Home » 2010 » Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ, κερδοσκόποι και ΔΝΤ σε πλήρη συγχρονισμό (Πριν, 2/5/2010)

Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ, κερδοσκόποι και ΔΝΤ σε πλήρη συγχρονισμό (Πριν, 2/5/2010)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

Εικονική ήταν η έκρηξη των επιτοκίων των ελληνικών ομολόγων καθώς δεν σημειώθηκαν καν αγοραπωλησίες!

Τίποτε! Ούτε μία κίνηση της κυβέρνησης δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματική κι αντίστοιχη των αρχικών της δηλώσεων και ονομαστικών προθέσεων. Ας θυμηθούμε την απόφαση στη σύνοδο κορυφής των 16 στις 25 Μαρτίου που θα κατατρόπωνε τους κερδοσκόπους. Το περίφημο όπλο στο τραπέζι που θα τρόμαζε όσους μας επιβουλεύονται. Ας πάμε μετά στην εξαγγελία της προσφυγής στο ΔΝΤ από το Καστελόριζο που κι αυτή επίσης θα δημιουργούσε ένα τείχος προστασίας της Ελλάδας. Κι ως επιστέγασμα ας πάρουμε την δήλωση του Παπακωνσταντίνου από την Ουάσινγκτον ότι «οι κερδοσκόποι θα χάσουν και τα πουκάμισά τους». Το αποτέλεσμα ήταν η κυβέρνηση να χάσει ακόμη πιο πολύτιμο ρουχισμό. Υπάρχει μεγαλύτερη απόδειξη για την αναποτελεσματικότητα των πρωτοβουλιών της και του χάσματος που χωρίζει τα λόγια και τα έργα της;

Η αλήθεια βέβαια είναι ότι η σφοδρότητα των κερδοσκοπικών επιθέσεων και το κλίμα πανικού που προκάλεσαν κατά την εβδομάδα που πέρασε ήταν αντιστρόφως ανάλογες του αληθινού τους αντίκτυπου. Στην πραγματικότητα δηλαδή ουδέποτε συνέβησαν! Ειδικότερα, η περίφημη άνοδος των σπρεντς την Πέμπτη κατά δέκα ολόκληρες ποσοστιαίες μονάδες (ή κατά 1.000 μονάδες βάσης για να σπέρνεται μεγαλύτερος πανικός) ήταν πομφόλυγα καθώς δεν συνέβη απλώς στη δευτερογενή αγορά όπου τα ομόλογα αλλάζουν χέρια μεταξύ τραπεζών και κερδοσκόπων οπότε οι τιμές που διαμορφώνονται δεν έχουν καν ενδεικτική σημασία για τις τιμές με τις οποίες θα απορροφούνταν  νέες εκδόσεις ομολόγων του ελληνικού δημοσίου. Την Τετάρτη συνέβη κάτι πολύ πιο ακραίο. Η εκτόξευση του επιτοκίου στις 10 μονάδες αφορούσε μία προσφορά η οποία δεν βρήκε καν αγοραστή, η οποία δηλαδή δεν κατέληξε σε αγοραπωλησία. Τα πρωτοσέλιδα και οι κραυγές πανικού κατά συνέπεια δεν δικαιολογούνταν με κανένα τρόπο. Ήταν σαν να βγαίνει κάποιος και να δηλώνει ότι αγοράζει την Εθνική Τράπεζα έναντι 1.000 ευρώ, στη συνέχεια να τον γράφουν όλοι εκεί που του αξίζει και στη μετά όμως όλοι να συζητούν ότι η τιμή της Εθνικής έπεσε στα 1.000 ευρώ.

Το παράδειγμα της Πέμπτης δεν ήταν το μοναδικό. Όλες αυτές τις μέρες που καλλιεργείται κλίμα τρόμου κανένα επιτόκιο δεν αφορούσε εκδόσεις του ελληνικού δημοσίου, αλλά πράξεις μεταπώλησης. Η φημολογία μάλιστα ήρθε να συγκαλύψει και να δικαιολογήσει εκ των υστέρων την πρωτοφανή αυθαιρεσία της κυβέρνησης, που την καθιστά υπόλογη, να προσφύγει στον μηχανισμό χωρίς πρώτα να έχει δοκιμάσει τις αντοχές των ελληνικών ομολόγων στην ελεύθερη αγορά. Έτσι, οι κερδοσκοπικές επιθέσεις αποτέλεσαν βούτυρο στο ψωμί του ΠΑΣΟΚ και των ιμπεριαλιστικών κέντρων που αντιμετωπίζουν την Ελλάδα, καλύτερα τους έλληνες εργαζόμενους, ως δοκιμαστικό σωλήνα του νέου εργασιακού Μεσαίωνα που απεργάζονται.

Γι αυτό το λόγο κι η κυβέρνηση δεν αντιμετώπισε με την προσήκουσα σοβαρότητα τις πραγματικές προκλήσεις της προηγούμενης εβδομάδας, που μέχρι ενός βαθμού διαμόρφωσαν το ρευστό κλίμα. Αναφερόμαστε συγκεκριμένα σε δύο γεγονότα. Την υποβάθμιση των ελληνικών ομολόγων την Τρίτη από την Στάνταρ εντ Πουρ’ς κατά τρεις βαθμίδες, γεγονός όχι και τόσο συνηθισμένο, και τα καψώνια των Γερμανών.

Η υποβάθμιση των ελληνικών ομολόγων είναι αποτέλεσμα δύο συνισταμένων: Της πραγματικής ανησυχίας που υπάρχει για το χρέος του «μεσογειακού κλαμπ» και κατά δεύτερο, της αλητείας στην οποία κατ’ επάγγελμα επιδίδονται οι εταιρείες αξιολόγησης πιστοληπτικών κινδύνων. Την ίδια αυτή εβδομάδα που η… Προυτς και Προυτς (κατά Γ. Τράγκα) έστελνε στα Τάρταρα τα ελληνικά ομόλογα, η αμερικανική Γερουσία και σύσσωμος ο αγγλοσαξονικός Τύπος περνούσαν… γενεές δεκατέσσερις αυτές τις εταιρείες χαρακτηρίζοντας τις υπαίτιες της άγριας κερδοσκοπίας που εξέθρεψε τη φούσκα της αμερικανικής κτηματικής αγοράς. «Η έρευνα της Γερουσίας που ξεκίνησε το Νοέμβρη του 2008, βρήκε ότι η Στάνταρ εντ Πουρ’ς κι η Μούντις είχαν χρησιμοποιήσει ανακριβή μοντέλα αξιολόγησης από το 2004 μέχρι το 2007 που απέτυχαν να προβλέψουν πώς θα συμπεριφέρονταν τα υψηλού κινδύνου κτηματικά δάνεια, επέτρεψαν τις ανταγωνιστικές πιέσεις να επηρεάζουν τις αξιολογήσεις τους και απέτυχαν να επαναδιατυπώσουν παλιότερες αξιολογήσεις τους μετά την βελτίωση των μοντέλων τους το 2006». Αυτά έγραφαν οι Νιου Γιορκ Τάιμς το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Την ίδια δε μέρα που υποβάθμιζαν τα ελληνικά ομόλογα, την Τρίτη 27 Απριλίου, ο νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν, έγραφε για τα κατορθώματα τους τα εξής στη στήλη του, στην ίδια εφημερίδα: «Δεν πρόκειται για υπερβολή. Απ’ όσες ομολογίες υποβαθμισμένων κτηματικών δανείων εκδόθηκαν το 2006 και αξιολογήθηκαν με ΑΑΑ το 93% – ναι το 93%! – έχει τώρα υποβαθμιστεί σε επίπεδο σκουπιδιού». Θα μπορούσε επομένως η κυβέρνηση αξιοποιώντας την ανυποληψία τους και την οργή που υπάρχει εναντίον τους να αμφισβητούσε την ανακοίνωσή τους, υπερασπιζόμενη τα ελληνικά ομόλογα – κάτι που έκανε ακόμη κι ο Όλι Ρεν λέγοντας «και ποια είναι η Στάνταρ εντ Πουρ’ς;»… Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ όμως που είχε κάθε έννομο συμφέρον να αμφισβητήσει δημόσια την αντικειμενικότητα και την αμεροληψία τους δεν το έπραξε, λες και τα στενά πολιτικά της συμφέροντα συμβάδιζαν με τα συμφέροντα όσων είχαν επενδύσει στη χρεοκοπία της Ελλάδας, τοποθετούμενοι στην αγορά των ασφαλίστρων κινδύνου!

Η υποβάθμιση των ελληνικών ομολόγων, πέρα από το ότι διευκολύνει την εφαρμογή των αντεργατικών μέτρων, συνιστά βαρύ πλήγμα στο ευρώ, καθώς αμφισβητείται η αξία των βουνών ομολόγων που έχει συγκεντρώσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ως ενέχυρο παρέχοντας ρευστότητα στις εμπορικές τράπεζες της ευρωζώνης την τελευταία διετία. Για αυτόν πιθανά το λόγο κι ο αρμόδιος επίτροπος της ΕΕ επιτέθηκε φραστικά εναντίον της αμερικανικής εταιρείας αξιολόγησης πιστωτικού κινδύνου.

Η υποβάθμιση ωστόσο του ελληνικού χρέους εκφράζει και βαθύτερες ανησυχίες για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως έδειξε κι η υποβάθμιση τις επόμενες μέρες της πιστοληπτικής ικανότητας της Πορτογαλίας κατά δύο μονάδες, που οδήγησε τα επιτόκια της Πορτογαλίας στο ιστορικό ρεκόρ του 6,9% (χωρίς ωστόσο η Λισσαβόνα να ζητήσει την συνδρομή του μηχανισμού ΕΕ – ΔΝΤ όπως έκανε η Αθήνα υπό τις ίδιες συνθήκες) και της Ισπανίας κατά μία. Οι εναγώνιες προσπάθειες που κατέβαλλαν και οι δύο χώρες της Ιβηρικής να διαβεβαιώσουν τις αγορές ότι δεν… είναι Ελλάδα, δεν στάθηκαν ικανές να πείσουν ότι το δημόσιο χρέος τους είναι ελέγξιμο. Οι ανησυχίες ήταν πολύ μεγαλύτερες στο βαθμό που αν τα μεγέθη της Πορτογαλίας είναι συγκρίσιμα με της Ελλάδας, δηλαδή αμελητέα, σε βαθμό για τη διάσωσή της να αρκούν… μόλις 40 δισ. ευρώ για την Ισπανία δεν ισχύει το ίδιο. Είναι η πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης κι οι χρηματοοικονομικές της ανάγκες φτάνουν τα 350 δισ. ευρώ!

Και πάλι εδώ τίθεται το ερώτημα: Ποιο μέρος της ανησυχίας είναι πραγματικό και πιο υποκινείται από την κερδοσκοπία; Καμιά ερμηνεία δεν είναι αυθαίρετη. Αυτά που μετά βεβαιότητας όμως μπορούν να ειπωθούν είναι δύο. Κατ’ αρχήν ότι αν οι ΗΠΑ λόγω μεγεθών και δυνατότητας μεταφοράς της κρίσης στο εξωτερικό, μέσω του δολαρίου, μπόρεσαν να αφομοιώσουν με σχετικά ανώδυνο μέχρι στιγμής τουλάχιστον τρόπο στον κρατικό τους προϋπολογισμό τα δισ. δολάρια που ανέλαβαν για να σώσουν τις τράπεζες, δεν ισχύει το ίδιο και στην Ευρώπη. Τα εύθραυστα κράτη του ευρωπαϊκού νότου, που είδαν τις δομικές τους αδυναμίες να οδηγούνται σε παροξυσμό στο πλαίσιο της νομισματικής ενοποίησης, βλέπουν τώρα υπό το βάρος της κρίσης τα θεμέλιά τους να τρίζουν κατά πρωτοφανή τρόπο. Κατά δεύτερο, ακόμη κι αυτοί οι τριγμοί της τελευταίας εβδομάδας θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν η Γερμανία ακολουθούσε μια περισσότερο συνετή πολιτική. Η Γερμανία φταίει, με άλλα λόγια, και γι αυτό τον παροξυσμό της κρίσης δεδομένης της καθυστέρησής της να εκταμιεύσει το ποσό που απαιτείται για την κάλυψη της Ελλάδας, αλλά και των σαθρών θεμελίων της απόφασης που επέβαλε το Βερολίνο στις 25 Μάρτη στους 16 της ευρωζώνης. Τόσο σαθρό, ώστε μόλις τώρα κατάλαβαν πως με την ρήτρα τριετούς αποπληρωμής που έθεσαν για να μη χάσουν τα λεφτά τους, τα χρήματα που χρειάζεται η Ελλάδα δεν είναι 45 δισ. ευρώ (30 δισ. από την ευρωζώνη και 15 από το ΔΝΤ) αλλά 135! Συγγνώμη λάθος σαν να είπαν πέσαμε 90 δισ. έξω, κι αυτό όχι από τα λόγια κάποιου άσχετου, αλλά του υπουργού Οικονομίας της Γερμανίας!

Τα πράγματα για τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου είναι ακόμη χειρότερα γιατί δεν αποκλείεται στο άμεσο μέλλον το Βερολίνο, λόγω της σαφούς βελτίωσης που εμφανίζουν όλα τα οικονομικά του μεγέθη, να επιβάλλει στην ΕΚΤ αύξηση των επιτοκίων του ευρώ, ώστε να προλάβει πιθανή άνοδο του πληθωρισμού! Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα αποτελέσει τη χαριστική βολή για τις κλυδωνιζόμενες οικονομίες του νότου, που θα βυθιστούν σε μια παρατεταμένη παραγωγική καθίζηση.

Ίσως γι αυτό το λόγο οι γερμανοί τραπεζίτες να προκρίνουν το σενάριο της αναδιάρθρωσης ή αναδόμησης του δημόσιου χρέους της Ελλάδας – και όχι μόνο. Σενάριο που έρχεται να διασφαλίσει την είσπραξη των 27 δισ. που έχουν να λαβαίνουν οι Γερμανοί από τοποθετήσεις τους σε ελληνικά ομόλογα και δεν έχει καμία σχέση με το εργατικό, δημοκρατικό αίτημα της επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους. Η διαφορά γίνεται σαφής αν δούμε τις λεπτομέρειες. Το πιο σοβαρό σενάριο αναδιάρθρωσης που βγήκε στον Τύπο (από την Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν την Δευτέρα 26 Απρίλη) προβλέπει την αυτόματη μετατροπή των ομολόγων πενταετούς διάρκειας σε δεκαετή, με το ίδιο επιτόκιο, 6% κατ’ έτος, που είναι σημαντικό υψηλότερο του συνήθους δεκαετούς. Η αναδιάρθρωση με άλλα λόγια θα κάνει ακόμη πιο εξοντωτική για τους φορολογούμενους την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.


Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: