Home » 2011 » July

Monthly Archives: July 2011

Τριάντα χρόνια πείνα και οικονομική κατοχή (Πριν, 24 Ιουλίου 2011)

Δεν αποφεύχθηκε τελικά η χρεοκοπία

Ενυπόθηκες εγγυήσεις προβλέπει το άρθρο 9 του τελικού ανακοινωθέντος

Μέχρι πρόσφατα είχαμε να λέμε για την ορχήστρα του Τιτανικού που ενώ το πλοίο βυθιζόταν αυτή συνέχιζε απερίσπαστη το… ρυθμό της. Στο εξής θα λέμε για την κυβέρνηση Παπανδρέου που ενώ η χώρα χρεοκοπούσε – και επισήμως! – τα μέλη της εν χορώ άνοιγαν σαμπάνιες και καμάρωναν δημοσίως για τον άθλο που πέτυχαν! Η συμφωνία των ηγετών της ευρωζώνης την προηγούμενη Πέμπτη ισοδυναμεί με οικονομική καταστροφή, με παράταση της οικονομικής κατοχής για 30 ολόκληρα χρόνια ακόμη και με νέα βάρη για του εργαζόμενους.

Η «σωτήρια» συμφωνία σε αδρές γραμμές περιλαμβάνει τα εξής: Νέα χρηματοδότηση ύψους 109 δισ. ευρώ με την εθελοντική συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα που θα λάβει την μορφή της ανταλλαγής ομολόγων που λήγουν το προσεχές διάστημα με νέα που θα έχουν χαμηλότερο επιτόκιο και μεγαλύτερες προθεσμίες λήξης και επίσης την επαναγορά ομολόγων με μια έκπτωση της τάξης του 20% περίπου επί της ονομαστικής τους τιμής. Ακόμη, γενναίες χρηματοδοτήσεις προς τις τράπεζες ώστε να μείνουν ανεπηρέαστες από πιθανές αναταράξεις και τέλος την μετατροπή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο με δυνατότητα αγοράς ομολόγων από την δευτερογενή και χορήγησης δανείων σε κυβερνήσεις.

Η συμφωνία που επήλθε στις Βρυξέλλες, μετά από έντονο παρασκήνιο λόγω της αρχικής απροθυμίας της Γερμανίας, είναι καταδικασμένη να αποτύχει επειδή φτιάχτηκε με τα ίδια, αποτυχημένα και ραδιενεργά σε βαθμό θανατηφόρο υλικά του πρώτου Μνημονίου, του Μεσοπρόθεσμου και του Εφαρμοστικού, όλων αυτών δηλαδή των σχεδίων «σωτηρίας» της ελληνικής οικονομίας, που όχι απλά δεν απέτρεψαν την χρεοκοπία αλλά κάθε φορά την έφερναν και πιο κοντά. Ούτε επίτηδες να το έκαναν! Το ότι αποτελεί αδιάσπαστο μέρος τους φαίνεται πεντακάθαρα από την αρχή κιόλας του ανακοινωθέντος, όπου τονίζεται: «επικροτούμε τα μέτρα που έλαβε η ελληνική κυβέρνηση με στόχο τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και τη μεταρρύθμιση της οικονομίας, καθώς και τη νέα δέσμη μέτρων συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικοποιήσεων». Θαυμάστε θράσος και κοροϊδία! Επικροτούν τα μέτρα σταθεροποίησης, αποφασίζοντας καινούργια για να αποτρέψουν την χρεοκοπία και το ναυάγιο που έφεραν τα προηγούμενα…

Οι Ευρωπαίοι έχουν κάθε λόγο να καμαρώνουν από τη στιγμή που το ανακοινωθέν θέτει και επίσημα ζήτημα ενυπόθηκων εγγυήσεων που θα σημάνουν το ξεπούλημα κάθε δημόσιας περιουσίας και φυσικού πλούτου. Αναφέρεται συγκεκριμένα στο εδάφιο 9 ότι «θα τεθούν συμφωνίες ενυπόθηκων εγγυήσεων ώστε να καλυφθεί ο κίνδυνος που δημιουργείται για κράτη μέλη της ευρωζώνης». Κι ας έσκιζε τα ιμάτιά του μόλις πριν δύο εβδομάδες ο πρωθυπουργός ότι δεν πρόκειται να δεχθεί να μπει ενέχυρο δημόσια περιουσία.

Χονδροειδές ψέμα είναι επίσης και η δήλωση του πρωθυπουργού και του υπουργού Οικονομικών ότι το δημόσιο χρέος έγινε με αυτό τον τρόπο βιώσιμο, δηλαδή διαχειρίσιμο. Ευσεβείς πόθοι… Οι ηγέτες της ευρωζώνης (ακόμη και ο ίδιος ο έλληνας πρωθυπουργός που δεν έχει κανέναν ηθικό ενδοιασμό να λέει την μια μπαρούφα την μια μέρα για να διαψευστεί την επομένη) απέφυγαν να προβούν σε μια σαφή πρόβλεψη για την μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, το οποίο παρεμπιπτόντως από 115% του ΑΕΠ τον Σεπτέμβρη του 2009 όλοι μαζί οι “σωτήρες” το έχουν ως προς το παρόν στείλει στο 160% του ΑΕΠ. Και πως άλλωστε είναι δυνατόν να μειωθεί όταν όχι μόνο αυξάνεται ο δανεισμός με επιπλέον 60 δισ. ευρώ (δεδομένου ότι τα υπόλοιπα δισ. επί της ουσίας προέρχονται από το περυσινό δάνειο των 110 δισ.) αλλά και μειώνεται το ΑΕΠ λόγω παρατεταμένης λιτότητας;

Κι αυτό ακριβώς, η παρατεταμένη λιτότητα, είναι που δεν ομολογήθηκε από καμιά πλευρά. Το γεγονός δηλαδή ότι η ενεργοποίηση του νέου δανείου έχει ως αυστηρή προϋπόθεση την ψήφιση ενός νέου Μνημονίου και νέων δρακόντειων μέτρων περικοπών κοινωνικών παροχών και λιτότητας που θα διαρκέσουν 30 χρόνια.

Η απόσταση που χωρίζει την πραγματικότητα της νέας συμφωνίας από τις κυβερνητικές, καθησυχαστικές δηλώσεις φάνηκε σε λιγότερο από 24 ώρες από τη στιγμή που έπεσαν οι τελικές υπογραφές, όταν ένας εκ των τριών οίκων αξιολόγησης έσπευσε να δηλώσει πως θα θέσει το μακροπρόθεσμο χρέος της Ελλάδας σε καθεστώς «περιορισμένης χρεοκοπίας». Το γεγονός ότι δεν τους βγαίνουν ούτε και αυτά τα νούμερα φάνηκε από την αδυναμία της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας και των αξιωματούχων της ΕΕ να απαντήσουν με ένα καθαρό τρόπο στο ερώτημα, πότε πρόκειται να βγει η Ελλάδα στις αγορές; Με το πρώτο Μνημόνιο (που επιβλήθηκε κάτω από το εκβιαστικό δίλημμα Μνημόνιο ή χρεοκοπία) υποτίθεται ότι θα επέστρεφε στις αγορές το 2012. Προχθές ο πρωθυπουργός, Άβερελ Τσολάκογλου, δήλωνε περιχαρής ότι η χρηματοδότηση της Ελλάδας είναι εξασφαλισμένη μέχρι το 2020! Επομένως τα επόμενα 9 χρόνια δεν υπάρχει καμία περίπτωση να μπορέσει η Ελλάδα να διακόψει την μηχανική υποστήριξη… Πως να μην τους χαρακτηρίζουν χρεοκοπημένους οι οίκοι αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας;

Ιδιαίτερη πολιτική σημασία έχει ότι η ΕΕ επίσημα κι εδώ και καιρό πλέον δεν αποτελεί μέρος της λύσης, όπως θέλει να πιστεύει η κοσμοπολίτικη Αριστερά των ευρωλιγούρηδων, αλλά μέρος του προβλήματος. Η επίσημη χρεοκοπία, το νέο Μνημόνιο διάρκειας 30 ετών και η αρπαγή της δημόσιας περιουσίας και του φυσικού πλούτου από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν προωθείται από κάποιες σκοτεινές κι άγνωστης ταυτότητας δυνάμεις αλλά ενορχηστρώνεται στο φως της ημέρας εντός των συνόδων κορυφής της ΕΕ και περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια στα τελικά ανακοινωθέντα της. Απέναντί μας επομένως δεν έχουμε μόνο την κυβέρνηση Παπανδρέου αλλά και μια ΕΕ που αναλαμβάνει την βρόμικη δουλειά να επιβάλλει τις πιο αντιλαϊκές πολιτικές. Πτώση λοιπόν της κυβέρνησης Παπανδρέου και έξοδος από την ΕΕ, είναι οι προϋποθέσεις για να δούμε άσπρη μέρα!

Advertisements

Ναυάγιο του Μνημονίου η “επιλεκτική χρεοκοπία” (Πριν, 17 Ιούλη 2011)

  • Όλα τα σχέδια αναδιάρθρωσης περιλαμβάνουν νέα μέτρα λιτότητας και φτώχειας 

Σε νέα κορύφωση θα οδηγηθεί η αντιπαράθεση στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης από αύριο μετά την πρωτοβουλία του προέδρου της ΕΕ, Χέρμαν βαν Ρομπέι, να συγκληθεί έκτακτη σύνοδο κορυφής της ΕΕ την Πέμπτη 21 Ιούλη. Το Βερολίνο δεν έκρυψε ούτε και τώρα την διαφωνία του με τη συνεδρίαση, θέτοντας ως πρώτη προτεραιότητα την συμφωνία επάνω σε ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων που είναι σε εξέλιξη. Με άλλα λόγια θεώρησε μέσο εκβιασμού της Γερμανίας την σύγκλιση της συνόδου κορυφής, πριν οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις. Αν επομένως δούμε και αυτή την συνεδρίαση να παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες, ας μην ξαφνιαστούμε…

Η αντιπαράθεση στο εσωτερικό της ΕΕ εξακολουθεί να επικεντρώνεται στη συμμετοχή των ιδιωτών στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους. Πριν δούμε όμως την επόμενη μέρα, ας σταθούμε σε όσα προηγήθηκαν. Ο πυρετός των σχετικών συζητήσεων και αντιπαραθέσεων αποτελεί την πιο αδιάψευστη απόδειξη της αποτυχίας του πρώτου Μνημονίου να δώσει μια βραχυπρόθεσμη έστω λύση στο πρόβλημα βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους. Με άλλα λόγια, απέδειξε ότι ζητούμενο του Μνημονίου δεν ήταν η μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ (που από τον Σεπτέμβριο του 2009 μέχρι φέτος θα έχει αυξηθεί από το 115% στο 164%, καταγράφοντας άνοδο ρεκόρ) αλλά η κατεδάφιση κοινωνικών κατακτήσεων και η διάσωση των γαλλο-γερμανικών τραπεζών που αυτό το χρόνο κατάφεραν και ξεφορτώθηκαν μεγάλο μέρος των ελληνικών ομολόγων που είχαν στα χαρτοφυλάκια τους. Φτάνουμε έτσι τώρα, ένα σχεδόν χρόνο μετά, το πρόβλημα του ελληνικού δημοσίου χρέους να προκύπτει πολύ πιο απειλητικό από πέρυσι, δεδομένου ότι αν πέρυσι χρειάστηκε προσπάθεια από την κυβέρνηση Παπανδρέου ώστε τα επιτόκια στη δευτερογενή να πάρουν φωτιά και να εμφανιστεί ως μονόδρομος η προσφυγή στον μηχανισμό ΔΝΤ – ΕΕ, φέτος η αδυναμία του ελληνικού δημοσίου να ανταποκριθεί στις αυξημένες υποχρεώσεις του είναι πασιφανής. Το σχέδιο διάσωσης δηλαδή όχι απλώς δεν έλυσε αλλά οδήγησε σε παροξυσμό το πρόβλημα του δημόσιου χρέους, καθιστώντας το δυσεπίλυτο.

Οι περιορισμοί που ορθώνονται είναι κατά βάση δύο. Στις μυλόπετρές τους δε, όχι μόνο δεν αποτράπηκε ως προς το παρόν η ασφαλής επίλυση του «ελληνικού ζητήματος» αλλά επωάστηκε και η μετάδοση του στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, την Ιταλία, όπως έδειξε η άνοδος των επιτοκίων με τα οποία δανείζεται η γειτονική χώρα. Ο πρώτος και καθοριστικότερος σχετίζεται με την απαίτηση της Γερμανίας να επωμιστούν και οι ιδιωτικές τράπεζες μέρος του κόστους της επιχειρούμενης αναδιάρθρωσης. «Εντάξει, να βάλουμε το χέρι στην τσέπη για να εγκρίνουμε ένα νέο δάνειο προς την Ελλάδα», φαίνεται να λέει η Γερμανία συνεπικουρούμενη από την Φινλανδία, την Ολλανδία και άλλες χώρες, «αλλά δεν είναι δυνατό οι δικοί μας φορολογούμενοι να πληρώσουν στο ακέραιο τόκους και κουπόνια που λήγουν την επίμαχη περίοδο, χωρίς οι ομολογιούχοι να επωμιστούν μέρος τουλάχιστον του κόστους». Εκ μέρους τους τοποθετήθηκαν οι οίκοι αξιολόγησης (τσάμπα πληρώνονται από τις τράπεζες;) ρίχνοντας στην μάχη το φονικότερο όπλο που διαθέτουν, δηλαδή τη δυνατότητα τους να βαθμολογούν. Έτσι, για να αποτρέψουν τις (αστείες σε κάθε περίπτωση) ζημιές των τραπεζών έχουν επιδοθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες σε μια παράκρουση υποβαθμίσεων που δεν πλήττει μόνο την Ελλάδα αλλά και άλλες χώρες που είναι στην κόψη του ξυραφιού, όπως η Πορτογαλία. Για την Ελλάδα επιπλέον προειδοποίησαν ότι θα την ανακηρύξουν σε καθεστώς «επιλεκτικής χρεοκοπίας», ένα πλαίσιο μερικής δηλαδή χρεοκοπίας, από τη στιγμή που η αδυναμία εξυπηρέτησης των χρεών της δεν είναι καθολική πλήττοντας όλα τα ομόλογα που έχει εκδώσει το ελληνικό δημόσιο, αλλά χρονικά οριοθετημένη.

Η κυβέρνηση μπροστά σε όλη αυτή την λυσσαλέα αντιπαράθεση στάθηκε αμήχανη, συμφωνώντας σε κάθε σχέδιο αναδιάρθρωσης που έπεφτε στο τραπέζι, μέχρι να αποσυρθεί και να πέσει κάποιο νεώτερο από τα 36 που έχει στα συρτάρια της η ΕΚΤ για να συμφωνήσει με αυτό, ενθουσιωδώς μάλιστα. Έτσι μέχρι πριν δύο εβδομάδες συμφωνούσε με το γαλλικό σχέδιο της οικειοθελούς ανανέωσης από τους κατόχους τους των ομολόγων που λήγουν την δύσκολη αυτή τριετία. Όταν ναυάγησε μάθαμε από τον φιλοκυβερνητικό Τύπο ότι διαφωνούσε, ειδικότερα με το ύψος των επιτοκίων που έφθαναν στο 8% ετησίως! Προφανώς επρόκειτο για καθαρή τοκογλυφία, αλλά το θυμήθηκαν αφού απέτυχε το σχέδιο! Μετά, την Δευτέρα ο πρωθυπουργός έστειλε επιστολή βάσει της οποίας απέρριπτε το σχέδιο της Μέρκελ για συμμετοχή ιδιωτών, με την ίδια σθεναρότητα που από το βήμα της Βουλής πριν λίγες εβδομάδες είχε απορρίψει κάθε σκέψη για παραχώρηση ενυπόθηκων εγγυήσεων, όπως ζητούν Φιλανδοί και Ολλανδοί. Την επόμενη μέρα στο θυελλώδες Γιούρογκρουπ ο Βενιζέλος αποδέχτηκε πλήρως όχι μόνο το γερμανικό σχέδιο για τη συμεμτοχή ιδιωτών και τις ενυπόθηκες εγγυήσεις αλλά και τον χαρακτηρισμό της «επιλεκτικής χρεοκοπίας».

Μετά από αυτή την στροφή 180 μοιρών και το ρεσιτάλ ενδοτικότητας και υποχωρήσεων στις Βρυξέλλες, στο εσωτερικό της Ελλάδας προχώρησε σε αυτό που ξέρει να κάνει καλύτερα από κάθε τι άλλο η κυβέρνηση Παπανδρέου: επίδειξη δύναμης και προσπάθεια σύγχυσης με διαβεβαιώσεις που δεν αντέχουν στην πιο επιδερμική κριτική. Έτσι, δηλώσεις του τύπου «η επιλεκτική χρεοκοπία δεν είναι χρεοκοπία» εναλλάσσονταν με άλλες, από το βήμα της Βουλής μάλιστα, που απαγόρευαν την διαφωνία: «Καλώ την αντιπολίτευση να στηρίξει την κυβέρνηση και να ακολουθεί με στρατιωτική πειθαρχία αυτά που λέμε», τόνισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, πείθοντάς μας πως οι αντιπρόεδροι του ΓΑΠ έχουν αναλάβει κατ’ εργολαβία να μας υπενθυμίζουν τα ρευστά όρια μεταξύ δημοκρατίας και χούντας στα χρόνια του Μνημονίου. Και δεν είναι μόνο αυτό. Ο Βαγγέλης Βενιζέλος δηλώνοντας ότι «ο όρος selective default δεν πρέπει να μεταφράζεται στα ελληνικά» προσπάθησε να απαγορεύσει τη συζήτηση εξορίζοντας από το διάλογο την επίμαχη λέξη της χρεοκοπίας. Το ίδιο επιχείρησε να κάνει και με τις ενυπόθηκες εγγυήσεις, τα ενέχυρα δηλαδή που ζητούν οι βορειοευρωπαίοι για να εγκρίνουν το νέο δάνειο, υποδεικνύοντας μας να όταν αναφερόμαστε σ’ αυτό να χρησιμοποιούμε την αγγλική λέξη (collateral) κι όχι την ελληνική. Πίσω από αυτή την επίδειξη αυταρχισμού το ζητούμενο ήταν να μην φανεί η παταγώδης αποτυχία της πολιτικής που ακολουθήθηκε μέχρι πέρυσι, στο βαθμό που διλήμματα του τύπου «αλλάζουμε ή βουλιάζουμε» και «Μνημόνιο ή χρεοκοπία” απαντήθηκαν με τον απρόβλεπτο για την κυβέρνηση τρόπο: παρότι όχι απλώς αλλάξαμε αλλά γίναμε αγνώριστοι τελικώς βουλιάζουμε και παρότι δεχθήκαμε τέσσερα Μνημόνιο, δύο Εφαρμοστικούς και ένα Μεσοπρόθεσμο τελικά χρεοκοπούμε…

Τα σενάρια για την αναδιάρθρωση που συζητιούνται αυτή την περίοδο στις Βρυξέλλες περιλαμβάνουν μια μεγάλη γκάμα λύσεων και συνδυασμών, ξεκινώντας από την οικειοθελή ή μη ανταλλαγή ομολόγων που λήγουν με νέα, περνώντας από την επαναγορά ομολόγων που αυτή τη στιγμή διαπραγματεύονται στην δευτερογενή αγορά ακόμη και στο 50% της ονομαστικής τους αξίας και καταλήγοντας σε νέα δάνεια. Αυτό ωστόσο που αποκρύπτεται είναι ότι όλες αυτές οι λύσεις έχουν τρία κοινά χαρακτηριστικά: Πρώτο, θα οδηγήσουν το χρέος μακροπρόθεσμα σε νέα ύψη με αποτέλεσμα η επιλεκτική χρεοκοπία του 2011 να μετατραπεί σε κανονική χρεοκοπία το 2014, αφού πρώτα, κι ιδιαίτερα τον Ιούλιο του 2013 όπως προβλέπεται στην απόφαση της τελευταίας συνόδου της ΕΕ, η Μέρκελ θα έχει ενεργοποιήσει τον μηχανισμό της “συντεταγμένης χρεοκοπίας”. Δεύτερο, είναι προς όφελος των πιστωτών καθώς τα νέα ομόλογα θα έχουν υψηλότερο επιτόκιο με αποτέλεσμα τα συνολικά τους έσοδα από την Ελλάδα να αυξηθούν και τρίτο, θα σημάνουν νέα μέτρα λιτότητας για τους εργαζόμενους στην Ελλάδα. Όπως ακριβώς εκβίασαν με το Μεσοπρόθεσμο δηλώνοντας δημοσίως μάλιστα “πρώτα το ψηφίζετε και μετά βλέπουμε για την δόση” έτσι και τώρα προϋπόθεση για να δεχτούν τον διακανονισμό θα είναι η επιβολή νέων μέτρων φορμπηξίας σαν κι αυτά που ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών την Πέμπτη. Πρόκειται για μέτρα τα οποία μπορεί να αποδίδουν πολύ λιγότερα απ’ όσα υπόσχονται, δεν παύουν όμως να μειώνουν ακόμη περισσότερο το διαθέσιμο εισόδημα μισθωτών και συνταξιούχων.

Παρά τον σφοδρό χαρακτήρα της αντιπαράθεσης για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αναδιάρθρωσης μεταξύ των διαφορετικών κέντρων καθένα από τα οποία θέλει να χάσει όσο το δυνατόν λιγότερα στο πλαίσιο της λύσης που τελικά θα επιλεγεί, τα παραπάνω τρία χαρακτηριστικά αποτελούν τον κοινό παρανομαστή των λύσεων που εξετάζονται χωρίς να αμφισβητούνται από κανέναν. Ούτε καν από την ελληνική κυβέρνηση, που λειτουργεί σαν υπηρέτης όλων μαζί των αφεντάδων…

Ρεσιτάλ υποκρισίας της ΕΕ για τους οίκους αξιολόγησης (Επίκαιρα, 14 Ιούλη 2011)

Μπορεί πολιτικοί ηγέτες και αξιωματούχοι της ΕΕ, ο ένας μετά τον άλλον, να ξιφουλκούν κατά των οίκων αξιολόγησης αποδοκιμάζοντας τον ρόλο και τις παρεμβάσεις τους, αλλά η αλήθεια είναι τελείως διαφορετική: Οι οίκοι αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας ακόμη κι αν δεν υπήρχαν θα έπρεπε να τους εφεύρουν… Η ευρωπαϊκή πολιτική ελίτ και οι συγκεκριμένες εταιρείες συνεργάζονται τόσο αρμονικά, συμπληρώνοντας η μια την άλλη, ώστε τα σύννεφα που σκιάζουν τώρα τις σχέσεις τους να χαρακτηρίζονται παροδικά, ανήμπορα να διαταράξουν μια χρόνια, λειτουργική σχέση.

Το πρώτο χτύπημα των οίκων αξιολόγησης ήρθε την προηγούμενη Δευτέρα 4 Ιούλη, όταν η Standard & Poor τίναξε στον αέρα το σχέδιο για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους που ως ακρογωνιαίο λίθο είχε την οικειοθελή συμμετοχή των ιδιωτών που κατέχουν ελληνικά ομόλογα. Αξίζει εδώ να γίνουν δύο παρατηρήσεις. Η πρώτη σχετίζεται με τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης η οποία δεν πρόβαλε καμιά αντίρρηση όσο ωρίμαζε το σχέδιο με πρωταγωνιστές το Βερολίνο, την Αθήνα και την «διεθνή» των τραπεζιτών, που εκφράζεται μέσω του Ινστιτούτου Διεθνούς Χρηματοοικονομικής (Institute of International Finance), παρά τους επονείδιστους όρους που το συνόδευαν. Συγκεκριμένα, ετήσια τοκογλυφικά επιτόκια της τάξης του 8% ως προϋπόθεση για την μετακύλιση στα επόμενα 30 χρόνια των ομολόγων που λήγουν την επόμενη τριετία. Ενώ λοιπόν η ελληνική κυβέρνηση δεν πρόβαλε καμιά αντίσταση, με το σκεπτικό πιθανά ότι κάποιος άλλος θα είναι τότε αυτός που θα διαχειριστεί την κατάσταση, όταν το σχέδιο ναυάγησε λόγω της αντίδρασης της S&P, τότε θυμήθηκε πως οι όροι ισοδυναμούν με «αυτοπυροβολισμό». Η δεύτερη παρατήρηση σχετίζεται με τα γεωπολιτικά παιχνίδια. Ειδικότερα, σε δημοσιεύματα που διάκεινται φιλικά απέναντι στη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ η S&P εμφανίζεται ως άσσος στο μανίκι των δύο χωρών, δεδομένης της πρόσβασης που έχουν σ’ αυτήν τα εβραϊκά λόμπι και του θετικού ρόλου που μπορεί να παίξει στηρίζοντας την Ελλάδα. Αφήνοντας κατά μέρους το γεγονός πως όταν η επιρροή των εβραϊκών λόμπι στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα διατυπώνεται από όσους στέκονται κριτικά απέναντι στο Ισραήλ τότε χαρακτηρίζεται αντισημιτισμός και ρατσισμός, δεν μπορούμε να μην σχολιάσουμε την κραυγαλέα αντίφαση από τη στιγμή που αυτή ακριβώς η εταιρεία οδήγησε σε ναυάγιο το γαλλικό σχέδιο, με το οποίο συμφωνούσε πλήρως η ελληνική κυβέρνηση. Επομένως ποιά είναι η βοήθεια που θα προσφέρει;

Στα «σκουπίδια» η Πορτογαλία

Το δεύτερο χτύπημα των οίκων αξιολόγησης ήρθε την επόμενη μέρα με αφορμή την υποβάθμιση της Πορτογαλίας από την Moody’s κατά τέσσερις ολόκληρες μονάδες, που ως αποτέλεσμα είχε να την οδηγήσει στα Τάρταρα. Δηλαδή, στο επίπεδο των σκουπιδιών. Η απόφαση της Moody’s ανάγκασε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να παρέμβει άμεσα δεδομένου ότι κανονικά, λόγω αυτής της βαθμολογίας, δεν θα έπρεπε να δέχεται τα ομόλογα της Λισσαβόνας ως ενέχυρο για την παροχή ρευστότητας στις πορτογαλικές τράπεζες. Το αδιέξοδο ξεπεράστηκε περιλαμβάνοντας και την Πορτογαλία στο ειδικό καθεστώς που έχουν ενταχθεί Ελλάδα και Πορτογαλία, βάση του οποίου οι τράπεζες επιτρέπεται να δίνουν ως ενέχυρα κρατικά ομόλογα, ανεξαρτήτως της βαθμολογίας τους, για να εξασφαλίζουν την ρευστότητά τους. Οι συνέπειες ωστόσο ξεπέρασαν τα σύνορα της Πορτογαλίας, με τις αποδόσεις για παράδειγμα των ιταλικών 10ετών ομολόγων να ξεπερνούν για πρώτη φορά από το 2008 το 5%, προκαλώντας φόβους για μετάδοση της κρίσης σε όλη την ευρωπαϊκή περιφέρεια. 

Ευρωπαϊκές μεγαλοστομίες

Η ανακοίνωση της Moody’s για την Πορτογαλία ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι στην ΕΕ. «Πρέπει να σπάσουμε το ολιγοπώλιο των οίκων αξιολόγησης», δήλωσε ο γερμανός υπουργός Οικονομικών υπογραμμίζοντας την πρωτοφανή συγκέντρωση που υπάρχει στον κλάδο με τρεις εταιρείες (Moody’s, S&P και Fitch) να νέμονται το 98% της αγοράς. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μανουέλ Μπαρόζο, κατηγόρησε πιο συγκεκριμένα την Moody’s ότι είναι ένοχη για «λάθη και υπερβολές». Ενώ η πιο καυστική δήλωση ήρθε από ανώνυμη πηγή και όπως δημοσιεύτηκε στην πρώτη σελίδα των Financial Times την Πέμπτη 7 Ιούλη ανέφερε πως «οι οίκοι αξιολόγησης εμπλέκονται στην πολιτική και όχι μόνο στη οικονομία. Ο χρόνος που επιλέγηκε για την υποβάθμιση δεν ήταν τυχαίος». Επί της ουσίας Βρυξέλλες και Βερολίνο κατηγόρησαν τους «3 μεγάλους» όπως συχνά περιγράφονται οι οίκοι αξιολόγησης ότι αξιοποιούν τις βαθμολογίες τους για να επηρεάσουν τις συζητήσεις που γίνονται στο εσωτερικό της ΕΕ για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, στην κατεύθυνση αποτροπής της συμμετοχής των ιδιωτών, δηλαδή τραπεζών και κατόχων ομολόγων. Για να δείξουν μάλιστα ότι είναι διατεθειμένοι να περιορίσουν την επιρροή των οίκων στην ΕΕ δήλωσαν ότι ξεκινά και η διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας ευρωπαϊκού αντίστοιχου οίκου αξιολόγησης.

Αρχικά να σημειωθεί ότι δεν είναι η πρώτη φορά που οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι βάζουν τους οίκους αξιολόγησης στο στόχαστρό τους. Για πρώτη φορά και με πύρινες μάλιστα δηλώσεις από την Μέρκελ, τον Σαρκοζύ κ.α. είχε γίνει την επομένη της κατάρρευσης της Lehman Brothers τον Σεπτέμβριο του 2008, επ’ αφορμή τα «άριστα» που αφειδώλευτα προσέφεραν αυτές οι εταιρείες στις τράπεζες και τα προϊόντα που κατέρρευσαν, παρασύροντας την παγκόσμια οικονομία στην μεγαλύτερη κρίση, μετά από αυτή του 1929. Στην πράξη όμως δεν έλαβαν κανένα μέτρο, παρότι σωστά επεσήμαιναν την εξόφθαλμη σύγκρουση συμφέροντος από τη στιγμή που οι βαθμολογούμενοι πλήρωναν για να βαθμολογηθούν. Πως θα θωρακισθεί η ανεξαρτησία των αξιολογητών, εφ’ όσον τα κέρδη τους προέρχονται από τους αξιολογούμενους;

Αναντικατάστατοι οι «3 μεγάλοι»

Το ίδιο είναι το πιθανότερο να γίνει και τώρα, να μη ληφθεί δηλαδή κανένα μέτρο, κι αυτό για δύο λόγους. Κατά πρώτο, λόγω του ότι οι πρώτες διερευνήσεις δεν έχουν δώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ρεπορτάζ των Financial Times την Παρασκευή 8 Ιούλη κατέληγε ότι το συμπέρασμα από διάφορες ιδέες που κατατέθηκαν για την δημιουργία ενός ευρωπαϊκού αντίβαρου στην δύναμη των «3 μεγάλων» ήταν πως αυτό θα ήταν ελάχιστα αποτελεσματικό. Ο σημαντικότερος λόγος ωστόσο, για την απροθυμία των Ευρωπαίων να περιορίσουν την επιρροή των «3», σχετίζεται με την τεράστια προσφορά που έχουν οι οίκοι αξιολόγησης στην προώθηση της πολιτικής λιτότητας της ΕΕ, όπως ενσωματώθηκε και πιο πρόσφατα στο Σύμφωνο για το Ευρώ. Το έργο που έχουν αναλάβει οι τρεις αυτές εταιρείες είναι να λειτουργούν ως πολιορκητικός κριός για την επιβολή προγραμμάτων λιτότητας, ιδιωτικοποιήσεων και περικοπών. Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι στην περίπτωση της υποβάθμισης της Πορτογαλίας κανένας ευρωπαίος αξιωματούχος δεν βγήκε να υπερασπίσει την χώρα κάνοντας γνωστό το εμφανές: ότι το δημόσιο χρέος της Πορτογαλίας μόλις πριν δύο χρόνια ήταν σε απόλυτα ελέγξιμα και εντελώς ασφαλή επίπεδα. Εκτινάχθηκε ως αποτέλεσμα της γενικότερης ύφεσης και της λιτότητας. Κι αυτή μάλιστα η άγρια λιτότητα που επιβλήθηκε με αφορμή την υπαγωγή της Πορτογαλίας τον Μάιο στον «μηχανισμό χρηματοδότησης» λαμβάνοντας δάνειο ύψους 78 δισ. ευρώ δεν την έσωσε από την περαιτέρω υποβάθμιση. Όπως ακριβώς έγινε και με την Ελλάδα, διαψεύδοντας τις κυβερνητικές εξαγγελίες ότι η προσφυγή στον μηχανισμό θα οδηγούσε στην ανάκτηση της διεθνούς αξιοπιστίας.

Το έργο επομένως των οίκων αξιολόγησης είναι μοναδικό και αναντικατάστατο. Λειτουργώντας ως εξωτερικοί και υποτίθεται αντικειμενικοί παρατηρητές και βαθμολογητές πιέζουν στην κατεύθυνση της λιτότητας, χωρίς οι Βρυξέλλες να επωμίζονται το πολιτικό κόστος που θα αναλάμβαναν στην περίπτωση που ο οίκος αξιολόγησης ήταν ευρωπαϊκός. Κι όσο για τα προβλήματα που ενίοτε εμφανίζονται αποτελούν παράπλευρη απώλεια λόγω σύγκρουσης συμφέροντος. Κάτι που αποτελεί εκ των προτέρων γνωστή αδυναμία κάθε ανάθεσης έργου σε… εξωτερικό συνεργάτη.

 Δημόσιο χρέος της Πορτογαλίας ως ποσοστό του ΑΕΠ

2005  2006  2007            2008            2009            2010  2011* 2012*

62,8   63,9   68,3             71,6             83                93      101,7 107,4

* Προβλέψεις

Πηγή: Eurostat

Οικονομική υποδούλωση και λεηλασία (Πριν, 10 Ιουλίου 2011)

Νεοφιλελεύθερα εγχειρίδια

ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ

Ένα νέο, ακόμη πιο αιματηρό κεφάλαιο στην πρωτοφανούς αγριότητας επίθεση που διεξάγεται εδώ και ένα χρόνο ανοίγει ο Εφαρμοστικός νόμος του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Δράσης που ψηφίστηκε στις 30 Ιούνη από 155 βουλευτές και επίσης το νέο επικαιροποιημένο Μνημόνιο που δόθηκε στη δημοσιότητα από το υπουργείο Οικονομικών την Πέμπτη 7 Ιουλίου. Και τα δύο κείμενα περιγράφουν με σαφήνεια ένα πλήθος μέτρων άγριας λιτότητας που θα επιδεινώσουν ραγδαία το βιοτικό επίπεδο όλης σχεδόν της κοινωνίας και πολύ περισσότερο των μισθωτών οδηγώντας μας στην φτώχεια και την πείνα, θα εξαφανίσουν και το τελευταίο ίχνος δημόσιου αγαθού και, το σημαντικότερο, θα υπαγάγουν την Ελλάδα σε ένα νεο-αποικιοκρατικό καθεστώς οικονομικής υποδούλωσης προς όφελος των δανειστών. Πρόκειται για ένα καθεστώς περιορισμένης και αμφισβητούμενης κυριαρχίας, όπως το έθεσε και ο πρόεδρος του Γιουρογκρούπ, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, χωρίς προηγούμενο για χώρα μέλος του ΟΟΣΑ, που παραπέμπει στις μέρες του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου που είχε επιβληθεί στην Ελλάδα πριν σχεδόν έναν αιώνα.

Ο Εφαρμοστικός νόμος αναφέρεται σε τέσσερα μέτωπα στα οποία θα επικεντρωθεί η δράση της κυβέρνησης το επόμενο διάστημα: Ιδιωτικοποιήσεις, φορολογική λεηλασία, ελαστικοποίηση εργασιακών σχέσεων και ανατροπές στα εργασιακά και τέλος αναθεώρηση επί το δυσμενέστερο της ασφαλιστικής νομοθεσίας.

Το Μνημόνιο που συμπληρώνει και εξειδικεύει τον Εφαρμοστικό (ο οποίος… εξειδικεύει το Μεσοπρόθεσμο) αποτελεί μνημείο νεοφιλελεύθερης χούντας. Ούτε ο Μίλτον Φρίντμαν δεν θα κατασκεύαζε τέτοιο έκτρωμα σαν κι αυτό που έδωσε στη δημοσιότητα ο Βαγγέλης Βενιζέλος. Οι στόχοι του, πέντε στον αριθμό, περιγράφονται με σαφήνεια από το τρίτο του κιόλας άρθρο: Περικοπές με πρόσχημα τη μείωση των ελλειμμάτων («εξασφάλιση δημοσιονομικής προσαρμογής»), στήριξη των τραπεζών («εξασφάλιση μεγαλύτερων κεφαλαιακών αποθεμάτων στις τράπεζες»), ιδιωτικοποιήσεις («μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων του δημοσίου σε πιο παραγωγικές χρήσεις του ιδιωτικού τομέα»), νεοφιλελεύθερες αλλαγές στη νομοθεσία («εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων») και τέλος, το καλύτερο, «έναρξη της χρηματοδότησης για τη στήριξη της εφαρμογής των πολιτικών του προγράμματος». Τι σημαίνει αυτό; Νέα μέτρα, που θα ανοίξουν το δρόμο για το νέο, δεύτερο δάνειο, μετά τα 110 δισ. ευρώ και τα οποία αυτά μέτρα θα ενσωματωθούν σε ένα ακόμη Μνημόνιο, το οποίο θα δοθεί στη δημοσιότητα τον Σεπτέμβρη. Ο κυβερνητικός μάλιστα εκπρόσωπος, διαβεβαίωσε την Πέμπτη πως για την ψήφιση και αυτού του Μνημονίου από την Βουλή η κυβέρνηση θα ζητήσει 151 ψήφους, όπως ακριβώς έκανε και πέρυσι, με το πρώτο Μνημόνιο.

Περιττό δε να ειπωθεί πως ακόμη κι αν εφαρμοστούν όλα αυτά τα μέτρα του Εφαρμοστικού και του τελευταίου Μνημονίου, το αποτέλεσμα θα είναι βαθύτερη ύφεση και χρεοκοπία. Το μοναδικό που θα αφήσουν πίσω τους θα είναι μια τεράστια μεταφορά ισχύος προς τη μεριά του κεφαλαίου. Αυτό είναι το ζητούμενό τους. 

Ο Εφαρμοστικός νόμος που ψηφίσθηκε στις 30 Ιούνη και το νέο Μνημόνιο που δόθηκε στη δημοσιότητα την Πέμπτη σηματοδοτούν ένα νέο γύρο υφαρπαγής των κοινωνικών δικαιωμάτων: Ιδιωτικοποιήσεις, αμφισβήτηση της κυριαρχίας, τσάκισμα μισθών και συντάξεων, ελαστικοποίηση εργασιακών σχέσεων και νέοι φόροι. Κι απ’ την άλλη, διαίτερη μέριμνα για τις τράπεζες που θα συνεχίσουν να απομυζούν τον κρατικό προϋπολογισμό.

Μέχρι τα μέσα Αυγούστου θα πάει στη Βουλή και νέος Εφαρμοστικός νόμος

Τα περισσότερα από τα 50 άρθρα του Εφαρμοστικού νόμου περιγράφουν τους όρους και τις λεπτομέρειες των ιδιωτικοποιήσεων, από τις οποίες η κυβέρνηση ελπίζει να εισπράξει μέχρι το τέλος του 2015 τουλάχιστον 50 δισ. ευρώ, μειώνοντας έτσι το δημόσιο χρέος. Αναφέρεται δε ρητά στο νόμο, περισσότερες μάλιστα από μία φορές, ότι τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις κατευθύνονται αποκλειστικά και μόνο στη μείωση του δημοσίου χρέους. Όρος που επιτρέπει, κατά τη γνώμη μας, στους δανειστές ευθέως να «βάλουν χέρι» σε τμήματα της ελληνικής περιουσίας, συμψηφίζοντας την αξία των ΔΕΚΟ με τα χρήματα που έχουν να λαβαίνουν από τη συμμετοχή τους για παράδειγμα στο πρώτο δάνειο των 110 δισ. ή στο δεύτερο δάνειο που τώρα συζητιέται, σε περίπτωση χρεοκοπίας. Γι’ αυτό το λόγο έχει συμπεριληφθεί και ο ταπεινωτικός όρος του διορισμού γκαουλάιτερ από την Τρόικα οι οποίοι θα αποφασίζουν για όλα τα κρίσιμα θέματα, λειτουργώντας σα να βρίσκονται σε κατεχόμενη χώρα. Ειδικότερα προβλέπεται πως στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου ΑΕ, όπου θα μεταβιβαστεί κάθε περιουσιακό στοιχείο του ελληνικού δημοσίου (από ακίνητα και δικαιώματα διαχείρισης μέχρι και κινητές αξίες, δηλαδή το ρευστό που έχουν χρυσοφόρες ΔΕΚΟ, όπως ο ΟΠΑΠ) την εισήγηση για τα ξεπουλήματα κάνει το Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων στο οποίο τα 3 από τα 7 μέλη διορίζονται από την Τρόικα. Αυτό το όργανο θα εισηγείται τι να πουληθεί και που, μεταφέροντας στην πραγματικότητα εκτός Ελλάδας τις σχετικές αποφάσεις. Σ’ αυτό το πλαίσιο καθόλου εθιμοτυπική δεν ήταν η συνάντηση το υπουργού Οικονομικών, Βαγγέλη Βενιζέλου, με εκπροσώπους της Ομοσπονδίας Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Βερολίνο.

Η παρουσία των αξιωματούχων του ΔΝΤ και της ΕΕ έρχεται να βάλει ένα όριο και μάλιστα αυστηρό στις ωφέλειες που θα προκύψουν για τμήματα της ελληνικής αστικής τάξης από το μεγάλο πλιάτσικο σε βάρος της δημόσιας περιουσίας. Γιατί, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι από το ξεπούλημα θα ευνοηθεί σημαντικά και ένα τμήμα της εγχώριας αστικής τάξης. Πρόκειται για το πιο παρασιτικό και απατεωνίστικο τμήμα, που τείνει να αποκτήσει ηγεμονικά χαρακτηριστικά, γνήσιοι απόγονοι των μαυραγοριτών και των συνεργατών των Ναζί, οι οποίοι θα εκμεταλλευτούν την μοναδική ευκαιρία για να πάρουν φιλέτα της δημόσιας γης και να εμπλακούν σε δουλειές με σίγουρο κέρδος, έστω και με μειοψηφικά ποσοστά, πουλώντας στους διεθνείς επενδυτές εγχώρια τεχνογνωσία. Είναι η αστική τάξη των πορτοφολάδων και μεσαζόντων, που ξέρει τα κατατόπια του υπουργείου Οικονομικών πολύ καλύτερα από τους περαστικούς υπουργούς. Το κομμάτι αυτό είναι που αποτελεί και την κοινωνική βάση της εγχώριας αστικής τάξης που συναινεί με το ξεπούλημα, αντιμετωπίζοντας την κρίση σαν ευκαιρία για «αρπαχτές», συμφωνώντας με τα νεοαποικιακά αυτά μέτρα.

Οι σκανδαλώδεις όροι για το περίφημο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας, το οποίο φτιάχτηκε κατ’ αντιστοιχία με το ταμείο που ιδρύθηκε στην ανατολική Γερμανία, μετά την επανένωση και με αποκλειστικό στόχο το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, δεν σταματούν εδώ. Συνεχίζονται με την εξαίρεσή του από την πληρωμή «κάθε φόρου, τέλους, εισφοράς, αμοιβής ή δικαιώματος υπέρ του Δημοσίου ή οποιουδήποτε τρίτου, συμπεριλαμβανομένου του φόρου εισοδήματος για το κάθε μορφής εισόδημα που προκύπτει από τη δραστηριότητα του Ταμείου, του φόρου συγκέντρωσης κεφαλαίου, του φόρου έναρξης δραστηριότητας», κ.λπ. Οι φόροι έτσι παραμένουν αποκλειστικό προνόμιο των εργαζομένων και της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας. Οι σκανδαλώδεις όροι, που καθιστούν τους 155 βουλευτές που ψήφισαν τον Εφαρμοστικό υπόλογους για κακουργηματικές πράξεις εφ’ όρου ζωής και θέμα στοιχειώδους αξιοπρέπειας για ένα κυρίαρχο κράτος την ακύρωση όλων των «επενδύσεων» που τυχόν θα γίνουν με βάση αυτό το νόμο, συνεχίζονται με λεόντειες προβλέψεις βάση των οποίων το κόστος παραμένει στο Δημόσιο. «Η δαπάνη της αποζημίωσης για την αναγκαστική απαλλοτρίωση βαρύνει το Δημόσιο» αναφέρεται για παράδειγμα ρητά στο παράγραφο 8 του δεύτερου άρθρου. Οι σκανδαλώδεις όροι συνεχίζονται με την δέσμευση της σιωπής που αναλαμβάνει η διοίκηση του Ταμείου. «Τα μέλη του ΔΣ του Ταμείου υποχρεούνται να τηρούν απόλυτη εχεμύθεια όσον αφορά στα δεδομένα των υπηρεσιών, εργασιών, στατιστικών στοιχείων ή άλλων δεδομένων που αφορούν στη δραστηριότητα του Ταμείου». Ενώ δηλαδή ΕΕ, ΔΝΤ θα έχουν πλήρη γνώμη για την ατζέντα του Ταμείου και θα αποφασίζουν για τα πάντα μέσω των τοποτηρητών τους, που θα συμπεριφέρονται ακόμη και σε υπουργούς σαν να είναι οι σκυλίτσες τους, η ενημέρωση του Τύπου και του ελληνικού λαού θα αποτελεί ποινικό αδίκημα! Οι σκανδαλώδεις όροι φθάνουν στο αποκορύφωμα με την υπερεξουσία του Ταμείου να διασπά και να διαλύει τις εταιρείες προς ιδιωτικοποίηση, απομονώνοντας τα κερδοφόρα τμήματα που θα ιδιωτικοποιούν από τα ζημιογόνα που θα αφήνουν στο Δημόσιο, με τη δυνατότητα του να παρεμβαίνει στην τιμολογιακή τους πολιτική, αυξάνοντας έτσι κάθετα τις χρεώσεις, κ.α. Από τον οδοστρωτήρα της «αξιοποίησης» δεν εξαιρείται ακόμη και η χρήση του αιγιαλού και των παραλίων, τα αρχαιολογικά μνημεία και οι σχετικοί χώροι, τα φυσικά πάρκα κ.α.

Αξίζει να αναφερθεί πως οι μοναδικές ιδιοκτησίες που μένουν εκτός Ταμείου, όταν σε αυτό περνά κάθε περιουσιακό στοιχείο των δήμων για παράδειγμα, είναι της εκκλησίας. Τυχαία υμνεί το Μνημόνιο ο Ιερώνυμος;

Συνολικά πρόκειται για ένα νόμο – τερατούργημα που αναιρεί κυριαρχικά δικαιώματα και κουρελιάζει αυτονόητα κοινωνικά δικαιώματα, χωρίς προηγούμενο για χώρα του βόρειου ημισφαιρίου. Τα σύγχρονα δε χρηματοοικονομικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται, όπως για παράδειγμα ο θεσμός της επιφάνειας, θα μετατρέψουν σε όνειρα καλοκαιρινής νυκτός τις προβλέψεις για έσοδα ύψους 50 δισ. ευρώ. Ακόμη δηλαδή και να ολοκληρωθεί το πλιάτσικο, έσοδα δεν πρόκειται να εισρεύσουν ούτε το δημόσιο χρέος να μειωθεί. Ειδικότερα ο «θεσμός της επιφάνειας» (όπως ορίζεται «το εμπράγματο δικαίωμα φυσικού ή νομικού προσώπου να κατασκευάζει κτίσμα σε έδαφος δημοσίου κτήματος που δεν του ανήκει και να ασκεί επ’ αυτού τις εξουσίες που παρέχει το δικαίωμα της κυριότητας») χρησιμοποιείται μόνο και μόνο για να παρακαμφθούν οι υψηλές τιμές της γης στην Ελλάδα και να πουληθούν φιλέτα έναντι πινακίου φακής, χωρίς τον άμεσο κίνδυνο να καθίσουν στο σκαμνί όσοι συνηγόρησαν για το ξεπούλημα, το οποίο θα περιγράφεται ως ενοικίαση. Ακόμη κι αν η εκμετάλλευση φθάνει τα 80 ή και τα 100 έτη, παραπάνω δηλαδή από τη διάρκεια μιας ανθρώπινης ζωής.

Τεράστιες και κυρίως ανεπανόρθωτες θα είναι οι συνέπειες και στο περιβάλλον σε περίπτωση που υλοποιηθούν οι προβλέψεις του Εφαρμοστικού. Αναφέρεται για παράδειγμα η δυνατότητα αλλαγής του ανώτατου επιτρεπόμενου συντελεστή δόμησης που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι και οκταπλάσιος του συντελεστή που ισχύει για τους… κοινούς θνητούς. Αλλού (παρ. 5, άρθρο 12) αναφέρεται πως «με προεδρικά διατάγματα μπορεί να τροποποιούνται εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια και σχέδια πόλεως καθώς και πολεοδομικές μελέτες ή/και να καθορίζονται ειδικές χρήσεις γης… ακόμη και κατά παρέκκλιση από τους ισχύοντες στην περιοχή όρους και περιορισμούς δόμησης καθώς και από τις διατάξεις του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού, προκειμένου να αποδοθεί ο βέλτιστος πολεοδομικός – επενδυτικός προορισμός στο προς αξιοποίηση ακίνητο». Πρόκειται για τόσο γενικόλογες διατυπώσεις που μπορούν να χωρέσουν τα πάντα, νομιμοποιώντας έτσι ακόμη και τις πιο μεγάλες περιβαλλοντικές καταστροφές.

Ο Εφαρμοστικός πέρα από την περιβαλλοντική υποβάθμιση και το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας (που θα οξύνει το δημοσιονομικό πρόβλημα καθώς θα μειώσει τα σταθερά ετήσια έσοδα του δημοσίου, έναντι αμφιβόλου ύψους εφ’ άπαξ εισπράξεις) φέρνει και φορολογική λεηλασία. Αποτέλεσμα της θα είναι η άμεση μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος της κοινωνικής πλειοψηφίας. Ειδικότερα προβλέπεται η μετάταξη προϊόντων ευρείας κατανάλωσης στον υψηλό συντελεστή του ΦΠΑ, η δυσμενής για τους φορολογούμενους αναθεώρηση του καθεστώτος των φοροαπαλλαγών μέσω προσκόμισης αποδείξεων, η επιβολή ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης σε εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ, έκτακτες εισφορές, επιβολή τέλους σε όσους ασκούν επιτήδευμα και ελεύθερο επάγγελμα εφ’ όσον τηρούν βιβλία Β’ ή Γ’ κατηγορίας, νέα αυξημένα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων κ.α. Πρόκειται για μέτρα που θα αυξήσουν την φτώχεια, θα βαθύνουν την ύφεση (μετατρέποντας σε ευσεβή πόθο την πρόβλεψη που διατυπώνεται στο Μνημόνιο ότι η οικονομία θα επιστρέψει σε θετική ανάπτυξη στις αρχές του 2012) και θα αποδώσουν, επομένως, πολύ λιγότερα από τα αναμενόμενα.

Στο Μνημόνιο αναφέρεται ότι μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου θα κατατεθεί στη Βουλή φορολογικό νομοσχέδιο σκούπα που θα αφορά ΦΠΑ και το φόρο εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων. Δηλαδή, το σύνολο της φορολογίας. Δεν είναι επομένως απίθανο η κυβέρνηση να επιδιώξει να επιβάλει αν όχι τον ενιαίο φορολογικό συντελεστή, τουλάχιστον ένα προοίμιό του, με δύο πιθανά συντελεστές, που θα ανοίξει το δρόμο μετά από έξη μήνες για να επιβληθεί ο ενιαίος, ο οποίος αποτελεί την επιτομή της ταξικής φορολογίας καθώς καταργεί κάθε ίχνος προοδευτικότητας στον επιμερισμό των φορολογικών βαρών. 

Στην εξαθλίωση οδηγούνται οι συνταξιούχοι 

ΝΕΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ ΣΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΔΟΚΙΜΑΣΘΟΥΝ ΠΑΡΑΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΦΕΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

Νέα δραματική επιδείνωση των όρων ζωής εκατομμυρίων συνταξιούχων θα σημάνουν και οι αλλαγές που δρομολογούνται στο ασφαλιστικό και αναφέρονται στον Εφαρμοστικό. Πρώτα και κύρια περιγράφονται μια σειρά μειώσεις: Στις συντάξεις του ΝΑΤ κατά 6%, με αναδρομική μάλιστα ισχύ από 1-1-2011. Στα εφ’ άπαξ των δημοσίων υπαλλήλων και της ΔΕΗ κατά 10% και 15% αντίστοιχα. Στις συντάξεις επιβάλεται μηνιαία εισφορά, κλπ.

Στο δε Μνημόνιο πέραν των προηγουμένων προβλέπονται ακόμη πιο οδυνηρά μέτρα: Πρώτο, μείωση των επικουρικών συντάξεων που θα υιοθετηθούν μέχρι τέλος Σεπτέμβρη για να εφαρμοστούν από τον Ιανουάριο του 2012. Δεύτερο, μείωση των επαγγελμάτων που εντάσσονται στα Βαρέα και Ανθυγιεινά επαγγέλματα ώστε ο αριθμός τους να μην υπερβαίνει το 10% του συνόλου των εργαζομένων. Τρίτο, μείωση των δαπανών για συντάξεις αναπηρίας σχεδόν κατά το ήμισυ. Στόχος είναι η δαπάνη να φτάσει από 14,5% που είναι τώρα στο 10% του συνόλου των συνταξιοδοτικών δαπανών. Αντιλαβάνεται επομένως κανείς πως τα σχετικά αιτήματα για συντάξεις αναπηρίας δεν θα εγκρίνονται με βάση την κατάσταση της υγείας κάθε εργαζόμενου αλλά το όριο που θέτει το υπουργείο, δηλαδή ΔΝΤ και ΕΕ. Τέλος είναι και οι δρομολογούμενες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας, για τις οποίες αναλυτικότερο ρεπορτάζ υπάρχει στις σελίδες 16-17.

Η οργή για τα μέτρα περικοπών εις βάρος των εργαζομένων φθάνει στα ύψη αν δούμε στην άλλη πλευρά την κρατική γενναιοδωρία απέναντι στις τράπεζες. “Η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ελλάδας θα συνεχίσουν να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας”, αναφέρεται κατά λέξη στο Μνημόνιο.          Και παρακάτω: “Η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ελλάδας έχουν δεσμευτεί να διατηρήσουν την επαρκή ρευστότητα του συστήματος”. Η ειδική μέριμνα που λαμβάνεται για τις τράπεζες δεν είναι μόνο λόγω των μέχρι σήμερα γνωστών αδυναμιών τους. Επιβαρυντικά σε αυτή την νοσηρή κατάσταση θα λειτουργήσουν δύο ακόμη παράγοντες: Η αύξηση των επιτοκίων του ευρώ που έχει δρομολογήσει η ΕΚΤ και η επιδείνωση της κατάστασης της οικονομίας, η εμβάθυνση της ύφεσης δηλαδή. Αποτέλεσμα και των δύο αυτών εξελίξεων θα είναι να αυξηθούν σημαντικά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και να επιδεινωθούν οι οικονομικές καταστάσεις των τραπεζών. Κι εδώ ακριβώς είναι που έρχεται ως καλός πατερούλης το κράτος να στηρίξει τους τραπεζίτες παρέχοντάς τους απλόχερα τα φορολογικά έσοδα…

 ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΙΣΘΩΝ

Έρχονται απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων

ΕΛΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

Στρατηγικές σημασίας είναι και οι αλλαγές που επέρχονται στα εργασιακά μέσω του Εφαρμοστικού και του Μνημονίου. Κατ’ αρχήν προωθείται ακόμη παραπέρα η ελαστικοποίηση της εργασίας μέσω της διευθέτησης του χρόνου εργασίας. Αναφέρεται συγκεκριμένα στον Εφαρμοστικό ότι «σε επιχειρήσεις που εφαρμόζεται συμβατικό ωράριο εργασίας έως σαράντα ωρών εβδομαδιαίως επιτρέπεται για μια χρονική περίοδο ο εργαζόμενος να απασχολείται δύο ώρες την ημέρα επιπλέον των οκτώ ωρών, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιπλέον των σαράντα (ή του μικρότερου συμβατικού ωραρίου) ώρες εργασίας την εβδομάδα αφαιρούνται από τις ώρες εργασίας μια άλλης χρονικής περιόδου». Με αυτή την «διευθέτηση» η υπερωριακή αμοιβή πάει… περίπατο.

Ο νόμος δεν αποκλείει ωστόσο την εφαρμογή ακόμη πιο απεχθών για τους εργαζόμενους όρων διευθέτησης. Αναφέρεται για παράδειγμα πως «με επιχειρησιακές και κλαδικές συμβάσεις εργασίας μπορεί να καθορίζεται άλλο σύστημα διευθέτησης χρόνου εργασίας».

Το δεύτερο μέτρο που αποτελεί συντριπτικό πλήγμα στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας αφορά την καθιέρωση του Συμβολαίου Πρώτης Απασχόλησης, που οδήγησε σε εξέγερση τη γαλλική νεολαία το 2006: «Νέοι, ηλικίας από 18 έως 25 ετών, είναι δυνατόν να συνάπτουν με εργοδότες συμβάσεις εργασίας για την απόκτηση επαγγελματικής εμπειρίας, διάρκειας μέχρι 24 μήνες και με αποδοχές μικρότερες έως 20% από τις προβλεπόμενες» (αρ. 43). Το μέτρο αυτό θα φθηνύνει την εργασία, προς όφελος της εργοδοσίας προκαλώντας κύμα απολύσεων μεγάλων σε ηλικία εργαζομένων που έχουν υψηλότερες αποδοχές. Ή εναλλακτικά, απειλές και εκβιασμούς στην κατεύθυνση όλοι οι μισθοί, και όχι μόνο των 20άρηδων, να οδηγηθούν στο 80% της συλλογικής σύμβασης εργασίας.

Στο Μνημόνιο οι αλλαγές στα εργασιακά των δημόσιων υπαλλήλων αποτελούν την αιχμή του δόρατος των μέτρων μείωσης του ελλείμματος. Συγκεκριμένα προκρίνεται: Μείωση των απασχολουμένων κατά 150.000 άτομα ή το 20% του προσωπικού μέχρι το 2015. Ξεχωριστή μνεία γίνεται στο θεσμό της εφεδρείας, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων. Προσέξτε όμως εκλεπτυσμένη διατύπωση που επιλέγεται για την εφεδρεία καθώς δεν “θα υπερβαίνει τους 12 μήνες με 60% του βασικού μισθού… Στο τέλος αυτής της περιόδου των 12 μηνών, η αποχώρηση θα είναι υποχρεωτική”! Το δεύτερο μέτρο που περιγράφει το Μνημόνιο σχετίζεται με την κατάργηση δημόσιων φορέων και οργανσιμών, πέραν των 4.500 φορέων που έχουν ήδη καταργηθεί ή συγχωνευτεί μέσω του Καλλικράτη. Η καμπάνα εδώ μάλιστα χτυπάει και για την δημόσια ραδιοτηλεόραση που θα συρρικνωθεί, κατ’ απαίτηση και προς όφελος προφανώς των εκδοτών. Το τρίτο μέτρο αφορά τη μείωση του συνολικού μισθολογικού κόστους στο δημόσιο, μέσω του νέου μισθολογίου που θα αρχίσει να εφαρμόζεται από τα μέσα Αυγούστου για να ολοκληρωθεί σε τρία χρόνια, οδηγώντας όπως ρητά αναφέρει τους μισθούς στα επίπεδα που επικρατούν στον ιδιωτικό τομέα. “Πετυχαίνοντας ίση αμοιβή για ίση δουλειά” γράφουν μάλιστα τα λαμόγια του ΠΑΣΟΚ στο Μνημόνιο, λες και θέλουν να λοιδορήσουν τα εργατικά αιτήματα, οι απατεώνες του ποινικού δικαίου.

Αναφέρεται μάλιστα πως εντός του Ιουλίου θα ψηφισθεί και νέος νόμος για τα εργασιακά στην κατεύθυνση της ελαστικοποίησης.

Συνολικά Εφαρμοστικός και Μνημόνιο συνθέτουν έναν οδοστρωτήρα που παρασέρνει κάιθε πτυχή της κοινωνικής ζωής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να φύγει άμεσα η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου κάτω από εργατικούς και λαϊκούς αγώνες, καθώς κάθε μέρα που περνάει αποδεικνύεται η πιο επικίνδυνη και εχθρική απέναντι στους εργαζόμενους κυβέρνηση.

Ζητείται βιομηχανική πολιτική (Επίκαιρα, 7 Ιούλη 2011)

Ένας όρος, που έως πρόσφατα μόνο στα εγχειρίδια Οικονομικών που διδάσκονταν στα πανεπιστήμια μέχρι τη δεκαετία του ’70 μπορούσε κανείς να συναντήσει, εμφανίζεται όλο και συχνότερα στον διεθνή οικονομικό Τύπο και τις σχετικές αναλύσεις: Η βιομηχανική πολιτική. Συγκεκριμένα, η ενεργητική παρέμβαση του κράτους στην κατεύθυνση στήριξης επιλεγμένων κλάδων και τομέων της οικονομίας με κριτήρια τις συγκεκριμένες κάθε φορά ανάγκες της κοινωνίας. Όσοι βιαστούν να λοιδορήσουν την ιδέα παραπέμποντας στα πενταετή πλάνα του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού, ας το σκεφτούν μια φορά παραπάνω…

Η ανάγκη ενεργητικότερης παρέμβασης του κράτους στην οικονομία διατυπώνεται όλο και συχνότερα σε εφημερίδες και περιοδικά μεγάλης κυκλοφορίας. Για παράδειγμα, μεταξύ πολλών άλλων, το περιοδικό Time σε πρόσφατο άρθρο του με τίτλο «Ποιά ανάκαμψη, οι πέντε μύθοι για την αμερικανική οικονομία» καταλήγει την ανάλυσή του αναφέροντας: «Στην πραγματικότητα μια καλή βιομηχανική πολιτική μπορεί να δώσει μια χρήσιμη οικονομική ώθηση». Το ίδιο, βιομηχανική και ενεργειακή πολιτική, ζητούσε και ο αρθρογράφος των New York Times, Ρότζερ Κοέν, στην προβεβλημένη στήλη του, την Τρίτη 28 Ιούνη. 

Μια προσεκτικότερη ματιά στις πιο μακροχρόνιες και θεμελιώδεις τάσεις της διεθνούς οικονομίας μας βοηθάει να καταλάβουμε γιατί ο εξοβελισμός του κράτους από την οικονομία αποτελεί όχι μόνο αναχρονισμό αλλά και κίνδυνο. Με λίγα λόγια δύο τάσεις θα ξεχωρίζαμε: την ανεργία και την εντεινόμενη αστάθεια.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να εκπροσωπούν αυτό ακριβώς που ονειρεύονται όσες οικονομίες είναι βυθισμένες στην ύφεση. Μια διετία σταθερής μεγέθυνσης του ΑΕΠ προς διάψευση μάλιστα πολλών προβλέψεων για τον ασταθή χαρακτήρα της αύξησης του ΑΕΠ. Από τον Ιούνιο του 2009, οπότε εξήλθε κι επισήμως της ύφεσης η αμερικανική οικονομία, το ΑΕΠ κατά μέσο όρο έχει αυξηθεί κατά 2,8%, ενώ τα επιχειρηματικά κέρδη, φθάνοντας  το μυθικό ποσό των 1,7 τρις. δολ. το τελευταίο τρίμηνο του 2010, βρίσκονται ξανά στο επίπεδο του 2007. Αυτή είναι η φωτεινή πλευρά του φεγγαριού. Υπάρχει όμως και η άλλη με την  ανεργία, που εξακολουθεί να πλήττει το 9,1% του πληθυσμού να δεσπόζει, σαν να μην άλλαξε τίποτε από τις μέρες που έκλεινε η μια τράπεζα μετά την άλλη. Προκαλεί επίσης εντύπωση το γεγονός πως το 2007, όταν τα κέρδη βρίσκονταν στα σημερινά τους επίπεδα, η ανεργία κυμαινόταν στο 4,5%, στο ήμισυ δηλαδή των σημερινών επιπέδων. Η ολική(!) επομένως επαναφορά των κερδών δεν στάθηκε ικανή να επαναφέρει την ανεργία σε εκείνα τα επίπεδα. Τα κέρδη εκτοξεύθηκαν και η ανεργία έμεινε στο ύψος της. Το πρόβλημα είναι τόσο σοβαρό ώστε όλο και συχνότερα κορυφαίοι δημοσιογράφοι επισημαίνουν τον κίνδυνο για μια χαμένη γενιά, δεδομένου ότι η ανεργία στην αμερικανική νεολαία αγγίζει επίπεδα ακόμη και της τάξης του 25%!

Η επίκληση της βιομηχανικής πολιτικής, ως μοναδικού μέσου που μπορεί να προσφέρει μια λύση στο εντεινόμενο πρόβλημα της ανεργίας, υπογραμμίζεται από ένα πολύ παράδοξο συμπέρασμα που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας (Michael Spence, The Next Convergence), βάση του οποίου τα διαμάντια του στέμματος της αμερικανικής οικονομίας (βιομηχανία, τράπεζες, εξαγωγείς και ενεργειακές εταιρείες) από το 1990 μέχρι το 2008 προσέφεραν ελάχιστα στην απασχόληση. Τη μεγαλύτερη συμβολή αντίθετα είχαν επιχειρήσεις από τον τομέα των υπηρεσιών που έχουν μικρή ή καθόλου έκθεση στον διεθνή ανταγωνισμό: υπηρεσίες υγείας, λιανεμπόριο, δημόσιος τομέας, ξενοδοχεία. Αφήνοντας ασχολίαστο το γεγονός ότι πρόκειται για τις πιο κακοπληρωμένες δουλειές, ας κρατήσουμε την παταγώδη αποτυχία του περίφημου αόρατου χεριού της αγοράς να στηρίξει την απασχόληση, με την ίδια τουλάχιστον γενναιοδωρία που η παγκόσμια αγορά ανταμείβει τους ισολογισμούς των πιο επιτυχημένων πολυεθνικών.

Εξ’ ίσου ανησυχητικές είναι και οι προβλέψεις που διατυπώνονται για την παγκόσμια οικονομία, με πολλούς να συνιστούν για καλό και για κακό να …δέσουμε τις ζώνες μας.

Στις ΗΠΑ πάλι, αυτό τον μήνα λήγει το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων αξίας 600 δις. δολ. χωρίς να υπάρχει βούληση ανανέωσής του. Απ’ όταν ανέλαβε ο Ομπάμα έχουν δοθεί για τη στήριξη της οικονομίας 1,2 τρις. δολ. και άλλα 2,3 τρισ. σε δύο γύρους για την αγορά κρατικών και άλλων ομολόγων. Η συνέχεια θα είναι απρόβλεπτη, με πολλούς οικονομολόγους όπως τον Λάρι Σάμερς, πρώην υπουργό Οικονομικών που μέχρι τον Δεκέμβρη ήταν σύμβουλος του Ομπάμα, να προειδοποιούν πως οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο μιας χαμένης δεκαετίας, όπως συνέβη στην Ιαπωνία τη δεκαετία του ’90.

“Καμπανάκι” για το ΑΕΠ

Εξ ίσου αβέβαιο είναι το μέλλον και στους άλλους πυλώνες της διεθνούς οικονομίας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η αύξηση των επιτοκίων δανεισμού από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα θέσει σε κίνδυνο τα ποσοστά μεγέθυνσης του ΑΕΠ για όποιες τουλάχιστον χώρες έχουν το προνόμιο να γεύονται τέτοιες πολυτέλειες, όπως η Γερμανία για παράδειγμα. Για τις υπόλοιπες, όπως η Ελλάδα που με σωρευτικό ποσοστό συρρίκνωσης του ΑΕΠ της τάξης τουλάχιστον του 10% για την τριετία 2009-2011 βρίσκεται στη δίνη της βαθύτερης ύφεσης που έχει γνωρίσει σε ειρηνικές περιόδους, η αύξηση των επιτοκίων θα αποτελέσει τη χαριστική βολή, για όλους. Για τα νοικοκυριά που μέσω ανεργίας, μείωσης μισθών και συντάξεων θα δουν τις δόσεις για τα δάνειά τους να αυξάνονται, για τις επιχειρήσεις που θα βλέπουν το χρήμα από τις τράπεζες με το… κιάλι και για το δημόσιο επίσης που θα δανείζεται κι αυτό με χειρότερους όρους.

Καθόλου προβλέψιμα δεν είναι τα πράγματα και για τον μεγάλο χρηματοδότη της παγκόσμιας οικονομίας, την Κίνα. Η εικόνα μάλιστα που άφησε η επίσκεψη του κινέζου πρωθυπουργού, Γουέν Γιαμπάο, στη γηραιά ήπειρο, κατά την οποία υπέγραψε δεκάδες εμπορικές συμφωνίες με τη Γερμανία, την Αγγλία και άλλες χώρες δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Κι αυτό επειδή αυξάνονται οι ενδείξεις πως το θαύμα της Κίνας στηρίζεται κι αυτό σε μια φούσκα που αργά ή γρήγορα θα σκάσει. Χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία που είδαν το φως τη δημοσιότητας για το χρέος των τοπικών κυβερνήσεων το οποίο ανέρχεται στο 27% του ΑΕΠ, οδηγώντας τη φούσκα της οικονομίας σε ακόμη μεγαλύτερα ύψη.

Όλα τα παραπάνω συνθέτουν μια εικόνα υψηλής αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία που μοιραία παρασέρνει και τις βασικές παραδοχές του κυρίαρχου μοντέλου, στο βαθμό που αποδεικνύεται εξαιρετικά ασταθές και ανήμπορο να διαχύσει τον μυθικό πλούτο που συσσωρεύει, δημιουργώντας για παράδειγμα θέσεις εργασίας. Σε σημείωμα της σύνταξής τους για παράδειγμα οι New York Times δε δίσταζαν να επιτεθούν στην αφρόκρεμα των αμερικανικών επιχειρήσεων που ζητούν φορολογικά κίνητρα για να επανεισάγουν τα κέρδη τους. Ανέφεραν χαρακτηριστικά: «Τα τελευταία πέντε χρόνια οι αμερικανικές εταιρείες έχουν αφήσει στο εξωτερικό κέρδη άνω του 1 τρις. δολ. σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία. Φέρνοντας στη χώρα περισσότερο χρήμα λόγω χαμηλότερης φορολογίας δεν πρόκειται να αλλάξει αυτό το σκεπτικό (της επενδυτικής αποχής). Αν κάτι δε λένε αυτές οι επιχειρήσεις είναι ότι ήδη έχουν πλημμυρίσει στο ρευστό. Σύμφωνα με στοιχεία της ομοσπονδιακής τράπεζας, οι εταιρείες στις ΗΠΑ έχουν 2 τρις. δολ. τοποθετημένα σε τραπεζικούς λογαριασμούς, κρατικά ομόλογα, κ.α.».

Ακριβώς σε αυτό το έδαφος των τεράστιων κερδών, της έκρηξης της ανεργίας και της αβεβαιότητας για το αύριο επανέρχονται σε όλο τον κόσμο οι σκέψεις άσκησης ενεργού βιομηχανικής πολιτικής που (μιλώντας για τη χώρα μας) ως γνώμονα μπορεί να έχει την αντιμετώπιση του προβλήματος της ανεργίας, τη διατροφική επάρκεια, την παραγωγή κοινωνικά αναγκαίων αγαθών και υπηρεσιών, τη στήριξη των παραμεθόριων και ακριτικών περιοχών κ.α. Πρόκειται για προβληματισμούς που αντανακλούν την κρίση που αντιμετωπίζει το κυρίαρχο μοντέλο μεγέθυνσης στον βαθμό που αδυνατεί να προσφέρει ένα ελκυστικό όραμα χωρίς φούσκες, ανεργία και εκρηκτικές ανισότητες και δίνουν θετική διέξοδο στις αγωνίες της κοινωνίας.