Home » 2011 » Ισπανία: Πόρτα στον ήλιο ή παράθυρο στο μέλλον; (Επίκαιρα 26/5/2011)

Ισπανία: Πόρτα στον ήλιο ή παράθυρο στο μέλλον; (Επίκαιρα 26/5/2011)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

Στην κεντρική πλατεία της ισπανικής πρωτεύουσας χτυπάει η καρδιά των νέων και εργαζομένων όλης της Ευρώπης εδώ και δέκα ημέρες. Από τις 15 Μαΐου, για την ακρίβεια, όταν έγινε η πρώτη συγκέντρωση που έδωσε το έναυσμα για μια πρωτότυπη, ριζοσπαστική και ασυνήθιστα μεγάλης χρονικής διάρκειας διαμαρτυρία ενάντια στην πολιτική της λιτότητας. Το κίνημα των «αγανακτισμένων», όπως πολύ γρήγορα χαρακτηρίστηκε, συνιστά σημείο τομής στις λαϊκές αντιδράσεις ενάντια στα μέτρα εξοντωτικής λιτότητας και υπονόμευσης των δημοκρατικών ελευθεριών που εφαρμόστηκαν με αφορμή την δημοσιονομική κρίση από την μια άκρη της Ευρώπης ως την άλλη. Προς επίρρωση τα αιτήματα που αργά και βασανιστικά υιοθετήθηκαν από τους συγκεντρωμένους, διαψεύδοντας όσους αφ’ υψηλού έκριναν ως «ρηχό» ακόμη κι απολίτικο το κίνημα που ξεκίνησε με την κατάληψη της πλατείας Πουέρτα δελ Σολ (παράθυρο του ήλιου) για να επεκταθεί σε όλες τις πόλεις της Ισπανίας. Μάλιστα το πιο …εκνευριστικό ήταν πως στις λοιδορίες και τους μύδρους πρωτοστάτησαν όλοι αυτοί που τα προηγούμενα χρόνια έκαναν ότι περνούσε από το χέρι τους για να διαλύσουν τις κοινωνικές συλλογικότητες…

Επιθετικό περιεχόμενο

Από τα αιτήματα των συγκεντρωμένων εντελώς ενδεικτικά ξεχωρίζουμε τα ακόλουθα: Κατάργηση των προνομίων στην φορολογία, στα συντάξιμα έτη και τις πολλαπλές συντάξεις των πολιτικών. Εξίσωση του μισθού των εκλεγμένων αντιπροσώπων με το μέσο μισθό των Ισπανών συν τα απαραίτητα έξοδα για την άσκηση των καθηκόντων τους. Κατάργηση της ασυλίας των βουλευτών. Κατάργηση παραγραφής σε αδικήματα διαφθοράς. Πόθεν έσχες όλων των κρατικών στελεχών.

Σε ό,τι αφορά την ανεργία, μείωσης των ωρών εργασίας και άλλων μέτρων ώστε να μειωθεί η δομική ανεργία (να πέσει κάτω από το 5%). Σύνταξη στα 65 και καμία αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης μέχρι να εξαλειφθεί η ανεργία των νέων. Επαναφορά του επιδόματος ανεργίας στα 426 ευρώ  για όλους τους μακροχρόνια άνεργους.

Σε ό,τι αφορά τις δημόσιες υπηρεσίες, προσλήψεις προσωπικού Υγείας για να εξαφανιστούν οι λίστες αναμονής ασθενών. Προσλήψεις καθηγητών που θα εγγυώνται μικρό αριθμό μαθητών ανά τάξη. Μείωση του ύψους διδάκτρων της ανώτατης παιδείας. Δημόσια χρηματοδότηση της έρευνας που να εγγυάται την ανεξαρτησία της. Φτηνές, καλής ποιότητες και φιλικές προς το περιβάλλον δημόσιες συγκοινωνίες.

Σχετικά με τις τράπεζες απαγόρευση οποιασδήποτε οικονομικής διάσωσης ή ταμειακής ενίσχυσης. Όσες τράπεζες έχουν δυσκολίες ας χρεοκοπήσουν ή ας κρατικοποιηθούν για να δημιουργηθεί δημόσιο τραπεζικό σύστημα κάτω από κοινωνικό έλεγχο. Αύξηση της φορολογίας των τραπεζών. Να επιστρέψουν οι τράπεζες στα δημόσια ταμεία όλα τα κεφάλαια που πήραν από το δημόσιο. Απαγόρευση λειτουργίας ισπανικών τραπεζών σε φορολογικούς παραδείσους.

Σε σχέση με τη φορολογία, αύξηση της φορολόγησης των μεγάλων εισοδημάτων και των τραπεζών. Κατάργηση των φοροαπαλλαγών ανωνύμων εταιρειών. Αληθινός και αποτελεσματικός έλεγχος της φοροδιαφυγής και της φυγής κεφαλαίων σε φορολογικούς παραδείσους και προώθηση σε διεθνές επίπεδο της υιοθέτησης φόρου στις διεθνείς συναλλαγές (φόρος Tobin).

Σε ό,τι αφορά τις πολιτικές ελευθερίες, οι συγκεντρωμένοι ζητούν όχι έλεγχο στο ίντερνετ. Κατάργηση σχετικού κατασταλτικού νόμου (Sinde). Προστασία της ελευθερίας πληροφόρησης και της ερευνητικής δημοσιογραφίας. Υποχρεωτικά δημοψηφίσματα για θέματα μεγάλης εμβέλειας που τροποποιούν  τους όρους ζωής των πολιτών. Υποχρεωτικά δημοψηφίσματα για κάθε μέτρο που επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλαγή του εκλογικού νόμου για να εγγυάται ένα σύστημα αληθινά αντιπροσωπευτικό και αναλογικό.

Από μια απλή ανάγνωση των αιτημάτων προκύπτει ότι δεν πρόκειται για ένα κίνημα που στερείται στόχων ή μια εύσχημο αφορμή για νυχτερινά πάρτι στους δρόμους της Ισπανίας, τώρα που μπαίνει η Άνοιξη, όπως έγραψαν ακόμη και γνωστές ισπανικές εφημερίδες για να αναπαράγουν άκριτα στη συνέχεια κι άλλες ευρωπαϊκές.

Γιατί τώρα;

Το κίνημα «15-Μ» αποτέλεσε μια ενστικτώδη, αυθόρμητη αντίδραση εν όψει των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών που διεξήχθησαν την Κυριακή 22 Μάη. Το αποτέλεσμά τους σηματοδότησε την μεγαλύτερη ήττα που έχει δεχτεί το Σοσιαλιστικό Κόμμα μετά τον θάνατο του Φράνκο καθώς βρέθηκε πίσω από το δεξιό Λαϊκό Κόμμα με μια διαφορά δέκα ολόκληρων μονάδων, ενώ απώλεσε περιφέρειες που θεωρούνταν ιστορικά του προπύργια, όπως η Σεβίλη, η Βαρκελώνη, κ.α. Χαστούκι στο Σοσιαλιστικό Κόμμα θεωρήθηκε και η κατάκτηση της δεύτερης θέσης με το 25% των ψήφων στις εκλογές στη Χώρα των Βάσκων του νέου κόμματος Bildu, πολλοί υποψήφιοι του οποίου έχουν κατηγορηθεί για σχέσεις με την απαγορευμένη βασκική οργάνωση ΕΤΑ. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα κέρδισε την τρίτη θέση με ποσοστό 16% ενώ την πρώτη θέση κέρδισε το Βασκικό Εθνικιστικό Κόμμα κερδίζοντας το 30% των ψήφων.

Για τους Ισπανούς οι εκλογές της Κυριακής σήμαναν την καμπάνα του κινδύνου γιατί έδωσαν την αφορμή να ξεκινήσει μια συζήτηση σε σχέση με το πραγματικό ύψος του δημόσιου χρέους, όπως θα ανακοινωθεί από την επομένη κιόλας της ανάληψης των καθηκόντων των νέων δημοτικών και περιφερειακών αρχών. Κι αυτή η συζήτηση φυσικά δεν είχε ακαδημαϊκό περιεχόμενο αλλά κατέληγε στην ανάγκη λήψης νέων αντιλαϊκών μέτρων, που θα επιδείνωναν την άσχημη θέση εκατομμυρίων Ισπανών. Να αναφερθεί ότι η Ισπανία δοκιμάστηκε όσο καμιά άλλη χώρα από το σκάσιμο της φούσκας των ακινήτων με αποτέλεσμα η ανεργία να εκτιναχθεί στο 21% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού και στο 45% των νέων κάτω των 25 ετών. Η κατάσταση των εργαζομένων χειροτέρεψε ραγδαία από τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση Θαπατέρο, με πιο χαρακτηριστικό την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και την παραπέρα ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων. Αποτέλεσμα αυτών των μέτρων ήταν η καθίζηση της δημοτικότητας του Θαπατέρο που τον οδήγησε πριν λίγους μήνες να ανακοινώσει πως στις εκλογές που θα γίνουν τον Μάρτιο του 2012 δεν πρόκειται να επιδιώξει την επανεκλογή του. Στο εσωτερικό ωστόσο της χώρας αυξάνονται οι φωνές που ζητούν την διενέργεια πρόωρων εκλογών, ενώ αυξάνονται και οι διαμάχες στο εσωτερικό του Σοσιαλιστικού Κόμματος για το «δαχτυλίδι» της διαδοχής…

Η κοινωνική κατάσταση επομένως ήταν ήδη έκρυθμη, ενώ τα μηνύματα για την πορεία του δημόσιου χρέους και τις πραγματικές διαστάσεις του γίνονταν όλο και πιο απειλητικά, προμηνύοντας νέα μέτρα λιτότητας. Ειδικότερα το δημόσιο χρέος της Ισπανίας προκαλεί συνεχόμενες αϋπνίες σε Βρυξέλλες και Γερμανία λόγω του τεράστιου μεγέθους του. Μπορεί δηλαδή ως ποσοστό να κινείται κοντά στο όριο του Μάαστριχτ (60% του ΑΕΠ) δεδομένου όμως ότι μιλάμε για την 12η σε σειρά κατάταξης οικονομία παγκοσμίως και την 5η στην ΕΕ, το χρέος αυτό σε απόλυτο μέγεθος μπορεί να ναυαγήσει πολλά ταμεία διάσωσης, δίνοντας ανεξέλεγκτο χαρακτήρα στην κρίση χρέους της ευρωζώνης. Συγκεκριμένα μέχρι στιγμής το δημόσιο χρέος της Ισπανίας υπολογίζεται ότι ξεπερνάει τα 660 δισ. ευρώ, εκ των οποίων μόνο τα 488 ανήκουν στην κεντρική κυβέρνηση. Στις περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις ανήκουν 26 δισ. ευρώ, στις αυτόνομες περιοχές 115 δισ. και σε επαρχίες και δήμους 35 δισ. Επάνω σε αυτά, πρόσφατα δημοσιεύματα όπως των Financial Times στις 17 Μαΐου επιμένουν ότι θα προσμετρηθούν κι άλλα, οδηγώντας το χρέος της Ισπανίας σε επίπεδα ρεκόρ.

Αυτή ακριβώς η φιλολογία είναι που έδωσε και την αφορμή σε χιλιάδες Ισπανούς να καταλάβουν τις πλατείες, στήνοντας αντίσκηνα. Εντύπωση μάλιστα προκάλεσε η απροθυμία τους να υποκύψουν στην κυβερνητική εντολή για εκκένωση της πλατείας λόγω των εκλογών. Περιφρουρώντας το τελευταίο δικαίωμα που τους απέμεινε, αυτό της διαδήλωσης και της συλλογικής διαμαρτυρίας, οι συγκεντρωμένοι αποφάσισαν να συνεχίσουν την καθιστική διαμαρτυρία τους μέχρι και την Κυριακή 29 Μαΐου, ανοίγοντας από την Πουέρτα δεν Σολ ένα παράθυρο στο μέλλον…


Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: