Home » 2011 » Η μαύρη βίβλος του μαύρου χρυσού (Πριν, 25 Δεκεμβρίου 2011)

Η μαύρη βίβλος του μαύρου χρυσού (Πριν, 25 Δεκεμβρίου 2011)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

Ελάχιστα είναι τα βιβλία που έχουν γραφτεί στα ελληνικά και κυκλοφορούν στη χώρα μας που συνοδεύονται από τέτοια έρευνα και τόση τεκμηρίωση όπως το βιβλίο για το πετρέλαιο που έγραψαν τρεις δημοσιογράφοι με βαθιά γνώση του θέματος: Ο Σωτήρης Μπακανάκης, ο Μωυσής Λίτσης και ο Μιχάλης Καϊταντζίδης. Τίτλος του βιβλίου Πετρέλαιο – Η αυτοκρατορία του μαύρου χρυσού, Ιστορία, τιμές, συμφέροντα, οι παλιές και νέες “αδελφές” η ελληνική περιπέτεια (εκδόσεις Γαβριηλίδης). Το συγκεκριμένο βιβλίο ξεχωρίζει γιατί δεν είναι μονοσήμαντα προσανατολισμένο σε μία πτυχή του θέματος, για παράδειγμα την οικονομική, που είναι και η δεσπόζουσα, υποτιμώντας τις άλλες πτυχές. Αντίθετα, παραθέτει το πρόσφατο και απώτερο ιστορικό υπόβαθρο της εκμετάλλευσης του μαύρου χρυσού, τις γεωπολιτικές μεταβολές που έχουν συντελεστεί με σημείο αναφοράς το πετρέλαιο, ενώ ξεκινάει …ορίζοντας τι είναι το πετρέλαιο με βάση τη χημεία. Πρόκειται για ένα πλαίσιο που αν και πολυσχιδές είναι συγκροτημένο και συνεκτικό, δεν προκαλεί δηλαδή σύγχιση και βοηθάει να αντιληφθούμε την σημασία του πετρελαίου ως πρώτης ύλης και τον λόγο για τον οποίο συγκεντρώνει επάνω του το παγκόσμιο οικονομικό ενδιαφέρον.

Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει μια ιστορική αναφορά που ξεκινάει από την Μεσοποταμία και καταλήγει στην κρίση του 1973 με επίκεντρο την Μέση Ανατολή και όσα ακολούθησαν. Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται τα καταναλωτικά πρότυπα που επιβάλει η σύγχρονη οικονομία (η χρήση του αυτοκινήτου για παράδειγμα) και οι συγκρούσεις που μαίνονται επί δεκαετίες για τον έλεγχο των κοιτασμάτων. “Στο μεταίχμιο του 20ού με τον 21ο αιώνα γίνεται φανερό ότι ο συγκεντρωτισμός και η δημιουργία κολοσσών από τις ήδη μεγάλες εταιρείες πετρελαίου με τις εξαγορές και συγχωνεύσεις δεν είναι μια αμυντική κίνηση σε μια αγορά με κύριο χαρακτηριστικό τις τότε χαμηλές τιμές, αλλά προετοιμασία του εδάφους για τις υψηλές τιμές που είναι βέβαιο από τότε ότι δεν θα αργήσουν να έρθουν”, αναφέρεται χαρακτηριστικά

Το δεύτερο μέρος είναι αφιερωμένο στην “πονεμένη” ιστορία των ελληνικών κοιτασμάτων. Σε σαράντα σχεδόν σελίδες καταφέρνει και ρίχνει φως στο μαύρο κουτί του ελληνικού πετρελαίου, χωρίς και πάλι να χάνεται από τη διευρεύνηση ο καθοριστικός ρόλος της πολιτικής. Αναφέρεται συγκεκριμένα πως “ο ρόλος της κοινοπραξίας στην κρίση του 1987 είναι καταλυτικός. Στηρίζεται στην, επιεικώς, ατελέστατη και αποικιοκρατικού χαρακτήρα σύμβαση του 1969 που είχε υπογράψει η κυβέρνηση των συνταγματαρχών”. Ας μην υποτιμούμε επομένως τις μακροχρόνιες αποσταθεροποιητικές συνέπειες που μπορεί να έχουν συμφωνίες που μπορεί να υπογραφτούν τώρα από την Ελλάδα ή την Κύπρο αν προχωρήσουν οι έρευνες.

Το τρίτο μέρος με τίτλο Ο κόσμος του πετρελαίου τον 21ο αιώνα περιγράφονται οι πιο πρόσφατες εξελίξεις (όπως οι σύγχρονες αγορές και οι μονοπωλιακές πετρελαϊκές εταιρείες) και τα ανοιχτά μέτωπα του ακήρυχτου πολέμου για τον έλεγχο των κοιτασμάτων (διείσδυση της Κίνας στην Αφρική, θαλάσσιοι δρόμοι του πετρελαίου, παραγωγοί εκτός ΟΠΕΚ, κλπ). Αναφέρουν χρακτηριστικά οι συγγραφείς για την επέμβαση των Αμερικάνων το 2003 κατά του Ιράκ: “Ο πόλεμος του Ιράκ για τα “πυρηνικά” ου Σαντάμ Χουσεΐν αποδεικνύεται ότι δεν είναι παρά η ρεβάνς των δυτικών πετρελαϊκών εταιρειών, που μετά 36 χρόνια επιστρέφουν στον τόπο της κάποτε μακράς κυριαρχίας τους”.

Η έκδοση συμπληρώνεται με ένα χρονολόγιο που περιέχει τις ιστορικές εξελίξεις για το πετρέλαιο το οποίο ξεκινάει από το 8.500 π.χ. και τελειώνει με τη χρονολογία 20 Ιουλίου 2010 όταν η Κίνα περνάει στην πρώτη θέση της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας, πιο μπροστά κι από τις ΗΠΑ. Ταυτόχρονα κερδίζει και τα πρωτεία στις εκπομπές ρύπων στην ατμόσφαιρα.

Συνολικά το βιβλίο των Μπακανάκη, Λίτση και Καϊταντζίδη θα μπορούσαμε να πούμε ότι για την τρέχουσα χρονική συγκυρία καταφέρνει και εξαντλεί το θέμα με το οποίο καταπιάνεται, ανταμείβοντας τον αναγνώστη με ένα πλούτο καλά αξιολογημένων πληροφοριών και γνώσεων. Δείγμα της επάρκειας του βιβλίου είναι οι επιτυχημένες προβολές που διατυπώνει για το ενεργειακό μας μέλλον.


1 Comment

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: