Home » 2011 » March

Monthly Archives: March 2011

Στους επάνω χαρίζουν φόρους και στους κάτω νέες περικοπές (Πριν, 26 Μάρτη 2011)

Ταχύτερα οι μειώσεις στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων

Οδύρονται για τα ελλείμματα αλλά μειώνουν στο 20%, από 24%, τη φορολογία των κερδών 

Άκρως επιλεκτική αποδεικνύεται η κινδυνολογία για τα δημοσιονομικά ελλείμματα και την αύξηση του δημοσίου χρέους από την κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου. Καθώς, την ίδια ώρα που ανακοινώνει ή ετοιμάζεται να ανακοινώσει το ένα αντιλαϊκό μέτρο μετά το άλλο εις βάρος των εργαζομένων, επικαλούμενη την «δεινή» υποτίθεται οικονομική κατάσταση, την ίδια στιγμή κάνει ότι μπορεί για να την επιδεινώσει ακόμη περισσότερο, ανακοινώνοντας νέα μέτρα φορολογικής ελάφρυνσης της αστικής τάξης. Πρόκειται για μια πολιτική η οποία αποδεικνύεται ιδανικός προβοκάτορας, που πρώτα βάζει φωτιές και μετά ζητάει θυσίες για να τις σβήσουμε.

Η κυβέρνηση Παπανδρέου βαδίζοντας στα χνάρια της κυβέρνησης Καραμανλή, που μείωσε σχεδόν κατά ένα τρίτο τη φορολογία των ΑΕ των Σεπτέμβρη του 2004 ρίχνοντας τους συντελεστές από το 35% στο 25%, ψήφισε την μείωση του συντελεστή φορολόγησης των ΑΕ σε ακόμη πιο χαμηλά επίπεδα, στο 20% από 24% που βρίσκεται τώρα. Το αποτέλεσμα θα είναι οι Ανώνυμες Εταιρείες να πληρώσουν ακόμη λιγότερους φόρους, μειώνοντας τα δημόσια έσοδα και οδηγώντας σε παροξυσμό με αυτό τον τρόπο το δημοσιονομικό πρόβλημα, που κατά βάση οι ίδιες δημιούργησαν. Αρκεί να αναφερθεί η σταθερή μείωση του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων τα τελευταία χρόνια. Αναφέρεται για παράδειγμα στον προϋπολογισμό του 2011 ότι οι προβλέψεις από εισπράξεις του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων το 2011 θα είναι 2,8 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 16% από το 2010 που ήταν 3,3 δισ. ευρώ που κι αυτές ήταν μειωμένες κατά 12% σε σχέση με το 2009, όταν ήταν 3,8 δισ. ευρώ. Πρόκειται προφανώς για την ευχάριστη πλευρά των φόρων. Αντίθετα με την εκτίναξη που παρατηρείται στην πλευρά των έμμεσων φόρων, λόγω συνεχών αυξήσεων του ΦΠΑ, τους οποίους πληρώνουν οι εργαζόμενοι, η αντίπερα όχθη μειώνει ολοένα και περισσότερο τη συμμετοχή της στα φορολογικά έσοδα, αναλαμβάνοντας και την ευθύνη για τον σημερινό εκτροχιασμό. Η συμμετοχή του κεφαλαίου στους φόρους θα αυξηθεί καθώς μπορούμε να αναμένουμε ότι η μείωση των συντελεστών φορολόγησής τους κατά 20% (από το 24% στο 20%), σε συγκερασμό και με άλλα μέτρα, θα προκαλέσει μια αναλογική μείωση του φόρου που πληρώνουν κατά 5,6 δισ. (από τα 2,8 δισ.).

Στο φορολογικό νομοσχέδιο υπάρχουν κι άλλα μέτρα, ακόμη πιο σκανδαλώδη, που μειώνουν αν δεν καταργούν τη φορολογία των επιχειρήσεων. Για παράδειγμα: μείωση του συντελεστή φορολόγησης των μερισμάτων από 40% σε 25% και φωτογραφική διάταξη για πλήρη φοροαπαλλαγή εισαγόμενων μερισμάτων, η οποία προφανώς αφορά ελληνικούς πολυεθνικούς ομίλους. Φοροαπαλλαγή σε ότι αφορά τον ειδικό φόρο ακινήτων προβλέπεται και για τις ναυτιλιακές εταιρείες. Το ελληνικό δημόσιο επίσης αναλαμβάνει να πληρώσει δάνειο ύψους 95 εκ. του Μεγάρου Μουσικής (για να μην μείνει η εντύπωση πως Λαμπράκης σημαίνει μόνο «χούντες και πολέμοι», όπως έδειξε ο φάκελος της Κύπρου) εξασφαλίζοντας έτσι την ευνοϊκή στάση του συγκροτήματος απέναντι στην κυβέρνηση. Για τον ΔΟΛ επομένως «λεφτά υπάρχουν» κι είναι αυτά που θα βρεθούν από το κλείσιμο σχολείων και νοσοκομείων…

Η κυβέρνηση δεν παραλείπει να τείνει χέρι φιλίας και σε άλλα τμήματα της αστικής τάξης και των ανώτερων μεσαίων στρωμάτων, όπως έκανε με την εξαγγελία του Μιχ. Χρυσοχοΐδη ότι θα καταργηθεί το καθεστώς διατίμησης σε αγορές όπως τα κυλικεία των σχολείων και των πλοίων. Ανοιχτό άφησε επίσης το ενδεχόμενο απελευθέρωσης των περιθωρίων κέρδους σε αγορές όπως των οπωροκηπευτικών. Το αποτέλεσμα αυτών των μέτρων (που ανακοινώθηκαν με πρόσχημα την ανάγκη μείωσης των τιμών!) θα είναι ένα νέο σαρωτικό κύμα ακρίβειας που θα πλήξει τα βασικά είδη λαϊκής κατανάλωσης, δυσχεραίνοντας ακόμη περισσότερο τη θέση των εργαζομένων.

Από την ίδια τσέπη, των εργαζομένων, θα επιχειρήσει η κυβέρνηση να καλύψει με κάθε τρόπο και την σημαντική απόκλιση που καταγράφεται στα μεγέθη του κρατικού προϋπολογισμού, όσο ακόμη είναι καιρός. Τα στοιχεία που υπάρχουν (και είμαστε μόλις στον τρίτο μήνα του έτους) προμηνύονται πλήρη εκτροχιασμό των προβλέψεων επί των οποίων καταρτίσθηκε το Μνημόνιο και προσδιορίστηκαν οι …δόσεις μας: Απόκλιση στα καθαρά έσοδα κατά 860 εκ. ευρώ και στις δαπάνες κατά 284 εκ. ευρώ σε σχέση πάντα με τον στόχο. Στη βάση αυτών η κυβέρνηση «διαρρέει» ότι πέραν της επίσπευσης του προγράμματος ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας μια ώρα αρχύτερα έρχεται και η πείνα στους δημόσιους υπάλληλους, μέσω του νέου μισθολογίου που καταρτίζεται για έναν και μοναδικό λόγο: να μειωθεί το κονδύλι της μισθοδοσίας στον δημόσιο τομέα, μέσα από την κατάργηση επιδομάτων και έξτρα παροχών. Το αποτέλεσμα ωστόσο

Στα σαγόνια του Συμφώνου για το ευρώ (Πριν, 20 Μαρτίου 2011)

Πλιάτσικο του αιώνα, οι ιδιωτικοποιήσεις

ΜΟΝΟ ΖΗΜΙΕΣ, ΟΧΙ ΚΕΡΔΗ

Ρεσιτάλ υποκρισίας έδωσε ο πρωθυπουργός και μαζί του σύσσωμος ο επικοινωνιακός μηχανισμός της κυβέρνησης με αφορμή τα αποτελέσματα της άτυπης Συνόδου Κορυφής που έγινε την προηγούμενη Παρασκευή 11 Μαρτίου στις Βρυξέλλες. Οι αποφάσεις που λήφθηκαν και συγκροτούν πλέον το Σύμφωνο για το Ευρώ θα υποβληθούν για επίσημη και οριστική έγκριση στην σύνοδο κορυφής που θα γίνει την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή, 24 και 25 Μαρτίου.

Οι θριαμβολογίες της κυβέρνησης εστιάζονταν σε τρία σημεία που υποτίθεται ότι συνιστούν την επιτυχία της: Πρώτο, την απόφαση επιμήκυνσης της αποπληρωμής του δανείου (των 80 δισ. ευρώ αρχικά που προέρχονται από την ΕΕ και των υπόλοιπων 30 δισ. που ήλθαν από το ΔΝΤ). Δεύτερο, την μείωση του επιτοκίου με το οποίο δανείστηκε η Ελλάδα πέρυσι τον Μάη και, τρίτο, την δυνατότητα που αποκτούν τόσο ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, που θα ξεκινήσει την λειτουργία του τον Ιούνη του 2013, όσο και το υπάρχον Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που ολοκληρώνει τη λειτουργία του τότε να αγοράζουν από την πρωτογενή αγορά, δηλαδή απ’ ευθείας από το κάθε δημόσιο, κρατικά ομόλογα.

Στην πραγματικότητα τα αποτελέσματα της Συνόδου σηματοδοτούν μια χωρίς προηγούμενο αντιδραστική τομή στην διαδικασία της ευρωπαϊκής ιμπεριαλιστικής ολοκλήρωσης, με μοναδική και προφανή εξαίρεση την υιοθέτηση του ευρώ. Οι αποφάσεις που λήφθηκαν οξύνουν και βαθαίνουν τα αντιδραστικά, αντιλαϊκά και ιμπεριαλιστικά χαρακτηριστικά της ΕΕ, καθώς επιδεινώνουν απότομα τη θέση των εργαζομένων από την μια άκρη ως την άλλη της ΕΕ και ταυτόχρονα αναβαθμίζουν τη θέση της Γερμανίας στο πλαίσιο των ενδο-αστικών, ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.

Ειδικότερα για την Ελλάδα τα αποτελέσματα της Συνόδου συνιστούν μια γιγαντιαία αποτυχία καθώς οι αποφάσεις που σχετίζονται με την διαχείριση του ελληνικού χρέους – κάθε μια ξεχωριστά και οι τρεις μαζί – συντείνουν στην διόγκωση του συνολικού ύψους του χρέους και την αύξηση της επιβάρυνσης των ελλήνων φορολογουμένων. Η αποτυχία επομένως αφορά τους εργαζόμενους, τη νεολαία και τους συνταξιούχους που επωμίζονται το κόστος αυτής της εξοντωτικής πολιτικής που εφαρμόζεται με αφορμή τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.

Η περίφημη μάχη που έδωσε ο πρωθυπουργός στις Βρυξέλλες δεν ήταν παρά το προπέτασμα καπνού για να καλυφθεί η νέα αντεργατική επίθεση που περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια στο Σύμφωνο για το Ευρώ και η οποία επιμελώς και κατά σκανδαλώδη τρόπο αποκρύφτηκε από τα παπαγαλάκια της κυβέρνησης. Αιχμή του δόρατος δε, αποτελεί το σχέδιο ιδιωτικοποίησης δημόσιων επιχειρήσεων και γης, ύψους 50 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ένα σχέδιο  που θα προκαλέσει κύμα ανατιμήσεων στα προϊόντα και τις υπηρεσίες των επιχειρήσεων που θα ιδιωτικοποιηθούν, επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων, περιβαλλοντική υποβάθμιση και επίσης συντριπτικό πλήγμα σε κάθε έννοια δημόσιου συμφέροντος. Η εναλλακτική μάλιστα, όπως προβάλλεται, εκδοχή ιδιωτικοποίησης υπό τη μορφή “επιφάνειας”, κατά το αγγλικό πρότυπο των μακροχρόνιων μισθώσεων, ως μοναδικό ζητούμενο θα έχει τη φορολογική ελάφρυνση των επίδοξων επενδυτών. Το πλιάτσικο του αιώνα!

  • Με δεκάδες δισ. ευρώ επιπλέον θα επιβαρυνθούν οι φορολογούμενοι από την επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής του δανείου της τρόικας. Η χρεοκοπία ωστόσο δεν αποτρέπεται, αλλά πλησιάζει ακόμη περισσότερο καθώς ο συνολικός όγκος του χρέους αυξάνεται. Ο Γ. Παπανδρέου ωστόσο χαίρεται επειδή η καυτή πατάτα περνάει στα χέρια του επόμενου.
  • Νέο δάνειο θα πάρει η κυβέρνηση τον επόμενο χρόνο καθώς ούτε και τότε θα μπορεί να δανειστεί

Οι πρώτες επιτυχίες της κυβέρνησης υποτίθεται πως είναι η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου και η μείωση του επιτοκίου με το οποίο θα αποπληρωθεί. Παρά τους ισχυρισμούς του πρωθυπουργού ότι έτσι εξοικονομούμε 6 δισ. ευρώ αυτή η νέα ρύθμιση σφίγγει ακόμη περισσότερο τη θηλιά του δημόσιου χρέους γύρω από το λαιμό των εργαζομένων.

Αρχικά πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως δεν πρόκειται για διευκόλυνση η οποία ήλθε ως αποτέλεσμα μιας υποτιθέμενης σκληρής διαπραγμάτευσης που έδωσε ο πρωθυπουργός. Ο Γιώργος Παπανδρέου και οι συν αυτώ (από το πίτσα μπόι της τρόικα, Γιώργο Παπακωνσταντίνου, μέχρι τη «νεοκεϋνσιανή» Λούκα Κατσέλη) έχουν αποδειχθεί «ναιναίκοι», ασπόνδυλοι αποδέκτες κάθε απόφασης που θα λάβουν οι Βρυξέλλες ή η Ουάσινγκτον. Η μοναδική τους διαφωνία αφορά την πρόθεσή τους να εφαρμόσουν ακόμη πιο σκληρά αντιλαϊκά μέτρα απ’ ότι τους ζητούν, ακόμη πιο έγκαιρα, σε ακόμη περισσότερες κοινωνικές ομάδες. Μάρτυρας ο νέος διακανονισμός που εξασφάλισαν. Η αναθεώρηση των όρων αποπληρωμής του δανείου έφερε στην επιφάνεια ότι η συμφωνία που υπογράφτηκε πέρυσι ήταν «λεόντειος», ήταν τόσο μεροληπτική προς όφελος των πιστωτών ώστε ήταν αδύνατο να εφαρμοστεί, γιατί πολύ απλά τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας δεν άντεχαν να καταβάλουν τα ποσά που απαιτούνταν. Η αναθεώρησή της επομένως ήταν μια άσκηση ρεαλισμού από τη μεριά των πιστωτών, που στο σύνολο όχι μόνο διασφαλίζει αλλά εδραιώνει ακόμη περισσότερο τα συμφέροντά τους.

Προβλέπει συγκεκριμένα ότι η περίοδος χάριτος από 3 έτη αυξάνεται σε 4,5 και η αποπληρωμή από 2 έτη επιμηκύνεται σε 5,5 έτη. Στην περυσινή εκδοχή δηλαδή η αποπληρωμή θα ολοκληρωνόταν το 2018 (2013 η λήξη του δανείου συν 3 έτη περίοδο χάριτος συν 2 έτη η εξόφληση), ενώ στη νέα εκδοχή η τελευταία δόση του δανείου θα αποπληρωθεί το 2023 (2013 η λήξη του δανείου συν 4,5 έτη περίοδο χάριτος συν 5,5 έτη η αποπληρωμή). Η κυβέρνηση καυχιέται ότι με την επιμήκυνση και το νέο επιτόκιο το δημόσιο θα επωφεληθεί κατά 6 δισ. ευρώ (800 εκ. ευρώ για κάθε χρόνο επί 7,5 χρόνια) . Το κάνει αυτό όμως εφαρμόζοντας το νέο επιτόκιο για την παλιά περίοδο αποπληρωμής, ενώ θα έπρεπε να εφαρμόσει το παλιό (υψηλότερο) επιτόκιο στην παλιά (συντομευμένη) περίοδο αποπληρωμής ή το νέο (χαμηλότερο) επιτόκιο στη νέα (διευρυμένη) περίοδο αποπληρωμής.

Πρόκειται για ξεκάθαρη απάτη, ακόμη κι αν στους υπολογισμούς χρησιμοποιήσουμε επιτόκιο ύψους 4,2%, όπως προκύπτει από την μείωση του σημερινού επιτοκίου, ύψους 5,2%, κατά 1 μονάδα, όπως αποφασίστηκε. Κάτι που δεν είναι καθόλου σίγουρο καθώς το επιτόκιο με το οποίο υπογράφτηκε το δάνειο πέρυσι είναι κυμαινόμενο. Η επιβάρυνση επομένως της Ελλάδας για το δάνειο «σωτηρίας» θα αυξηθεί, δεδομένου ότι στην επόμενη συνεδρίαση της διοίκησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, στις 7 Απρίλη, θα αποφασιστεί αύξηση των επιτοκίων του ευρώ. Η απόφαση αυτή θα εγκαινιάσει μια ανοδική τροχιά για τα επιτόκια του κοινού νομίσματος με μοναδικούς ωφελημένους τις τράπεζες και την μεταποίηση της Γερμανίας που εξάγοντας οι μεν στο εσωτερικό της ευρωζώνης και επιζητώντας οι δε την ανατίμηση των παγκόσμιων νομισματικών αποθεματικών και επενδύσεων χαρτοφυλακίου σε ευρώ δεν ενδιαφέρονται για φθηνό ευρώ. Ακόμη λοιπόν κι αν χρησιμοποιήσουμε επιτόκιο ύψους 4,2%, οι τόκοι που προκύπτουν είναι σημαντικά αυξημένοι, προς όφελος των δανειστών.

Ειδικότερα, μένοντας μόνο στις διαφορές που προκύπτουν για την περίοδο αποπληρωμής έχουμε: Το παλιό επιτόκιο (5,2%) για την πρώτη περίοδο αποπληρωμής των 2 ετών των 80 δισ. ευρώ του δανείου της ΕΕ δίνει τόκους ύψους 8,32 δισ. ευρώ. Το νέο επιτόκιο (4,2%) για τη νέα επαυξημένη περίοδο αποπληρωμής των 5,5 ετών στο ίδιο μέρος δανείου δίνει τόκους ύψους 18,48 δισ. Αν πάμε να εφαρμόσουμε την ίδια διαδικασία στο δάνειο των 110 δισ., προσθέτοντας δηλαδή και το μέρος του ΔΝΤ προκύπτουν τόκοι ύψους 11,44 δισ. στην περυσινή εκδοχή του δανείου, ενώ φέτος υπερδιπλάσιοι: 25,41 δισ. ευρώ!

Κατά συνέπεια με το αζημίωτο οι πιστωτές μας δέχτηκαν την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου της τρόικας, ακολουθώντας μια πάγια τακτική που έχει εφαρμοστεί σε δεκάδες χώρες του κόσμου, από καταβολής τοκογλυφίας και ανακάλυψης αδίστακτων πολιτικών απατεώνων όπως η κυβέρνηση του Παπανδρέου: πρώτα αλυσοδένουμε μια χώρα με δεσμά τόκων και χρεολυσίων που το μόνο το οποίο εγγυώνται είναι την αδυναμία της να τα αποπληρώσει και στη συνέχεια, αποφεύγοντας να πλησιάσουμε απειλητικά τα όρια θραύσης, ξεσφίγγουμε τα λουριά απαιτώντας εν είδει εκβιασμού επιπλέον ποσά! Αυτό είναι το περιεχόμενο της «ανάσας που πήραμε» σύμφωνα με την πρωθυπουργική ρήση, στην οποία έσπευσε να συναινέσει και η ΝΔ, αφήνοντας κατά μέρους τους υψηλούς τόνους.

Η τρίτη «επιτυχία» της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου αφορά την δυνατότητα έμμεσου δανεισμού της Ελλάδας και άλλων χωρών από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, μέσω της αγοράς ομολόγων τους από την πρωτογενή αγορά, δηλαδή κατά τη διαδικασία έκδοσης. Όρος που αποκλείει το ενδεχόμενο επαναγοράς υφιστάμενου κρατικού χρέους, τουλάχιστον με χρήματα που θα προέρχονται από το κοινό ταμείο, όπως είχε αρχικά προταθεί ως μια μέθοδος μείωσης του δημόσιου χρέους. Για να είναι σαφές πόσο αυστηροί είναι οι όροι υπό τους οποίους θα ενεργοποιηθεί η δυνατότητα αξίζει να δούμε τι γράφεται στο κείμενο συμπερασμάτων της άτυπης Συνόδου Κορυφής των ηγετών της ευρωζώνης, το οποίο θα υποβληθεί για έγκριση στην σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ της ερχόμενης εβδομάδας. Πρέπει μάλιστα να αναφέρουμε ότι η ασυμμετρία που εγκαινιάζεται με τα συμπεράσματα των 17 να τίθενται προς έγκριση στους 27 δεν είναι τυχαία. Προτείνεται για την ακρίβεια το Σύμφωνο για το Ευρώ να υιοθετηθεί κι από όσες χώρες το ζητήσουν ακόμη κι εκτός ευρωζώνης. Έτσι δημιουργείται μια ενδιάμεση ταχύτητα, ένας προθάλαμος ο οποίος θα αφορά όσες χώρες ενδιαφέρονται μελλοντικά να ενταχθούν στην ευρωζώνη.

Επανερχόμενοι στο κείμενο των συμπερασμάτων αναφέρεται ότι η απόφαση αγοράς ομολόγων μιας χώρας «θα λαμβάνεται με ομοφωνία», εάν δηλαδή και εφόσον συμφωνεί η Γερμανία και οι παραδοσιακές αποικίες του Ράιχ (Αυστρία, Φινλανδία, κ.α.). Οι παρεμβάσεις δε στην πρωτογενή αγορά «θα γίνονται στο πλαίσιο ενός προγράμματος αυστηρών όρων».

Πριν απ’ οτιδήποτε άλλο πρέπει να αναφέρουμε ότι ο ενθουσιασμός με τον οποίο η κυβέρνηση υποδέχτηκε τη σχετική απόφαση και η βιασύνη της Άγκελα Μέρκελ να κατοχυρώσει τη σχετική δυνατότητα υπογραμμίζει πόσο κενές περιεχομένου είναι οι διαβεβαιώσεις ότι η Ελλάδα θα βγει στις αγορές το 2012, όπως προβλέπεται από το Μνημόνιο, όταν από τι προβλεπόμενες συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες ύψους 66 δισ. ευρώ, μόνο τα 24 δισ. θα καλυφθούν από τα δάνεια της τρόικας. Το υπόλοιπο ποσό, αφαιρουμένου δε και ενός ποσού ύψους 13 – 15 δισ. ευρώ που θα καλυφθεί από έντοκα γραμμάτια, δηλαδή γύρω στα 28 δισ. θα πρέπει να βρεθούν από τη διεθνή αγορά. Μέχρι πριν λίγους μήνες άπαντες οι κυβερνητικοί έσκιζαν τα ιμάτιά τους ότι η Ελλάδα θα μπορεί να δανειστεί από την αγορά. Δεν γίνονται άδικα τόσες θυσίες, ήταν το υπονοούμενο.

Πλέον όμως, με τα επιτόκια των ελληνικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά να έχουν αγκιστρωθεί σε επίπεδα ρεκόρ, εκεί που βρίσκονταν δηλαδή κι όταν υπογραφόταν το Μνημόνιο, κανένας δεν είναι και τόσο σίγουρος. Οι θριαμβολογίες επομένως για τη δυνατότητα αγοράς ομολόγων από την πρωτογενή δείχνουν το μέγεθος της πολιτικής εξαπάτησης που στήθηκε στην πλάτη των εργαζομένων με αφορμή το Μνημόνιο, το οποίο σύμφωνα με τους υποστηρικτές του θα αντιμετώπιζε την καχυποψία των αγορών δημιουργώντας κλίμα εμπιστοσύνης, με αποτέλεσμα να μπορεί η Ελλάδα να δανειστεί υπό κανονικές συνθήκες με το πέρας της θεραπείας – σοκ. Πομφόλυγες αποδεικνύονται όλες αυτές οι υποσχέσεις, υπογραμμίζοντας ότι μοναδικό ζητούμενο του Μνημονίου και της ιδεολογικής τρομοκρατίας που προηγήθηκε με την υπερπροβολή της ανόδου των επιτοκίων δανεισμού, ήταν η κοινωνική οπισθοδρόμηση: η μείωση μισθών, συντάξεων και επιδομάτων ανεργίας, η διάλυση του ασφαλιστικού συστήματος, του συστήματος υγείας, της παιδείας και των δημόσιων συγκοινωνιών. Όλα τα υπόλοιπα ήταν αφορμές.

Οι τεράστιες επιτυχίες που έχει ήδη σημειώσει το κεφάλαιο στην Ελλάδα στη σύγκρουση του με τις δυνάμεις της εργασίας αποτυπώνονται και στις επίσημες στατιστικές. Στοιχεία της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας, της Γιούροστατ, που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Τετάρτη 16 Μάρτη, για την εξέλιξη του εργατικού κόστους κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2010 (Οκτώβρη – Δεκέμβρη) δείχνουν πως οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα πήραν το πανευρωπαϊκό χρυσό στην εκμετάλλευση. Κατά 6,5% μειώθηκαν σε ετήσια βάση οι ωριαίες αποδοχές όταν στην ευρωζώνη αυξήθηκαν κατά 1,6% και στην ΕΕ των 27 αυξήθηκα πάλι κατά 2%. Το γεγονός δε ότι πέρα από την Ελλάδα που διατηρεί τα αδιαμφισβήτητα πρωτεία, οι άλλες δύο χώρες στις οποίες μειώθηκε το εργατικό κόστος έχουν κι αυτές περάσει από τη χημειοθεραπεία του ΔΝΤ (η Ουγγαρία συγκεκριμένα με – 2,3% και η Ιρλανδία με -1,2%) δείχνει ποιό ήταν το πραγματικό ζητούμενο των “προγραμμάτων διάσωσης”…

Επιστρέφοντας στις κυβερνητικές “επιτυχίες” σημασία επομένως έχει πως η νέα δανειοδότηση δεν θα παρέχεται αχρεωστήτως. Πλευρά που ούτε καν θίχτηκε κατά τις πρωθυπουργικές δηλώσεις.  Έτσι, το Μνημόνιο θα επεκταθεί πολύ πέραν του 2023 που θα τελειώσει επισήμως η περίοδος αποπληρωμής του δανείου, μετά την επιμήκυνση, δεδομένου ότι ένα νέο δάνειο είναι αναπόφευκτο όσο συνεχίζεται η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους! 

Τους έταξε και 10 δισ. ευρώ ετησίως!

ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΑΝΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

Οι πιστωτές της Ελλάδας μπορεί να κέρδισαν μερικά δισεκατομμύρια παραπάνω από τον “ανένδοτο” που έδωσε ο Τσολάκογλου στις Βρυξέλλες, το φάντασμα της χρεοκοπίας και της αδυναμίας πληρωμών ωστόσο δεν απομακρύνθηκε από την Ελλάδα, απλώς μετατέθηκε χρονικά. Ο λόγος είναι απλός: Το αποτέλεσμα του διακανονισμού δεν ήταν να μειωθεί ο όγκος του χρέους, αλλά να μεταφερθεί για την επόμενη διετία η εξυπηρέτησή του και η βέβαιη χρεοκοπία για την επόμενη κυβέρνηση που θα αναλάβει, όταν ο Παπανδρέου θα έχει πάει στον ΟΗΕ, ο Παπακωνσταντίνου στον ΟΟΣΑ, η Παναρίτη στην Παγκόσμια Τράπεζα κοκ.

Η Γερμανία και ειδικότερα οι γερμανικές τράπεζες κέρδισαν όμως και κάτι ακόμη με βάση τα συμπεράσματα της άτυπης συνόδου κορυφής: την αυστηρή ρύθμιση του πλαισίου υπό το οποίο θα γίνει η αναμενόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας και όποιας άλλης χώρας γονατίσει από τις τοκογλυφικές επιβαρύνσεις των πιστωτών. Οι πολύ συγκεκριμένες προβλέψεις που υπάρχουν για τις επονομαζόμενες “ρήτρες συλλογικής δράσης” έρχονται να διασφαλίσουν τα συμφέροντα των τραπεζών.

Τα δικά τους συμφέροντα εγγυάται και μια ακόμη δέσμευση που υπάρχει στο κείμενο των συμπερασμάτων και αφορά την μείωση κατά 1/20 ετησίως του χρέους από τα σημερινά του επίπεδα μέχρι το επίπεδο του 60%, που είναι το “εγκεκριμένο” από τη συνθήκη του Μάστριχτ. Δεδομένου ότι το 60% του ΑΕΠ αντιστοιχεί περίπου σε 140 δισ. (που είναι το “επιτρεπτό” χρέος) η διαφορά από το σημερινό χρέος των 340 περίπου δισ. που ανέρχεται σε 200 περίπου δισ. μας ζητούν να καταβληθεί σε 20 ετήσιες δόσεις! Θέλουν δηλαδή τουλάχιστον 10 δισ. ετησίως χώρια όλων των άλλων που θα απομυζούν από τον δημόσιο κορβανά ΕΕ, ΔΝΤ και τραπεζίτες!

Για να εφαρμοστεί αυτή η δέσμευση, που περιγράφεται από τις πρώτες κιόλας σελίδες του κειμένου, ένας μόνο τρόπος υπάρχει, αν δεν κάνουμε παύση πληρωμών και δεν διεκδικήσουμε τη διαγραφή του δημόσιου χρέους και την έξοδο από ευρώ και ΕΕ: Να επιστρέψουμε στην εποχή των σπηλαίων! Το πως ακριβώς θα γίνει αυτό περιγράφεται στις επόμενες σελίδες των συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής και ειδικότερα στο κεφάλαιο που αφορά τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

ΔΕΚΑ ΜΕΤΡΑ – ΦΩΤΙΑ

Μισθοί Κίνας στην Ευρώπη!

Η ΕΕ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΑ ΔΟΝΤΙΑ ΤΗΣ 

Το Σύμφωνο για το Ευρώ, βαθαίνει τη λιτότητα στην Ευρώπη σε πρωτοφανή βαθμό και αποχαλινώνει τις αστικές τάξεις, παρακινώντας τις να εφαρμόσουν ένα νέο γύρο αντεργατικών μέτρων. Ποτέ άλλοτε ένα τόσο θεμελιώδες ντοκουμέντο (που δείχνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της ΕΕ στην προώθηση της αντεργατικής πολιτικής) δεν έχει ιεραρχήσει τόσο καθαρά την αύξηση της εκμετάλλευσης, όπως κάνει το Σύμφωνο για το Ευρώ. Γι’ αυτό το λόγο η ηγεσία του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, που μέσω του Αλέξη Τσίπρα κατά την προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, δεν βρήκε να πει ούτε μια λέξη(!) κατά της ΕΕ επωμίζεται ιστορικές ευθύνες. Συνειδητά έτσι ΣΥΝ και ΣΥΡΙΖΑ συγκαλύπτουν, λόγω της χρόνιας και παθολογικής σε βαθμό υστερίας ευρωλαγνείας τους, τις ευθύνες της ΕΕ στην αντιλαϊκή επίθεση που δρομολογείται.

Απόλυτη προτεραιότητα, στο κείμενο των συμπερασμάτων, δίνεται στην μείωση των μισθών! Αναφέρεται συγκεκριμένα πως «θα εξετάζεται το μοναδιαίο κόστος εργασίας για μια χρονική περίοδο και θα συγκρίνεται με εξελίξεις σε άλλες χώρες της ευρωζώνης και στους βασικότερους συγκρίσιμους εμπορικούς εταίρους». Σε αυτό το πλαίσιο όχι μόνο απαγορεύονται οι αυξήσεις των μισθών για όποια χώρα υπογράψει το Σύμφωνο για το Ευρώ, αλλά κάλλιστα μπορεί να αναγορευθούν τα μεροκάματα της Κίνας ως κριτήριο για να εξετασθούν οι μισθολογικές αυξήσεις. Από τη στιγμή που τίθενται ως μέτρο σύγκρισης οι βασικότεροι εμπορικοί εταίροι της ΕΕ, εγκαινιάζεται ένας αγώνας των μισθών και των ημερομισθίων προς τα κάτω, χωρίς να υπάρχει πλέον το όριο ασφαλείας, όπως οριζόταν από τις κοινωνικές και ιστορικές κατακτήσεις της εργατικής τάξης. Ξεχάστε τα αυτά στη νέα εποχή του Συμφώνου για το Ευρώ, διατάζει το ευρωπαϊκό κεφάλαιο!

Δεν είναι όμως μόνο οι μισθοί. Συνολικά δέκα μέτρα – φωτιά προκρίνει το Σύμφωνο για το Ευρώ που αν εφαρμοσθούν θα οδηγήσουν τις κοινωνικές κατακτήσεις στο επίπεδο του Μεσαίωνα. Το δεύτερο μέτρο, μετά την μείωση των μισθών, αφορά «την αναθεώρηση του συστήματος ρύθμισης των μισθών και, όπου είναι αναγκαίο, του βαθμού συγκέντρωσης στη διαδικασία διαπραγματεύσεων». Διάλυση με άλλα λόγια των συλλογικών συμβάσεων και μεταφορά του κέντρου βάρους όλο και πιο χαμηλά, μέχρι την πλήρη εξατομίκευση και την απ’ ευθείας διαπραγμάτευση με τον εργοδότη. Τρίτο, μείωση των μισθών στον δημόσιο τομέα: «Διασφάλιση του ότι οι μισθολογικές διευθετήσεις στον δημόσιο τομέα υποστηρίζουν τις προσπάθειες για την ανταγωνιστικότητα στον ιδιωτικό τομέα (έχοντας κατά νου τη σημασία που έχουν οι μισθοί στον δημόσιο τομέα)» τονίζεται στα συμπεράσματα. Τέταρτο, άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και υπηρεσιών. Το πέμπτο μέτρο που προκρίνει το Σύμφωνο για το Ευρώ αφορά τη “βελτίωση” των εκπαιδευτικών συστημάτων, δηλαδή την ιδιωτικοποίησή τους. Έκτο την αναθεώρηση του πτωχευτικού δικαίου και την αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας. Έβδομο, μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας στην κατεύθυνση της ελαστικότητας. Όγδοο, μείωση της φορολογίας μισθωτών υπηρεσιών, που θα οδηγήσει σε συρρίκνωση τα δημόσια έσοδα. Ένατο, αναθεώρηση των συνταξιοδοτικών συστημάτων σε δύο κατευθύνσεις: την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με πρόσχημα την άνοδο του προσδόκιμου ζωής και την μείωση ακόμη και την κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων. Τέλος, ζητείται να επιβληθεί το «φρένο χρέους» στα δημόσια οικονομικά, ενώ αφήνεται στα κράτη να βρουν αν αυτό θα γίνει με συνταγματική μεταρρύθμιση ή με απλό νόμο. Σε κάθε περίπτωση απαιτείται ένας «επαρκώς ισχυρός δεσμευτικός και διαρκής χαρακτήρας»!

Για να εφαρμοστούν όλα τα παραπάνω μέτρα, που προτείνεται να συμπεριληφθούν σε ένα Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρύθμισης και Σταθερότητας, ζητείται να αναλαμβάνονται σχετικές δεσμεύσεις από τους ίδιους τους πρωθυπουργούς κάθε χρόνο στο πλαίσιο των Συνόδων Κορυφής, οι οποίοι μάλιστα και θα λογοδοτούν για την πορεία εφαρμογής αυτών των μέτρων!

Αντεργατικό πραξικόπημα πανευρωπαϊκών διαστάσεων!

Ανοιχτό το Γκουαντάναμο με εντολή του Ομπάμα (Επίκαιρα, 17.3.2011)

Επιστροφή στη πολιτική Μπους  

Την απόλυτη απογοήτευση στους ψηφοφόρους του και όσους πίστεψαν στις προεκλογικές του εξαγγελίες, εντός και εκτός ΗΠΑ, προκάλεσε ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, με την απόφαση που έλαβε την προηγούμενη Δευτέρα 7 Μαρτίου να ξεκινήσουν πάλι τα έκτακτα στρατοδικεία του Μπους στο κολαστήριο του Γκουαντάναμο. Με την απόφασή του βάζει με οριστικό τρόπο ταφόπλακα στις δικές του εξαγγελίες ότι θα κλείσει το Γκουαντάναμο, σύμβολο της καταπάτησης των πολιτικών ελευθεριών η οποία συνόδευσε τον διαβόητο «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» του προκατόχου του, προέδρου Τζορτζ Μπους.

Να θυμίσουμε ότι η κατακραυγή εναντίον του Νταχάου του 21ου αιώνα, στο οποίο οι πρώτοι φυλακισμένοι από το Αφγανιστάν έφθασαν στις 11 Ιανουαρίου του 2002, ήταν τόσο γενικευμένη ώστε το κλείσιμο του απαιτήθηκε ακόμη και από τον ΟΗΕ, με ειδική έκθεση που εκδόθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2006. Εκφράζοντας την παγκόσμια αποδοκιμασία τέσσερις μήνες αργότερα, στις 29 Ιουνίου 2006, ακόμη και το ανώτατο δικαστήριο των ΗΠΑ έφθασε να αποφασίσει πως τα έκτακτα στρατοδικεία του Γκουαντάναμο παραβιάζουν το αμερικανικό και διεθνές δίκαιο. Έκρινε επίσης ότι στους κρατούμενους με την κατηγορία της συμμετοχής σε τρομοκρατικές ενέργειες θα έπρεπε να εφαρμοστούν οι συνθήκες της Γενεύης, την ισχύ των οποίων (στα επίμαχα θέματα) είχε αναστείλει ο Μπους. Σε αυτό το κλίμα αποδοκιμασίας και αποστροφής της παγκόσμιας κοινής γνώμης προς τις ΗΠΑ, όταν δηλαδή πλέον είχε γίνει συνείδηση ακόμη και στις αμερικανικές ελίτ πως η επίδειξη δύναμης φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα για το κύρος των ΗΠΑ και στους ίδιους τους συμμάχους τους, γίνεται «σημαία» του Ομπάμα το κλείσιμο του Γκουαντάναμο. Τα ακόλουθα λόγια του είναι πολύ χαρακτηριστικά: «Πιστεύω μετά βεβαιότητας πως το αμερικανικό σύστημα δικαιοσύνης έχει κεντρικό ρόλο στο οπλοστάσιό μας στον πόλεμο εναντίον της Αλ Κάιντα και των συνεργατών της. Θα συνεχίσουμε να επιμένουμε σε όλες τις πλευρές της δικαιοσύνης μας, περιλαμβανομένων των πολιτικών δικαστηρίων, για να διασφαλίσουμε πως ενδυναμώνονται η ασφάλεια και οι αξίες μας».

Και για να μην φανεί πως είναι μόνο …λόγια, την πρώτη μέρα του στο Λευκό Οίκο, τον Ιανουάριο του 2009, ο Μπαράκ Ομπάμα με διάταγμα το οποίο υπέγραψε ανέστειλε τα στρατοδικεία που εκκρεμούσαν και υποσχέθηκε ότι σε έναν χρόνο το Γκουαντάναμο, σύμβολο της ανελευθερίας στη σύγχρονη εποχή, θα έχει κλείσει οριστικά και αμετάκλητα… Η τελευταία του απόφαση βεβαιώνει ότι όλα τα παραπάνω αποτέλεσαν ένα μικρό διάλλειμμα κι ότι το Γκουαντάναμο και μαζί το καθεστώς έκτακτης ανάγκης ήρθε για να μείνει.

“Ρεπουμπλικανοποίηση” της πολιτικής Ομπάμα

Το δυσάρεστο είναι ότι το πράσινο φως που έδωσε ο Ομπάμα στα έκτακτα στρατοδικεία, που για πρώτη φορά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο θεσμοθέτησε ο Μπους, συνδυάζεται με μια συνολικότερη υποχώρηση από τις προεκλογικές εξαγγελίες του και μια επιστροφή στο κλίμα των ημερών Μπους. Αρκεί να δούμε ορισμένα παραδείγματα.

Το πρώτο και σημαντικότερο έρχεται από το Αφγανιστάν. Κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Καμπούλ ο αμερικανός υπουργός Άμυνας, Ρόμπερτ Γκέιτς, (ο οποίος να θυμίσουμε ότι ανέλαβε τα καθήκοντά του επί κυβερνήσεως Τζορτζ Μπους, χωρίς ο διάδοχός του στον Λευκό Οίκο, Μπαράκ Ομπάμα, να τολμήσει να τον αντικαταστήσει) δήλωσε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο στους Αφγανούς να μην περιμένουν μια ταχεία αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων που ως αιχμή του δόρατος έχουν τους 100.000 αμερικανούς στρατιώτες. «Όπως έχω πει ξανά και ξανά δεν αποχωρούμε από το Αφγανιστάν αυτό το καλοκαίρι», ήταν τα λόγια του σε συνέντευξη Τύπου, ενώπιον μάλιστα του αφγανού προέδρου, Χαμίντ Καρζαΐ. Ο αμερικανός υπουργός Άμυνας δήλωσε μάλιστα ότι αναζητείται φόρμουλα από κοινού με την αφγανική κυβέρνηση ώστε ακόμη και μετά το 2014, οπότε θα έχει ολοκληρωθεί η εξαγγελθείσα αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων, να παραμείνει στην χώρα μια πολυάριθμη αμερικανική στρατιωτική δύναμη. Έχει τη δική του μάλιστα σημασία το γεγονός ότι (και) αυτές οι δηλώσεις έγιναν την προηγούμενη Δευτέρα 7 Μαρτίου, τη μέρα δηλαδή που ο Ομπάμα αποφάσιζε να εγκαταλείψει τον σκεπτικισμό του για το Γκουαντάναμο και να συνεχίσει την πολιτική του προκατόχου του…

Η συνέχιση της λειτουργίας του Γκουαντάναμο αποτελεί επομένως ουσιώδες συστατικό, συμπλήρωμα, μιας εξωτερικής πολιτικής που προκρίνει τη χρήση βίας και καταφεύγει στη δύναμη των όπλων. Μια τέτοια πολιτική είναι αυτονόητο ότι δεν μπορεί να νοιάζεται για τα διεθνώς και μέσα από συνθήκες αναγνωρισμένα δημοκρατικά δικαιώματα όσων αντιστέκονται, υπερασπίζοντας την πατρίδα τους. Το συμπέρασμα αυτό υπογραμμίζεται αν λάβουμε υπ’ όψη μας και την αυξημένη πιθανότητα αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής στις εξελίξεις της Βόρειας Αφρικής. Η βιασύνη που δείχνουν οι Αμερικάνοι να επέμβουν στη Λιβύη έτσι ώστε να ελέγξουν τις εξελίξεις, προς όφελος των δικών τους πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, δεν μπορεί παρά να συνοδεύεται και από ένα σύστημα απονομής δικαιοσύνης που να ολοκληρώνει με τον δέοντα, εξ ίσου δηλαδή αυθαίρετο και βάρβαρο, τρόπο ότι ξεκινάει η δύναμη των όπλων.

Η ολοκληρωτική υπαναχώρηση της κυβέρνησης Ομπάμα σε σχέση με τις προεκλογικές της εξαγγελίες φαίνεται επίσης αν δούμε την απροθυμία της να ψηφίσει νόμο που να εγγυάται την καθολική υγειονομική και ασφαλιστική κάλυψη – με αποτέλεσμα να διαρρηχθούν οι σχέσεις της με την φιλελεύθερη,  δηλαδή την αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος και, μεταξύ πολλών άλλων παραδειγμάτων, με αφορμή την πρόσφατη ανακοίνωση δημοσίων ακροάσεων επώνυμων μουσουλμάνων για να εξακριβωθεί τυχόν σχέση τους με την Αλ Κάιντα. Το τελευταίο μέτρο έχει προκαλέσει την οργή της μουσουλμανικής κοινότητας που ζει στις ΗΠΑ καθώς έτσι, με μια διαδικασία που θυμίζει τις μαύρες μέρες των φρονηματικών διώξεων επί Μακαρθισμού, στιγματίζεται ολόκληρη θρησκευτική μειονότητα. Δεν έλειψαν μάλιστα και διαδηλώσεις στο κέντρο της Νέας Υόρκης, την πλατεία Τάιμς, που κατήγγειλαν το ρατσισμό.

Η «ρεπουμπλικανοποίηση» της πολιτικής του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα έχει πολύ πιο μακροχρόνιες και διαβρωτικές συνέπειες από την απογοήτευση των εκατομμυρίων ψηφοφόρων που τον στήριξαν και τον ψήφισαν με πάθος για να απαλλαγούν από τον Μπους. Όπως κατ’ αντιστοιχία συμβαίνει και σε άλλες χώρες (από την Ελλάδα που οι ψηφοφόροι επέλεξαν ΠΑΣΟΚ για να απαλλαγούν από τη ΝΔ και τελικά φορτώθηκαν το ΔΝΤ, μέχρι την Ιρλανδία που καταψήφισαν το κόμμα του ΔΝΤ για να οδηγηθούν μετά από δύο εβδομάδες σε νέες εξαγγελίες λιτότητας) η τόσο προκλητική αθέτηση των φιλολαϊκών προεκλογικών εξαγγελιών, η αναγτωγή της κοροϊδίας σε επάγγελμα δηλαδή, υποσκάπτει την αξιοπιστία και την ελκτική δύναμη των κομμάτων εξουσίας και ναρκοθετεί τα θεμέλια του πολιτικού συστήματος.

Αύξηση επιτοκίων ευρώ: Η χαριστική βολή στις χώρες της περιφέρειας (Επίκαιρα, 17 Μαρτίου 2011)

Μια ωρολογιακή βόμβα θα ενεργοποιηθεί στις 7 Απρίλη στα θεμέλια όλων των χωρών της περιφέρειας της ευρωζώνης από τη Φρανκφούρτη όπου βρίσκεται η έδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας: η αύξηση των επιτοκίων του ευρώ! Αν υλοποιηθεί αυτή η απόφαση οι οικονομίες της περιφέρειας θα οδηγηθούν σε μια πρωτοφανή και παρατεταμένη ύφεση, με δραματικές συνέπειες για την απασχόληση και την παραγωγή τους ενώ η απόκλιση μεταξύ κέντρου και περιφέρειας θα γίνει αβυσσαλέα.

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Ζαν Κλοντ Τρισέ, δεν άφησε καμιά αμφιβολία για τις προθέσεις του σε ότι αφορά το ύψος των επιτοκίων του ευρώ: «Μια αύξηση στα επιτόκια κατά την επόμενη συνάντηση είναι δυνατή», ήταν τα λόγια του που αμέσως πυροδότησαν την αύξηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ στα 1,3945 δολάρια από 1,3866 δολάρια που ήταν την προηγούμενη μέρα. Ανεπαίσθητη μεν, αρκούντως όμως ενδεικτική για την πορεία που θα πάρει το ευρώ προς όφελος του Τέταρτου Ράιχ και εις βάρος όλων των χωρών της περιφέρειας της ευρωζώνης: από την Ελλάδα και την Ιρλανδία, μέχρι την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία.

Η προαναγγελία της αύξησης των επιτοκίων – που προκάλεσε τεράστια έκπληξη μια και όλοι την ανέμεναν για το φθινόπωρο – δικαιολογήθηκε στο έδαφος της οριακής αύξησης του πληθωρισμού, λόγω της ανόδου των τιμών στα τρόφιμα και το πετρέλαιο. Ειδικότερα ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας που εποπτεύεται από τον ΟΗΕ ανακοίνωσε την ίδια μέρα από τη Ρώμη όπου έχει την έδρα του ότι οι τιμές των τροφίμων τον Φεβρουάριο αυξήθηκαν κατά 2,2% από τον Ιανουάριο, φθάνοντας έτσι στα υψηλότερα επίπεδά τους κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, για τις οποίες ο Οργανισμός κρατά δεδομένα. Η άνοδος μάλιστα στις τιμές των τροφίμων θεωρείται πλέον και η θρυαλλίδα που προκάλεσε την έκρηξη στη Βόρεια Αφρική και την Μέση Ανατολή, η οποία με τη σειρά της προκάλεσε την άνοδο στις τιμές του πετρελαίου που αυτό το χρόνο έχουν αυξηθεί περισσότερο από 20%, ξεπερνώντας τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Αποτελούν όμως αυτά τα δύο γεγονότα και μαζί η άνοδος του πληθωρισμού στην ευρωζώνη επαρκείς αιτίες για την άνοδο των επιτοκίων; Κατηγορηματικά όχι! 

Αυθαιρεσία και δογματισμός το όριο του 2%

Η άνοδος που κατέγραψε ο πληθωρισμός τον Φεβρουάριο προκαλώντας …συναγερμό στην ΕΚΤ ήταν μόλις 2,4% ενώ τον Ιανουάριο ανερχόταν στο 2,3%. Επίπεδα εντελώς αδιάφορα, τα οποία όμως υπερβαίνουν το όριο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ ως επίπεδο ανοχής για τον πληθωρισμό. Κι αυτό μάλιστα χωρίς να έχει εξηγήσει ποτέ το γιατί. Ποιοί λόγοι δηλαδή κάνουν τον πληθωρισμό επικίνδυνο για την οικονομική σταθερότητα αν κινείται στο 2,3% και ακίνδυνο αν κινείται στην περιοχή του 1,9%; Ερώτημα που ζητά πιεστικά απάντηση αν λάβουμε υπ’ όψη μας πρώτο, την ύπαρξη μελετών από το ίδιο το ΔΝΤ που χαρακτηρίζουν ως ακίνδυνο για την οικονομική σταθερότητα ακόμη και έναν πληθωρισμό του ύψους του 8%. Οι θεμελιώδεις οικονομικές παραδοχές της ΕΚΤ αμφισβητούνται ακόμη και από την κεντρική τράπεζα της Αγγλίας η οποία αφήνει τα επιτόκια της ανέγγιχτα παρότι ο πληθωρισμός κινείται στο 4%. Το παραπάνω ερώτημα ζητά απάντηση αν, δεύτερο, λάβουμε ύπ’ όψη μας τους διαφορετικούς κάθε φορά παράγοντες που ωθούν σε άνοδο τον πληθωρισμό. Στην Ελλάδα για παράδειγμα που ο πληθωρισμός αυξάνεται λόγω των κρατικών φόρων, γιατί θα πρέπει να θεωρείται μέσο αντιμετώπισής του η άνοδος των επιτοκίων; Αν κάθε φορά που αυξάνουν τους έμμεσους φόρους Γ. Παπακωνσταντίνου και τρόικα σπρώχνοντας τον πληθωρισμό στο 5,5% επιλέγεται η αύξηση των επιτοκίων, τότε έχουμε να κάνουμε με παραλογισμό! 

Εις βάρος αυξήσεων και απασχόλησης 

Η συλλογιστική της ΕΚΤ αποδεικνύεται όμως εμπρηστική για έναν πιο απλό λόγο. Επειδή παίρνει υπ’ όψη της την οικονομική συγκυρία όπως διαμορφώνεται αποκλειστικά και μόνο στην βόρεια και κεντρική Ευρώπη και όχι στο νότο κι ευρύτερα στην περιφέρεια της ευρωζώνης. Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Φινλανδία οι ρυθμοί ανόδου του ΑΕΠ είναι υψηλοί, κι αυτό σε σχέση με ό,τι συνέβαινε πριν λίγα τρίμηνα. Αν, εναλλακτικά, θέσουμε ως κριτήριο την απασχόληση τότε οι ρυθμοί ανόδου του ΑΕΠ δεν είναι καθόλου υψηλοί, υπό την έννοια ότι χρειάζονται ακόμη πιο εντατικοί ρυθμοί αύξησης του παραγόμενου προϊόντος για να μειωθεί η ανεργία από το 7% που βρίσκεται στη Γερμανία το τελευταίο χρονικό διάστημα. Η μείωση επομένως της ποσότητας χρήματος που κυκλοφορεί στην αγορά της Γερμανίας θα έχει ως συνέπεια την ανακοπή της τάσης μείωσης της ανεργίας και την σταθεροποίησή της στα τρέχοντα υψηλά επίπεδα. Μοναδικός ωφελημένος προφανώς αυτής της νομισματικής πολιτικής είναι οι επιχειρήσεις που θα συνεχίζουν να σείουν απειλητικά το σκιάχτρο της ανεργίας απέναντι στις διεκδικήσεις μισθολογικών αυξήσεων, που προβάλλουν όλο και πιο συχνά τους τελευταίους μήνες, αρχής γενομένης από την αυτοκινητοβιομηχανία.

Ακόμη όμως κι αν μείνουμε στους ρυθμούς ανόδου του ΑΕΠ, οι υψηλές επιδόσεις δεν αφορούν όλη την ευρωζώνη αλλά την ατμομηχανή της, τη Γερμανία, όπου το ΑΕΠ αυξήθηκε το 2010 κατά 3,6%. Την ίδια ώρα στην Ισπανία, την Ιρλανδία και πολύ περισσότερο την Ελλάδα το ΑΕΠ συρρικνώθηκε. Επομένως η νομισματική πολιτική που ενδείκνυται για αυτές τις χώρες και πολλές ακόμη που βρίσκονται στην κόψη του ξυραφιού δεν μπορεί παρά να περιλαμβάνει χαμηλά επιτόκια, δηλαδή φθηνό και άφθονο χρήμα έτσι ώστε η αυξημένη παροχή ρευστότητας να λειτουργήσει σαν επιταχυντής που θα βελτιώσει το οικονομικό κλίμα, δίνοντας τη δυνατότητα να πραγματοποιηθούν νέες επενδύσεις και να επεκταθεί η παραγωγή – όροι εκ των ων ουκ άνευ για να αυξηθεί το ΑΕΠ και να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Στη θέση όμως αυτής της προφανούς οικονομικής πολιτικής, προκρίνεται η ακριβώς αντίστροφη: η ασφυξία στην αγορά που θα προκληθεί με μαθηματική βεβαιότητα όταν θα αυξηθούν τα επιτόκια του ευρώ, προκαλώντας με τη μορφή ντόμινο αυξήσεις στο κόστος χρήματος που επωμίζονται οι επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά και το κράτος.

Αντιδράσεις στην Ισπανία

Σε αυτό το πλαίσιο δεν προκαλεί καθόλου έκπληξη η αρνητική υποδοχή που επιφύλαξε ο Τύπος της περιφέρειας της ευρωζώνης στις δηλώσεις Τρισέ. Έγραφε για παράδειγμα στο εντιτόριάλ της η ισπανική εφημερίδα El Pais την Παρασκευή 4 Μαρτίου, την επομένη δηλαδή της συνεδρίασης της διοίκησης της ΕΚΤ: «Μια απόφαση αυτού του είδους δεν θα είναι επωφελής για εκείνες τις χώρες που υπομένουν τα δεινά μιας ανάκαμψης ανεπαρκούς να αυξήσει την απασχόληση σε συνδυασμό με το καχύποπτο βλέμμα των αγορών: περίπτωση στην οποία ξεκάθαρα ανήκει η Ισπανία. Όσο πενιχρά κι αν είναι τα αποτελέσματα της ανόδου θα σημάνουν ένα επιπλέον φρένο στην επώδυνη διαδικασία οικονομικής επανεκκίνησης. Δεν είναι δύσκολο να προβλεφθεί ότι οι συνέπειες αυτής της ανόδου θα είναι λίγο λιγότερη μεγέθυνση και λίγο λιγότερη απασχόληση. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ωστόσο φαίνεται να ξεχνάει την αποστολή της για την ευημερία στην ευρωζώνη κάθε φορά που αποδεικνύεται ότι η Γερμανία και η Γαλλία μεγεθύνονται με ένα ικανοποιητικό ρυθμό». 

Έκπληξη αντίθετα προκάλεσε η ολύμπια αταραξία με την οποία έγιναν δεκτές οι δηλώσεις Τρισέ στην Ελλάδα, με τα σχετικά δημοσιεύματα να αγνοούν τις καταστροφικές εξελίξεις που δρομολογούνται και να περιορίζονται στον υπολογισμό των αυξήσεων στις δόσεις των στεγαστικών δανείων που έχουν  συναφθεί με ονομαστικό επιτόκιο… Σοβαρή μεν παράμετρος για χιλιάδες οικογένειες που έχουν δει το εισόδημά τους να μειώνεται άμεσα και έμμεσα με τον πιο βίαιο τρόπο τον τελευταίο χρόνο, ήσσονος ωστόσο σημασίας αν αναλογιστούμε τους ευρύτερους κινδύνους για την οικονομία και την απασχόληση.

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η άνοδος των επιτοκίων του ευρώ από το 1% όπου βρίσκεται τους τελευταίους 22 μήνες στο 1,25% (με την προοπτική να φθάσει το 1,75% μέχρι το τέλος του χρόνου, σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζών) θα αποτελέσει τη χαριστική βολή για τις χειμαζόμενες οικονομίες της ευρωζώνης. Αυτή η απόφαση, που ευνοεί πρώτα και κύρια τις γερμανικές επιχειρήσεις οι οποίες έτσι θέλουν να κρατήσουν χαμηλά το κόστος παραγωγής και τις γερμανικές τράπεζες που θα επωφεληθούν από την ανατίμηση του ευρώ καθώς θα ανατιμηθούν αναλογικά τα αποθεματικά τους, θα οξύνει στο έπακρο τις υπαρκτές αντιθέσεις. Θα αποδειχθεί τότε ακόμη πιο καθαρά ότι η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ αποφασίζεται με αποκλειστικό κριτήριο τα συμφέροντα του Τέταρτου Ράιχ και ισοδυναμεί με καταστροφή για τις περιφερειακές χώρες της ευρωζώνης και πρώτα και κύρια της Ελλάδας που βρίσκεται στο επίκεντρο της κρίσης χρέους.

Εφιάλτης στο δρόμο με την αναδιάρθρωση (Πριν, 13 Μαρτίου 2011)

Αντίστροφη μέτρηση για το ΠΑΣΟΚ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΡΗΓΜΑ

Ο Φεβρουάριος του 2011 θα αποδειχθεί για το ΠΑΣΟΚ ότι ήταν ο Αύγουστος του 2008 για τη Νέα Δημοκρατία. Ο μήνας που όλη η προγενέστερη, συνεχής και κλιμακούμενη μήνα τον μήνα φθορά μετατράπηκε σε μια νέα και μη αντιστρεπτή ποιότητα. Αρχής γενομένης από τον συγκεκριμένο μήνα ο χρόνος αρχίζει να μετράει αντίστροφα για το κυβερνών κόμμα, που έρχεται αντιμέτωπο με τη δική του φθορά, τις αντιφάσεις της πολιτικής του αλλά πριν απ’ όλα με την ογκούμενη κοινωνική διαμαρτυρία.

Η απεργία και οι διαδηλώσεις της 23ης Φεβρουαρίου που συνέπεσαν με την ανακοίνωση του τέταρτου μνημόνιου αποτελούν, υπό την έννοια των συνεπειών στο πολιτικό σύστημα, σημείο σταθμό στην αλυσίδα των κοινωνικών διαμαρτυριών του τελευταίου χρόνου. Η μεγάλη συμμετοχή των εργαζομένων, που ξεπέρασε ακόμη κι αυτή της 5ης Μαΐου, έφερε στην επιφάνεια τη νέα αυτοπεποίθηση για τη δυνατότητα ήττας και ανατροπής της πολιτικής της τρόικας ΠΑΣΟΚ – ΕΕ – ΔΝΤ. Πολύ περισσότερο που οι μαχητικές αντιδράσεις των κοινωνικών στρωμάτων που πλήττονται προνομιακά από τα μέτρα του τελευταίου χρόνου συμπλέουν με άλλες, αδιανόητες μέχρι πρόσφατα και οξύτατες αντιδράσεις τμημάτων ακόμη και του στενού κρατικού μηχανισμού, όπως των δικαστών και των εισαγγελέων. Η διαδήλωσή τους την Πέμπτη που μας πέρασε, όπου συμμετείχε ακόμη και ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου(!) σηματοδοτεί την πλήρη διάρρηξη των δεσμών του ΠΑΣΟΚ με όλα τα κοινωνικά στρώματα από την μια άκρη της κλίμακας της κοινωνικής διαβάθμισης μέχρι την άλλη.

Η αμφισβήτηση της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου εντείνεται στον βαθμό που η απάτη του μνημονίου γίνεται ηλίου φαεινότερη. Το γεγονός δηλαδή πως το ζητούμενο δεν ήταν η μείωση του δημόσιου χρέους και η διάσωση της Ελλάδας αλλά, άμεσα, δάνεια διαφυγής προς τις εγκλωβισμένες στα ελληνικά ομόλογα ξένες τράπεζες που σιγά – σιγά ξεφορτώνονται τις τοποθετήσεις τους (αντίθετα με τις ελληνικές) και, πιο μακροπρόθεσμα και στρατηγικά, η βίαιη αφαίρεση των κοινωνικών κατακτήσεων της εργατικής τάξης και των μικροαστικών στρωμάτων. Όσο όμως και οι δύο αυτοί στόχοι υλοποιούνταν σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο (κι από ‘δώ ακριβώς απορρέει η αδιαμφισβήτητη επιτυχία της εφαρμοζόμενης πολιτικής) τόσο οι αντιθέσεις του ελληνικού καπιταλισμού και της εφαρμοζόμενης πολιτικής οδηγούνται σε εκρηκτικά επίπεδα. Μάρτυρας, η εκτίναξη του δημόσιου χρέους που το 2013 θα φθάσει το 158% του ΑΕΠ και πιο άμεσα η υστέρηση, λόγω λιτότητας, των δημοσίων εσόδων το πρώτο δίμηνο του έτους κατά 9% που οδηγεί σε εκτροχιασμό τον προϋπολογισμό και την προγραμματισμένη πολιτική όπως δείχνει η αναβολή της προγραμματισμένης έκδοσης εντόκων γραμματίων κι επίσης νέα αντιλαϊκά μέτρα, που θα εντείνουν τον φαύλο κύκλο.

Η απόφαση του υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου να πυροβολήσει τον αγγελιόφορο, απολύοντας τον ειδικό γραμματέα εσόδων Δ. Γεωργακόπουλο, στις αρχές της εβδομάδας έφερε στην επιφάνεια τα αδιέξοδα που δημιουργεί αυτή η πολιτική όσο πιο απρόσκοπτα εφαρμόζεται.

  • Δραματικές αλλαγές στο επίπεδο ζωής της συντριπτικής πλειοψηφίας της κοινωνίας θα έχει η αναδιάρθρωση του χρέους που σχεδιάζουν κυβέρνηση Παπανδρέου και Γερμανοί για να αντιμετωπίσουν την έκρηξη του δημόσιου χρέους. Αμόκ ιδιωτικοποιήσεων, εκχώρηση ακόμη και των δημοσίων εσόδων σε πηγές της ΕΕ, δηλαδή στη Γερμανία, και συντριβή μισθών και δικαιωμάτων είναι οι όροι που θέτει το Βερολίνο.
  • Ακόμη και νέο δάνειο, αντίστοιχο των 110 δισ. της τρόικας, συζητιέται για να ξεπεραστεί ο κίνδυνος του αδυναμίας πληρωμών 

Το διπλό «καθήκον» του Μνημονίου (διάσωση γερμανο-γαλλικών τραπεζών, καταστρατήγηση εργατικών δικαιωμάτων) προσδιόρισε και την συμμαχία της αστικής τάξης με το διεθνές κεφάλαιο και τα όργανά του, ΔΝΤ και ΕΕ. Μια συμμαχία εύθραυστη που άφηνε εξ αρχής όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά για το ελληνικό κεφάλαιο – όπως ακριβώς η αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης δεν εγγυάται την αύξηση των κερδών. (Πολύ περισσότερο που στην περίπτωσή μας προστίθεται και η μεταβλητή του «ποιός» θα καρπωθεί τα κέρδη, μεταξύ εγχώριων και διεθνών τμημάτων της αστικής τάξης.) Ακόμη και μια ραγδαία υποβάθμισή του στο πλαίσιο των διεθνών κεφαλαιοκρατικών ανταγωνισμών, όπως μόλις τώρα συνειδητοποιείται με την επαπειλούμενη απώλεια του ελέγχου στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεων (βλέπε τους κλυδωνισμούς σε εταιρείες και κλάδους – διαμάντια του στέμματος του ελληνικού αστισμού, όπως οι τράπεζες, τα ναυπηγεία ακόμη και η ιδιωτική Ολυμπιακή) και την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η τελευταία μάλιστα πρόκληση δεν εντοπίζεται στον άξονα του Αιγαίου, όπου οι ανατροπές είναι θέμα χρόνου, αλλά στην καρδιά του αστικού κράτους: τις εφορίες, τα τελωνεία και κάθε πηγή δημοσίου εσόδου που κινδυνεύει να υπαχθεί σε ευρωπαϊκό σχεδιασμό (κατ’ ευφημισμό αυτό) και στην πράξη να περάσει υπό τον έλεγχο της Γερμανίας στο πλαίσιο μιας αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους που είναι θέμα χρόνου και προεξοφλείται σχεδόν καθημερινά.

Τελευταίο κρούσμα, η υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο Moody’s την Δευτέρα κατά τρεις μονάδες με αποτέλεσμα το επίπεδο της Ελλάδας να φθάσει αυτό της Αγκόλας και της Μογγολίας. Παρότι ζητούμενο από την μεριά του αμερικανικού οίκου ήταν μεταξύ άλλων και ένα πλήγμα στο ευρώ (όπως φάνηκε και από την προκλητική υποβάθμιση της ισπανικής οικονομίας την Πέμπτη, μια δηλαδή μέρα πριν ξεκινήσει η σύνοδος κορυφής) δύσκολα θα διαφωνήσει κανείς με το – επίσημο – σκεπτικό του, που αφορούσε την υστέρηση των δημοσίων εσόδων. Ακόμη κι έτσι όμως η υποβάθμιση αποτέλεσε το τελευταίο καρφί στο ελληνικό φέρετρο καθ’ οδόν για την σύνοδο κορυφής των 17 ηγετών της ευρωζώνης της Παρασκευής που αποτέλεσε την πρόβα τζενεράλε για την κρίσιμη, ιστορική σύνοδο και των 27 ηγετών της ΕΕ που θα γίνει 24 – 25 Μαρτίου. Το διακύβευμά της ήταν «να βρει μια διαρκή λύση στην κρίση χρέους και να μειώσει τις βαθιές οικονομικές ανισορροπίες μεταξύ των βόρειων χωρών όπως η Γερμανία και των νότιων όπως η Πορτογαλία, η Ελλάδα και η Ισπανία», έγραφε προχθές Παρασκευή από το Βερολίνο ο ανταποκριτής των Νιου Γιορκ Τάιμς. Με πιο απλά λόγια, ο στόχος ήταν να συμβιβαστούν τα ασυμβίβαστα, κάτι που είναι εξ ορισμού αδύνατο. Αναλυτικά αυτά που συμφωνήθηκαν περιγράφονται στη σελίδα 3.

Ας δούμε όμως ποιό ήταν το ζητούμενο από την κάθε μεριά και παραμένει φυσικά μέχρι την επόμενη σύνοδο.

Η ελληνική κυβέρνηση έχοντας να αντιμετωπίσει τα αποτελέσματα των περυσινών αποφάσεών της σχετικά με τους όρους δανεισμού από την τρόικα των 110 δισ. αρχικά ήθελε μια «πλήρης σειρά» αναδιάρθρωσης: Πρώτο, χρονική επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής, την οποία εξασφάλισε με την αύξηση της στα 7,5 χρόνια. Δεύτερο, μείωση του επιτοκίου. Η επιτυχία όμως της μείωσης κατά 1 μονάδα, όπως ανακοινώθηκε, είναι κενό γράμμα καθώς η αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων του ευρώ που επηρεάζει το ύψος του επιτοκίου στα δάνειο της τρόικας θα έχει ως αποτέλεσμα το επειτόκιο να μείνει ίδιο. Το τρίτο αίτημα της κυβέρνησης αφορούσε το δικαίωμα επαναγοράς ομολόγων με χρήματα που θα δανειστεί από την ΕΕ, έτσι ώστε να μειωθεί το συνολικό ύψος του χρέους και να συνεχίσει να είναι «εξυπηρετήσιμο». Με αυτό τον τρόπο επιδίωκε να κάνει ένα σιωπηρό κούρεμα του δημόσιου χρέους, με ξένα φυσικά …κόλυβα. Αναγνώριζε πάντως έτσι, έστω και με κάποια χρονική καθυστέρηση, το προφανές: Πως το δημόσιο χρέος στο σημερινό του ύψος και με βάση την ωρίμανσή του τα επόμενα τέσσερα χρόνια (όταν για παράδειγμα μεταξύ 2013 και 2015 θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν ομόλογα που λήγουν αξίας 211 δισ. ευρώ) δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί.

Η στάση της Μέρκελ από την άλλη καθορίζεται άμεσα από την πίεση που ασκούν τόσο οι Ελεύθεροι Δημοκράτες με τους οποίους συγκυβερνά όσο και τα δύο κόμματα της Δεξιάς (CDU και CSU) που από κοινού απορρίπτουν κατηγορηματικά κάθε σκέψη εκταμίευσης και μεταφοράς πόρων προς την Ελλάδα και τις κλυδωνιζόμενες χώρες της περιφέρειας. Οι κρίσιμες εκλογές δε που διεξάγονται δύο μέρες μετά την σύνοδο στο κρατίδιο της Βάδης – Βυρτεμβέργης λειτουργούν καθοριστικά για τη στάση της. Υπακούοντας σε αυτές τις πιέσεις η Μέρκελ θα προτείνει την ψήφιση από τη γερμανική Βουλή στις 17 Μαρτίου συγκεκριμένου νόμου που θα απαγορεύει καθε παρέμβαση στην αγορά ομολόγων, για να αποτραπεί το σχέδιο επαναγοράς χρέους. Αποκλείεται επομένως αυτό το ενδεχόμενο, όπως συνέβη και με το σενάριο των ευρω-ομολόγων με το οποίο φλέρταραν τμήματα του ευρωπαϊκού κατεστημένου, η κυβέρνηση Παπανδρέου και η ευρω-λάγνα Αριστερά. Έχει ενδιαφέρον μάλιστα να προσέξει κανείς ότι είναι τόσο ισχυρή η αντίδραση που έχει δημιουργηθεί στο εσωτερικό της Γερμανίας ενάντια στα σχέδια βοήθειας προς την περιφέρεια, παρότι τις τράπεζές τους επί της ουσίας βοηθούν και μάλιστα με τοκογλυφικούς όρους (όπως φαίνεται από το επιτόκιο του 5% όταν η Γερμανία δανείζεται περίπου με 2%), ώστε ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έφτασε να αποτελεί την πιο μετριοπαθή φωνή…

Μακροπρόθεσμα φυσικά και επί της ουσίας η στάση της Μέρκελ καθορίζεται από τα συμφέροντα των γερμανικών τραπεζών που θέλουν το ελληνικό χρέος να συνεχίσει να είναι «εξυπηρετήσιμο», να μην αναγκαστεί δηλαδή η ελληνική κυβέρνηση να σηκώσει τα χέρια ψηλά, δηλώνοντας ότι αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της προς τους διεθνείς πιστωτές. Η οριστική απάντηση σε αυτή την πρόκληση ακούει στον όρο «συντεταγμένη χρεοκοπία». Είναι συγκεκριμένα οι θεσμοθετημένες διαδικασίες που θα αποφασιστούν και θα τεθούν σε ισχύ από τον Ιούνιο του 2013, όταν θα έχει λήξει η περίοδος ισχύος του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και θα τεθεί σε λειτουργία ο μόνιμος Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM). Στην πράξη η Γερμανία παραπέμπει για τότε την «πλήρη σειρά» της αναδιάρθρωσης έτσι ώστε να πραγματοποιηθεί συντεταγμένα και με τους δικούς της όρους.

Ακόμη κι έτσι όμως για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι τον Ιούνιο του 2013 υπάρχει ένα μεγάλο ερώτημα: πως θα αποπληρώσει το ελληνικό δημόσιο τις υποχρεώσεις του, δεδομένου ότι οι δόσεις από το δάνειο της τρόικας σταδιακά θα μειώνονται, ενώ οι δαπάνες για την αναχρηματοδότηση παλαιών οφειλών θα αυξάνονται και, το χειρότερο, οι προβλέψεις των δημοσίων φορολογικών εσόδων και εισπράξεων, όλο και συχνότερα, θα αποδεικνύονται ευσεβείς πόθοι που δεν θα έχουν καμμιά σχέση με την πραγματική φοροδοτική ικανότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Να σημειωθεί πως το 2012, με βάση το σχεδιασμό του Μνημονίου, το ελληνικό δημόσιο θα πρέπει να αντλήσει τα μισά από τα κεφάλαια που χρειάζεται με εκδόσεις ομολόγων! Αυτό το θέμα, που χαρακτηρίζεται ως «θέμα ταμπού» από τη γερμανική εφημερίδα Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ, βρίσκεται στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων. Έγραφε πολύ χαρακτηριστικά η γερμανική εφημερίδα: «Η Ελλάδα έχει ξεκάθαρη ανάγκη αναδιάρθρωσης του χρέους. Ακόμη κι αν τα προγράμματα λιτότητας έχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα, ο κόσμος αρχίσει να πληρώνει τους φόρους του και η κυβέρνηση κινηθεί γρήγορα με τα σχέδια ιδιωτικοποίησης, το δημόσιο χρέος θα είναι συντριπτικά υψηλό. Τα τρέχοντα αστρονομικά επιτόκια κινδύνου του 16% στα 3ετή ομόλογα δείχνουν ότι οι αγορές έχουν αρχίσει εδώ και καιρό να βλέπουν την αναδιάρθρωση του χρέους ως αναπόφευκτη. Οι πολιτικοί όμως στην Αθήνα, τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο έχουν μετατρέψει το θέμα σε ταμπού κι έχουν βρει δυστυχώς σύμμαχο στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα».

Το αντάλλαγμα που ζητάει η Γερμανία γι’ αυτές τις δύο παραχωρήσεις (επιμήκυνση περιόδου αποπληρωμής και μείωση του επιτοκίου, που στην πράξη σημαίνει μη αύξησή του) είναι κατ΄αρχήν ένα σαρωτικό κύμα ιδιωτικοποιήσεων με στόχο να βρεθούν 50 δισ. ευρώ μέχρι το 2015. Πρόκειται για γενικό ξεπούλημα κάθε δημόσιας ιδιοκτησίας. Αρκεί να αναφέρουμε ότι η αξία των μετοχών του δημόσιου στις εισηγμένες που διατηρεί συμμετοχή φτάνει μόνο 6,5 δισ. Για να βρεθούν όλα τα υπόλοιπα χρήματα θα πουλήσουν ακόμη και τον αέρα που αναπνέουμε. Ακόμη κι ετσι όμως δεν πρόκειται να κλείσιε η μαύρη τρύπα! Σε αυτό το πλαίσιο η λύση που προκρίνεται και από κύκλους της Γερμανίας, παρά τις ισχυρές αντιδράσεις, είναι ένα νέο δάνειο που θα επιχειρήσει να λύσει τα προβλήματα χρηματοδότησης και, το κυριότερο, να αποτρέψει το ενδεχόμενο παύσης πληρωμών και ανεξέλεγκτων για το κεφάλαιο εξελίξεων. 

Γερμανική αποικία η Ελλάδα

ΜΙΣΘΟΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ, ΤΑ ΕΣΟΔΑ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΚΑΙ ΕΞΑΓΟΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΟ ΑΝΤΙΤΙΜΟ ΤΗΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ

Παρότι όλες αυτές οι λύσεις – από την άμεση της επιμήκυνσης του δανείου της τρόικας και της αλλαγής του επιτοκίου, μέχρι τις απώτερες του νέου δανείου και της συντεταγμένης χρεοκοπίας – εξυπηρετούν αποκλειστικά τους δανειστές καθώς σηματοδοτούν μια τεράστια μεταφορά πόρων στο εξωτερικό υπό την μορφή τόκων και χρεολυσίων, για να τις εγκρίνει η Γερμανία απαιτεί κυριολεκτικά …γη και ύδωρ. Άμεσα ζητάει να εγκριθεί το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας, το οποίο μετονομάστηκε σε Σύμφωνο του Ευρώ, σε μια προσπάθεια να φανεί λιγότερο αυστηρό από την πρώτη του μορφή. Στην πραγματικότητα όμως οι βασικές του προβλέψεις έμειναν ίδιες και απαράλλαχτες: «φρένο χρέους» σε όλους τους κρατικούς προϋπολογισμούς, αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης στα 67 και απεξάρτηση των μισθολογικών αυξήσεων από τον πληθωρισμό, μείωση δηλαδή των μισθών. Προκαλεί μάλιστα εντύπωση η ταχύτητα με την οποία ο εκβιασμός της Γερμανίας μετατράπηκε σε αίτημα της «εθνικά υπερήφανης» κυβέρνησης του Γ. Παπανδρέου. Παρότι, συγκεκριμένα, η φράση «λύση – πακέτο» ήταν η γερμανική απάντηση στα αιτήματα του Τσολάκογλου κατά την επίσκεψή του στο Βερολίνο, με την Μέρκελ να υπονοεί ότι πρώτα αποδέχεστε τον εκβιασμό μου για το Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας και μετά συζητάμε, προσερχόμενος στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες ο Γιωργάκης δήλωνε κι αυτός σαν ηχώ του Βερολίνου «λύση – πακέτο» υπονοώντας ότι θα αποδεχτούμε κάθε απαίτησή σας!

Ακόμη όμως και τα παραπάνω αιτήματα δεν αρκούν στη Γερμανία για να αποδεχθεί ένα κούρεμα του ελληνικού δημόσιου χρέους, στο πλαίσιο μιας αναδιάρθρωσής του που είναι θέμα χρόνου. Η Γερμανία θα θέσει αυστηρότατους όρους, επικαλούμενη τις απώλειες που θα έχουν τα χρηματοπιστωτικά της ιδρύματα. Με βάση πιο πρόσφατα στοιχεία (Φαϊνάνσιαλ Τάιμς 8 Μαρτίου) ακριβώς το μισό ελληνικό χρέος (120 δισ.) βρίσκεται σε χέρια τραπεζών και το υπόλοιπο (119 δισ.) εκτός τραπεζών. Οι απώλειες ωστόσο θα κινούνται σχεδόν αποκλειστικά σε ονομαστικό επίπεδο καθώς οι παχυλές, συχνά διψήφιες αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων έχουν αποζημιώσει τους κατόχους του και με το παραπάνω. Θα κινούνται δε οι γερμανικοί όροι σε τρεις κατευθύνσεις. Πρώτο, άμεσο έλεγχο στα δημόσια οικονομικά και τις εισπράξεις εφοριών και τελωνειών, παραπέμποντας στα χρόνια οικονομικής κατοχής του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου. Δεύτερο, αθρόες ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων επιχειρήσεων και βίαιες εξαγορές κάθε μεγέθους ιδιωτικών επιχειρήσεων από τις κατασκευές και τον τουρισμό μέχρι τις τράπεζες και το εμπόριο (ό,τι έχει απομείνει σε αυτό τον κλάδο) που θα είναι αποτέλεσμα της δεινής θέσης στην οποία θα περιέλθουν οι ελληνικές επιχειρήσεις λόγω της ύφεσης, ενώ αυτή η τάση θα διευκολυνθεί από την πτώση της χρηματικής αξίας τους. Τρίτο και σημαντικότερο μια συνεχής μείωση σε μισθούς, ημερομίσθια, συντάξεις και επιδομάτα ανεργίας (καθόλου τυχαία δεν ήταν η τελευταία παρεμβαση του Όλι Ρεν) μέχρι να φθάσουν σε τριτοκοσμικά όρια και επίπεδα εξαθλίωσης.

 ΠΑΥΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

Ανατροπή της επίθεσης του κεφαλαίου

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 

Μονόδρομο απέναντι στην επίθεση του κεφαλαίου αποτελεί η μαχητική διεκδίκηση ενός πλαισίου διεκδικήσεων που θα βελτιώνουν τη θέση των εργαζομένων, θα προκαλούν ρήγματα στην αστική κυριαρχία και θα ανοίγουν το δρόμο για την αντικαπιταλσιτική επανάσταση και την εργατική εξουσία. Ειδικότερα: αυξήσεις σε μισθούς, συντάξεις και επιδόματα ανεργίας, γενναίες επιδοτήσεις σε παιδεία, υγεία, ασφάλιση και μέσα μεταφοράς, εθνικοποίηση των τραπεζών και στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεων, περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων, έξοδος από ευρώ και ΕΕ και παύση πληρωμών του δημόσιου χρέους στην κατεύθυνση της διαγραφής του.

Η ιδιαιτερότητα ωστόσο του αιτήματος παύσης πληρωμών είναι πως η πλήρης υλοποίησή του δεν εξαρτάται μόνο από τους εσωτερικούς ταξικούς και πολιτικούς συσχετισμούς, όπως συμβαίνει στον ένα ή τον άλλον βαθμό για  τα προηγούμενα αιτήματα. Η τύχη του χρέους δηλαδή δεν κρίνεται ούτε από το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ελληνικών τραπεζών και των ασφαλιστικών ταμείων – ακόμη και στην περίπτωση που αυτό θα λυθεί προς όφελος της εργατικής τάξης. Γι’ αυτό τον λόγο τα ομόλογα που έχουν εκδοθεί από το ελληνικό δημόσιο, τα οποία ας τα θεωρήσουμε χάρη ευκολίας επιταγές που θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν στο εξωτερικό ενσωματώνοντας απαιτήσεις, θα αποτελούν αγκάθι στο πλευρό ακόμη και μιας εργατικής εξουσίας (που θα αφαιρεθεί μόνο όταν νικήσει η διεθνής επανάσταση και εδραιωθεί ο σοσιαλισμός – κομμουνισμός). Η προβολή επομένως του αιτήματος της διαγραφής του χρέους δεν εγγυάται την διαγραφή του! Απονομιμοποιεί το χρέος και αντιμετωπίζει την ιδεολογική τρομοκρατία, αφήνοντας όμως ένα κενό ανάμεσα στο σημερινό ζόφο και την ιδεολογική ζύμωση από την μια και την διαγραφή μέρους ή όλου του χρέους από την άλλη.

Η μοναδική μέθοδος που μπορεί να καλύψει αυτό το κενό είναι ο λαϊκός εκβιασμός και οι επιτροπές λογιστικού ελέγχου. Γι’ αυτό τον λόγο άλλωστε οι δεκάδες σχετικές προσπάθειες που έχουν γίνει σε όλο τον κόσμο δεν τελεσφόρησαν παρά σε μια μόνο χώρα – τον Ισημερινό. Κι αυτό εξ αιτίας της λαϊκής πάλης που επέβαλλε στον Ραφαέλ Κορέα την ατζέντα της ΕΛΕ.

Η αντίστοιχη προσπάθεια που γίνεται στην Ελλάδα με ζητούμενο να ανοίξουν τα βιβλία του χρέους διευκολύνει την πάλη μια και εισάγει σε αυτήν επιπλέον τμήματα των εργαζομένων και δίνει κύρος στο αίτημα διαγραφής του χρέους. Η ανάδειξη του παράνομου χαρακτήρα του ανατοκισμού για παράδειγμα, όπως έγινε στον Ισημερινό, μπορεί να αποβεί πολλαπλά χρήσιμη στην περίπτωση της Ελλάδας που μέσα σε δύο δεκαετίες έχουμε πληρώσει δύο φορές σχεδόν το σημερινό χρέος. Το ίδιο αποτελεσματικά μπορεί να λειτουργήσει και η επίκληση του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης λόγω των δραματικών κοινωνικών συνεπειών που έχει η εξυπηρέτηση του (βλέπε σελίδα 20).

Οι όροι για να λειτουργήσει προωθητικά στην εξέλιξη της ταξικής πάλης το αίτημα συγκρότησης Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου είναι να έχει κινηματικό χαρακτήρα και να μην εκφυλιστεί σε επιτροπή κοινοβουλευτικού ελέγχου (ωραίο μου πλυντήριο) και επίσης να είναι σαφές ότι το αίτημα αυτό δεν απευθύνεται στην κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου, αλλά στο κίνημα που θα το επιβάλει με αγώνες και μαζικό λαϊκό εκβιασμό.

Στον αντίποδα αυτής της αντίληψης κινούνται ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ που επιχειρούν να «στενέψουν» το αίτημα στα μέτρα του κοινοβουλευτικού ελέγχου, παρά την έντονη αποδοκιμασία που δέχτηκαν όταν ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους στην πρώτη συνέντευξη Τύπου της Πρωτοβουλίας για τη Συγκρότηση της ΕΛΕ. Το ΚΚΕ από την άλλη επιτίθεται στην πρόταση δημιουργίας κοινοβουλευτικής επιτροπής αντιτείνοντας ορθά την εμπειρία από προηγούμενα αποτελέσματα αντίστοιχων επιτροπών. Από την άλλη αμφισβητώντας τον διαχωρισμό σε νόμιμο και παράνομο στο όνομα του κινδύνου να κληθεί να πληρώσει ο λαός το «νόμιμο» υποτιμάει την ταξική πάλη που θα καθορίσει ποιό μέρος τελικά θα πληρωθεί και επίσης τα τεράστια οφέλη που δημιουργούνται ακόμη κι από τη διαγραφή του 70% του χρέους όπως έγινε στον Ισημερινό, με αποτέλεσμα να διπλασιαστούν οι δαπάνες για υγεία και παιδεία. Κι αυτό σε σύγκρουση κι όχι σε συμφωνία με τον ιμπεριαλισμό και τους πιστωτές.