Home » 2011 » January

Monthly Archives: January 2011

ΕΕ: Εφιάλτης, η δεύτερη φάση της κρίσης (Πριν, 30.1.2011)

Μετά τις αντι-ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις που έγιναν στην Ελλάδα και την Γαλλία το 2010, με την είσοδο του καινούργιου χρόνου ήρθε η σειρά των ισπανών εργαζομένων να αποχαιρετίσουν το δικαίωμα στην σύνταξη. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, αφού εξασφάλισε την στήριξη του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (καθώς δεν έχει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία) και την συναίνεση των δύο σημαντικότερων συνδικάτων (UGT και CCOO) πέρασε προχθές το βράδυ από το υπουργικό συμβούλιο τον αντι-ασφαλιστικό νόμο που αυξάνει τα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 χρόνια.

Ξεχωριστή σημασία έχει πως η χρηματοοικονομική κατάσταση του ισπανικού ασφαλιστικού συστήματος είναι πραγματικά αξιοζήλευτη καθώς πέρυσι ήταν η πρώτη φορά που θα εμφάνιζε έλλειμμα! Τα χρόνια πλεονάσματα οφείλονται στο ότι τα όρια ηλικίας είναι ήδη υψηλά, με αποτέλεσμα οι εισροές να είναι μεγάλες και τα έξοδα για συντάξεις μικρά. Παρόλα αυτά η κυβέρνηση του Θαπατέρο δεν πτοήθηκε. Εκβίασε τα συνδικάτα να δεχτούν την συμφωνία (δίνοντάς τους για αντάλλαγμα ορισμένες εξαιρέσεις από την αύξηση των ορίων ηλικίας και μεταβατικές διατάξεις) απειλώντας μάλιστα, σε μια επίδειξη αυταρχισμού, ότι διαφορετικά θα επιβάλει την μεταρρύθμιση με προεδρικό διάταγμα. Δεν έλειψαν δε και οι συνήθεις κινδυνολογίες. Οι γνωστές δηλαδή προβολές στο χρόνο που στερούνται κάθε σοβαρότητας: ότι οι Ισπανοί άνω των 64 ετών θα διπλασιαστούν σε 40 χρόνια, το κονδύλι των συντάξεων από 9% των δημοσίων δαπανών το 2010 θα φθάσει 14% το 2050 και άλλα τέτοια…

Οι μόνοι που δεν πίστεψαν τις κινδυνολογίες της κυβέρνησης ήταν οι ισπανοί εργαζόμενοι, οι οποίοι παρά τη συναίνεση της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας βγήκαν στους δρόμους! Όπως ανέφερε η κεντροδεξιά εφημερίδα Ελ Μούντο από την Πέμπτη κιόλας, μια μέρα δηλαδή πριν περάσει το νομοσχέδιο από το υπουργικό, οκτώ αστυνομικοί και πολλοί διαδηλωτές τραυματίστηκαν σε εκτεταμένα επεισόδια που σημειώθηκαν στην κεντρική περιοχή της Μαδρίτης, Πουέρτα δελ Σολ. Συγκρούσεις με την αστυνομία και συλλήψεις εργαζομένων έγιναν και στην πρωτεύουσα της Πατρίδας των Βάσκων, το Μπιλμπάο, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης ενάντια στα μέτρα που οργανώθηκε κι εκεί την Πέμπτη. Μένει να δούμε αν η Ισπανία θα είναι ο πρώτος σταθμός που θα φθάσει η φλόγα της Βόρειας Αφρικής πριν περάσει στην υπόλοιπη Ευρώπη…

Ακόμη κι αν υλοποιηθούν οι οπισθοδρομικές αλλαγές στο συνταξιοδοτικό σύστημα, μετά τις μεγάλες μειώσεις των κοινωνικών δαπανών το 2010, δεν θα σημάνουν το τέλος των αντιλαϊκών τομών στην Ισπανία, καθώς είναι θέμα χρόνου μια ριζική ανατροπή του ρυθμιστικού πλαισίου στην αγορά εργασίας. Υπολογίζεται ότι μέχρι τα μέσα Μαρτίου τα συνδικάτα θα έχουν δώσει την έγκρισή τους για μια αναθεώρηση του πλαισίου συλλογικών διαπραγματεύσεων, στην κατεύθυνση χαλάρωσης των κανόνων που υπάρχουν και ενίσχυσης των εργοστασιακών συμβάσεων. Ως επιχείρημα για την υπονόμευση των συλλογικών διαπραγματεύσεων επικαλούνται την ανεργία που βρίσκεται στο 20%, σε διπλάσια δηλαδή επίπεδα από την μέση ευρωπαϊκή. Όσο για το γεγονός ότι έφθασε σε αυτό το σημείο λόγω της πλήρους απορύθμισης που έχει επιβληθεί στην πράξη, δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά…

Τα μέτρα που επιχειρεί να επιβάλλει η κυβέρνηση του Θαπατέρο είναι πανομοιότυπα με τα μέτρα που εφαρμόζονται σε όλη την ΕΕ και με περισσότερη ένταση στην περιφέρεια της ευρωζώνης, κατά διαταγή της Γερμανίας, η οποία από πέρυσι ενσωμάτωσε στο σύνταγμά της άρθρο που απαγορεύει το έλλειμμα να υπερβαίνει το 0,35% του ΑΕΠ. Περιλαμβάνουν ειδικότερα τη συνταγματική κατοχύρωση των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών, την αποσύνδεση του πληθωρισμού από τις αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, κ.α. Συγκροτούν δε την δεύτερη φάση της οικονομικής κρίσης, σύμφωνα με ανάλυση της Γουόλ Στριτ Τζέρναλ, που δημοσιεύεται στο σημερινό της φύλλο. Αν η πρώτη φάση της κρίσης σημαδεύτηκε από τις επονομαζόμενες επιχειρήσεις διάσωσης, κατά την ίδια εφημερίδα, η δεύτερη φάση «θα μετατρέψει την ευρωζώνη σε αντίγραφο της Γερμανίας. Αυτό τουλάχιστον είναι που θέλουν οι Γερμανοί και το δράμα αυτού του χειμώνα και της άνοιξης θα αφορά το πόσο θα πάρουν απ’ αυτό που θέλουν (η Γερμανία έχει θέσει ως όρο τη Δεύτερη Φάση για να μπει ένα τέρμα στην Πρώτη Φάση)».

Εφιάλτης είναι επομένως το μέλλον που μας σχεδιάζουν εκτός κι αν η δεύτερη φάση της κρίσης δεν σημαδευτεί από τον εκ-γερμανισμό μας αλλά από μια πρόωρη άνοιξη των λαών, ίδια με αυτή που συνεπαίρνει τη νότια πλευρά της Μεσογείου…

Συνταγματική κατοχύρωση της λιτότητας απαιτεί η Γερμανία (Επίκαιρα 27/1-2/2/2011)

Φαντασθείτε έναν ασθενή στο κρεβάτι του χειρουργείου, που οδηγήθηκε μάλιστα εκεί παρά την θέλησή του, να περιμένει επί ώρες. Κι από πάνω του οι θεράποντες ιατροί του να διαφωνούν ηχηρά για το είδος της εγχείρησης που πρέπει να γίνει, ο καθένας να λεει τα δικά του κι ενίοτε να εκτοξεύονται και μερικές απειλές από τον πιο ισχυρό της παρέας προς τους συναδέλφους του. Αυτή ακριβώς είναι η κατάσταση που επικρατεί στην ΕΕ λίγες ημέρες πριν την σύνοδο κορυφής της 4ης Φεβρουαρίου: ένα πρωτοφανής διχασμός μεταξύ Βερολίνου και Βρυξελλών την ίδια στιγμή που οι περιφερειακές χώρες, με πρώτη απ’ όλες την Ελλάδα, βρίσκονται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας μόνο και μόνο επειδή τήρησαν με θρησκευτική ευλάβεια τις προηγούμενες οδηγίες τους.

Το αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί στην ευρωζώνη το περιέγραφε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ο βρετανικός Economist πριν δύο εβδομάδες: «Η στρατηγική διάσωσης της Ευρώπης, σχεδιασμένη να καθησυχάσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές και να τοποθετήσει ένα τείχος ασφαλείας μεταξύ της περιφέρειας της ευρωζώνης και του κέντρου, αποτυγχάνει. Οι επενδυτές γίνονται περισσότερο, κι όχι λιγότερο, ανήσυχοι και η κρίση επεκτείνεται. Το σχέδιο Α, σχεδιασμένο να αναβάλει την αναδιάρθρωση των κλυδωνιζόμενων ευρωπαϊκών χωρών δοκιμάστηκε επιτυχώς: εξαγόρασε λίγο χρόνο. Αλλά πλέον δεν βοηθάει. Η αναδιάρθρωση τώρα είναι πολύ πιο πρόσφορη απ’ ότι τον προηγούμενο χρόνο. Είναι επίσης μετά βεβαιότητας πιο φθηνή για όλους απ’ ό,τι θα είναι σε λίγα χρόνια. Εξ ου και η ανάγκη για ένα σχέδιο Β».

Με άλλα λόγια, αφού ο πολύτιμος χρόνος εξαγοράσθηκε και οι τράπεζες που είχαν επενδύσει στα ελληνικά ομόλογα μπόρεσαν να φύγουν είναι ώρα και για ένα «σχέδιο Β» που θα αφορά το ίδιο το δημόσιο χρέος. Το οποίο, από 127% του ΑΕΠ το 2009, όταν ανέλαβε το ΠΑΣΟΚ την κυβέρνηση, το 2014 αναμένεται να έχει εκτιναχθεί στο 165% του ΑΕΠ.

Η τελευταία ιδέα που έπεσε στο τραπέζι για την διαχείριση του ελληνικού δημόσιου χρέους, που ως απώτερο ζητούμενο έχει την μείωσή του με τρόπο όμως που να θιγούν όσο το δυνατό λιγότερο ή και καθόλου τα συμφέροντα των τραπεζών, άκουγε στο όνομα «επαναγορά κρατικών ομολόγων». Η ελληνική κυβέρνηση δηλαδή να αγοράσει κρατικά ομόλογα που διαπραγματεύονται στην δευτερογενή αγορά με σημαντική έκπτωση ως προς την ονομαστική τους αξία, όπως φαίνεται στον πίνακα που παραθέτουμε, μειώνοντας κατ’ αυτό τον τρόπο ισόποσα το ύψος του δημόσιου χρέους. Τα ποσά δε που θα απαιτηθούν να τα δανείσει το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) που για να εκπληρώσει και αυτή την αποστολή θα πρέπει να αυξήσει σημαντικά τα κεφάλαιά του από τα 440 δισ. που ανέρχονται σήμερα.

Το σχέδιο αυτό συνάντησε εξ αρχής την σφοδρή αντίδραση του Βερολίνου. Εξέλιξη που αφήνει ελάχιστα περιθώρια υλοποίησης του σχεδίου. Από την προηγούμενη κιόλας εβδομάδα ο πρόεδρος του γερμανικού ινστιτούτου Ifo, Χανς Βέρνερ Ζιν, απέρριψε το σχέδιο χρηματοδότησης της Ελλάδας και επαναγοράς του ελληνικού χρέους μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας δηλώνοντας τα εξής στο πρακτορείο Ρόιτερ: «Δεν πιστεύω ότι είναι σωστό. Είναι άλλο πράγμα να βοηθήσουμε τους Έλληνες σε μια κρίση ρευστότητας όταν δεν μπορούν να πληρώσουν κρατικό χρέος που λήγει κι είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα να βοηθήσουμε τους Έλληνες να αναδιαρθρώσουν το παλαιό τους χρέος το οποίο δεν πρόκειται ακόμη να λήξει δανείζοντας χρήματα στην Ελλάδα τα οποία δανείζεται το Ταμείο από τις κεφαλαιαγορές».

Οι προθέσεις της Γερμανίας έγιναν περισσότερο σαφείς από τη στάση του γερμανού υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, στις πρόσφατες συνεδριάσεις των συμβουλίων υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης και της ΕΕ (17-18/1) όταν, διαψεύδοντας τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί, απέρριψε την πρόταση αύξησης του κεφαλαίου του Ταμείου Σταθερότητας. Η πρόταση είχε υποβληθεί με κάθε επισημότητα και με μια πρωτόγνωρη επιμονή από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να εισπράξει ταπεινωτικά σχόλια από το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel, καθ’ υπέρβαση κάθε πρωτοκόλλου, και την επίσημη άρνηση του Βερολίνου. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν πρέπει να δίνει την εντύπωση ότι ασκεί πίεση μόνο στις χώρες που έχουν αξιολογηθεί με ΑΑΑ και όχι σε εκείνες τις χώρες που συνέβαλαν περισσότερο στην δημιουργία της κρίσης», ήταν η απάντηση του Βόλφγκανκγ Σόιμπλε στον Μανουέλ Μπαρόζο, ο οποίος πριν αναλάβει τα ηνία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν πρωθυπουργός της Πορτογαλίας. Ιδιότητα που δεν φαίνεται να ξεχνάει ο γερμανός υπουργός Οικονομικών. Η δήλωση του Σόιμπλε έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς θέτει και την σύγχρονη διαχωριστική γραμμή στο εσωτερικό της ευρωζώνης και της ΕΕ: από τη μια η περιφέρεια της ευρωζώνης που συνέβαλε στην κρίση κατά Σόιμπλε (ενώ στην πραγματικότητα η κρίση ήταν το τίμημα της συμμετοχής της στην ευρωζώνη) δηλαδή Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Βέλγιο (και βλέπουμε…) και από την άλλη τα 3Α: Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία και άλλες χώρες που αποτελούσαν ανέκαθεν την πίσω αυλή του Ράιχ και ειδικότερα στις πιο δραματικές στιγμές του εικοστού αιώνα 1914-1918 και 1940-1944. Όσο για την Γαλλία που εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στα 3Α, οι παροικούντες της Ιερουσαλήμ γνωρίζουν πως το σκοτάδι που καλύπτει τις γαλλικές στατιστικές επιτρέποντας να κυριαρχεί η βεβαιότητα για την υγεία των δημόσιων οικονομικών της, αποτελεί πολιτική απόφαση της Γερμανίας, μόνο και μόνο ώστε οι συμμαχίες της να μην αποπνέουν την μπόχα θανάτου των συμμαχιών του Άξονα.

Τιμές διαπραγμάτευσης ελληνικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, στις 24 Ιανουαρίου 2011

Διάρκεια                        Τιμή                               Απόδοση

5ετές 79,05% 12,28%
10ετές 72,06% 11,18%
15ετές 63,64% 10,07%
30ετές 57,75% 8,56%

 

Το Βερολίνο ωστόσο δεν έχει αποκλείσει την στήριξη των περιφερειακών χωρών, μέσω χρηματοδότησης της επαναγοράς μέρους των κρατικών ομολόγων, ή μέσω της έκδοσης ευρωομολόγων ή μέσω μια μικτής λύσης που θα συνδυάζει και τα δύο αυτά σχέδια. Η σημασία ωστόσο δεν βρίσκεται στη διάσωση, αλλά στους όρους που αυτή θα γίνει κι οποίοι προβλέπονται δρακόντειοι: ένα πρόγραμμα ακόμη πιο αιματηρής λιτότητας είναι η προϋπόθεση που θα θέσει η Γερμανία για να χρηματοδοτήσει τυχόν επαναγορά των κρατικών ομολόγων. Έγραφε χαρακτηριστικά η Wall Street Journal από την πρώτη της κιόλας σελίδα της, το Σαββατοκύριακο: «Η συμφωνία ωστόσο σε αυτή την ιδέα και σε άλλες προτάσεις ενίσχυσης της κεφαλαιακής δύναμης πυρός του ταμείου και αύξησης της ευελιξίας του εξαρτάται από αυτά που θα προσφέρουν οι υπερχρεωμένες χώρες στη Γερμανία και στις άλλες ισχυρές χώρες, υποστηρίζουν γερμανοί αξιωματούχοι. Η Γερμανία, που θα πρέπει να αυξήσει την οικονομική της υποστήριξη στο ταμείο διάσωσης για να διευκολυνθεί η επέκταση των δραστηριοτήτων του, συνδέει τη συναίνεσή της με την προθυμία των άλλων χωρών να εφαρμόσουν αυστηρές οικονομικές ανατροπές, δήλωσαν αξιωματούχοι από την κυβέρνηση της καγκελαρίου, Άγκελα Μέρκελ. Το Βερολίνο θέλει τα μέλη της ευρωζώνης όπως και οι χώρες της ΕΕ που δεν χρησιμοποιούν το ευρώ να υπογράψουν ένα πρόγραμμα αύξησης της οικονομικής ανταγωνιστικότητας. Μεταξύ άλλων ιδεών, η Γερμανία πιέζει τις χώρες να αυξήσουν τα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης, να καταργηθούν πολιτικές που συνδέουν μισθούς και συντάξεις με τον πληθωρισμό, να εφαρμοστούν νόμοι ή συνταγματικές τροποποιήσεις που θα διασφαλίζουν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς και να εναρμονιστούν τα φορολογικά συστήματα».

Συνταγματική αναθεώρηση που να επιβάλλει φτώχεια και λιτότητα εφ’ όρου ζωής θα ζητήσει με άλλα λόγια η Γερμανία για να συγκατανεύσει στην αύξηση των πόρων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, όρος εκ των ων ουκ άνευ για την υλοποίηση κάθε σχεδίου αναδιάρθρωσης του χρέους, ακόμη και έκδοσης ευρωομολόγων. Κι αυτές οι θυσίες θα απαιτηθούν, προκειμένου να δοθεί μία λύση που μπορεί να απομακρύνει τον άμεσο κίνδυνο χρεοκοπίας, μεταθέτοντας για το μέλλον βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις, είναι εξαιρετικά αμφίβολο όμως κατά πόσο η σχεδιαζόμενη αναδιάρθρωση θα μειώσει το συνολικό βάρος του χρέους.

Το σχέδιο επαναγοράς ομολόγων δεν θα φέρει μόνο λιτότητα, αλλά υπάρχει ο κίνδυνος να εξελιχθεί σε μια νέα αναδιανομή κεφαλαίων από το κράτος προς τις τράπεζες, που θα αναφωνούν «πούλα – πούλα» σε μια επιχείρηση ξεφορτώματος των υποτιμημένων κρατικών ομολόγων προς το δημόσιο. Όσο για την τιμή στην οποία θα τα αγοράσει το δημόσιο μένει να αποδειχθεί κατά πόσο θα είναι αυτή της αγοράς, γιατί, τι πιο φυσιολογικό από μια άνοδο της τιμής τους, όσο το κράτος σαν στοργικός πατερούλης θα ανοίγει την αγκαλιά του αγοράζοντας ομόλογα και κρατικοποιώντας με αυτό τον τρόπο το δημόσιο χρέος… Το τι ακριβώς ωστόσο θα γίνει, θα φανεί από τους όρους που θα συμφωνηθούν για την επαναγορά.

Ταυτόχρονα, δεν αποκλείεται οι Γερμανοί να απαιτήσουν κι άλλα ανταλλάγματα για να δώσουν τη συναίνεσή τους στην κεφαλαιακή ενίσχυση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Ειδικότερα να απαιτήσουν μια άνοδο των επιτοκίων του ευρώ! Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Ζαν Κλοντ Τρισέ, (που έχει δεχτεί κι αυτός τα πυρά του Βερολίνου για τις παρεμβάσεις της ΕΚΤ στην αγορά ομολόγων) κατά την τελευταία συνεδρίαση της διοίκησης της τράπεζας, στις 13 Ιανουαρίου, έδειξε ότι λαβαίνει υπ’ όψη του τις γερμανικές ανησυχίες για την αύξηση του πληθωρισμού, που τον Δεκέμβρη για πρώτη φορά μετά από δύο χρόνια ξεπέρασε το …δυσθεώρητο ποσοστό του 2% κι έφθασε το 2,2%. Η ΕΚΤ θεωρείται έτσι πιθανό εντός του 2011, πολύ πιθανά στα τέλη του χρόνου, να αυξήσει τα επιτόκια του ευρώ από το επίπεδο του 1% που βρίσκονται τους 20 συνεχόμενους, τελευταίους μήνες. Μια τέτοια κίνηση, ακόμη κι αν προκρίνεται στην (αυστηρά νεοφιλελεύθερων προδιαγραφών) οικονομική πολιτική που έχει επιλέξει η Γερμανία βάση των υψηλών ρυθμών αύξησης του ΑΕΠ της, για την Ελλάδα πολύ περισσότερο, αλλά και για τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου που έχουν αρνητικούς ή μηδενικούς ρυθμούς μεγέθυνσης, θα αποτελέσει την χαριστική βολή καταδικάζοντάς τις σε μια παρατεταμένη ύφεση!

Νέα λιτότητα φέρνει το σχέδιο επαναγοράς του δημόσιου χρέους (Πριν, 23/1/2011)

Η Γερμανία αν δεχτεί την επαναγορά κρατικών ομολόγων θα το κάνει μόνο αφού πρώτα επιβάλλει νέα μέτρα φτώχειας και ανεργίας

Ούτε λίγα εικοσιτετράωρα δεν άντεξαν οι διαβεβαιώσεις από ελληνικής μεριάς ότι δεν υφίσταται θέμα αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους. Τα σχετικά σενάρια έσπευσαν να διαψεύσουν από τις αρχές της εβδομάδας όχι μόνο ο εκπρόσωπος Τύπου της κυβέρνησης, Γιώργος Πεταλωτής, λέγοντας ότι “δεν υπάρχει καμιά συζήτηση για αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους” και ο υφυπουργός Οικονομικών, Φίλιππος Σαχινίδης, με μια δήλωση καρμπόν στο πρακτορείο Ρόιτερ πως “δεν υπάρχει συζήτηση για το θέμα της αναδιάρθρωσης”. Με ύφος κατηγορηματικό και ο ίδιος ο πρωθυπουργός μιλώντας στο υπουργικό συμβούλιο επιχείρησε να διαψεύσει την αποκάλυψη γερμανικής εφημερίδας χαρακτηρίζοντας το επίμαχο δημοσίευμα κακόβουλο. Τι ανέφερε το ρεπορτάζ που επικαλούταν μάλιστα υψηλόβαθμες πηγές; Ότι ελληνική και γερμανική κυβέρνηση βρίσκονται σε προχωρημένες συζητήσεις εξετάζοντας ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους που θα προβλέπει την επαναγορά των ελληνικών ομολόγων από την ελληνική κυβέρνηση με χρήματα που θα δανειστεί από την Γερμανία ή από το Ταμείο Στήριξης όπου όλα τα κράτη μέλη θα συμβάλλουν αναλογικά με τον πληθυσμό ή το ΑΕΠ τους. Οι φήμες έπαψαν να αποτελούν κακόβουλα σενάρια την Πέμπτη, οπότε όλος ο ευρωπαϊκός Τύπος επιβεβαίωνε τα συγκεκριμένα σχέδια, που αξίζει να πούμε ότι είχαν διαψευστεί εξ ίσου σθεναρά και από το Βερολίνο και από τις Βρυξέλλες – δεν είναι δηλαδή μόνο η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου που αποκρύπτει την πραγματικότητα από τυος εργαζόμενους. Το σχέδιο σε αδρές γραμμές (και χωρίς να έχουν διευκρινιστεί ακόμη πολλά λεπτά) έχει ως εξής: Η κυβέρνηση της Γερμανίας δανείζει την ελληνική και άλλες κυβερνήσεις από την περιφέρεια της ευρωζώνης που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με το δημόσιο χρέος τους και αυτές στη συνέχεια αγοράζουν τα ομόλογά τους από την δευτερογενή αγορά αξιοποιώντας το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή διαπραγματεύονται σε τιμές πολύ χαμηλότερες της ονομαστικής τιμής έκδοσής τους. Ενδεικτικά μόνο να πούμε πως τα 5ετή ομόλογα της Ελλάδας πουλιούνται στο 80% της ονομαστικής τους τιμής, τα 10ετή στο 70%, τα 15ετή στο 60% και τα 30ετή στο 56%. Έτσι, η διαγραφή τους από το χρέος θα μειώσει το ύψος του κατά το ποσοστό της έκπτωσης της αρχικής τους τιμής προς αυτή με την οποία διαπραγματεύονται, σύμφωνα πάντα με τους υποστηρικτές αυτού του σεναρίου.

Πριν αναφωνήσουμε όλοι με έκπληξη “μα πώς δεν το είχαμε σκεφτεί τόσο καιρό” αξίζει να δούμε τους όρους υπό τους οποίους θα προωθηθεί αυτό το σχέδιο – τουλάχιστον όσους είναι μέχρι γνωστούς ή καλύτερα όσους επέλεξε να κάνει γνωστούς το Βερολίνο. Οι πρώτες φήμες άρχισαν να κυκλοφορούν ταυτόχρονα με τις συνεδριάσεις του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης και της ΕΕ, που έγιναν αντίστοιχα Δευτέρα και Τρίτη. Πριν την συνεδρίαση είχαν καλλιεργηθεί προσδοκίες ότι η Γερμανία θα βάλει για μια ακόμη φορά το χέρι στην τσέπη και θα συμφωνήσει στην πρόταση αύξησης του κεφαλαίου του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, που ανέρχεται σε 440 δισ. ευρώ. Το Βερολίνο όμως είχε άλλη γνώμη. “Δε φαίνεται να υπάρχει άμεση ανάγκη να αυξηθούν οι πόροι που έχει στη διάθεσή του το συγκεκριμένο ταμείο”, ήταν η απάντηση του γερμανού υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, που πυροδότησαν μια ασυνήθιστης έντασης διαφωνία στα υψηλότερα δυνατά κλιμάκια της ΕΕ. Στο πλαίσιο της για παράδειγμα ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μανουέλ Μπαρόζο, δεν δίστασε να επικρίνει ευθέως την Γερμανία, με αφορμή την απόρριψη της πρότασης αύξησης του κεφαλαίου του ταμείου, για να δεχθεί μια σειρά από δηκτικά σχόλια, εκ μέρους της ναυαρχίδας του γερμανικού Τύπου, του περιοδικού Σπίγκελ. Μια προσεκτικότερη ματιά στις δηλώσεις του γερμανού υπουργού Οικονομικών ωστόσο βεβαιώνει πως η Γερμανία δεν απέρριψε την πρόταση αύξησης του κεφαλαίου του Ταμείου, συνολικά. Η διαφωνία της αφορούσε τον χρόνο που θα γίνει αυτό. Πολύ περισσότερο η Γερμανία, απορρίπτοντας την πίεση που της ασκήθηκε, παρέπεμψε το θέμα στην επόμενη (4 Φεβρουαρίου) ή την μεθεπόμενη σύνοδο κορυφής της ΕΕ (τον Μάρτιο) επιδιώκοντας μια λύση πακέτο. “Πρέπει να ετοιμάσουμε μια συνολική και πλήρη απάντηση της ευρωζώνης στην κρίση δημοσίου χρέους”, ήταν τα λόγια του γερμανού υπουργού Οικονομικών. Τι εννοούσε; Πρώτα και κύρια λιτότητα για πάντα. Η Γερμανία θα δεχθεί να αυξηθούν τα κονδύλια παρέμβασης υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι οι χώρες που θα κάνουν χρήση αυτών των χρημάτων θα συναινέσουν να εφαρμόσουν ένα εξοντωτικό πρόγραμμα περικοπών δημοσίων δαπανών και φιλοεργοδοτικών αλλαγών στον ιδιωτικό τομέα που θα είναι πολύ πιο βάρβαρο απ’ ότι έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα. Με βάση πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της σημερινής Γουόλ Στριτ Τζέρναλ η Γερμανία αναμένεται να ζητήσει συνταγματικές δεσμεύσεις για ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, εναρμόνιση της φορολογίας, αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και αποσύνδεση των μισθολογικών αυξήσεων στους μισθωτούς από τον πληθωρισμό. Η απαίτησή της αυτή μάλιστα θα ζητήσει να εφαρμοστεί όχι μόνο στις 17 χώρες της ευρωζώνης, αλλά και στις 27 χώρες της ΕΕ.

Ξεχωριστή σημασία για την Ελλάδα έχει ότι το συζητούμενο σχέδιο αναδιάρθρωσης (που δεν θα αναφέρεται μόνο στα 110 δισ. των δανείων του Μηχανισμού) θα εξετασθεί όταν θα έχει ολοκληρωθεί η επίσκεψη της τρόικας που ξεκινάει την προσεχή Πέμπτη 27 Ιανουαρίου και από το πόρισμά της θα κριθεί η εκταμίευση της νέας δόσης του δανείου. Δηλαδή όλο το σύνθετο σχέδιο αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους που θα περιλαμβάνει και επιμήκυνση του δανείου της τρόικας από τα 5 στα 11 χρόνια και αναδιάρθρωση δια μέσου της επαναγοράς κρατικών ομολόγων θα εγκριθεί εάν και εφ’ όσον δώσει το πράσινο φως η τρόικα. Αυτή τη φορά όμως η τρόικα (με την άδεια της κυβέρνησης πάντα που αποθρασύνεται βλέποντας να μην συναντάει την δέουσα αντίσταση στα μεσαιωνικά σχέδια της) θα απαιτήσει ένα πολύ πιο αυστηρό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που θα εστιάζεται σχεδόν αποκλειστικά στον ιδιωτικό τομέα, απαιτώντας αναθεώρηση του νόμου για τις εργασιακές σχέσεις ώστε οι επιχειρησιακές συμβάσεις να κατισχύουν πλήρως των κλαδικών. (Ποιος νοιάζεται πια για το δημόσιο χρέος και την μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων;) Η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους επομένως θα είναι το δόλωμα για ένα νέο γύρο συντριβής των εργασιακών δικαιωμάτων και κατακτήσεων.

Πέραν όμως των περιφερειακών πλευρών, αξίζει να δούμε και ποιόν εξυπηρετεί το ίδιο το σχέδιο επαναγοράς κρατικών ομολόγων. Με μια λέξη, τις τράπεζες! Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εκτός κυρίως αλλά και εντός της Ελλάδας, θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι της επαναγοράς καθώς οι πακτωλοί του κρατικού χρήματος αρχικά θα ανακόψουν την πορεία μείωσης τιμών των ομολόγων που διατηρούν στα χαρτοφυλάκιά τους και στη συνέχεια θα μετατραπούν σε δικά τους κεφάλαια. Κι αυτό μάλιστα σε μια εποχή που το ρευστό είναι είδος εν εξαλείψει. Το δείχνει η τακτική των τραπεζών να κρατούν επτασφράγιστες τις στρόφιγγες του δανεισμού παρά τα 78 δισ. που έχουν πάρει από το κράτος με την μορφή ρευστού ή εγγυήσεων, παρά και τα 95 δισ. που έχουν πάρει από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ενεχυριάζοντας κρατικά ομόλογα. Άρα το σχέδιο επαναγοράς είναι ένα νέο κανάλι μεταφοράς κοινωνικού πλούτου από τους φορολογούμενους και τους εργαζόμενους στις τράπεζες. Υπό συζήτηση είναι ωστόσο και το ονομαστικό όφελος όπως προκύπτει από την διαφορά ονομαστικής και πραγματικής τιμής. Ο λόγος είναι απλός: αν εγκριθεί το σχέδιο, τότε τι πιο φυσιολογικό από το να γίνουμε μάρτυρες ενός ράλι ανόδου της τιμής των κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, ως αποτέλεσμα της προοπτικής αγοράς τους από το κράτος, που θα οδηγήσει τις τιμές τους να πλησιάζουν όλο και πιο πολύ την ονομαστική τους τιμή; Ως αποτέλεσμα όλο το σχέδιο αναδιάρθρωσης το μόνο που θα έχει καταφέρει θα είναι να κρατικοποιήσει το δημόσιο χρέος, καθαρίζοντας την αγορά από υποτιμημένα και αβέβαιης αξιοπιστίας κρατικά ομόλογα! Από μια άλλη σκοπιά είναι κεϋνσιανισμός για πλουσίους στην εποχή του σύγχρονου καπιταλισμού, όπου αντί το κράτος να αγοράζει προβληματικά ναυπηγεία και κλωστοϋφαντουργίες, λειτουργώντας ως ασφαλιστική εταιρεία της αστικής τάξης, αγοράζει προβληματικά ομόλογα! Το πρόβλημα όμως είναι ότι ακόμη και τα μαθηματικά της επαναγοράς (αγορά ομολόγων στο 70% της αξίας τους, άρα μείωση του χρέους κατά 30%) παραλείπουν σημαντικές μεταβλητές, όπως για παράδειγμα τους τόκους που καταβάλλονται στο τέλος κάθε χρόνου κι οι οποίοι αφαιρούνται όταν η αγορά γίνεται πριν την ωρίμανσή τους. Επομένως 100 – 70 δεν κάνει 30… Συνολικότερα, το σχέδιο επαναγοράς και άλλα σχέδια που απεργάζονται οι Γερμανοί και η ελληνική κυβέρνηση ως στρατηγική επιδίωξη έχουν να κάνουν το χρέος βιώσιμο, κατά την τρέχουσα ορολογία, προς όφελος των πιστωτών. Να διασφαλιστεί δηλαδή ότι θα αποπληρωθεί.

Σε αντιπαράθεση με αυτά τα σχέδια που επιφυλάσσουν νέα μέτρα λιτότητας οι εργαζόμενοι πρέπει να αντιπαραβάλλουν την παύση πληρωμών του δημόσιου χρέους έτσι ώστε να σταματήσει ο κοινωνικός πλούτος να απομυζάται από τους πιστωτές και τις τράπεζες. Ρόλο επιταχυντή σε αυτή τη διαδικασία μπορεί να διαδραματίσει ο λογιστικός έλεγχος του δημόσιου χρέους που θα ανοίξει τα βιβλία του στην κοινωνία και θα απονομιμοποιήσει το ίδιο το χρέος, η αποπληρωμή του οποίου μέχρι στιγμής εμφανίζεται συχνά και από την Αριστερά ως θέση αρχής και αξιοπιστίας!

Είμαστε όλοι δημόσιοι υπάλληλοι! (Επίκαιρα, 20-26/1/11)

Όταν ο βρετανικός Economist, το αιματοβαμμένο πλέον και υπεραντιδραστικό Κόμμα του τσαγιού στις ΗΠΑ και ο Πάγκαλος στα καθ’ ημάς ξεσπαθώνουν κατά των δημοσίων υπαλλήλων, ε, τότε κι εμείς, στα βήματα του διευθυντή της γαλλικής Le Monde που την επομένη της 11ης Σεπτέμβρη αναφώνησε «είμαστε όλοι Αμερικάνοι!» δεν μπορούμε παρά να δηλώσουμε, «είμαστε όλοι δημόσιοι υπάλληλοι!» Γιατί, κακά τα ψέματα, η επίθεση στους δημοσίους υπαλλήλους δεν είναι τίποτε περισσότερο παρά το προπέτασμα καπνού που κρύβει και νομιμοποιεί στη συνέχεια την κατάργηση του δημόσιου, δωρεάν και κοινωφελή χαρακτήρα των υπηρεσιών που εξακολουθεί να παρέχει το κράτος. Επίσης, ο ρατσιστικός διασυρμός των δημοσίων υπαλλήλων δεν αποσκοπεί παρά στην αναίρεση εργασιακών δικαιωμάτων και συνδικαλιστικών κατακτήσεων που, σε σύγκριση με τα Νταχάου του ιδιωτικού τομέα όπου το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στην απεργία ισοδυναμεί με απόλυση, θυμίζουν πραγματικά άλλες εποχές – πολύ πιο δημοκρατικές!

«Ετοιμαστείτε για τα χειρότερα» προειδοποιούσε ο Economist με το πρώτο θέμα του πρώτου του τεύχους για το 2011, αναφερόμενος στις αντιδράσεις των δημοσίων υπαλλήλων όλου του κόσμου – από τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους της Καλιφόρνιας μέχρι τους γάλλους σιδηροδρομικούς και τους έλληνες δασκάλους – εν όψει των μέτρων λιτότητας που προμηνύονται. Στη συνέχεια παρέθετε τις αιτίες του κακού στον δημόσιο τομέα. «Σε πολλές πλούσιες χώρες οι μισθοί στον δημόσιο τομέα είναι κατά μέσο όρο υψηλότεροι, οι συντάξεις πολύ καλύτερες και οι δουλειές πολύ πιο σίγουρες». Το «ολίσθημα» των δημοσίων δεν έγκειται μόνο στο ότι δεν παίρνουν τις συντάξεις και τους μισθούς πείνας του ιδιωτικού τομέα! Το βρετανικό έντυπο εκφράζοντας με τον πιο γνήσιο τρόπο το μίσος που σιγά – σιγά διαμορφώνεται στις πολιτικές ελίτ απέναντι ακόμη και στις πιο θεσμικές και επίσημα αναγνωρισμένες μορφές εκπροσώπησης των εργατικών συμφερόντων, ρίχνει την πέτρα του αναθέματος στα ίδια τα συνδικάτα των δημοσίων, που πλέον θεωρούνται επικίνδυνος αναχρονισμός. «Καθώς η συμμετοχή στα συνδικάτα κατέρρευσε στον ιδιωτικό τομέα τα προηγούμενα 30 χρόνια  (από 44% του εργατικού δυναμικού στο 15% στη Βρετανία και από 33% στο 15% στην Αμερική) στον δημόσιο τομέα έχει παραμείνει υψηλή. Στην Βρετανία περισσότεροι από τους μισούς εργάτες είναι συνδικαλισμένοι. Στην Αμερική τα στοιχεία δείχνουν 36% (ενώ το 1960 ήταν 11%). Στο μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης οι περισσότεροι δημόσιοι υπάλληλοι ανήκουν σε συνδικάτα», κοκ. Σε τρεις κατευθύνσεις στρέφονται οι προτάσεις του βρετανικού εντύπου που στην εικαστική κάλυψη του θέματος παρομοιάζει τον δημόσιο τομέα με ένα αποκρουστικό, χονδρό τέρας που έχει την κοιλιά του παραγεμισμένη με κάρτες οι οποίες γράφουν: «μεγαλύτερες συντάξεις», «λιγότερες ώρες», «καλύτερη αμοιβή», «σύνταξη στα 50», «μεγαλύτερα συνδικάτα», «ρεπό», κ.α. Πρόκειται ενδεχομένως για την εικαστική απεικόνιση του χαρακτηρισμού «κοπρίτες» που απηύθυνε ο αντιπρόεδρος του Γ. Παπανδρέου στους δημόσιους υπάλληλους.

Τι προτείνει ο Economist, εκφράζοντας μια αναδυόμενη, νέα πολιτική συναίνεση; Πρώτο, «τα 65 θα πρέπει να είναι η ελάχιστη ηλικία συνταξιοδότησης για τους ανθρώπους που δαπανούν τις ώρες τους στις αίθουσες διδασκαλίας και τα γραφεία, ενώ οι νέοι δημόσιοι υπάλληλοι θα πρέπει να ενταχθούν σε συνταξιοδοτικά σχήματα». Δεύτερο, «το δικαίωμά τους στην απεργία θα πρέπει να περιοριστεί, ενώ οι κανόνες που διέπουν τις πολιτικές χορηγίες, ακόμη και τον συνδικαλισμό θα πρέπει να γίνουν εθελοντικοί, όπου κάθε μέλος αποφασίζει αν θα δώσει ή θα γίνει μέλος». Και τρίτο «την πρόσληψη μιας νέας γενιάς εργατών με διαφορετικές συμβάσεις»! Οι συντάκτες του βρετανικού εντύπου δεν κρύβουν τον θαυμασμό τους και για το γερμανικό θαύμα όπου «οι μισθολογικές αυξήσεις στον δημόσιο τομέα υπολείπονται εκείνων του ιδιωτικού τομέα και οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν επιτρέπεται να απεργήσουν»!

Στις ΗΠΑ στο στόχαστρο της νεο-αντιδραστικής εκστρατείας του Κόμματος του τσαγιού, που η επιθετικότητα και η επικινδυνότητά του έγινε σαφής σε όλους με αφορμή την δολοφονική επίθεση στην Αριζόνα την οποία ενέπνευσε, βρίσκονται οι δάσκαλοι. Σε τρεις μάλιστα Πολιτείες δόθηκε η δυνατότητα ακόμη και απόλυσής τους στην περίπτωση που κριθούν ακατάλληλοι στο πλαίσιο της αξιολόγησης τους, για δύο συνεχόμενες χρονιές.

Το πολιτικό σκάνδαλο έγκειται στην προσπάθεια μεταβίβασης στους δασκάλους των αιτιών διάλυσης των δημόσιων σχολείων. Γιατί, πολύ σημαντικότερη αιτία υποβάθμισης των γνώσεων των μαθητών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στις ΗΠΑ είναι οι άγριες περικοπές παρά οι ελλείψεις των δασκάλων, όσο υπαρκτές κι αν είναι. Η αλήθεια είναι πως το σημείο στο οποίο έχουν φτάσει οι μειώσεις δαπανών στις ΗΠΑ απέχει έτη φωτός μέχρι στιγμής απ’ όσα έχουν καταφέρει οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Στην Καλιφόρνια, την άλλοτε χρυσή πολιτεία, η διανομή δωρεάν βιβλίων στους μαθητές έχει σταματήσει πλήρως και τα βιβλία δίνονται σε ηλεκτρονική μορφή δημιουργώντας μια γενιά μορφωμένων ανθρώπων που δεν θα έχουν καν πιάσει στα χέρια τους βιβλία, ενώ στην Χαβάη οι μέρες του σχολείου μειώθηκαν από πέντε σε τέσσερις επειδή το σχετικό κονδύλι του πολιτειακού προϋπολογισμού έπρεπε να περικοπεί κατά 20%! Και με την ίδια ευκολία που θα μείωναν τις ώρες εργασίας σε μια αυτοκινητοβιομηχανία επειδή πρέπει να μειωθεί η παραγωγή λόγω πτώσης των πωλήσεων, μείωσαν και τις ώρες εργασίας των δασκάλων, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι αυτό σημαίνει την ραγδαία υποβάθμιση της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης τουλάχιστον για τα παιδιά των πιο φτωχών, των εργαζομένων και πλέον των μεσαίων εισοδημάτων, που αδυνατούν να πληρώσουν το κόστος των ιδιωτικών σχολείων.

Αντί λοιπόν να απολογηθούν οι κυβερνήτες των Πολιτειών και ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα για την κατάργηση στην πράξη της δημόσιας παιδείας ρίχνουν από κοινού την πέτρα του αναθέματος στους δασκάλους, που γίνονται εξιλαστήρια θύματα και χαρακτηρίζονται υπεύθυνοι για τα χάλια της παιδείας.

Το ίδιο συμβαίνει στην Ευρώπη και πολύ περισσότερο στην Ελλάδα. Η φιλολογία για τις «υψηλές αμοιβές» των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ επιχειρεί να συγκαλύψει την κατάργηση των δημόσιων υπηρεσιών. Έτσι, τη στιγμή που η κυβέρνηση ετοιμάζεται να επιβάλει δίδακτρα στα δημόσια πανεπιστήμια και να τα παραδώσει στους μάνατζερ της αγοράς καταργώντας τον δωρεάν χαρακτήρα της πανεπιστημιακής παιδείας, τη στιγμή που έχει χιλιάδες πανεπιστημιακούς καθηγητές απλήρωτους, οδηγώντας τους να ζητούν δανεικά για να ζήσουν, θυμάται την οικογενειοκρατία στα ΑΕΙ. Τη στιγμή που διαλύει τις δημόσιες συγκοινωνίες μέσω της μείωσης των δρομολογίων των αστικών λεωφορείων και της αύξησης του εισιτηρίου κατά 40% και της κατάργησης δρομολογίων του ΟΣΕ ταυτόχρονα με την αύξηση του εισιτηρίου ακόμη και κατά 300%, ανακαλύπτει τους υψηλούς μισθούς των οδηγών λεωφορείων και των μηχανοδηγών! Τη στιγμή που έχει οδηγήσει τα δημόσια νοσοκομεία και τα ασφαλιστικά ταμεία σε τριτοκοσμικά χάλια, με μέση ώρα αναμονής στα εφημερεύοντα των νοσοκομείων Παίδων 6 ώρες και πλήθος δωρεάν μέχρι πέρυσι παροχών και εξετάσεων να καταργούνται, στρέφει τα φώτα της δημοσιότητας στα φαινόμενα διαφθοράς. Κι αυτό μάλιστα όταν όλοι ξέρουν πως αν η Ζίμενς, ο ευρωπαϊκός μας προμηθευτής, πέρα από ιατρικά μηχανήματα προμήθευε γιατρούς και νοσοκόμους όχι μόνο θα καλύπτονταν τα χιλιάδες κενά αλλά θα φτιάχνονταν και νέα σύγχρονα οργανογράμματα, με επιπλέον οργανικές θέσεις… Η κυβέρνηση παρόλα αυτά ετοιμάζεται να κλείσει νοσοκομεία και κέντρα υγείας μέσω των συγχωνεύσεων, με απώτερο σκοπό να μειωθούν οι δαπάνες κατά ένα τρίτο όπως προβλέπεται στο τρίτο Μνημόνιο, οδηγώντας το επίπεδο της δημόσια υγείας σε προ-ΕΣΥ εποχές.

Κοινή συνισταμένη όλων των παραπάνω είναι ότι η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου επιδιώκει να αναιρέσει όλη την κοινωνική πρόοδο που συντελέστηκε τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, προκειμένου να εφαρμόσει την πολιτική του Μνημονίου. Υλοποιεί μάλιστα την κοινωνική οπισθοδρόμηση ωθώντας τους εργαζόμενους σε έναν γενικευμένο αλληλοσπαραγμό όπου ο άνεργος θα επιτίθεται στον δάσκαλο και ο ασθενής στον οδηγό του λεωφορείου, με απώτερο ζητούμενο να θωρακιστεί η πολιτική τους. Η στοχοποίηση των δημοσίων υπαλλήλων επομένως δεν είναι τυχαία. Η καταστρατήγηση των δικαιωμάτων τους όπως επιδιώκει η κυβέρνηση δεν πρόκειται να εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά γιατί, απλώς, αλλού βρίσκονται οι αιτίες των ελλειμμάτων. Το μόνο που θα σημάνει μια ήττα των δημοσίων υπαλλήλων στον αγώνα τους να υπερασπίσουν τον δωρεάν και κοινωφελή χαρακτήρα των δημόσιων υπηρεσιών και των δικών τους δικαιωμάτων θα είναι νέα ώθηση στην κυβέρνηση για να βάλει το μαχαίρι ακόμη πιο βαθιά, καταργώντας για παράδειγμα δια νόμου το δικαίωμα στην απεργία, κατά το γερμανικό πρότυπο το οποίο χαρακτηρίζει «αχτίδα φωτός» ο Economist, τις συντάξεις και τις συλλογικές συμβάσεις! Αυτό είναι το σχέδιο τους, στην πλήρη του εφαρμογή.

Πρόκειται μάλιστα για μια πολιτική που με τον ίδιο κανιβαλικό τρόπο εφαρμόζεται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του ανεπτυγμένου κόσμου. «Σε όλη τη χώρα, κυβερνήτες και δήμαρχοι παλεύοντας με τις μειώσεις του προϋπολογισμού κατηγορούν τα συνδικάτα του δημόσιου τομέα για τα προβλήματα», ανέφερε σχετικό άρθρο του New Yorker με τίτλο State of the unions, πριν λίγες μέρες, βεβαιώνοντας έτσι πως το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό. Οι ρίζες του αντίθετα βρίσκονται στα δισεκατομμύρια που ξόδεψαν οι κυβερνήσεις όλων των χωρών για να σώσουν τις τράπεζες, την προηγούμενη διετία. Αυτό τον λογαριασμό επιχειρούν τώρα να μεταβιβάσουν στην κοινωνία. Και για να συγκαλυφθεί το έγκλημα που συντελείται ο Πάγκαλος (αφού διόρισε την κόρη του στο δημόσιο όσες περισσότερες φορές μπορούσε) αποκαλεί τους δημόσιους υπάλληλους «κοπρίτες», ο πρώην κυβερνήτης της Μινεσότα «εκμεταλλευτές» κατά το New Yorker, και ο Economist θυμάται τον Γουίλιαμ Κόμπετ που τους αποκαλούσε «φορο-φαγάδες»!

Τέλος, οργή και γέλια προκαλεί ταυτόχρονα το γεγονός ότι τα «πρώτα βιολιά» στην επίθεση κατά των δημοσίων υπαλλήλων είναι δημόσια πρόσωπα που αμείβονται συστηματικά από το δημόσιο! Καθηγητές πανεπιστημίων, εκλεγμένοι πολιτικοί και δημοσιογράφοι που έχουν αναγάγει σε τέχνη να απομυζούν τις δημόσιες μισθοδοσίες, με μια επινοητικότητα που θα τη ζήλευε ο νους του απλού ανθρώπου και συναγωνίζεται μόνο την αυθάδεια και την ικανότητα τους να επιβιώνουν παρέχοντας συμβουλές, έχουν αναγορευτεί σε κατ’ επάγγελμα υβριστές των δημοσίων υπαλλήλων και υμνητές της ανταποδοτικότητας – αρκεί φυσικά να μην αφορά τα δικά τους έσοδα.

ΥΓ. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων υπογραμμίζεται ότι ο γράφων, με εξαίρεση την έκτακτη αμοιβή που αντιστοιχεί σε μερικές δεκάδες διδακτικές ώρες, ουδέποτε συμπεριλήφθη σε καταστάσεις μισθοδοσίας του ελληνικού δημοσίου.

Το ευρω-ομόλογο βασιλική οδός για τη νέα λιτότητα (Πριν, 16/1/21010)

  • ΚΑΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΟΥΣ! 

Με την προσοχή στραμμένη στην ατζέντα της 4ης Φεβρουαρίου, όταν στην έκτακτη σύνοδος κορυφής της ΕΕ θα ανοίξει τα χαρτιά της η Γερμανία, συνέρχεται αύριο, Δευτέρα, το συμβούλιο υπουργών της ευρωζώνης. Το επίμαχο θέμα δεν είναι άλλο από τα μέσα που θα τεθούν στη διάθεση των 17 κρατών – μελών της ευρωζώνης και των ίδιων των μηχανισμών της ΕΕ για να ανακοπεί η κρίση χρέους. Η Γερμανία αυτή τη στιγμή φαίνεται να συναινεί στην αύξηση των διαθέσιμων πόρων (440 δισ. ευρώ σήμερα) ώστε να υπάρχουν τα κατάλληλα μέσα για την αντιμετώπιση της κρίσης ρευστότητας. Επίσης φαίνεται να συζητά την έκδοση του ευρω-ομολόγου που θα επιτρέψει τον φθηνό δανεισμό των χωρών – μελών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επίθεσης της κερδοσκοπίας. Αποτελούν αυτά τα μέσα έστω μια κάποια λύση;

Η πλευρά που με εξοργιστικό τρόπο εξαφανίζεται από τη συζήτηση αφορά τους όρους υπό τους οποίους θα τεθούν και τα δύο αυτά μέσα στη διάθεση των περιφερειακών κρατών της ευρωζώνης. Παράλειψη που δεν συγχωρείται μετά τα εξοντωτικά μέτρα που απαιτήθηκαν από την Ελλάδα και την Πορτογαλία για να ενεργοποιηθεί ο εν λόγω μηχανισμός. Το ερώτημα είναι επομένως υπό ποιους όρους θα δεχθεί η Γερμανία να αυξηθεί το κόστος δανεισμού της κατά 17 δισ. ευρώ, όπως εκτίμησε ο υπουργός Οικονομικών του Δ’ Ράιχ, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ότι θα συμβεί αν η Γερμανία δεχθεί τη διάχυση των δικής της αξιολόγησης σε μια κοινή δεξαμενή με την αξιολόγηση της Ελλάδας και επίσης υπό ποιους όρους θα χορηγηθούν τα νέα αυτά ποσά στην Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιταλία και το Βέλγιο που σπρώχνονται να μπουν στον προκρούστειο μηχανισμό έτσι ώστε η Deutsche Bank και η Societe Genelerale να είναι σίγουρες ότι δεν θα χάσουν τα λεφτά τους.

Και εδώ τα δημοσιεύματα που φέρουν την Γερμανία να απαιτεί την επιβολή νέων, αυστηρότατων προγραμμάτων λιτότητας ακόμη και να «βάλει χέρι» σε δημόσια έσοδα για να δώσει τη συναίνεσή της, βεβαιώνουν πως το ευρω-ομόλογο δεν θα συνιστά μηχανισμό προσωρινής ανακούφισης ή πολύ περισσότερο αναδιανομής πόρων μεταξύ Βορρά και Νότου, όπως συνέβαινε με τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης κατά κόρον τις δεκαετίες ’80 και ’90. Αντιθέτως, θα αποτελέσει ένα επιπλέον μέσο έντασης της αντιλαϊκής επίθεσης και μεταφοράς πόρων από τον κόσμο της εργασίας προς το κεφάλαιο, εντός και εκτός εθνικών συνόρων.

Το ΠΑΣΟΚ που διαφημίζει το ευρω-ομόλογο σαν την νέα Μεγάλη Ιδέα πολύ δικαιολογημένα τα ξεχνάει όλα αυτά. Αν προχωρήσει το σχέδιο ο Γιωργάκης θα εμφανιστεί θριαμβευτής, υπερηφανευόμενος ότι μείωσε το κόστος δανεισμού, ενώ ταυτόχρονα θα εμφανίζει ως έξωθεν επιβαλλόμενη την λιτότητα που εφαρμόζει ο ίδιος στο εσωτερικό της χώρας.

Η Αριστερά όμως και συγκεκριμένα ο ΣΥΝ επωμίζεται βαρύτατες ευθύνες – συνενοχής στην σημερινή πολιτική περικοπών και λιτότητας – όταν θεωρεί τους όρους έκδοσης του ευρω-ομολόγου ασήμαντες λεπτομέρειες που μπορούν κάλλιστα να θυσιαστούν στο βωμό της ενιαίας Ευρώπης! Στην πραγματικότητα το ευρω-ομόλογο (έτσι όπως υλοποιείται κι όχι όπως θα το ήθελε η ΚΠΕ του ΣΥΝ) όχι απλώς δεν μπορεί να αποκοπεί από τους όρους έκδοσής του, αλλά αντίθετα αποδεικνύεται βασιλική οδός για την επιβολή ενός νέου γύρου λιτότητας. Θα την αποδεχθεί ο ΣΥΝ στο όνομα του φιλο-ευρωπαϊσμού του;

Η αρνητική συμβολή του αριστερού φιλο-ευρωπαϊσμού στην αναγκαία σήμερα ανάπτυξη της πάλης των εργαζομένων για έξοδο από το ευρώ αποκαλύπτεται και σε ένα ενδιαφέρον κείμενο του γάλου θεωρητικού Μισέλ Ισόν που κυκλοφόρησε και στα ελληνικά με τίτλο «Μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την Αριστερά». Στο κείμενο παραβλέπονται οι θεμελιώδεις αιτίες των σημερινών αντιθέσεων, δηλαδή οι ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ κέντρου και περιφέρειας που αποτελούν διαρκή μηχανισμό απόκλισης. Δεύτερο, η ευρωζώνη εμφανίζεται σαν μηχανισμός θωράκισης από τις κερδοσκοπικές επιθέσεις όταν στην πράξη κάτι τέτοιο διαψεύσθηκε πανηγυρικά. Τρίτο, σωστές προτάσεις για άρνηση πληρωμής και διαγραφή του χρέους ακυρώνονται από ευχολόγια του τύπου «οι πλουσιότερες χώρες πρέπει να βοηθούν τις φτωχότερες να αντιμετωπίζουν το δημόσιο χρέος τους». Τέταρτο, με μια αδικαιολόγητη ελαφρότητα σείεται η απειλή της «ακόμη μεγαλύτερης λιτότητας από εκείνη που βιώνουμε σήμερα» αν βγούμε από το ευρώ, χωρίς να εξηγείται το γιατί. Πέμπτο, απορρίπτεται το ενδεχόμενο της υποτίμησης (θεωρώντας προφανώς ιδανική την σημερινή συναλλαγματική ισοτιμία για τις προοπτικές της απασχόλησης στον ευρωπαϊκό Νότο) στο όνομα των αρνητικών συνεπειών της όταν υπάρχουν μια σειρά αντισταθμιστικά μέτρα για την διαφύλαξη των εργατικών μισθών και εισοδημάτων (πάγωμα τιμών, κ.α.). Τέλος, μέλημα του γράφοντα δεν είναι η ανατροπή της επίθεσης και η βελτίωση της θέσης των εργαζομένων σε όλη την Ευρώπη (συστατικό στοιχείο της οποίας πάλης είναι έξοδος από το ευρώ και η πάλη κατά της ΕΕ) αλλά η διασφάλιση της σταθερότητας της ΕΕ.

Μήπως η Μέρκελ είναι πιο αρμόδια για αυτό;