση της ελάχιστης ηλικίας για την εξασφάλιση του δικαιώματος σύνταξης, μείωση λειτουργικών δαπανών των ημικρατικών οργανισμών, αύξηση φόρων κατανάλωσης στα προϊόντα καπνού, τα αλκοολούχα ποτά και τα καύσιμα κίνησης, αύξηση του ΦΠΑ κατά μία ποσοστιαία μονάδα από 17% σε 18%, γενική αύξηση όλων των τελών της κυβέρνησης κατά 17%, μείωση των δαπανών για την υγεία, καθιέρωση εισφοράς ασφαλισμένων για ορισμένες υπηρεσίες και φάρμακα, κ.α.

Για το 2014 τα δημοσιονομικά μέτρα που συμφωνήθηκαν μεταξύ κυβέρνησης ΑΚΕΛ και Τρόικας περιλαμβάνουν μείωση των κοινωνικών παροχών κατά 28,5 εκ ευρώ, περαιτέρω καθολική μείωση των απολαβών του ευρύτερου δημόσιου τομέα κατά 3%, επιπλέον αύξηση κατά μία μονάδα ακόμη τόσο του βασικού συντελεστή ΦΠΑ από (18% σε 19%) όσο και του μειωμένου (από 8% σε 9%), επιπλέον αύξηση του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης και των ασφαλιστικών εισφορών.

Στο Μνημόνιο υπάρχει εκτενής αναφορά σε μια σειρά από αντιλαϊκές μεταρρυθμίσεις όπως για το συνταξιοδοτικό σύστημα, όπου μεταξύ πολλών άλλων προβλέπεται και «η εισαγωγή αυτόματης ρύθμισης της νόμιμης συντάξιμης ηλικίας κάθε 5 χρόνια, σύμφωνα με τις αλλαγές στο προσδόκιμο ζωής». Πρόκειται για έναν μηχανισμό αυτόματης αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης ο οποίος θα μεριμνά μόλις αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής να το επαναφέρει στο προηγούμενο επίπεδο του… Επιδείνωση στο βιοτικό επίπεδο των Κυπρίων θα σηματοδοτήσει και η «αύξηση τελών για ιατρικές υπηρεσίες προς μη δικαιούχους κατά 30%». Εδώ παρατηρούμε το κράτος πρόνοιας με το κεφάλι κάτω και τα πόδια πάνω: Αυτοί ακριβώς που στερούνται κοινωνικής ασφάλισης κι έχουν την μεγαλύτερη ανάγκη για φροντίδα, όπως οι μακροχρόνια άνεργοι, καλούνται να πληρώνουν επιπλέον χρήματα για να έχουν πρόσβαση στις σχετικές υπηρεσίες… Στον Καιάδα με άλλα λόγια μιας και στην πράξη τους απαγορεύεται η πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας! Μεταξύ άλλων προβλέπεται το άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων», άρση των εμποδίων για μετακινήσεις των εργαζομένων στο δημόσιο, κατάργηση των αντικινήτρων για εργασία των ανέργων, δηλαδή μείωση των επιδομάτων ανεργίας, κ.α. Τέλος, σε ό,τι αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις το μόνο που συμφώνησαν είναι στην «δημιουργία ενός καταλόγου με στοιχεία ενεργητικού συμπεριλαμβανομένης ακίνητης ιδιοκτησίας που ανήκουν στην κεντρική κυβέρνηση, στους δήμους και τις επαρχιακές διοικήσεις, με προοπτική πιθανής εκποίησης». Κάπου εκεί θα ενταχθούν η τηλεπικοινωνιακή εταιρεία Σίτα και τα κοιτάσματα ώστε στο επόμενο Μνημόνιο να πουληθούν έναντι πινακίου φακής…

Φαίνεται απ’ όλα τα παραπάνω ότι οι επιπτώσεις που θα σημάνει το Μνημόνιο στην καθημερινή ζωή των Κυπρίων άμεσα μάλιστα, γιατί έχουν ήδη προηγηθεί κι άλλες περικοπές, θα είναι δραματικές. Μισθοί, συντάξεις, ημερομίσθια θα μειωθούν, ενώ η ανεργία θα αυξηθεί ακόμη ταχύτερα μαζί με τους φόρους και το κόστος πρόσβασης στις δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες.

Το πολιτικό κόστος που θα καταβάλει το ΑΚΕΛ απ’ αυτή του την καθαρά πολιτική και κοινωνικά ολέθρια επιλογή θα είναι τεράστιο!

Το χρήμα στις τράπεζες, τα βάρη στους φορολογούμενους (Πριν, 16 Δεκεμβρίου 2012)

mer samΕπιδείνωση των όρων του Γιούρογκρουπ (27/10) περιλαμβάνει η αποικιοκρατική συμφωνία

«Σε μερικά χρόνια θα μιλάμε για ελληνικό οικονομικό θαύμα»! Αυτά τα λόγια δεν προέρχονται από κάποιον Γερμανό που ετοιμάζεται να βάλει χέρι στην ελληνική δημόσια περιουσία. Τα είπε ο Δημήτρης Μαύρος σε εκδήλωση με τίτλο «Χτίζοντας τη νέα Ελλάδα» που διοργάνωσε η Ελληνική Εταιρεία Διοίκησης Επιχειρήσεων, στην οποία είναι στέλεχος. Η εκδήλωση οργανώθηκε από κοινού με το ΙΟΒΕ στο Χίλτον την εβδομάδα που πέρασε παρουσία, προφανώς, και του Γκαουλάτερ του Χορστ Ράιχενμπαχ. Σημασία όμως δεν έχει το καθεστώς κηδεμονίας υπό το οποίο λειτουργούν αστοί και κηφήνες όπως η μεγάλη των μάνατζερ σχολή. Σημασία έχει πως αυτή τη στιγμή που οι αυτοκτονίες λόγω της απόγνωσης που προκαλεί η φτώχεια έχουν ξεπεράσει τις 3.000, η ανεργία έχει υπερτριπλασιαστεί κι η πτώση του ΑΕΠ σπάει όλα τα κοντέρ η αστική τάξη τρίβει τα χέρια της. Ανοίγει σαμπάνιες και κάνει πάρτι ξέροντας ότι από την φτώχεια, την υποτέλεια, το ξεπούλημα του δημόσιου πλούτου και την επιδείνωση της δημοσιονομικής κρίσης βγάζει λεφτά!

Γι’ αυτό άλλωστε υποδέχτηκαν με τέτοιο ενθουσιασμό και την απόφαση του Συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Γιούρογκρουπ) για την εκταμίευση της δόσης που στηρίχθηκε στην ολοκλήρωση της επαναγοράς δημόσιου χρέους, με μέση τιμής επαναγοράς ομολόγων στο 33,8% της ονομαστικής τους. Οι προσφορές δε που κατατέθηκαν ανήλθαν σε 31,9 δισ. ευρώ, απαιτώντας κεφάλαια ύψους 11,29 δισ. Κατά τ’ άλλα η συμφωνία είναι επονείδιστη γιατί ως προϋπόθεση είχε το Τρίτο Μνημόνιο (δηλαδή απολύσεις και μειώσεις μισθών και συντάξεων) ενώ στην ανακοίνωση του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών ορίζεται ότι η καταβολή της δόσης, που θα ολοκληρωθεί τον Μάρτιο, θα είναι συνάρτηση της υλοποίησης των αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων. Επιπλέον, με την ολοκλήρωση της συμφωνίας μάθαμε ότι πρώτο, οι όροι της στην πορεία επιδεινώθηκαν, δεύτερο, συνεπάγονται καθεστώς υποτέλειας και τρίτο, ωφελημένες θα είναι οι τράπεζες. Η επιδείνωση των όρων προέρχεται από την χρηματοδότηση της επαναγοράς όχι από κάποιο επιπλέον κονδύλι, όπως αρχικά συζητιόταν, αλλά μέσω των δανείων που ήταν προγραμματισμένα να διοχετευτούν στις ανάγκες του προϋπολογισμού. Κάποια στιγμή, επομένως, στο άμεσο μέλλον θα προκύψει θέμα με την πρόωρη εκταμίευση της δόσης. Πως θα καλυφθεί τότε εκείνο το κενό; Η δεύτερη επί τα χείρω αλλαγή της απόφασης της 27ης Νοεμβρίου σχετίζεται με τον όρο που λέει πως «σε περίπτωση μη συμμόρφωσης το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας μπορεί να αναστείλει ή να διακόψει εν όλω ή εν μέρει την αναβολή της καταβολής του τόκου». Αναβολή ή μορατόριουμ που να θυμίσουμε ότι θα συνεπάγεται επιπρόσθετο τοκισμό όταν λήξει η χαριστική περίοδος.

Η νέα δανειακή σύμβαση επίσης που περιλαμβάνεται στο Φύλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης με αριθμό 240 και ημερομηνία 12 Δεκεμβρίου 2012 περιγράφει καθεστώς βαθιάς υποτέλειας. Στο άρθρο 4, παράγραφο 1 ορίζεται για παράδειγμα πως «η παρούσα σύμβαση τροποποίησης και κάθε εξωσυμβατική αξίωση που γεννάται από ή σε σχέση με αυτή θα διέπονται και θα ερμηνεύονται σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο». Στη δεύτερη παράγραφο ορίζεται ότι «τα μέρη υποχρεούνται να υπαγάγουν κάθε διαφορά… στην αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστηρίων του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου». Στη μεθεπόμενη δε, την τέταρτη παράγραφο, αναφέρεται πως «το δικαιούχο κράτος μέλος, η τράπεζα της Ελλάδας, και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας παραιτούνται με την παρούσα αμετάκλητα και ανεπιφύλακτα από κάθε δικαίωμα ασυλίας που ήδη έχουν ή μπορούν να δικαιούνται». Ανοιχτός επομένως ο δρόμος των κατασχέσεων…

Το μεγαλύτερο δε όφελος από την καταβολή της δόσης που συνολικά θα φτάσει τα 52,4 δισ. ευρώ (49,1 από τους Ευρωπαίους και 3,3 από το ΔΝΤ) θα το έχουν οι τράπεζες που θα εισπράξουν 23,2 δισ. ευρώ σε δύο δόσεις και ακόμη πιο πολύ ωφελημένοι θα είναι οι υποψήφιοι αγοραστές τους. Στις τράπεζες συνολικά θα καταβληθούν 50 δισ. ευρώ, ενώ μέχρι τώρα έχουν λάβει 18 δισ. ευρώ. Το θέμα ωστόσο είναι πως η συμμετοχή τους στο πρόγραμμα επαναγοράς των ελληνικών ομολόγων αύξησε σημαντικά τις απώλειες τους (που μαζί με την συμμετοχή στο κούρεμα του Μαρτίου υπολογίζονται σε 26,48 δισ.) ενώ αύξησε ισόποσα τις ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης ώστε ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας να φτάσει στο 9% μειώνοντας αναλόγως το μερίδιο συμμετοχής των σημερινών μετόχων. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η συνολική χρηματιστηριακή αξία των τεσσάρων μεγάλων «συστημικών» τραπεζών (Άλφα, Γιούρομπανκ, Πειραιώς και Εθνική) στις 13 Δεκεμβρίου ανερχόταν σε 3 δισ. ευρώ, σχηματίζοντας έναν λόγο ως προς την ανακεφαλαιοποίηση (υπολογίζοντας μάλιστα μόνο το ποσό αυτής της δόσης κι όχι τα 50 δισ. ευρώ) 1 προς 8!!! Κατά συνέπεια και μια πιθανότητα να υπήρχε να κρατήσουν οι σημερινοί μέτοχοι τις τράπεζες τους, όταν θα πρέπει να προχωρήσουν σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εξανεμίστηκε. Ενδεχόμενο που καθόλου δεν ανησυχεί τους ίδιους μιας και θα αποζημιωθούν πλουσιοπάροχα. Οι επιπτώσεις αντίθετα στην απασχόληση θα είναι δραματικές.