Home » 2010 » October

Monthly Archives: October 2010

Παίρνει πάνω του την ήττα του ΠΑΣΟΚ ο Γ. Παπανδρέου (Πριν, 24/10/2010)

Σε τροχιά σαρωτικών και ραγδαίων αλλαγών οδηγεί το πολιτικό σύστημα η απαξίωση του ΠΑΣΟΚ που τελικά και παρά τις αρχικές εκτιμήσεις θα εκφραστεί στο αποτέλεσμα των περιφερειακών εκλογών. Η δημοσκόπηση που διενεργήθηκε για λογαριασμό του Mega από την GPO και δόθηκε στη δημοσιότητα προχθές, Παρασκευή βράδυ, είναι από κάθε άποψη ενδεικτική. Το 67% των ερωτηθέντων κρίνει το έργο της κυβέρνησης αρνητικό και μάλλον αρνητικό, ενώ μόνο το 32% το κρίνει θετικό και μάλλον θετικό. Το 59% των ερωτηθέντων επίσης κρίνει αρνητικό και μάλλον αρνητικό και το έργο του πρωθυπουργού, ενώ θετικό και μάλλον θετικό το κρίνει το 40%. Αυτό λέγεται καθολική αποδοκιμασία! Ούτε έναν άσσο δεν έχει πλέον στο μανίκι του το ΠΑΣΟΚ, όπως είχε για παράδειγμα μέχρι το 2004 τον… «καταλληλότερο».

Υπό το φως των αλάνθαστων πορισμάτων ανάλογων δημοσκοπήσεων που τέθηκαν ενώπιον των στελεχών του Μαξίμου αποφασίστηκε και επισημοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα αλλαγή της τακτικής ενόψει των εκλογών. Ειδικότερα αυτές τις δύο εβδομάδες που απομένουν αποφασίστηκε να ηγηθεί ο ίδιος ο πρωθυπουργός, Γιωργάκης Τσολάκογλου, της προεκλογικής εκστρατείας, πριν η αποδοκιμασία πάρει διαστάσεις χιονοστιβάδας. Επίσης να ρίξει στην μάχη κάθε δυνατότητα άσκησης φιλολαϊκής πολιτικής. Σε αυτό το πλαίσιο είδαμε: Πρώτο, την εξαγγελία, από το Περιστέρι μάλιστα–όπου βρέθηκε στο πλαίσιο ολιγοήμερης περιοδείας του στην Ελλάδα, έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης σε 500.000 συνταξιούχους, η οποία θα δοθεί μάλιστα με εισοδηματικά κριτήρια. Το αποκορύφωμα της υποκρισίας: Σε λιγότερο από έξι μήνες μετά την κατάργηση δικαιωμάτων δεκαετιών, ολόκληρων μισθών, έρχεται και τους τάζει ψίχουλα! Δεύτερο, την αναγγελία διακαναλικής συνέντευξης αύριο το βράδυ στις 9.00 η οποία θα μεταδοθεί από τη ΝΕΤ προς επτά δημοσιογράφους ισάριθμων τηλεοπτικών σταθμών εθνικής εμβέλειας. Τρίτο και σημαντικότερο, την απαγόρευση οποιασδήποτε συζήτησης για την εφαρμογή νέων μέτρων. Την οδηγία του Μαξίμου εισάκουσε όχι μόνο η Άννα Διαμαντοπούλου μεταθέτοντας για μετά τις εκλογές τις ανακοινώσεις για το νόμο – σκούπα για τα ΑΕΙ, αλλά ακόμη και η «ανεξάρτητη» κατά τ’ άλλα Τράπεζα Ελλάδας, η οποία παρουσιάζοντας μεθαύριο στη Βουλή την ενδιάμεση Νομισματική Έκθεση αναμένεται να υποδείξει τη συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής, χωρίς ωστόσο επιπλέον αύξηση φόρων. Στις προεκλογικές ανάγκες του ΠΑΣΟΚ προσαρμόστηκαν ακόμη και οι αρχιμάγειροι της Γιουροστάτ, τα υποχείρια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που ενώ αρχικά είχαν προγραμματίσει να κάνουν τις ανακοινώσεις τους για την αναθεώρηση προς τα πάνω του δημοσιονομικού ελλείμματος και του δημόσιου χρέους προχθές Παρασκευή, 22 Οκτώβρη, μόλις διατάχθηκαν από του Μαξίμου να σιωπήσουν ξέχασαν την υποτιθέμενη ανεξαρτησία τους από τις κυβερνήσεις και μετέθεσαν τις σχετικές δηλώσεις για τις 15 Νοέμβρη. Δηλαδή, μια μέρα μετά τον δεύτερο, επαναληπτικό γύρο των εκλογών!

Σημασία ωστόσο έχει πως η επιλογή του Μαξίμου είναι δίκοπο μαχαίρι, είναι η επιλογή του πνιγμένου που πιάνεται από τα μαλλιά του. Ας θυμηθούμε αρχικά πώς ξεκίνησε η εκλογική μάχη. Βλέποντας οι ΠΑΣΟΚοι την οργή του κόσμου για την θεραπεία – σοκ που επέβαλαν με τη βοήθεια ΔΝΤ – ΕΕ και υπό τις εντολές του ΣΕΒ επιχείρησαν να υποβαθμίσουν την πολιτική σημασία τους. Κατ’ ουσία αυτό που επιδίωκαν ήταν ο κόσμος να μην ψηφίσει πολιτικά, γιατί όσο πιο πολιτική θα είναι η ψήφος τόσο πιο μεγάλο φούμο θα φάει το ΠΑΣΟΚ. Το σχέδιο δούλευε μέχρι που οι ψίθυροι έγιναν κραυγές και πείστηκαν ότι το μήνυμα της 7ης Νοέμβρη θα είναι βαριά καταδίκη της κυβέρνησης. Προς επίρρωση το πέρασμα του Γ. Δημαρά στον δεύτερο γύρο και η (πιθανολογούμενη ως βέβαιη) επικράτησή του έναντι του Γ. Σγουρού αν αναμετρηθούν μαζί στις 14 Νοέμβρη, όπως και η πανηγυρική ήττα του Γ. Καμίνη, έναντι του εντελώς αποτυχημένου Ν. Κακλαμάνη ή «Ομέρ Πριώνη». Τότε αποφασίστηκε να ριχθεί στη μάχη ο… αρχηγός!

Ο Γιωργάκης όμως, όπως δείχνουν και οι δημοσκοπήσεις, έπαψε να αποτελεί το καλό χαρτί του ΠΑΣΟΚ εδώ και πολλούς – πολλούς μήνες. Ο Γιωργάκης Τσολάκογλου φέρει προσωπική ευθύνη για την κατεδάφιση κοινωνικών και εργατικών δικαιωμάτων δεκαετιών, την οικονομική κατοχή της Ελλάδας από τους γερμανούς τραπεζίτες και τα άπειρα ψέματα που έχει πει δουλεύοντας τον κόσμο ψιλό γαζί. Έτσι, ο Γιωργάκης ο ψεύτης, «το αμερικανάκι» κατά τη Γουόλ Στριτ Τζέρναλ είναι ο μοναδικός πρωθυπουργός που είδε τα ποσοστά του να καταποντίζεται στον πρώτο χρόνο της διακυβέρνησής του. Κι αυτό συνέβη ενώ κρυβόταν και περνούσε το χρόνο του στις διεθνείς πρωτεύουσες μιλώντας για την παγκόσμια διακυβέρνηση και την κλιματική αλλαγή. Τώρα, που θα βγεί να υπερασπίσει το μνημόνιο η φθορά του θα επιταχυνθεί. Και τα αποτελέσματα για τους εκλεκτούς του ΠΑΣΟΚ δεν είναι καθόλου σίγουρο πως θα είναι ενισχυτικά, δηλαδή τα επιθυμητά. Πιθανότερα, το αντίθετο θα συμβεί. Οι ΠΑΣΟΚοι υποψήφιοι δηλαδή ως τη μεγαλύτερη συμφορά που θα μπορούσε να τους βρει θα αντιμετωπίζουν μια βόλτα με τον αρχηγό στα μαγαζιά της πόλης και τη δημόσια στήριξή του ως εγγύηση αποτυχίας!

Η ήττα δε του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές θα θέσει σε κίνηση ευρύτερες πολιτικές αλλαγές και αναδιατάξεις.

Advertisements

Κλαούντιο Κατζ: «Λόμπι των τραπεζιτών το ΔΝΤ» (Επίκαιρα 21-27/10/2010)

Ως μία …ΕΜΑΚ (Ειδική Μονάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών) των τραπεζών περιγράφει το ΔΝΤ στα Επίκαιρα ο αργεντίνος οικονομολόγος Κλαούντιο Κατζ, που βρέθηκε για λίγες μέρες στην Αθήνα, για να μιλήσει στη Διεθνή Διάσκεψη του Αριστερού Βήματος Διαλόγου και Κοινής Δράσης και της Πρωτοβουλίας Καλλιτεχνών κατά του ΔΝΤ. Ο Κλαούντιο Κατζ είναι καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες και άτυπος σύμβουλος των αριστερών κυβερνήσεων της Βενεζουέλας και της Βολιβίας.

Η εμπειρία της Αργεντινής επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό της κυβέρνησης ότι η προσφυγή στο ΔΝΤ θα συμβάλει στην επίλυση των διαρθρωτικών της προβλημάτων;

Ακριβώς το αντίθετο θα συμβεί, με βάση την εμπειρία όχι μόνο της Αργεντινής αλλά και δεκάδων άλλων χωρών από τις οποίες πέρασε ο οδοστρωτήρας του ΔΝΤ. Η οικονομική κατάσταση της Ελλάδας θα επιδεινωθεί και το αποτέλεσμα θα είναι το ένα σχέδιο δημοσιονομικής προσαρμογής που στην πορεία θα χαρακτηρίζεται ακατάλληλο ή ανεπαρκές να αντικαθίσταται από άλλο, που κι αυτό στην πορεία θα αλλάζει κ.ο.κ. Πρόκειται για ένα φαύλο κύκλο, για ένα καταστροφικό αδιέξοδο.

Δεν είναι δηλαδή αποτέλεσμα των συσσωρευμένων και χρόνιων προβλημάτων της Ελλάδας το γεγονός ότι το Μνημόνιο του Μαΐου ενισχύθηκε με ένα δήθεν επικαιροποιημένο Μνημόνιο τον Αύγουστο κι αυτό ετοιμάζεται να αντικατασταθεί από ένα άλλο μετά την αναθεώρηση από τη Γιουροστάτ των στοιχείων για το έλλειμμα και το χρέος;

Όχι βέβαια! Σε όλη την Λατινική Αμερική το ίδιο συνέβαινε όσο έκανε κουμάντο το ΔΝΤ. Αυτή η καθοδική πορεία μάλιστα δεν πρόκειται να σταματήσει όσο συνεχίζει το ΔΝΤ να βρίσκεται στην Ελλάδα. Στην Αργεντινή η οικονομία ξεκίνησε να βελτιώνεται όταν διώξαμε το ΔΝΤ και σταματήσαμε την αποπληρωμή του χρέους, όταν κηρύξαμε στάση πληρωμών και ξεκίνησαν οι διαδικασίες επαναδιαπραγμάτευσης. Είναι ουτοπικό να περιμένει κανείς οικονομική άνοδο όσο συνεχίζεται η εξυπηρέτηση ενός δυσθεώρητου χρέους όπως είναι το ελληνικό και όσο εφαρμόζονται τα εξοντωτικά προγράμματα του ΔΝΤ. Μια ματιά να ρίξει κανείς στα οικονομικά μεγέθη αρκεί για να πειστεί ότι, απλώς, δεν είναι εφικτή η αποπληρωμή του δημόσιου χρέους. Το ξέρουν και οι ίδιοι, άλλωστε.

Και γιατί κυβέρνηση – ΔΝΤ – ΕΕ επιμένουν να εφαρμόζουν αυτή την πολιτική;

Γιατί αυτό που τους ενδιαφέρει είναι να κερδίσουν χρόνο. Αυτή τη στιγμή ξέρουμε όλοι πολύ καλά πως οι τράπεζες αντιμετωπίζουν έναν σοβαρό κίνδυνο από μια πιθανή στάση πληρωμών του ελληνικού δημοσίου. Χρειάζονται λοιπόν χρόνο. Οι τράπεζες δεν μπορούν να ξεφορτωθούν τα ελληνικά ομόλογα από την μια μέρα στην άλλη. Πρόκειται λοιπόν για μια στρατηγική που επιτρέπει στις τράπεζες να διασωθούν. Δεν είναι στις προθέσεις τους να διορθωθούν τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.

Τίνος τα συμφέροντα τελικά εξυπηρετεί το ΔΝΤ;

Των τραπεζών και κανενός άλλου. Το ΔΝΤ είναι το μεγαλύτερο λόμπι των τραπεζιτών σε όλο τον κόσμο. Γυρνάει από την μια χώρα στην άλλη επιβάλλοντας τη δυστυχία μόνο και μόνο για να σώσει τις τράπεζες από τον κίνδυνο στάσης πληρωμών. Μην ξεχνούμε μάλιστα ότι μόλις πέρυσι άπαντες συμφωνούσαν πως το ΔΝΤ έχει κλείσει τον κύκλο του και ότι χρήζει βαθιάς δομικής μεταρρύθμισης. Και τώρα υπαγορεύει πολιτικές σε ανεξάρτητα κράτη.

Μη μας διαφεύγει ωστόσο πως με την περίπτωση της Ελλάδας αποδείχθηκε ότι και η ΕΕ δεν ακολουθεί λιγότερο οδυνηρές πολιτικές. Εξυπηρετεί επομένως τα ίδια συμφέροντα.

Αναφερθήκατε στην στάση πληρωμών του δημόσιου χρέους. Δεν αντίκειται στους κανόνες της αγοράς η αθέτηση πληρωμών; Δεν έχουν κάθε δικαίωμα οι πιστωτές να απαιτούν την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους;

Αυτό που προηγείται οποιασδήποτε συζήτησης είναι μια έρευνα για το χρέος. Κάθε λαός έχει ιερή υποχρέωση να ξέρει σε ποιόν χρωστάει και πόσα χρωστάει. Να γίνει δηλαδή έλεγχος από ορκωτούς λογιστές – ελεγκτές. Να ανοίξουν τα βιβλία. Πρόκειται για ένα στοιχειώδες δημοκρατικό αίτημα, το οποίο όμως παραβλέπουν όχι μόνο στυγνές δικτατορίες της Αφρικής αλλά και δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις της Ευρώπης. Ο λόγος είναι πως τότε θα φανεί ότι οι διαδοχικές μεταβιβάσεις των κρατικών ομολόγων στην δευτερογενή αγορά έχει μειώσει σημαντικά την αξία τους. Αρκεί να σας πω ότι η έκδοση νέων ομολόγων από την κυβέρνηση της Αργεντινής στο πλαίσιο της επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους, ακόμη και με κούρεμα της τάξης του 50%, αποδείχθηκε κερδοφόρα για πολλούς κατόχους αργεντίνικων ομολόγων γιατί τα είχαν αγοράσει πολύ φθηνότερα. Θα φανεί επίσης ότι μεγάλο μέρος του χρέους συνάφθηκε με διαδικασίες βαθιάς διαφθοράς, κατά συνέπεια είναι «απεχθές» με βάση την διεθνή νομολογία και δεν πρέπει να πληρωθεί. Αυτή ακριβώς είναι η εμπειρία του Ισημερινού, όπου ο πρόεδρος Ραφαέλ Κορέα, διόρισε διεθνείς εμπειρογνώμονες για να αποτιμήσουν το πραγματικό μέγεθος του χρέους, το οποίο αποδείχθηκε πολύ χαμηλότερο του ονομαστικού. Τα ευρήματα μάλιστα αυτής της επιτροπής που αποτελούταν από οικονομολόγους και νομικούς διεθνούς κύρους και έμεινε μήνες μέσα στο κτίριο της κεντρικής τράπεζας δουλεύοντας νυχθημερόν, τα πήγε στον ΟΗΕ, όπου και κατοχυρώθηκαν! Η μείωση έτσι του δημοσίου χρέους του Ισημερινού δεν αποτελεί κάποια αυθαιρεσία του Κορέα, αλλά έχει επισφραγιστεί ακόμη και με απόφαση του ΟΗΕ.

Κατά συνέπεια ακόμη και με όρους αγοράς, παραβλέποντας δηλαδή τις βαθιά ανθρωπιστικές διαστάσεις του ζητήματος όταν επιβάλλεται πείνα για να πληρωθούν οι πιστωτές, η μείωση μεγάλου μέρους του διεθνούς χρέους είναι πέρα για πέρα νόμιμη. Η ζημιά που μπορεί να κατέγραψαν όσες τράπεζες ήλπιζαν να βγάλουν κέρδος της τάξης του 800% ή 1.000% από τα κρατικά ομόλογα δεν μπορεί να δεσμεύει μια κυβέρνηση ή έναν λαό.

Ποιες αδυναμίες είχε αυτή η διαδικασία όπως εφαρμόστηκε σε Αργεντινή και Ισημερινό;

Βλέποντας την εκ των υστέρων είχε μια τεράστια αδυναμία που αν την είχαμε προβλέψει σήμερα θα ήμασταν σε πολύ καλύτερη μοίρα. Αφορά στον έλεγχο των τραπεζών. Απαραίτητη προϋπόθεση, πρώτο βήμα πριν κάνεις οτιδήποτε με το δημόσιο χρέος είναι ο δημόσιος έλεγχος των τραπεζών. Για να γίνει κατανοητό: Νομισματική ανεξαρτησία μπορείς να διεκδικήσεις μπορεί και όχι. Για παράδειγμα η Αργεντινή δεν επήλθε στη δολαριοποίηση, ενώ ο Ισημερινός ακόμη την διατηρεί, χρησιμοποιεί δηλαδή το δολάριο ως εθνικό του νόμισμα, παρά τις ισχυρές αντιρρήσεις που διατυπώνονται. Αυτό όπως που προηγείται οποιασδήποτε απόφασης είναι η εφαρμογή όλων εκείνων των μέτρων έτσι ώστε ο πλούτος της χώρας να μη φύγει στο εξωτερικό. Δολάρια, ευρώ και χρυσός να μην φυλλορροούν οδηγώντας ακόμη και την πιο πλούσια χώρα στην φτώχεια και την κυβέρνησή της στη δυσάρεστη θέση να διαχειρίζεται άδεια ταμεία. Αυτό ήταν το μεγαλύτερο λάθος που έγινε στην Αργεντινή, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα των πολιτικών που εφαρμόστηκαν.

Σε ποιες χώρες πήγαν τα χρήματα;

Κυρίως στις ΗΠΑ στο «πλυντήριο» του Μαϊάμι, στην γειτονική Ουρουγουάη, και αλλού.

Σε κάθε πάντως περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι τεχνικές λύσεις μπορούν να βρεθούν, αν δεν υπάρχουν. Η πιο αυστηρή προϋπόθεση είναι η αποφασιστικότητα του λαού και η πολιτική βούληση για να εφαρμοστούν όλες αυτές οι αλλαγές, που στην Αργεντινή απουσίαζε από την κυβέρνηση του Κίρτσνερ παρά την αιματηρή εξέγερση του Αργεντινάζο, το 2000. Αξίζει μάλιστα να αναφερθεί πως η κυβέρνηση τότε παρότι φοβόταν πως θα καθίσει στη θέση του απολογούμενου κατά τις διαπραγματεύσεις, ανακάλυψε πως διέθετε τεράστια δύναμη απέναντι στους τραπεζίτες. Το επιχείρημα που λέει ότι όποιος κηρύσσει στάση πληρωμών δεν έχει δύναμη διαπραγμάτευσης είναι εντελώς αυθαίρετο. Τότε είναι που όλοι κρέμονται από τις αποφάσεις σου.

Μας περιγράφετε μια διαδικασία εντελώς ομαλή, σε πλήρη αναντιστοιχία με την κινδυνολογία που καλλιεργείται…

Η διαδικασία δεν ήταν ομαλή. Αποδείχθηκε εξαιρετικά περίπλοκη. Αρκεί να σας αναφέρω ότι μόνο το 18% των πιστωτών συμφώνησε αμέσως το 2005. Η επαναδιαπραγμάτευση του 80% του χρέους πρέπει συνολικά να διήρκεσε περίπου πέντε χρόνια. Και για το υπόλοιπο 20% οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται αυτές τις μέρες, καθώς προσέφυγαν σε διεθνή δικαστήρια και αμφισβήτησαν τις κυβερνητικές αποφάσεις, παρότι τους προσφέρθηκαν πολλές επιλογές: έκδοση νέων ομολόγων, επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής, κ.α. Αυτό όμως που περιγράφω είναι μια διαδικασία που δεν συνοδεύεται από τις κοινωνικές οδύνες των εξοντωτικών προγραμμάτων του ΔΝΤ και που στην κατάληξή της, ευνοεί τον λαό.

Στον Ισημερινό αντίθετα ήταν πολύ πιο ομαλή η διαδικασία καθώς μετά από αυτό που τους έκανε ο Κορέα, με το πόρισμα των διεθνών εμπειρογνωμόνων, το 95% περίπου των πιστωτών δέχθηκε αδιαμαρτύρητα τους νέους όρους της κυβέρνησης.

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές της κατάστασης που επικρατεί στην Ελλάδα με αυτή που επικρατούσε στην Αργεντινή;

Σε αδρές γραμμές μπορώ να σας πω ότι το ευρώ είναι ένα νόμισμα με πολύ μεγαλύτερη επιρροή απ’ ότι το πέσο κατά συνέπεια είναι πιο δύσκολη η αμφισβήτηση της νομισματικής πειθαρχίας του. Η Αργεντινή χρωστούσε λίγα σε πολλούς όχι πολλά σε λίγους όπως συμβαίνει στην Ελλάδα, κατά συνέπεια οι πιστωτές μας ήταν σε πιο αδύναμη θέση σε σχέση με την κυβέρνηση αν και εμφανίζονταν με κοινές θέσεις. Η οικονομική συγκυρία επίσης, όπως σηματοδοτούνταν από μια βραχύβια έστω έξοδο από την ύφεση, ευνοούσε την Αργεντινή, αντίθετα με ότι συμβαίνει τώρα. Τέλος η Αργεντινή λόγω του ότι είναι εξαγωγέας πρώτων υλών (πετρελαίου, αγροτοκτηνοτροφικών προϊόντων, κ.α.) ήταν σε καλύτερη μοίρα, καθώς μπορούσε να διαμορφώνει τιμές και όχι να ακολουθεί.

Μεταξύ Αργεντινής και Ελλάδας υπάρχει και μια τεράστια ομοιότητα. Όπως η Αργεντινή τότε βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της επίθεσης, έτσι βρίσκεται σήμερα και η Ελλάδα. Το τι έγινε στη χώρα μας επηρέασε σε μεγάλο βαθμό το τι έγινε στην Βολιβία, στη Βενεζουέλα και αλλού. Το τι θα γίνει στην Ελλάδα θα επηρεάσει με κάθε τρόπο τις εξελίξεις στην Πορτογαλία, την Ιρλανδία και την Ισπανία.

Τα προβλήματα μεταξύ αυτών των χωρών είναι τόσο όμοια που προκαλεί απορία γιατί οι κυβερνήσεις δεν συνεργάζονται μεταξύ τους για να αντιπαρατεθούν στους γερμανούς τραπεζίτες.

Πέρα από την πανεπιστημιακή σας ιδιότητα συμμετέχετε και σε άλλες πρωτοβουλίες, όπως των Αριστερών Οικονομολόγων. Ποιες είναι οι δραστηριότητές σας;

Κορυφαία στιγμή της δράσης μας ήταν την περίοδο της κατάρρευσης, μεταξύ 2001 – 2003. Τότε αφιερώναμε δεκάδες ώρες να πηγαίνουμε σε συνδικάτα, λαϊκές συνελεύσεις, γειτονιές και εργοστάσια, προκειμένου να δίνουμε αυτοπεποίθηση στον κόσμο και να τους εξηγούμε τι ακριβώς συνέβαινε, ότι δεν έφταιγε ο λαός για το δημόσιο χρέος και ποιός ήταν ο σκοπός της έλευσης του ΔΝΤ και της θεραπείας – σοκ που είχε επιβάλει: να σωθούν δηλαδή οι τράπεζες. Ότι συμβαίνει και στην Ελλάδα, σήμερα!

Στη διεθνή απομόνωση το Ισραήλ (Επίκαιρα, 14-20/10/2010)

Σε πλήρες αδιέξοδο οδηγήθηκαν για μια ακόμη φορά (την ένατη!) οι απ’ ευθείας διαπραγματεύσεις για το Παλαιστινιακό μεταξύ του Ισραήλ και της Παλαιστινιακής Αρχής. Η εξέλιξη ήταν σε τέτοιο βαθμό αναμενόμενη ώστε να δικαιώνονται εξ ολοκλήρου όσοι διαφωνούσαν με την έναρξη των απ’ ευθείας διαπραγματεύσεων αποδοκιμάζοντας την προθυμία του Αμπάς να προσέλθει στο τραπέζι των συνομιλιών. Ο όρος που ζητούσαν από τον Αμπάς να θέσει στο Ισραήλ για να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις ήταν η απαγόρευση – σε πρώτη φάση – της επέκτασης των εβραϊκών εποικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και την ανατολική Ιερουσαλήμ, όπου κατοικούν αντίστοιχα 300.000 και 200.000 Εβραίοι έποικοι. Και στη συνέχεια η διάλυση των εποικισμών, η ανέγερση των οποίων έχει καταδικαστεί αλλεπάλληλες φορές από τον ΟΗΕ και έχει χαρακτηριστεί παράνομη. Η απόσυρση των Εβραίων από τα κατεχόμενα εδάφη αποτελεί προϋπόθεση, αναντικατάστατο όρο για την δημιουργία ενός ανεξάρτητου και βιώσιμου Παλαιστινιακού κράτους καθώς η παρουσία τους στις πιο γόνιμες εκτάσεις και τα στρατηγικά σημεία (πχ. επάνω σε λόφους) το μόνο που αφήνει στους Παλαιστίνιους για κράτος είναι αποκομμένοι θύλακες, χωρίς γεωγραφική συνέχεια. Ένα κράτος που θα μοιάζει με… ελβετικό τυρί, όπως εύστοχα έχει χαρακτηριστεί.

Καθόλου τυχαία το Ισραήλ δεν απαγόρευσε την επέκτασή τους, παρά προχώρησε μόνο σε ένα πάγωμα (μορατόριουμ) δέκα μηνών, η λήξη του οποίου στις 26 Σεπτέμβρη σηματοδότησε την απόσυρση της Παλαιστινιακής Αρχής από τις διαπραγματεύσεις. Ασπίδα προστασίας στο κύρος της Αρχής  προσέφερε η Αραβική Ένωση που κατά τη διάρκεια ειδικής συνεδρίασής της στη Λιβύη την προηγούμενη Παρασκευή έδωσε διορία ενός μήνα στις ΗΠΑ να λύσουν το αδιέξοδο… Πρόκειται για πρόταση που δεν αποκλείεται να αποβεί εξαιρετικά… επωφελής για το Ισραήλ καθώς σύμφωνα με δημοσιεύματα παζαρεύει νέες στρατιωτικές συμφωνίες και πολεμικό υλικό με τις ΗΠΑ, προκειμένου να ανακοινώσει ένα νέο πάγωμα των εποικισμών ολίγων πάλι μηνών. Έτσι όμως το Ισραήλ θα καταφέρει το εκ πρώτης όψεως αδύνατο. Να συμμετέχει σε αλλεπάλληλους γύρους διαπραγματεύσεων χωρίς να παραχωρεί, ούτε καν να υπόσχεται τίποτε σε ότι αφορά τα επίμαχα, εξασφαλίζοντας ωστόσο πολλές μικρές επιτυχίες που βελτιώνουν την οικονομική και στρατιωτική του θέση. Το Ισραήλ εν ολίγοις επενδύει με τη συμμετοχή του στις διαπραγματεύσεις κερδίζοντας χρόνο και χρήμα.

Υπό αυτό το πρίσμα δεν μπορεί να μην επαινεθεί η στάση της διπλωματικής εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάθριν Άστον, η οποία αρνήθηκε να παραβρεθεί στην πανηγυρική έναρξη των διαπραγματεύσεων στην Ουάσινγκτον, εκφράζοντας με αυτό τον τρόπο τις επιφυλάξεις της για την έκβασή τους. Στο ίδιο μήκος κύματος κυμάνθηκε και η δήλωση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις 18 και 19 Σεπτέμβρη όταν κομψά μεν, αποφασιστικά δε, αρνήθηκαν να δώσουν το πράσινο φως στο αίτημα του Ισραήλ για σύσφιξη των σχέσεων του με την ΕΕ, δηλώνοντας ότι πρώτα περιμένουν τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων. Φαίνεται έτσι ότι το Ισραήλ παρότι προσήλθε στις διαπραγματεύσεις όχι απλά με άδεια χέρια αλλά οπλοφορώντας κιόλας, τις «πούλησε» με τον επιδέξιο τρόπο, επιδιώκοντας να σπάσει την απομόνωσή του. Η σχετικά «υποψιασμένη» στάση της ΕΕ απέναντι στο Ισραήλ, που δεν παραγράφει τις τεράστιες ευθύνες της για τη χρόνια στασιμότητα, είναι εμφανές ότι αφήνει έκθετη την ελληνική κυβέρνηση που ανακοινώνει τη μία συμφωνία μετά την άλλη με το Ισραήλ. Πρόκειται για μια κατεύθυνση εξωτερικής πολιτικής που συγχρονίζεται πλήρως με την γραμμή απέναντι στο Ισραήλ που υιοθετούν και προκρίνουν διεθνώς οι πιο φιλοπόλεμοι και επιθετικοί κύκλοι της Ουάσινγκτον.

Το μέγεθος της απειλής που συνιστά το Ισραήλ για τη διεθνή νομιμότητα και το αξιακό κεκτημένο φάνηκε επίσης από την απόφαση που έλαβε το υπουργικό του συμβούλιο την Κυριακή βάση της οποίας όποιος θέλει στο εξής να λάβει την ισραηλινή υπηκοότητα θα πρέπει να ορκίζεται πίστη στο «εβραϊκό και δημοκρατικό» χαρακτήρα του κράτους. Παρακάμπτοντας την εμφανή αντίφαση που ενυπάρχει στον χαρακτηρισμό «εβραϊκό και δημοκρατικό» – μια και αν τα δημοκρατικά δικαιώματα αφορούν μόνο τους Εβραίους δεν είναι δημοκρατικά, δηλαδή καθολικά – με αυτό τον τρόπο το Ισραήλ μετατρέπεται σε ένα ρατσιστικό κράτος, που υποβαθμίζει αυτόματα σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας τους 1,5 εκ. άραβες πολίτες του, οι οποίοι αποτελούν το 20% του πληθυσμού. Η ανακοίνωση του ρατσιστικού αυτού μέτρου έγινε υπό την ανοχή όλων των δυτικών κυβερνήσεων που έσκιζαν τα ιμάτια τους πριν δέκα χρόνια όταν κατηγορούσαν τον δολοφονημένο πλέον πρόεδρο της Σερβίας Μιλόσεβιτς για φυλετικές διακρίσεις και εξαπέλυαν ακόμη και στρατιωτική εισβολή επικαλούμενοι τα δικαιώματα των εθνικών μειονοτήτων! Οι Παλαιστίνιοι προφανώς δεν συγκαταλέγονται στις «στρατηγικές μειονότητες» όπως είχαν χαρακτηρίσει τότε Μπιλ Κλίντον και Τζορτζ Σόρος τους Αλβανούς, για παράδειγμα.

Άμεσα, η απόφαση της κυβέρνησης – που για να γίνει νόμος θα πρέπει να ψηφισθεί από την Κνεσέτ, κάτι που θεωρείται δεδομένο – δεν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις. Μακροπρόθεσμα όμως οι συνέπειες θα είναι καταλυτικές καθώς δημιουργεί νέα, ανυπέρβλητα εμπόδια στο αίτημα επιστροφής των εκατομμυρίων προσφύγων Παλαιστινίων που εκδιώχθηκαν από τους Ισραηλινούς κατακτητές. Επιπλέον, κανείς δεν αποκλείει η ισχύς του νόμου να επεκταθεί εν μία νυκτί σε όσους ενηλικιώνονται και αιτούνται εκλογικού δικαιώματος, να τους ζητιέται δηλαδή όρκος πίστης στον εβραϊκό χαρακτήρα του κράτους, με αποτέλεσμα οι Παλαιστίνιοι που ζουν στα κατεχόμενα εδάφη να έχουν να επιλέξουν είτε την προσφυγιά είτε την παραίτηση από το δικαίωμα ψήφου για να μην υποστούν την ταπείνωση μιας δήλωσης απεμπόλησης της φυλετικής τους προέλευσης. Τέλος, η κατοχύρωση του εβραϊκού χαρακτήρα του κράτους συνιστά μια νίκη του Νετανιάχου, καθώς αποτελούσε μόνιμο αίτημα του προς την παλαιστινιακή πλευρά σε όλη την διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Και αυτό που δε δέχτηκε η παλαιστινιακή πλευρά, γιατί τότε η Δυτική Όχθη και η Ανατολική Ιερουσαλήμ θα έπαυαν να είναι κατεχόμενα εδάφη, γίνεται τελικά νόμος του κράτους.

Η μετατροπή του Ισραήλ και επισήμως σε κράτος δομημένο σε αυστηρά φυλετικές βάσεις, όπως το νοτιοφρικανικό απαρτχάιντ, σε συνδυασμό με το άδοξο τέλος των διαπραγματεύσεων συνιστά πλήγμα για την Παλαιστινιακή Αρχή. Έρχεται μάλιστα δέκα ακριβώς χρόνια μετά την έναρξη της δεύτερης Ιντιφάντα, που ξεκίνησε με μια προβοκάτσια του υποψήφιου τότε πρωθυπουργού Αριέλ Σαρόν, και κατέληξε με την υποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων κατοχής από την Γάζα. Ο φόρος αίματος που πλήρωσε ο παλαιστινιακός λαός ωστόσο ήταν συνταρακτικός: 4.000 νεκροί, 10.000 σοβαρά τραυματίες, 1.000 ανάπηροι και πολλές χιλιάδες φυλακισμένοι. Το σημαντικότερο όλων ωστόσο ήταν η νίκη που σήμανε η απελευθέρωση της Γάζας. Το ερώτημα οπότε που αβίαστα προκύπτει με αφορμή την συμπλήρωση δέκα χρόνων, είναι: Τι αποτελέσματα έφερε η στροφή 180 μοιρών που εγκαινίασε η ενδοτική γραμμή του Αμπάς που αποκλείει κάθε μορφή ένοπλης αντίστασης και εναποθέτει όλες τις ελπίδες επίλυσης του Παλαιστινιακού στους Αμερικάνους και το Ισραήλ, δηλαδή στους ηθικούς και φυσικούς αυτουργούς της κατοχής; Είναι ηλίου φαεινότερο ότι η γραμμή του Αμπάς δεν έφερε καμία νίκη στους Παλαιστίνιους. Αντίθετα, απομάκρυνε την λύση του ζητήματος καθώς επεκτάθηκαν οι εποικισμοί στα κατεχόμενα, αυξάνοντας την πολυπλοκότητα των προβλημάτων που θα πρέπει να λυθούν, και βάθυνε ο διχασμός του ίδιου του παλαιστινιακού λαού, επιλέγοντας ακόμη και την ένοπλη αντιπαράθεση με τη Χαμάς.

Από την άλλη, η συνεχής παραβίαση κάθε αρχής του διεθνούς δικαίου έχει οδηγήσει την διεθνή επιρροή του Ισραήλ στο ναδίρ. Η σφαγή τουλάχιστον εννέα ακτιβιστών από τον ισραηλινό στρατό τον Μάη που επέβαιναν στο Στολίσκο της Ελευθερίας πλέοντας σε διεθνή ύδατα με κατεύθυνση την Γάζα ήταν το πιο κορυφαίο, πρόσφατο γεγονός, αλλά όχι το μοναδικό. Ως αποτέλεσμα της πολιτικής που ακολουθεί το Ισραήλ πρόσφατα στοιχεία της Ισραηλινής Στατιστικής Υπηρεσίας δείχνουν ότι ο αριθμός των Εβραίων που μεταναστεύουν κάθε χρόνο στο Ισραήλ έφθασε στο χαμηλότερο σημείο από το 1988. Επίσης 750.000 άτομα έχουν φύγει από το Ισραήλ για να ζήσουν στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ευρώπη, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη (7-13 Οκτώβρη) αιγυπτιακή εφημερίδα Al Ahram Weekly,  παύοντας πλέον να το θεωρούν ως τον ασφαλέστερο τόπο για να ζήσει ένας Εβραίος. Πολλοί περισσότεροι επίσης ζητούν να αποκτήσουν και δεύτερο διαβατήριο, προκαλώντας βαθιά ανησυχία στην ισραηλινή πολιτική ηγεσία που βλέπει ακόμη και την μικρή μειοψηφία των εβραίων δημοκρατών να γυρίζει την πλάτη του στο Ισραήλ, δίνοντας έτσι μεγαλύτερο βάθος στην διεθνή του απομόνωση.

Νέο μνημόνιο, για πάντα η λιτότητα (Πριν, 17 Οκτώβρη 2010)

Αναδιάρθρωση χρέους με σφραγίδα ΔΝΤ

ΔΙΑΙΩΝΙΖΕΤΑΙ Η ΦΤΩΧΕΙΑ

Βόμβα μεγατόνων έσκασε την πρωί της Δευτέρας από την Ουάσινγκτον, τουλάχιστον για όσους εξακολουθούν ακόμη και τώρα να παίρνουν στα σοβαρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, με αφορμή τις δηλώσεις του επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο πρακτορείο Μπλούμπεργκ πως «το Ταμείο είναι έτοιμο να παρατείνει την αποπληρωμή των δανείων στην Ελλάδα». Ο Ντομινίκ Στρος Καν χωρίς μισόλογα και υπεκφυγές είπε αυτό που ήταν ηλίου φαεινότερο εδώ και μήνες: Ότι σχεδιάζεται επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των δανειακών υποχρεώσεων της Ελλάδας – αυτό, λέγεται αναδιάρθρωση του χρέους!

Η είδηση δεν αποτέλεσε έκπληξη. Διεθνή έντυπα όπως η Γουόλ Στριτ Τζέρναλ και οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς αναφέρθηκαν πολλές φορές τις τελευταίες εβδομάδες σε συζητήσεις που διεξάγονται μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και του μισητού διεθνούς οργανισμού για την τροποποίηση των όρων αποπληρωμής των δανείων. Παρόλα αυτά η κυβέρνηση ακόμη και την Τρίτη και την Τετάρτη το διέψευδε. Για την ακρίβεια σε άλλα μέσα το διέψευδε και σε άλλα το επιβεβαίωνε. Άλλοι κυβερνητικοί έσκιζαν τα ιμάτιά τους ότι δεν υπάρχει περίπτωση για κάτι τέτοιο κι άλλοι το άφηναν ανοιχτό.

Η πραγματικότητα είναι γνωστή από την πρώτη μέρα που δόθηκε στη δημοσιότητα το Μνημόνιο της ντροπής που υπέγραψαν με το ΔΝΤ και την ΕΕ οι οσφυοκάμπτες του ΠΑΣΟΚ με πρώτους και καλύτερους τον Γιωργάκη και τον Παπακωνσταντίνου: Τα νούμερα δεν βγαίνουν! Το ελληνικό δημόσιο είναι φύσει και θέσει αδύνατο να ανταποκριθεί στους όρους που τέθηκαν στο μνημόνιο και συγκεκριμένα στο χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής του δανείου των 110 δισ. ευρώ. Για την ακρίβεια το 2014, που με βάση το Μνημόνιο θα είναι η πρώτη χρονιά κατά την οποία η Ελλάδα δεν θα λάβει ρευστό από τον περίφημο «μηχανισμό στήριξης», λήγουν παλιότερα δάνεια ύψους 41 δισ. ευρώ και δάνεια της τρόικας ύψους 29 δισ. Το 2015 λήγουν ομόλογα ύψους 37 δισ. και δάνεια της τρόικας ύψους 39 δισ. ευρώ. Αθροίζοντας όλα τα παραπάνω το αποτέλεσμα είναι πως στην διετία το ελληνικό δημόσιο θα πρέπει να βρει για να πληρώσει ή να αναχρηματοδοτήσει την λήξη δανείων ύψους 146 δισ. Στην πραγματικότητα το ποσό θα είναι πολύ μεγαλύτερο επειδή, μετά βεβαιότητας, οι δανειακές ανάγκες θα αυξηθούν και με τα δισεκατομμύρια εκείνα που θα ζητήσει το δημόσιο για να καλύψει τα τρέχοντα ελλείμματά του. Κάθε άλλο παρά αυθαίρετη επομένως είναι η σπουδή του ΔΝΤ να ανοίξει και δημοσίως το θέμα της επιμήκυνσης του χρόνου αποπληρωμής των δανείων και φυσικά των συμπαρομαρτούντων: της διαιώνισης των εξοντωτικών προγραμμάτων λιτότητας για τους εργαζομένους και της παράτασης πολύ πέραν του 2020 του ειδικού καθεστώτος που επιβλήθηκε την άνοιξη με αφορμή την προσφυγή στον μηχανισμό ΔΝΤ – ΕΕ.

Οι μέχρι τώρα επιτυχίες της κυβέρνησης και των τραπεζιτών στην προώθηση της πιο ταξικής οικονομικής πολιτικής που έχει επιβληθεί την μεταπολεμική περίοδο άνοιξαν τον δρόμο και στη συζητούμενη αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους, που επιχειρεί να λύσει το πρόβλημα από τη σκοπιά του κεφαλαίου. Ταυτόχρονα θα συνοδευτεί από νέα κύματα λιτότητας και φιλο-επιχειρηματικών παρεμβάσεων όπως δείχνει ο νόμος για την επιτάχυνση των επενδύσεων και το νέο «Μνημόνιο των ΔΕΚΟ».

Επιδίωξη του ΔΝΤ ήταν να αποκλειστεί το ενδεχόμενο «κουρέματος» των ελληνικών ομολόγων

Η σπουδή του ΔΝΤ να ανοίξει ωστόσο το θέμα της αναδιάρθρωσης του χρέους δεν είναι τόσο αθώα, όπως φαίνεται από την πρώτη ματιά. Κατ’ αρχάς δεν αποτελεί επιβράβευση της κυβέρνησης, όπως έσπευσε να διαβεβαιώσει ο ίδιος ο πρωθυπουργός, βαφτίζοντας το ψάρι κρέας. Η προσπάθεια του Γιώργου Παπανδρέου να παρουσιάσει την συζήτηση ως ανταμοιβή των αγορών για τις προσπάθειες της κυβέρνησης συνιστούν προκλητική αντιστροφή της πραγματικότητας καθώς δείχνει ότι τον Μάη όταν συμφωνούσαν για την αποπληρωμή των συγκεκριμένων δόσεων το 2014 και το 2015… δεν ήξεραν τι υπέγραφαν.

Τα στελέχη του ΔΝΤ από την άλλη, στο ρόλο των… παιδιών του φρονίμου, τρέχουν να προλάβουν προκειμένου να εξασφαλίσουν έναν διακανονισμό με όσο το δυνατό καλύτερους όρους. Ας δούμε τις εναλλακτικές, δοθέντος ότι τα ποσά που θα πρέπει να αποπληρώσει ή να αναχρηματοδοτήσει η Ελλάδα ξεπερνούν σε κάθε περίπτωση τις δυνάμεις της. Η κυβέρνηση τον Μάη μπροστά στο πρωτεύον που ήταν να αποφευχθεί ο υπαρκτός κίνδυνος της άμεσης στάσης πληρωμών με μια απερίγραπτη δουλικότητα ούτε έβλεπε τι υπέγραφε, αποδεχόμενη χωρίς την παραμικρή ένσταση να αποπληρώσει ό,τι ζητήσουν ΔΝΤ και ΕΕ και υπό όποιους όρους το ζητήσουν. Παρότι προσέλαβε την γαλλική Λαζάρ για να επεξεργάζεται σχέδια Β, Γ, Δ, κ.α. στις προθέσεις της ήταν να οδεύσουμε στο 2014 και το 2015 σαν πρόβατα για σφαγή. Καθώς, αν δεν άνοιγε το θέμα ο Ντομινίκ Στρος Καν, δείχνοντας πώς το ΔΝΤ είναι που κάνει κουμάντο σε όλο αυτό το όργιο παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, δεν θα μαθαίναμε τίποτε. Το ΠΑΣΟΚ επομένως έθαβε το θέμα για να μην χρεωθεί το φιάσκο. Γιατί, αν κάτι αποδεικνύει η συζητούμενη αναδιάρθρωση είναι πως το ελληνικό δημόσιο χρέος δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί. Έχει καταστεί δηλαδή πλέον μη εξυπηρετήσιμο. Επ’ αυτού όμως παρακάτω. Το ΠΑΣΟΚ επομένως το έκρυβε μέχρι να έρθει εκείνη η ώρα, όπως ακριβώς έκανε και πέρυσι αφήνοντας τα πράγματα να φθάσουν στο «και πέντε» έτσι ώστε ένα νέο μνημόνιο – σφαγείο να εμφανιστεί για μια ακόμη φορά ως μονόδρομος!

Το ΔΝΤ ωστόσο δεν ήθελε κάτι τέτοιο! Ο Ντομινίκ Στρος Καν έβγαλε το θέμα στη δημοσιότητα έτσι ώστε ο διακανονισμός να γίνει με όσο το δυνατόν επωφελέστερους όρους για τους ξένους τραπεζίτες. Διαφορετικά αν το θέμα έπρεπε να λυθεί στις αρχές του 2014 και πιθανά μετά από μια αδυναμία του ελληνικού δημοσίου να βρει τα δανεικά που ήθελε για να αποπληρώσει τα παλαιότερα δάνεια τότε το «κούρεμα» των ομολόγων του θα αποτελούσε πραγματικό μονόδρομο. Οι ξένοι τραπεζίτες δηλαδή βλέποντας ότι το ελληνικό δημόσιο αδυνατεί τόσο να τους ξεπληρώσει όσο και να βρει αγοραστές για νέες εκδόσεις ομολόγων, θα έπρεπε να αποδεχθούν μια μείωση, μια «εσωτερική υποτίμηση» για να χρησιμοποιήσουμε την ορολογία τους, των ομολόγων που κατέχουν. Αυτό όμως συνιστά απιστία σε βαθμό κακουργήματος! Εσωτερική υποτίμηση όχι απλώς επιτρέπεται αλλά επιβάλλεται στους μισθούς, τα μεροκάματα, τα επιδόματα, τις συντάξεις και τα ασφαλιστικά δικαιώματα. Όχι στους φόρους, τις τιμές των προϊόντων και πάνω απ’ όλα την αξία των ομολόγων!

Ο Ντομινίκ Στρος Καν λοιπόν τρέχει για να προλάβει. Αποκάλυψε το μυστικό πριν να είναι αργά και πέταξε το μπαλάκι ταυτόχρονα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δη στη Γερμανία που θα έχει τον τελικό λόγο καθώς από κει προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος των δανείων. Η κυβέρνηση από τη μεριά της αρχικά επιχείρησε να κάνει το άσπρο – μαύρο, εμφανίζοντας την αποτυχία της ως θρίαμβο. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι επιχείρησε να αποκρύψει το δραματικό κοινωνικό κόστος που θα έχει η συζητούμενη αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους, η οποία με βάση ανεπίσημες δηλώσεις αξιωματούχου του υπουργείου Οικονομίας προς δημοσιογράφους την προηγούμενη Τρίτη (την ίδια μέρα μάλιστα που ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γ. Πεταλωτής δήλωνε πως «δεν υπάρχει θέμα αναδιάρθρωσης του χρέους») ενδέχεται να έχει μία από τις εξής τρεις μορφές: Επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής, διεύρυνση της περιόδου χάριτος ή και τα δύο. Από αυτές τις εναλλακτικές είναι εμφανές ότι απουσιάζει παντελώς κάθε προοπτική μείωσης του χρέους, «κουρέματος» του κατά την τρέχουσα ορολογία, που θα σήμαινε διαφυγόντα κέρδη από τη μεριά των πιστωτών. Κατά συνέπεια τα σχέδια που είναι αυτή τη στιγμή πάνω στο τραπέζι λειτουργούν κατά προκλητικό τρόπο υπέρ των τραπεζιτών και ως απαραίτητο αντίτιμο έχουν τη διαιώνιση της λιτότητας. Δηλαδή «νέα μνημόνια μέχρι το 2020, το 2030 και βάλε» όπως γράφαμε πριν λίγες εβδομάδες με μοναδικό σκοπό να βρεθούν οι πόροι που θα επιτρέψουν την ομαλή αποπληρωμή των δανείων. Κι αυτό ακριβώς είναι το μεγαλύτερο ψέμα της κυβέρνησης: ότι όλα αυτά τα σχέδια εξασφάλισης των τραπεζών προϋποθέτουν νέα δεινά για τους εργαζόμενους, την μετακύλιση όλου του επιπλέον κόστους στις πλάτες των εργαζομένων που θα δουν τους μισθούς τους να μειώνονται, τους φόρους να εκτοξεύονται και τις παρεχόμενες από το κράτος υπηρεσίες να υποβαθμίζονται σε βαθμό εξαφανίσεως για να αποπληρωθεί το δημόσιο χρέος. Υπό αυτή την έννοια αν αυτό το σχέδιο περάσει τελικά, δηλαδή δεν συναντήσει την πολιτική αντίσταση που απαιτείται έτσι ώστε να ανατραπεί, θα πρόκειται για πραγματική επιτυχία της κυβέρνησης και των τραπεζιτών. Η πτώση των σπρεντ με την ανακοίνωση της είδησης, για πρώτη φορά μάλιστα τον τελευταίο μήνα στις 700 μονάδες, και η βράβευση του Γιωργάκη από τους Γερμανούς επιβεβαιώνουν την ικανοποίηση της αστικής τάξης και των πιστωτών για την ευκολία με την οποία ξεδιπλώνεται το σχέδιο και περνά το ένα μέτρο μετά το άλλο: από την αναδιάρθρωση του χρέους μέχρι την προαναγγελία των νέων Μνημονίων.

Καθοριστικό ρόλο στην επιβολή των νέων μέτρων παίζει η ΕΕ. Ήδη οι ανακοινώσεις που αναμένονται από την Γιουροστάτ για την επόμενη Παρασκευή 22 Οκτώβρη, σχετικά με το «πραγματικό» ύψος του ελλείμματος και του χρέους για το 2009 και κατ’ επέκταση για το τρέχον έτος θα καταστήσουν αναποτελεσματικά τα αντιλαϊκά μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί και εφαρμοσθεί. Αυτό άλλωστε είναι ο σκοπός των αναθεωρήσεων και των «γιουροπίαν στατίστικς». Η νομιμοποίηση ενός νέου γύρου αντιλαϊκών μέτρων που θα αυξήσουν τη φτώχεια και την εκμετάλλευση μεταξύ των εργαζόμενων.

Η κυβέρνηση προετοιμάζοντας το έδαφος γι’ αυτές τις ανακοινώσεις προχώρησε από την Πέμπτη στη στοχοποίηση των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ μέσα από την δημοσιοποίηση των μισθών και των επιδομάτων τους. Στο επίκεντρο της επίθεσής της δεν βρίσκονται μόνο οι 21.627 εργαζόμενοι των 11 ζημιογόνων ΔΕΚΟ που όπως μάθαμε ο μέσος μισθός τους είναι διπλάσιος από τον μισθό του ιδιωτικού τομέα – λες και κάτι τέτοιο αποτελεί τεκμήριο πολυτελούς διαβίωσης. Πολύ πιο έντονα στο στόχαστρο της κυβέρνησης με το νέο Μνημόνιο ή Μνημόνιο των ΔΕΚΟ, όπως χαρακτηρίζεται το σχετικό πακέτο περικοπών, θα βρεθεί το καθεστώς λειτουργίας και ο χαρακτήρας των συγκεκριμένων επιχειρήσεων. Επιδίωξη της κυβέρνησης είναι η μισθολογική υποβάθμιση των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ να γίνει ταυτόχρονα με την αναίρεση κάθε στοιχείου φιλολαϊκής παροχής στις υπηρεσίες τους και την αναδιοργάνωση τους σε μια πλήρως ανταποδοτική βάση. Η κατάργηση της έκπτωσης στον ΟΣΕ που παρεχόταν μέχρι πρόσφατα στους τυφλούς και τους συνοδούς τους, με την υπογραφή της υφυπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης(!) Φώφης Γεννηματά, δείχνει την τύχη που θα έχουν και οι τελευταίες παροχές, έτσι ώστε οι ΔΕΚΟ να καταστούν κερδοφόρες και να πάψουν να επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό. Ώστε μετά, ας μην έχουμε αυταπάτες, να μπορούν να εξυπηρετούν καλύτερα το κεφάλαιο προσφέροντάς του υποτιμολογημένες υπηρεσίες καθιστώντας τις εκ νέου προβληματικές.

Μια επιπλέον γεύση για την προκλητικότητα των φιλοεργοδοτικών παρεμβάσεων της κυβέρνησης προσφέρει και το νομοσχέδιο για την επιτάχυνση των επενδύσεων που κατατέθηκε στη Βουλή την Πέμπτη. Με τις διατάξεις του καταργείται, στο όνομα της άρσης των εμποδίων που καθυστερούν την υλοποίηση των επενδύσεων, κάθε πολεοδομικός κανονισμός, παρακάμπτονται αρχαιολογικές υπηρεσίες και δασαρχεία και καθιερώνονται ακόμη και επιπλέον φορολογικά κίνητρα – καταργείται δηλαδή ακόμη και το ισχύον φορολογικό δίκαιο για να αντικατασταθεί με ένα ακόμη πιο φιλο-επιχειρηματικό, ενώ τα προεδρικά διατάγματα που θα εκδίδει η Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων θα υπερισχύουν έναντι κάθε άλλου νόμου. Πρόκειται για μια πρωτοφανή οπισθοδρόμηση καθώς παραμερίζει χαρακτηρίζοντας ως αναχρονιστικές ή τροχοπέδη πλήθος προστατευτικών διατάξεων που διασφάλιζαν τα ευρύτερα δημόσια συμφέροντα. Νόμος στο εξής είναι το συμφέρον του επιχειρηματία, το οποίο θα προωθείται χωρίς ακόμη και εκείνες τις ελάχιστες υποχρεώσεις που υπήρχαν ως τώρα.

 Μη εξυπηρετήσιμο το δημόσιο χρέος

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΑΪΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΥΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

Αυτό που ωστόσο δεν λέει η κυβέρνηση είναι πως ακόμη και αν εφαρμοστούν όλες αυτές οι αιματηρές θυσίες που θα διευκολύνουν την κερδοφορία του κεφαλαίου οδηγώντας τα δικαιώματα των εργαζομένων εκεί που ήταν τον 19ο αιώνα, ακόμη και τότε το δημόσιο χρέος θα είναι μη εξυπηρετήσιμο. Αυτό δηλαδή που φέρνει στην επιφάνεια η επιχείρηση αναδιάρθρωσης είναι πως το δημόσιο χρέος με αφορμή την πρόσφατη διεθνή οικονομική κρίση έλαβε διαστάσεις χιονοστιβάδας και υπερέβη οριστικά ένα κρίσιμο όριο κάτω από το οποίο μπορεί να αναχρηματοδοτείται και να διαχειρίζεται ομαλά – όπως συνέβαινε τα τελευταία 20 χρόνια, πάνω από αυτό όμως απειλεί την ευστάθεια και την ομαλή αναπαραγωγή όλης της καπιταλιστικής οικονομίας. Σε αυτό ακριβώς το κρίσιμο σημείο βρίσκεται η Ελλάδα.

Η πρώτη επιλογή που ανοίγεται είναι η πεπατημένη της τρόικας ΔΝΤ – ΕΕ – κυβέρνηση, όπου το ένα αντιλαϊκό μέτρο διαδέχεται το άλλο και παρόλα αυτά το δημόσιο χρέος αυξάνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ όπως συμβαίνει τώρα. Η δεύτερη επιλογή αφορά την παύση πληρωμών του δημόσιου χρέους και την επαναδιαπραγμάτευσή του, υπό την απειλή της οριστικής διαγραφής, με στόχο την μεγάλη του μείωση ακόμη και την διαγραφή του. Κάτι αντίστοιχο με αυτό που έκαναν η Αργεντινή ή ο Ισημερινός την προηγούμενη δεκαετία και είναι εντελώς διαφορετικό από την αναδιάρθρωση του χρέους όπως προωθείται σήμερα στην Ελλάδα από το ΔΝΤ και τους τραπεζίτες, στον βαθμό που η επαναδιαπραγμάτευση στοχεύει στην παραγραφή ενός σοβαρού μέρους του χρέους και την κάθετη μείωση του υπόλοιπου με την έκδοση, για παράδειγμα, νέων ομολόγων στη θέση των παλιών που θα αντιστοιχούν σε ένα μέρος της ονομαστικής αξίας εκείνων που θα αναγνωριστούν ως έγκυρα.

Για να δρομολογηθεί όμως αυτή η λύση που είναι εξαιρετικά χρονοβόρα και τεχνικά περίπλοκη απαιτείται μια προϋπόθεση εξόχως πολιτική, όπως τόνισε σε συνέντευξή του στο Πριν που θα δημοσιεύσουμε την επόμενη Κυριακή ο Κλαούντιο Κατς, οικονομολόγος από την Αργεντινή που ήρθε στην Ελλάδα με αφορμή τη διεθνή διάσκεψη του Αριστερού Βήματος. Η προϋπόθεση αυτή είναι η ανάπτυξη λαϊκού κινήματος που θα επιβάλει την άρνηση πληρωμών και την επαναδιαπραγμάτευση του χρέους. Η ανάπτυξη ενωτικών και ανυποχώρητων αγώνων δηλαδή ενάντια στην κυβέρνηση και την αστική τάξη για να μην πληρώσει ο λαός τον λογαριασμό του δημόσιου χρέους αποτελεί προϋπόθεση για να ανοίξει ο δρόμος για την παύση πληρωμών και την επαναδιαπραγμάτευση.

 ΝΟΜΠΕΛ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Ολοκαύτωμα στον ιδιωτικό τομέα

ΜΕΙΩΣΗ ΜΙΣΘΩΝ

Είναι εμφανές ότι εάν όλο αυτό το εξάμηνο οι εργατικές και λαϊκές αντιδράσεις ήταν αντίστοιχες της κυβερνητικής επίθεσης τότε δεν θα προτεινόταν κάθε εβδομάδα και ένα νέο αντιλαϊκό μέτρο, όπως συμβαίνει σήμερα, την ίδια ώρα που στον ιδιωτικό τομέα παρατηρείται μια άνευ προηγουμένου επίθεση. Αυτό που συμβαίνει στις μέρες μας με τα εργατικά δικαιώματα είναι πραγματικά απερίγραπτο. Λες και έχει ανοίξει ο ασκός του Αιόλου! Από τον Τύπο και τις τράπεζες, χώρους δηλαδή που έχαιραν κάποιας σχετικής ασυλίας έως πρόσφατα, μέχρι τη ναυτιλία και τον τουρισμό, όπου αναρωτιέσαι τι άλλο τέλος πάντων θα ζητήσει η εργοδοσία, το κεφάλαιο αξιώνει διαπραγματεύσεις από μηδενική βάση, κάθετη μείωση δηλαδή μισθών και αφαίρεση των σημαντικότερων εργατικών κατακτήσεων, όπως το ωράριο και η κοινωνική ασφάλιση.

Κι είμαστε μόνο στην αρχή, αν δούμε την ατζέντα της επόμενης μέρας όπως την άνοιξαν με επιστολή τους στη Καθημερινή τρεις καθηγητές Οικονομικών που μεταξύ άλλων ζητούν αφορολόγητη εκμετάλλευση των επενδύσεων σε υποδομές για 30 ολόκληρα χρόνια, απολύσεις στον δημόσιο τομέα, πώληση όλων των δημόσιων επιχειρήσεων, δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, κ.α. Ένας δε εξ αυτών, ο Χριστόφορος Πισσαρίδης, βραβεύτηκε την επομένη με το Νομπέλ Οικονομίας. Πρόκειται για μια διάκριση που εκφράζει την ιδεολογική αντεπίθεση της αστικής τάξης στο έδαφος της οικονομικής κρίσης, όπως άλλωστε συνέβη με την βράβευση του ριγκανικού κατάλοιπου περουβιανού λογοτέχνη Μάριος Βάργκας Λιόσα και του κινέζου Λιού Σιαομπό με το Νομπέλ Λογοτεχνίας, φερόμενου ως αντιφρονούντα, που στην πραγματικότητα είναι ο άνθρωπος του Πεκίνου στις τάξεις των διαφωνούντων. Εξ ου και οι χαλαρές αντιδράσεις της Κίνας στην βράβευση. Στη σφαίρα της οικονομίας αφορμή για την απονομή του Νομπέλ στους Χρ. Πισσαρίδη, Πίτερ Ντάιαμοντ και Ντέιλ Μόρτενσεν αποτέλεσε η συνεισφορά τους στη θεωρία των εργασιακών σχέσεων και της ανεργίας. Ειδικότερα έχουν υποστηρίξει πως όσο υψηλότερα είναι τα επιδόματα ανεργίας τόσο περισσότερο παρατείνεται η ανεργία και επιμηκύνεται η περίοδος εύρεσης εργασίας. Τα επιδόματα ανεργίας ευθύνονται με άλλα λόγια για την ανεργία! Η ιδεολογική μεροληψία της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών της Σουηδίας αγγίζει την θρησκευτική παράκρουση γιατί σήμερα πολύ περισσότερο από ποτέ η έκρηξη της ανεργίας είναι αποτέλεσμα της κρίσης. Συμβαίνει δε σε ένα περιβάλλον απότομης αμφισβήτησης και μείωσης των επιδομάτων ανεργίας και των κοινωνικών παροχών, το οποίο δεν υπάρχει αμφιβολία πως θεωρητικές εργασίες όπως του Χρ. Πισσαρίδη νομιμοποιεί και επιτείνει. Η βράβευση επομένως των Οικονομικών της απορύθμισης προοιωνίζεται τη νέα επίθεση του κεφαλαίου στα εργατικά δικαιώματα.

Ευρύτερα, η επίθεση που είναι σε εξέλιξη δείχνει ότι η κρίση χρέους, παρά μάλιστα τις αδιανόητες μέχρι πρόσφατα διαστάσεις της, δεν αποτελεί παρά την κορυφή του παγόβουνου. Η αδυναμία του ελληνικού καπιταλισμού να εξασφαλίσει την ομαλή αναπαραγωγή του έχει τις ρίζες της στην τρέχουσα διεθνή οικονομική κρίση που οδήγησε σε μείωση τα δημόσια έσοδα, στη χρόνια φοροαπαλλαγή του κεφαλαίου και των στηριγμάτων του, όπως για παράδειγμα η εκκλησία, στις μορφές ενσωμάτωσής του στην διεθνή αγορά, δηλαδή την ένταξη στην ΕΕ και την ευρωζώνη και επίσης στην αδυναμία του να διαχειριστεί την σύγχρονη εργατική τάξη, που οδηγεί σε παροξυσμό την σύγκρουση των παραγωγικών δυνάμεων με τις παραγωγικές σχέσεις. Αν δεν υπήρχαν αυτές οι υποκείμενες δυναμικές ουδέποτε θα είχε λάβει τη σημερινή της μορφή η κρίση δημόσιου χρέους.

Η ανατροπή της επίθεσης επομένως και η ουσιαστική μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του προβλήματος του δημόσιου χρέους συνδέεται όσο ποτέ άλλοτε με την αντεπίθεση των εργαζομένων και την προβολή όχι μόνο του αιτήματος παύσης πληρωμών του δημόσιου χρέους και της εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη και την ΕΕ (που αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις) αλλά επίσης και αιτημάτων ουσιαστικής βελτίωσης των θέσης τους, όπως είναι γενναίες αυξήσεις σε μισθούς, συντάξεις και επιδόματα ανεργίας.

Προϋπολογισμός εξαθλίωσης (Πριν, 10 Οκτώβρη 2010)

Όλοι γνώριζαν εκτός από εμάς!

ΚΟΙΝΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟ ΔΝΤ

Μια τεράστια συμπαιγνία είχε στηθεί γύρω από την ελληνική κρίση, πολύ καιρό πριν ξεκινήσει η κινδυνολογία και γίνει η προσφυγή σε ΔΝΤ – ΕΕ, όπως αποκαλύπτεται κάθε μέρα που περνάει. Την αρχή στην εβδομάδα που πέρασε έκανε ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Πέερ Στάινμπρουκ, ο οποίος δήλωσε πως από τον Ιανουάριο του 2009 ήταν ενήμερος ο Γιωργάκης για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Γνώριζε επομένως και συνειδητά εξαπατούσε τους ψηφοφόρους  ότι θα εφαρμόσει φιλολαϊκή πολιτική την ίδια ώρα που για να δηλώνει ότι ήξερε στο Βερολίνο, προφανώς θα δήλωνε και τη συνέχεια του… ποιήματος: ότι θα λάβει και μέτρα. Το χειρότερο όμως δεν είναι ότι απέναντί μας έχουμε έναν επικίνδυνο και αδίστακτο πολιτικό απατεώνα, έναν τυχοδιώκτη που ήρθε να εκτελέσει το συμβόλαιο και να φύγει κι ο οποίος άλλα λέει στη Γερμανία και στο εξωτερικό και άλλα δηλώνει στην Ελλάδα. Το χειρότερο είναι ότι ενώ γνώριζε άφηνε τα πράγματα να πάρουν τη χειρότερη δυνατή τροπή. Γιατί εφ’ όσον γνώριζε τη δεινή θέση της ελληνικής οικονομίας τότε το ερώτημα γιατί δεν φρόντισε να καλύψει τις δανειακές ανάγκες του δημοσίου αμέσως μόλις ανέλαβε την εξουσία, όταν οι συνθήκες το επέτρεπαν, γίνεται πολύ πιο πιεστικό. Και η εύκολη απάντηση που αντέτειναν οι υπουργοί του όποτε τους έθεταν το ερώτημα – που να ξέραμε τι θα ακολουθούσε; – αποδεικνύεται κι αυτή ένα νέο ψέμα. Άρα η απάντηση πλέον είναι ότι ήξεραν και συνέργησαν στο ξεδίπλωμα του δράματος. Το τεκμήριο της αφέλειας που προσκόμιζαν είναι και αυτό πλαστό. Δεν είναι αφελείς, όπως δήλωναν, είναι συνεργοί και συμμέτοχοι στο εξελισσόμενο έγκλημα!

Προς επιβεβαίωση και η προχθεσινή δήλωση του επικεφαλής του Γιούρογκρουπ (των υπουργών Οικονομικών των χωρών της ευρωζώνης), Ζ. Κ. Γιούνκερ, από την Ουάσινγκτον, ότι και αυτός… ήξερε! «Ήξερα ότι το πρόβλημα αυτό θα έφθανε, διότι συζητούσαμε, οι Γερμανοί, οι Γάλλοι, ο πρόεδρος Ζαν Κλοντ Τρισέ στην ΕΚΤ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εγώ ο ίδιος, σχετικά με τις προοπτικές αυτού που δεν ήταν τότε γνωστό, την αποκαλούμενη ελληνική κρίση», ήταν τα λόγια του. «Ήξερα ότι η Γαλλία και η Γερμανία κέρδιζαν τεράστια ποσά από τις εξαγωγές τους προς την Ελλάδα, αλλά δεν θα μπορούσα να πω δημόσια αυτό που γνώριζα» τόνισε σε άλλο σημείο, φέρνοντας στην επιφάνεια όχι μόνο την κοροϊδία αλλά και το γεγονός επίσης ότι η ελληνική κρίση δεν είχε μόνο ζημιωμένους, αλλά και κερδισμένους: τους Γερμανούς και τους Γάλλους. Αυτούς που σήμερα εμφανίζονται ως κατήγοροι, μόνο και μόνο για να κρύψουν τις δικές τους ευθύνες, το γεγονός ότι δεν είναι θύματα όπως εμφανίζονται, αλλά θύτες, υπαίτιοι της ελληνικής κρίσης, με πολλούς τρόπους: Μέσω των εμπορικών εξαγωγών τους, της κερδοσκοπίας τους στα ελληνικά ομόλογα κ.α.

  • Οι πληρωμές για τόκους και το δημόσιο χρέος είναι τα μοναδικά μεγέθη του κρατικού προϋπολογισμού, πέρα από τους έμεμσους φόρους, που θα συνεχίσουν να αυξάνονται το 2011, δείχνοντας έτσι ποιος είναι ο ωφελημένος της κάθετης μείωσης στα κονδύλια των μισθών, των συντάξεων και των επιχορηγήσεων στο ασφαλιστικό σύστημα.
  • Πρωτοφανής ύφεση για τα μεταπολεμικά δεδομένα με μείωση του ΑΕΠ το 2011 κατά 2,6%, φέτος 4% και το 2009 κατά 2%

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως μέχρι τις περιφερειακές εκλογές οι εξελίξεις από την μεριά της κυβέρνησης τρέχουν σε «αργή κίνηση». Τα εξόχως αντιλαϊκά μέτρα, όπως αυτά που ανακοινώνονταν κάθε εβδομάδα μέχρι και όλο τον Ιούλιο παραπέμπονται για μετά τα μέσα Νοέμβρη, έτσι ώστε οι εκλεκτοί του ΠΑΣΟΚ στους δήμους και τις περιφέρειες να μην υποστούν την εκλογική συντριβή που τους αξίζει. Εξαίρεση, πέραν του ΟΣΕ, αποτέλεσε η δημοσιοποίηση του πρώτου σχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού την προηγούμενη Δευτέρα, το οποίο όμως ήδη είναι στον αέρα.

Η αιτία βρίσκεται στις ανακοινώσεις που έγιναν από τις Βρυξέλλες ότι επίκειται νέα αναθεώρηση των δημοσιονομικών μεγεθών. Συγκεκριμένα αναμένεται με βάση νέες εκτιμήσεις το δημοσιονομικό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος για το 2009 να αυξηθούν φθάνοντας πιθανότατα από το 13,8% στο 15,1% και από το 115,4% στο 127%. Η αναθεώρηση όμως προφανώς δεν έρχεται μόνη της, ούτε υπαγορεύτηκε από μαθηματικές ασκήσεις επί χάρτου. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ από κοινού με την τρόικα θα αξιοποιήσουν την δυσμενή αναθεώρηση για να ανακοινώσουν νέα αντιλαϊκά μέτρα και έτσι να δικαιολογήσουν όχι μόνο την ταξική τους πολιτική αλλά επίσης την αποτυχία τους. Γιατί ένα νέο μνημόνιο, το νούμερο 3 ή φθινοπωρινό μετά το καλοκαιρινό το επονομαζόμενο και επικαιροποιημένο, πέρα από μια νέα αντεργατική επίθεση θα σημαίνει και την αδυναμία τους να υλοποιήσουν τους ονομαστικούς στόχους που εμφανίζουν. Άλλωστε μπορεί ο Γιωργάκης να διέψευσε το ενδεχόμενο εφαρμογής νέων αντιλαϊκών μέτρων, ο προϊστάμενός του όμως, ο Ντομινίκ Στρος Καν, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο. Και ξέρουμε τι γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις, ποιανού δηλαδή περνάει…

Υπό τον παραπάνω αυστηρό περιορισμό, μιας νέας αναθεώρησης, εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο το προσχέδιο του προϋπολογισμού. Σε αδρές γραμμές χαράζει μια οικονομική πολιτική πολύ χειρότερη από αυτήν που εφαρμόστηκε φέτος. Καταφέρνει δηλαδή το αδύνατο. Ένα μέγεθος αρκεί: είναι η εκτίναξη της ανεργίας στο 15% που πλέον θα πλήττει σχεδόν 1 εκ. εργαζόμενους και τείνει να εξελιχθεί στην μεγαλύτερη κοινωνική πληγή.

Δεν είναι ωστόσο μόνο η έκρηξη της ανεργίας, που όπως σε όλο τον υπόλοιπο καπιταλιστικό κόσμο ήρθε για να μείνει. Είναι η πορεία και η σύνθεση των εσόδων και των δαπανών.

Η βασικότερη πηγή αύξησης των κρατικών εσόδων κατά 8,2% είναι οι εξ ορισμού αντιλαϊκοί έμμεσοι φόροι που θα αυξηθούν σε σχέση με φέτος κατά 9,4% φθάνοντας τα 35 δισ. ευρώ, όταν το 2010 ανέρχονταν σε 32 δισ. και το 2009 σε 28 δισ. Τα επιπλέον αυτά χρήματα θα προκύψουν από τις ακόλουθες πηγές: Κατ’ αρχήν από το ΦΠΑ, μέσω της ανακατάταξης των συντελεστών, από την μετακίνηση δηλαδή στον υψηλό συντελεστή του 23% προϊόντων που μέχρι τώρα φορολογούνταν με τον χαμηλότερο. Από αυτή την πηγή περιμένουν να εισπράξουν 1 δισ. Από τυχερά παιχνίδια 700 εκ. ευρώ, από το χαράτσι των ημιυπαίθριων 600 εκ., από πρόστιμα στα αυθαίρετα 500 εκ. και από την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών που θα προσαρμοστούν στις εμπορικές (υποκινώντας ένα νέο γύρο αυξήσεων ή τουλάχιστον φρενάροντας την παρατηρούμενη πτώση) περιμένουν να εισπράξουν 270 εκ. ευρώ. Όλα τα επιπλέον λεφτά δηλαδή περιμένουν να τα εισπράξουν από χαράτσια που θα επιβαρύνουν τους εργαζόμενους. Με αυτήν την λαίλαπα περιμένουν να καλύψουν και μέρος της τρύπας που αφήνει πίσω της η μείωση των άμεσων φόρων κατά 1,4%.

Ο ληστρικός χαρακτήρας του κρατικού προϋπολογισμού φαίνεται επίσης από την αναδιανομή που επιτελεί εις βάρος των εργαζομένων. Γιατί, ενώ γδύνει τους μισθωτούς, όπως φαίνεται από τα παραπάνω στοιχεία που αφορούν τα έσοδα, ταυτόχρονα κάθε είδους κοινωνικές δαπάνες ακολουθούν ελεύθερη πτώση. Γενικώς οι δαπάνες αυξάνονται κατά 1,5% αλλά αυτό συμβαίνει αποκλειστικά και μόνο λόγω της μεγάλης αύξησης των δαπανών για τόκους κατά 20%. Επί αυτού όμως παρακάτω. Αξίζει λοιπόν να δούμε τι προβλέπεται για κοινωνικές παροχές και μισθοδοσίες ώστε να φανεί γιατί η οικονομική πολιτική του 2011 είναι χειρότερη από τη φετινή. Για αποδοχές και συντάξεις θα διατεθούν 21,7 δισ. όταν φέτος δόθηκαν 22 δισ. και πέρυσι 24,5, που σημαίνει ότι στη διετία θα επέλθει μείωση κατά 12%. Ουσιαστικά δηλαδή με την ψήφιση του προϋπολογισμού η κυβέρνηση επιχειρεί να κατοχυρώσει το νέο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων, μετατρέποντας τη διαβούλευση που ανήγγειλε σε μια διαδικασία βιτρίνας. Άλλωστε ο ίδιος ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι το νέο μισθολόγιο θα ισχύσει για τους νεοεισερχόμενους. Η μείωση των μισθών μάλιστα θα συντελεστεί σε ένα περιβάλλον συνεχόμενων ανατιμήσεων, όπως δείχνει ο πληθωρισμός που ανακοινώθηκε για τον Σεπτέμβρη και έφθασε σε ετήσια βάση το 5,7%. Για ασφάλεια, περίθαλψη και κοινωνική προστασία, για επιχορηγήσεις δηλαδή σε ασφαλιστικούς οργανισμούς θα δοθούν 14,8 δισ., όταν φέτος δόθηκαν 15,1 και το 2009 δόθηκαν 16,9 δισ. Η μείωση των επιχορηγήσεων κι εδώ κατά 12% θα σημάνει ότι πολλά ασφαλιστικά ταμεία θα βρεθούν στο μεταίχμιο, ανήμπορα να προσφέρουν συντάξεις και άλλες παροχές στους δικαιούχους τους.

Μείωση της τάξης του 6% θα δεχτεί και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων που μπορεί να στήριζε το κεφάλαιο με λεφτά των φορολογουμένων, εξασφάλιζε ωστόσο την αναπαραγωγή του, απέτρεπε δηλαδή το σβήσιμο της μηχανής, όπως γίνεται σήμερα. Κάτι που φαίνεται στη συρρίκνωση του ΑΕΠ. Προβλέπεται ειδικότερα η μείωσή του το 2011 κατά 2,6%, όταν φέτος αναμένεται να μειωθεί κατά 4%, ενώ το 2009 μειώθηκε κατά 2%. Πρόκειται για αποδιοργάνωση της παραγωγικής μηχανής η οποία θα έχει καταστρεπτικές επιδράσεις στο εργατικό και λαϊκό εισόδημα και επίσης στα δημόσια έσοδα, οδηγώντας σε αποτυχία τους στόχους της κυβέρνησης. Η δίνη λιτότητας και μείωσης των φορολογικών εσόδων (που φέρνει στη συνέχεια νέα αντιλαϊκά μέτρα) φαίνεται πεντακάθαρα από την πορεία στις πωλήσεις αυτοκινήτων. Με βάση στοιχεία της προηγούμενης εβδομάδας το πρώτο εννιάμηνο του 2010 οι πωλήσεις ΙΧ υποχώρησαν σε σχέση με το προηγούμενο έτος κατά 32%, ενώ τον Σεπτέμβρη οι πωλήσεις σε σχέση με πέρυσι μειώθηκαν κατά 50%. Ως αποτέλεσμα το Δημόσιο εκτιμάται πως θα εισπράξει από την αγορά αυτοκινήτων 350 εκ. λιγότερα από όσα είχε υπολογίσει. Κι αν κανείς δεν πρόκειται να κλάψει για την μείωση των αυτοκινήτων ή των φορολογικών εσόδων, ας κρατήσουμε ότι πλέον έχει ενεργοποιηθεί το σπιράλ θανάτου για το οποίο έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου εδώ και μήνες σοβαροί αναλυτές ακόμη και κερδοσκόποι, όπως ο Σόρος, που έχουν όμως εμπειρία από την δράση των μεθόδων ΔΝΤ.

Η οργή για αυτή την οικονομική πολιτική πλημμυρίζει αν δούμε για ποιον λόγο θα υποστούμε όλες αυτές τις αιματηρές θυσίες. Ο μοναδικός λοιπόν ωφελημένος θα είναι οι πιστωτές, όπως δείχνει η γενναία αύξηση του κονδυλίου που κατευθύνεται σε τόκους και χρεολύσια. Ειδικότερα, για τόκους θα δοθούν 15,8 δισ. ευρώ ή το 6,8% του ΑΕΠ. Μια απλή σύγκριση με τις δαπάνες του προϋπολογισμού αρκεί για να δούμε ότι για τόκους θα ξοδευτούν περισσότερα χρήματα απ’ όσα θα ξοδευτούν επί παραδείγματι για τη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος! Δέος επίσης προκαλεί η γιγάντωση στο πέρασμα του χρόνου των δαπανών για τόκους. Συγκεκριμένα το 2006 δόθηκαν 9,6 δισ. ευρώ (4,6% ΑΕΠ), το 2007: 9,8 δισ. (4,3% ΑΕΠ), 2008: 11,2 δισ. (4,7%), 2009: 12,3 δισ. (5,2%) και 2010: 13,2 δισ. (5,6%).

Εκεί όμως που αποκαλύπτεται η πιο κραυγαλέα αποτυχία της εφαρμοζόμενης πολιτικής είναι στο δημόσιο χρέος, το οποίο καλπάζει! Για το 2011 προβλέπεται να φθάσει τα 360 δισ. ευρώ (155% ΑΕΠ), όταν φέτος αναμένεται να κλείσει στα 341 δισ. (144% ΑΕΠ) και πέρυσι ήταν στα 299 δισ. ευρώ (126% ΑΕΠ). Το αποτέλεσμα δηλαδή της εξοντωτικής οικονομικής πολιτικής που επιβάλει το μνημόνιο της ντροπής, το «δυναμικό μπίζνες πλαν» όπως το χαρακτήρισε ο πρόεδρος των βιομηχάνων Δ. Δασκαλόπουλος, θα είναι το δημόσιο χρέος να εκτροχιαστεί. Εξέλιξη που καθιστά βεβαιότητα την αναδιάρθρωσή του, εντός του 2011 μάλιστα, όπως πρόβλεψε σε συνέντευξή του στο γερμανικό περιοδικό Σπίγκελ ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Κεν Ρογκόφ, και υπέρμαχος της οικονομικής ορθοδοξίας των νεοφιλελεύθερων πολιτικών.

Τώρα επομένως είναι η ώρα να τεθεί το θέμα της επαναδιαπραγμάτευσής του με όρους λαϊκού κινήματος και στόχο την ριζική μείωσή του ακόμη και την διαγραφή του.

  • Τσαϊνατάουν Πειραιάς και Ασπρόπυργος
  • ΑΠΟΙΚΙΑΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΠΟΥ ΥΠΕΓΡΑΨΕ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΑ

Ξεχωριστή θέση στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης έχουν οι ιδιωτικοποιήσεις στον βαθμό που, πέραν των άμεσων οικονομικών, ασκούν αλυσιδωτές συνέπειες στην εξωτερική πολιτική και τη διεθνή θέση του ελληνικού καπιταλισμού. Τελευταίο παράδειγμα οι ανακοινώσεις του υπουργού Άμυνας, Ευ. Βενιζέλου, σχετικά με τη διενέργεια διεθνούς διαγωνισμού για την πώληση των πολεμικών βιομηχανιών (ΕΑΒ, Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα – ΕΑΣ και ΕΛΒΟ) και οι φήμες ύπαρξης συμφωνίας (κάτω από το τραπέζι) για την πώλησή τους στο Ισραήλ. Εξέλιξη που αν επιβεβαιωθεί θα βαθύνει το φλερτ με το μισητό εβραϊκό κράτος των δολοφόνων.

Πολύ μεγαλύτερης ωστόσο σημασίας είναι οι 11 συμφωνίες που υπέγραψε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με την κινέζικη πολιτική ηγεσία το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, επ’ αφορμή την επίσκεψη του κινέζου πρωθυπουργού Ουέν Τζιαμπάο στην Αθήνα. Σύμφωνα με την κυβέρνηση η επιλογή του Πεκίνου να επενδύσει στην Ελλάδα θα αποβεί επωφελής επειδή θα  δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και θα αναβαθμιστεί η θέση της Ελλάδας. Τίποτε απ’ αυτά δεν πρόκειται να γίνει.

Μέχρι στιγμής το κέντρο εμπορευματικών μεταφορών στο Θριάσιο, το οποίο εποφθαλμιούν οι Κινέζοι μας έχει στοιχίσει 550 εκ. ευρώ! Τυχόν αγορά του από τους Κινέζους, πολύ περισσότερο αν συνδυαστεί με την εξαγορά του ΟΣΕ θα έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια καθετοποιημένη μονάδα, κολοσσιαίων διαστάσεων, εισαγωγών – αποθήκευσης – διακίνησης που θα επανακαθορίσει εκ βάθρων τους όρους του λιανικού εμπορίου. Άμεσα θα δώσει τη χαριστική βολή στην μικρή καπιταλιστική ελληνική παραγωγή, οδηγώντας στο κλείσιμο όσες βιοτεχνίες έχουν γλιτώσει μέχρι σήμερα. Παραπέρα, οι Κινέζοι αξιοποιώντας τις πιο σύγχρονες μεθόδους διοίκησης θα μετατρέψουν το Θριάσιο σε σημείο αφετηρίας για να αποστέλλουν τα προϊόντα τους σε όλα τα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη.

Από αυτή την δουλειά το μόνο που θα έχει να κερδίσει η Ελλάδα είναι την μετατροπή του Θριάσιου σε Τσάινατάουν, πραγματικό άβατο ακόμη και για την αστυνομία – δε μιλάμε για τις φορολογικές αρχές… Οι περιγραφές που κάνει ο Ρομπέρτο Σαβιάνο για το λιμάνι της Νάπολης, υπό τη διοίκηση της Κόσκο, στο μπεστ – σέλερ Γόμορρα (εκδ. Πατάκης) πείθουν και τον πιο αφελή για το μέγεθος της υποβάθμισης που θα έλθει σε όλη την περιοχή καθώς οι Κινέζοι δεν φημίζονται για τον ερασιτεχνισμό τους ούτε τις «καθαρές» δουλειές τους. Μόνο αφελείς δεν το βλέπουν. Κατά συνέπεια εφ όσον η μετατροπή του Πειραιά και της Ελευσίνας σε Τσάινατάουν θα σημάνει την υποβάθμισή τους πώς είναι δυνατόν η κινέζικη επένδυση να σημάνει την αναβάθμιση της Ελλάδας;

Σε ό,τι αφορά τις θέσεις εργασίας αρκεί να αναφέρουμε το οξύτατο ύφος της καταγγελίας που έκανε το διεθνές συνδικάτο των λιμενεργατών την προηγούμενη εβδομάδα από τον Πειραιά που αποκάλυψε τις συνθήκες κινέζικου κάτεργου που επικρατούν στον προβλήτα του ΟΛΠ όπου ήδη δραστηριοποιούνται οι Κινέζοι.

Ο άνισος χαρακτήρας της συνεργασίας φάνηκε επίσης και από την συμφωνία που υπογράφτηκε για την ελληνική ναυτιλία. Η χρηματοδότησή της από τους Κινέζους, με 5 δισ. ευρώ, έχει ως όρο τη συνέχιση της ναυπηγήσης πλοίων ελλήνων εφοπλιστών στα κινέζικα ναυπηγεία, όπου μέχρι το 2012 αναμένεται να κατασκευαστούν 320 πλοία ναυτιλιακών εταιρειών ελληνικών συμφερόντων! Προϋπόθεση δηλαδή είναι να ρημάξουν τα ελληνικά ναυπηγεία και οι εργάτες της Ζώνης να συνεχίσουν να είναι άνεργοι…

  •  ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
  • Διεθνής διάσκεψη στην Πάντειο, 15-16/10
  • Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Σε ότι δε αφορά τις υποσχέσεις της Κίνας ότι όχι μόνο θα διατηρήσει τις τοποθετήσεις της στα ελληνικά ομόλογα αλλά θα τις διευρύνει κιόλας, επ’ ουδενί δεν συνιστούν διευκόλυνση, στον βαθμό που οι αποδόσεις τους είναι ελκυστικότατες. Διευκόλυνση θα αποτελούσε μια συμφωνία – πακέτο τη χρονική στιγμή που πραγματικά το ελληνικό δημόσιο αντιμετώπιζε δυσκολία εύρεσης αγοραστών για τους τίτλους του με λογικούς όρους, τον Απρίλιο ή τον Μάιο για παράδειγμα. Τότε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν αξιοποίησε αυτή τη δυνατότητα, όπως και πολλές άλλες που θεωρητικά διέθετε, για να μείνει ανοιχτός ο δρόμος προς τη συμφωνία – κρεματόριο με ΔΝΤ – ΕΕ.

Ο προϋπολογισμός συμπυκνώνει όλες τις αντιφάσεις της ακολουθούμενης οικονομικής πολιτικής οι οποίες δεν περιορίζονται στο κοινωνικό ζήτημα, όσο κι αν ουδέποτε άλλοτε τις τελευταίες δεκαετίες δεν έχει τεθεί με τέτοια οξύτητα. Εξ ίσου έντονα μπαίνει και η συνολική θέση του ελληνικού καπιταλισμού ως αποτέλεσμα της δογματικής επιμονής της αστικής τάξης να συνεχίζει να εξυπηρετεί ένα χρέος που είναι απλώς μη εξυπηρετήσιμο αποτελώντας ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια του.

Όσο κι αν δεν το παραδέχονται και ο Γιωργάκης γυρνάει μες στην καλή χαρά από πρωτεύουσα σε πρωτεύουσα ρωτώντας «πώς θα σώσω τη χώρα μου αν κάθομαι σπίτι μου;» η έκρηξη αυτής της βόμβας είναι θέμα χρόνου. Απέναντι σε αυτή τη ζοφερή προοπτική δεν αρκεί ένα πρόγραμμα αντιμετώπισης του χρέους που θα γυρίζει την οικονομική πολιτική εκεί που την άφησε ο Κ. Καραμανλής ή ο Κ. Σημίτης, θα επιφυλάσσει στο εργατικό κίνημα τη θέση του ουδέτερου παρατηρητή και δεν θα έχει το θάρρος να θέσει θέμα αυξήσεων σε μισθούς, συντάξεις και επιδόματα ανεργίας ή αύξησης των παροχών σε υγεία και παιδεία. Πολύ περισσότερο που η όξυνση των αντιθέσεων θα συντάσει και τμήματα της αστικής τάξης στον αγώνα ανατροπής του μνημονίου, ως όρο διάσωσης του ελληνικού καπιταλισμού.

Σε αυτή την περίπλοκη κατάσταση μεγεθύνονται οι προκλήσεις για την Αριστερά στο βαθμό που πρέπει με πειστικό τρόπο να απαντήσει όχι μόνο στα ούτως ή άλλως ακανθώδη ζητήματα που σχετίζονται με την παύση πληρωμών του δημοσίου χρέους και την έξοδο από την ευρώ στην πορεία της αντικαπιταλιστικής ρήξης με την ΕΕ αλλά οφείλει ταυτόχρονα να απαντήσει και σε ερωτήματα που σχετίζονται με την ίδια την τακτική της στο σήμερα και την πάλη για το σοσιαλισμό.

Μια προσπάθεια διερεύνησης αυτών των ιστορικών ερωτημάτων θα γίνει στη διήμερη διεθνή διάσκεψη που διοργανώνει την ερχόμενη Παρασκευή και Σάββατο 15 και 16 Οκτώβρη στην Πάντειο το Αριστερό βήμα διαλόγου και κοινής δράσης μαζί με την Πρωτοβουλία καλλιτεχνών και διανοουμένων ενάντια στο μνημόνιο. Η συμμετοχή στις εργασίες του διεθνών προσωπικοτήτων με τεράστια εμπειρία στο ζήτημα της πάλης κατά του χρέους και στις θεωρητικές αναζητήσεις για το σοσιαλισμό (Αλέν Κριβίν, Σαμίρ Αμίν, Ζακ Νικονόφ και Κλαούντιο Κατς) δίνουν στη διάσκεψη ξεχωριστό ενδιαφέρον καθώς η ελληνική εμπειρία θα συνδεθεί με την διεθνή. Τα θέματα που θα συζητηθούν μετά το άνοιγμα (Παρασκευή 6.00) θα είναι η κρίση της ευρωζώνης και η στάση της Αριστεράς (Παρασκευή 7.15), το επαχθές χρέος ως μηχανισμός οικονομικής εκμετάλλευσης και εθνικής κηδεμονίας (Σάββατο 5.30) και η απάντηση της Αριστεράς στην καπιταλιστική κρίση (Σάββατο 7.30). Η πρωτότυπη δε πορεία στο κέντρο της Αθήνας που οργανώνουν την Πέμπτη στις 6.00 το απόγευμα, με αφετηρία το παλιό κτίριο του Χρηματιστηρίου στη Σοφοκλέους, καλλιτέχνες ενάντια στο μνημόνιο δίνει στο γεγονός το χαρακτήρα μιας πολυδιάστατης απάντησης στη χούντα που επιχειρούν να επιβάλουν.

Πρόκειται για εκδηλώσεις που δίνουν νέα ώθηση στην αναμέτρηση εξοπλίζοντας το κίνημα και τις ανατρεπτικές δυνάμεις στην Αριστερά.