Home » 2010 » May

Monthly Archives: May 2010

Θέμα χρόνου η χρεοκοπία (Πριν, 30 Μαΐου 2010)

Αναπόφευκτο το «δυστυχώς επτωχεύσαμεν»

 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ

Θέατρο του παραλόγου είναι αυτό που παίζεται στην Ελλάδα με άξονα τις προοπτικές αποπληρωμής του δημόσιου χρέους. «Πρόκειται να προβείτε σε αναδιάρθρωσή του», ρώτησε τον πρωθυπουργό ο ισπανός δημοσιογράφος της Ελ Παΐς την προηγούμενη Κυριακή, επαναλαμβάνοντας ό,τι ακριβώς συζητιέται καθημερινά σε όλο, μα όλο τον διεθνή Τύπο. «Όχι», απάντησε ορθά κοφτά ο Γιώργος Παπανδρέου για να συμπληρώσει ότι αποτελεί ζήτημα αξιοπιστίας για την Ελλάδα να επιστρέψει τα χρήματα στους δανειστές της! Ο πρωθυπουργός του ΔΝΤ κι όλη μαζί η κυβέρνηση, που προσποιείται ότι δεν υφίσταται θέμα αναδιαπραγμάτευσης του χρέους, ψεύδονται. Κοροϊδεύουν τον ελληνικό λαό όταν υποστηρίζουν πως οι προοπτικές εξυπηρέτησης του είναι ομαλές και προβλέψιμες. Ρίχνουν στάχτη στα μάτια του προσπαθώντας να κερδίσουν χρόνο κι ευχόμενοι να είναι κάποιος άλλος, ο επόμενος, αυτός που θα επαναλάβει τα λόγια του Τρικούπη, «δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Ο Παπανδρέου όμως και ο Παπακωνσταντίνου είναι πολύ φυσιολογικό να μη ενδιαφέρονται για τι θα γίνει το 2011 ή το πολύ το 2012, καθώς το πιο πιθανό είναι να έχουν εγκαταλείψει και τη χώρα: ο ένας για τις ΗΠΑ κι ο άλλος για την Ολλανδία ή κάποια άλλη χώρα όπου θα πάει να συνεχίσει να δουλεύει για κάποιον μισητό διεθνή ιμπεριαλιστικό οργανισμό, τον ΟΟΣΑ ή το ΔΝΤ, όπως έκανε πριν έρθει στην Ελλάδα. Το πρόβλημα όμως το έχουμε όλοι εμείς που θα συνεχίσουμε να ζούμε σε αυτή τη χώρα…

Αυτήν την περίοδο η κυβέρνηση εξαπατά τον κόσμο, κάνοντας επίδειξη δημιουργικής λογιστικής και απατών – ό,τι ακριβώς έκαναν κι οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Οι ανακοινώσεις του υπουργείου για αύξηση των δημόσιων εσόδων και μείωση του ελλείμματος δεν έχουν καμιά σχέση με την πραγματικότητα καθώς είναι αποτέλεσμα μιας άτυπης στάσης πληρωμών του δημοσίου προς όλους τους προμηθευτές που προετοιμάζει το έδαφος για απολύσεις, χρεοκοπίες και ύφεση της οικονομίας.

Η χρεοκοπία δεν ήταν δεδομένη για την Ελλάδα ούτε μέχρι τις αρχές του χρόνου. Όπως είχε φανεί με τον πιο καθαρό τρόπο την περίοδο της πρωθυπουργίας Σημίτη, μια σοβαρή αύξηση των ρυθμών μεγέθυνσης του ΑΕΠ (που ομολογουμένως δεν είναι εύκολα επαναλαμβανόμενη όπως μαρτυρά το γεγονός πως καμιά άλλη χώρα της ΕΕ δεν άγγιζε τέτοιους ρυθμούς) εξασφάλιζε την αργή μεν αλλά σταθερή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους στην πάροδο του χρόνου. Ο τρόπος ήταν έμμεσος και τεχνητός, μιας και επιτυγχανόταν λόγω της αύξησης του ΑΕΠ – του παρανομαστή δηλαδή του κλάσματος. Παρόλα αυτά το δημόσιο χρέος μπορούσε να εξυπηρετείται ομαλά και η αποπληρωμή του φαινόταν θέμα χρόνου. Εδώ φυσικά εξετάζεται η δυνατότητα και μόνο εξυπηρέτησής του κι όχι η αναγκαιότητα, κατά πόσο δηλαδή είναι σκόπιμο να συνεχίσει να εξυπηρετείται ένα χρέος που δεν κάλυψε κοινωνικές ανάγκες, ενώ η αποπληρωμή του αποκλείει εκ προοιμίου την άσκηση και της πιο απλής αναδιανεμητικής πολιτικής. Θέμα αναδιάρθρωσης λοιπόν δεν υπήρχε μέχρι πρόσφατα, ούτε για την Ελλάδα, ούτε για καμία άλλη χώρα.

Παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις του έλληνα πρωθυπουργού και το πέπλο σιωπής του ελληνικού Τύπου, η προσφυγή στο μηχανισμό του ΔΝΤ και της ΕΕ κατέστησε το (απίθανο μέχρι πριν λίγους μήνες) ενδεχόμενο χρεοκοπίας του ελληνικού καπιταλισμού κάτι παραπάνω από βέβαιο. Οι όροι ωστόσο της συζητούμενης αναδιάρθρωσης θωρακίζουν τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα των ξένων πιστωτών, αντίθετα με την επαναδιαπραγμάτευση – διαγραφή που ζητούν οι εργαζόμενοι.

 Και ΔΝΤ και χρεοκοπία(!) εξασφάλισε ο… μάγος των διαπραγματεύσεων Παπανδρέου

Το ζήτημα της δυνατότητας αποπληρωμής του ελληνικού χρέους τέθηκε σε εντελώς νέες βάσεις, μετά τις εξελίξεις των τελευταίων μηνών κι ειδικότερα μετά την προσφυγή στον κατ’ ευφημισμό μηχανισμό σωτηρίας ΔΝΤ – ΕΕ κι όχι μετά την άνοδο των επιτοκίων των ελληνικών ομολόγων. Για να επιβεβαιωθεί εκ νέου ότι ήταν προτιμότερο να πληρώναμε 6%, 7%, 8% ακόμη και μεγαλύτερα επιτόκια αντί της προσφυγής στο ΔΝΤ, να υπενθυμίσουμε ότι όσο διάστημα το ελληνικό δημόσιο πλήρωνε αυτά τα απαράδεκτα και τοκογλυφικά επιτόκια δεν είχε δει το φως της δημοσιότητας κάποια προβολή της επίδρασης του επαυξημένου κόστους στο δημόσιο χρέος που να προοιωνίζεται την σημαντική του άνοδο.

Αντίθετα με σήμερα! Το μνημόνιο συνεργασίας της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα, προβλέπει με κάθε επισημότητα ότι το δημόσιο χρέος της Ελλάδας στο τέλος του 2012 θα φθάσει το 149%. Μετά δηλαδή την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων, του θεσμού της διαιτησίας, των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και την επίλυση επιτέλους του προβλήματος της γενιάς των 700 ευρώ με τον εντελώς απροσδόκητο τρόπο της μετατροπής τους σε γενιά των 550 ευρώ, το δημόσιο χρέος θα έχει φθάσει σε επίπεδα απλώς μη διαχειρίσιμα. Τότε η δυνατότητα να βγει το ελληνικό δημόσιο και να ζητήσει δανεικά από την αγορά (αυτό δεν ήταν επίσημα το ζητούμενο της δανειοδότησης με τα 110 δισ. και της θεραπείας σοκ που ακολούθησε;) απλώς δεν θα υφίσταται, γιατί αν οι τοκογλύφοι κάνουν πάρτι με το χρέος στο 115% του ΑΕΠ, αν τυχόν και πάει στο 149% τότε θα κάνουν όργια. Μάλιστα, αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, το χρέος θα αυξηθεί πολύ παραπάνω από 149%, επειδή η ύφεση θα είναι πολύ μεγαλύτερη από την προβλεπόμενη (-4% για το τρέχον έτος και -2,5% το 2011 αναφέρεται στο μνημόνιο), επομένως το ΑΕΠ θα μειωθεί δραματικά κι έτσι το χρέος θα εκτοξευθεί. Τότε ο πρωθυπουργός θα έχει καταφέρει για μια ακόμη φορά το απίθανο: από τα δύο κακά (ΔΝΤ ή χρεοκοπία;) να πετύχει και τα δύο!

Σε αυτή την περίπτωση ο ίδιος ο ιμπεριαλισμός θα επιβάλλει την αναδιάρθρωσή του με την ονομαστική του μείωση (το επονομαζόμενο κούρεμα) κι έναν διακανονισμό που θα μεταφέρει σε βάθος χρόνου την ωρίμανσή του με απεχθείς όρους και με μοναδικό στόχο να μην χάσει όλα του τα χρήματα. Κάτι αντίστοιχο έγινε με τις βαριά υπερχρεωμένες φτωχές χώρες (HIPC) πριν δέκα περίπου χρόνια, που είδαν το χρέος τους να μειώνεται σε λογικά επίπεδα μόνο και μόνο για να αποπληρωθεί κι ως αντάλλαγμα αποδέχθηκαν υπερδεκαετή κι εξοντωτικά προγράμματα λιτόητας. Το θέμα επομένως τίθεται από τον ίδιο τον ιμπεριαλισμό ανεξαρτήτως της δικής μας θέλησης κι άμεσα, όχι στο απώτερο μέλλον. Ακόμη κι ο Economist στο προηγούμενο τεύχος του ανέφερε ότι «οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης θα πρέπει από τώρα να αρχίσουν να σχεδιάζουν μια συντεταγμένη αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους που θα περιλαμβάνει και τη ζημία τραπεζών που διατηρούν ελληνικά ομόλογα». Το ίδιο ζήτησε την προηγούμενη εβδομάδα και ο οικονομολόγος Ρόμπερτ Μαντέλ, νεοφιλελεύθερος θεωρητικός των νομισματικών ενοποιήσεων κι ο αμερικάνος θεωρητικός Στιβ Χάνκε, σύμβουλος του Ρέιγκαν κι αρχιτέκτονας της δολαριοποίησης της Αργεντινής τη δεκαετία του ’90. Για τον μεν πρώτο, «ίσως χρειαστεί αναδιάρθρωση χρέους για ένα ή δύο ασθενή δημοσιονομικά μέλη της ευρωζώνης», ενώ για τον δεύτερο, «το θανατηφόρο σπιράλ της Ελλάδας θα καταλήξει ή σε αναδιάρθρωση χρέους ή σε ολοκληρωτική στάση πληρωμών».

Η ουσία ωστόσο βρίσκεται στους όρους, με τους οποίους θα γίνει η αναδιάρθρωση του χρέους. Η «αχίλλειος πτέρνα» του ελληνικού δημόσιου χρέους (κατά την έκφραση της Wall Street Journal στις 29 Απρίλη) το οποίο ανέρχεται περίπου στα 300 δισ. ευρώ είναι ότι το 59% του βρίσκεται στα χέρια ευρωπαϊκών τραπεζών. Θεωρείται σίγουρο ότι αυτή η δομή θα αλλάξει άρδην κατά τους επόμενους μήνες καθώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα εκμεταλλευτούν την περίοδο χάριτος που προσφέρει ο μηχανισμός ΔΝΤ – ΕΕ, με τους εγγυημένους όρους δανειοδότησης, για να ξεφορτωθούν τα ελληνικά χαρτιά. Άλλωστε, δεν θέλει και βαθιά γνώση για να αντιληφθεί κανείς ότι αυτό ακριβώς ήταν το ζητούμενο της ενεργοποίησης του μηχανισμού: να κερδίσουν χρόνο οι ξένες τράπεζες που είναι βαριά εκτεθειμένες, έχοντας στο ενεργητικό τους υψηλής αξίας ελληνικά ομόλογα, και να περιορίσουν τις θέσεις τους. Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε να ειπωθεί ότι το απίθανο, με πραγματικούς όρους, ενδεχόμενο χρεοκοπίας της Ελλάδας κατέστη μαθηματικά βέβαιο για να σωθούν οι τραπεζίτες, χώρια του αδιαμφισβήτητου οφέλους της αστικής τάξης από την καταστρατήγηση των κοινωνικών κατακτήσεων.

Ο χάρτης των επενδύσεων στα ελληνικά ομόλογα συμπληρώνεται από ένα ποσοστό της τάξης του 30% που βρίσκεται στα χέρια ελληνικών τραπεζών και εγχώριων ασφαλιστικών ταμείων. Ένα πρώτο, πρόχειρο σχέδιο αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους επομένως, που θα διαμορφωνόταν στα γραφεία του ΔΝΤ ή στο παράρτημά του στην πλατεία Συντάγματος ως βασική του παράμετρο θα είχε την διαγραφή εκείνου του τμήματος το οποίο κατέχουν τα ασφαλιστικά ταμεία και οι εγχώριες τράπεζες. Ενδεχόμενο που θα οδηγούσε τράπεζες και ταμεία στην χρεοκοπία (εξέλιξη εξαιρετικά αρνητικά για το εργατικό κίνημα μια και θα στερούσε όχι μόνο τις συντάξεις αλλά και τη δυνατότητα κρατικοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος) μόνο και μόνο για να διασφαλιστούν οι πιθανότητες να αποπληρώσει το ελληνικό δημόσιο τους ξένους πιστωτές του.

Το σενάριο της αναδιάρθρωσης δεν αποτελεί αποκύημα φαντασίας. Για την υλοποίησή του πιέζει αφόρητα ο ιμπεριαλισμός και εργάζεται εν κρυπτώ το ελληνικό δημόσιο που έχει προσλάβει κι εξειδικευμένο σύμβουλο.

Το σημαντικότερο ερώτημα όμως, από τη σκοπιά των εργατικών κι ευρύτερων λαϊκών συμφερόντων, δεν αφορά τη δυνατότητα αποπληρωμής του χρέους, αλλά την αναγκαιότητα. Κι εδώ η απάντηση πρέπει να είναι σαφώς αρνητική! Η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους είναι εδώ και καιρό ο ελέφαντας στο στενόχωρο δωμάτιο (ελέω θεσμοθετημένων φοροαπαλλαγών του κεφαλαίου) των ελληνικών δημόσιων οικονομικών. Απομυζά τους δημόσιους πόρους και τα λεφτά των φορολογουμένων απαγορεύοντας την παροχή αυξήσεων σε μισθούς και συντάξεις και τις προσλήψεις δασκάλων, καθηγητών, νοσοκομειακών και γιατρών, που συνιστούν αδήριτη κοινωνική ανάγκη. Προς επίρρωση: Ο φετινός προϋπολογισμός πρόβλεπε να δοθούν για πληρωμές τόκων 12,3 δισ. ευρώ, ενώ για συντάξεις 6,4 δισ. ευρώ. Οι τόκοι δηλαδή απορρόφησαν διπλάσια χρήματα από τις συντάξεις. Ενώ για χρεολύσια δόθηκαν 29 δισ. όταν για δαπάνες προσωπικού προβλέφθηκαν 26,5 δισ. Τα χρεολύσια επομένως ήταν περισσότερα από τους μισθούς των δημοσίων. Η ίδια ακριβώς κατάσταση υπάρχει εδώ και χρόνια. Το 2009 για παράδειγμα τα χρεολύσια ανέρχονταν σε 29 δισ. ευρώ, ενώ το κονδύλι για αποδοχές δημοσίων και συντάξεις 25 δισ.

Η αναγκαιότητα αποπληρωμής του δημόσιου χρέους πρωτίστως αμφισβητείται από τις σκοτεινές διαδρομές που διατρέχουν τα κρατικά ομόλογα, από τη στιγμή που τα εκδίδει οποιοδήποτε κράτος. Η συνεχής υποτίμηση της ονομαστικής τους αξίας κάθε φορά που αλλάζουν χέρι με σκοπό την εξασφάλιση του τόκου έχουν μετατρέψει το δημόσιο χρέος σε έναν πύργο από τραπουλόχαρτα με αποτέλεσμα ακόμη κι από το επονομαζόμενο κούρεμα να μην δημιουργούνται πραγματικές απώλειες εισοδήματος, έστω κι αν υποτεθεί ότι θα μας ενδιέφερε η αξιοπιστία του εκδότη κι η διασφάλιση του εισοδήματος του κατόχου του. Επομένως δεν πρόκειται καν για υποτίμηση. Εν προκειμένω η ονομαστική τιμή θα προσαρμοστεί στο επίπεδο της αγοραίας, που έχει διαμορφωθεί από τον πιο άγριο χορό τοκογλυφίας.

Υπάρχει κι ένας επιπλέον λόγος για τον οποίο το αίτημα παραγραφής του εξωτερικού δημόσιου χρέους ή επαναδιαπραγμάτευσής του με στόχο την διαγραφή μεγάλου μέρους του (κάτι που στην πράξη θα κριθεί από τους ταξικούς συσχετισμούς) είναι νόμιμο. Αρκεί να σκεφτούμε πόσα δάνεια υπέγραψε το ελληνικό δημόσιο φεσώνοντας τον ελληνικό λαό με δισεκατομμύρια για να αγοράσει με αυτά τα λεφτά κορβέτες που στάλθηκαν στον Περσικό Κόλπο υποστηρίζοντας τα αμερικανικά ιμπεριαλιστικά σχέδια ή πόσα εκατομμύρια ξοδεύτηκαν για να αγοραστεί το χαφιεδοσύστημα C4I που όχι μόνο δεν παραλείφθηκε ποτέ αλλά αποτέλεσε και όχημα μίζας προς ΠΑΣΟΚ και ΝΔ.

Κατά συνέπεια οι εργαζόμενοι δικαιούνται να θέτουν ζήτημα παύσης πληρωμών του δημόσιου χρέους και επαναδιαπραγμάτευσης του, στο πλαίσιο μιας σειράς ακόμη μέτρων, που θα δίνουν διέξοδο προς όφελος των εργαζομένων στην σοβούσα κρίση και ταυτόχρονα θα θέτουν σε αμφισβήτηση την αστική κυριαρχία. Η ίδια τους δε η πάλη θα εξασφαλίσει ότι οι όροι της επαναδιαπραγμάτευσης θα είναι προς όφελός τους κι όχι προς όφελος της Ντόιτσε Μπανκ.

 Αναγκαία η παύση πληρωμών του χρέους

ΝΟΜΙΜΟ ΑΙΤΗΜΑ Η ΕΠΑΝΑΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΡΕΟΥΣ

Στην βάση των παραπάνω προκαλεί απορία η επιμονή με την οποία η γραμματέας του ΚΚΕ, Αλ. Παπαρήγα και ο Ριζοσπάστης επιτέθηκαν στην «πρωτοβουλία οικονομολόγων και πανεπιστημιακών» με αφορμή το αίτημα για παύση πληρωμών. Η πρωτοβουλία των οικονομολόγων δέχθηκε την προηγούμενη εβδομάδα μια «συμμετρική», «αμφίπλευρη» επίθεση, καθώς πέρα από τον Ριζοσπάστη δέχθηκε την «περιποίηση» και της Αυγής, η οποία σε δύο δημοσιεύματά της τόνισε ότι «πρόσκειται στο Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής» του Αλέκου Αλαβάνου. Κι αυτό παρότι ο ιδρυτής του ΣΥΡΙΖΑ μόλις την Δευτέρα, κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε παρουσίαση βιβλίου, απέρριψε με σαφή τρόπο την λύση εξόδου από το ευρώ. Πρόταση που μαζί με την παύση πληρωμών αποτελούν την προμετωπίδα της πρωτοβουλίας, που έχει συναντήσει μέχρι στιγμής αναπάντεχα θετική υποδοχή σε εργαζόμενους που ζητούν μια ριζοσπαστική, φιλολαϊκή διέξοδο από την κρίση.

Η κριτική του ΚΚΕ απέρριπτε το αίτημα παύσης πληρωμών συγχέοντας την αναδιάρθρωση που θα επιβάλλουν οι τραπεζίτες με την επαναδιαπραγμάτευση που οφείλουν να διεκδικήσουν μαχητικά κι επιθετικά οι εργαζόμενοι για να μην υποστούν τα βάρη της κρίσης. Η πλούσια εμπειρία του κινήματος και της Αριστεράς, από την Οκτωβριανή επανάσταση μέχρι το κίνημα του Φιντέλ Κάστρο στο πλαίσιο των Αδεσμεύτων τη δεκαετία του ’80, δεν έπεισε το ΚΚΕ για το κεκτημένο και κυρίως για τη δυνατότητα που έχει ένα τέτοιο αίτημα να συσπειρώσει ευρύτερα τμήματα των εργαζομένων σε μια – εκ των πραγμάτων – αντικαπιταλιστική κατεύθυνση για μια χώρα καταχρεωμένη, που το ζήτημα του εξωτερικού χρέους ανέκαθεν συμπύκνωνε ταξικές σχέσεις. Κι εδώ το ταξικό περιεχόμενο κι η αποτίμηση κάθε πρότασης προκύπτει όταν τεθεί το ερώτημα ποιος ωφελείται και ποιος βλάπτεται από το συγκεκριμένο αίτημα.

Κι επίσης όταν τεθεί στο συνολικό της πλαίσιο που με ρητό τρόπο, μαζί με την παύση πληρωμών και την έξοδο από το ευρώ, περιλαμβάνει: την χορήγηση γενναίων αυξήσεων σε μισθούς και συντάξεις, αθρόες χρηματοδοτήσεις στην παιδεία και την υγεία, αύξηση των φορολογικών συντελεστών των ανωνύμων εταιρειών στο 45%, φραγμούς στην κυκλοφορία κεφαλαίων, κρατικοποιήσεις τραπεζών και στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεων, άσκηση ενεργής βιομηχανικής πολιτικής με σκοπό την στήριξη της απασχόλησης και της παραγωγής κοινωνικά χρήσιμων αγαθών και υπηρεσιών, υποτίμηση του νομίσματος κ.α.

Πρόκειται για αιτήματα που είναι συνεκτικά και αλληλοσυμπληρούμενα παρότι ανολοκλήρωτα και στο σύνολό τους συνθέτουν ένα ασφαλές περίγραμμα άσκησης φιλολαϊκής πολιτικής. Επίσης δεν απευθύνονται στην κυβέρνηση αλλά στους εργαζόμενους και διευκολύνουν το ξεδίπλωμα της εργατικής πάλης και την άνοδο της αυτοπεποίθησης των εργαζομένων.

 ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΕΥΡΩ

Όρος άσκησης φιλολαϊκής πολιτικής

ΓΕΝΝΗΤΟΡΑΣ ΑΝΤΙΘΕΣΕΩΝ

Η έξοδος από το ευρώ αποτελεί αναγκαιότητα στον βαθμό που η υλοποίηση όλων των προηγούμενων στόχων (παύσης πληρωμών, κρατικοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, κ.α.) θα σημάνει αναπόφευκτα την ρήξη των δεσμών νομισματικής ενοποίησης με την ιμπεριαλιστική ΕΕ. Η πάλη δε εναντίον της – όρος εκ των ων ουκ άνευ στη διαδικασία ρήξης με τα πολλαπλά επίπεδα αστικής κυριαρχίας – και η αναγκαία αποδέσμευση διευκολύνεται με την έξοδο από το ευρώ και δεν αναιρείται. Η νομισματική ενοποίηση άλλωστε αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο κι «ανώτερο στάδιό» της. Ποτέ δεν θα μπορούσε η Γερμανία να οδηγήσει στα δημοσιονομικά Τάρταρα το Μεσογειακό Κλαμπ, προκαλώντας τον εκτροχιασμό του δημοσιονομικού ελλείμματος και του χρέους του, αν πριν δεν είχε αλώσει τα εμπορικά του ισοζύγια, αξιοποιώντας στο έπακρο τις δυνατότητες που προσέφερε η ΕΕ της κατάργησης των εμπορικών φραγμών και της ενιαίας αγοράς. Τα αντεργατικά πραξικοπήματα στην Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα των τελευταίων εβδομάδων (πέραν των πανίσχυρων ταξικών συμφερόντων που εκπροσωπούν στο εσωτερικό της ίδιας της χώρας) είναι η «φυσική» συνέπεια του γερμανικού εμπορικού πλεονάσματος των 12,1 δισ. ευρώ με την Ισπανία το 2009 (31 δισ. ευρώ εξαγωγές μείον 18,9 δισ. εισαγωγές), των 11,2 δισ. ευρώ με την Ιταλία (50,6 δισ. εξαγωγές μείον 39,4 δισ.), των 2,6 δισ. ευρώ με την Πορτογαλία (6,1 μείον 3,5) και των 4,7 δισ. με την Ελλάδα (6,5 δισ. ευρώ εξαγωγές μείον 1,8 δισ. ευρώ εισαγωγές) κοκ.

Τούτων δοθέντων, του αδιαμφισβήτητα ταξικού και ιμπεριαλιστικού προσήμου που φέρει εγγενώς η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης από τα πιο αθώα της παιδικά βήματα, η υπεράσπισή της δεν διευκολύνει την ανάπτυξη της αντικαπιταλιστικής πάλης. Πολύ περισσότερο σήμερα, που η συνεχής αντιδραστικοποίησή της ΕΕ, όπως επιτυγχάνεται με την συντηρητική αναθεώρηση από την Γερμανία των όρων του Συμφώνου Σταθερότητας, δείχνει πιο καθαρά το αντιδραστικό της περιεχόμενο. Το αίτημα εξόδου από το ευρώ και την ΕΕ δεν ισοδυναμεί επομένως με εθνικισμό, στο βαθμό που η υλοποίησή του θα συντελείται σε ένα πλαίσιο ευρύτερων φιλολαϊκών, αντικαπιταλιστικών στόχων. Οι δυνάμεις άλλωστε που χαρακτηρίζουν αναγκαιότητα την παραμονή στο ευρώ και την ΕΕ, αποφεύγουν να απαντήσουν πώς θα εφαρμοστούν οι φιλολαϊκές μεταβολές εντός της ΕΕ, όταν η Γερμανία είναι αποφασισμένη να αναιρέσει ακόμη και τις πολιτικές αναδιανομής των προηγούμενων χρόνων, υποδεικνύοντας τις πιο ωμές ταξικές πολιτικές από την μια άκρη ως την άλλη, μέσω της οργανικής της διασύνδεσης με το ΔΝΤ. Υπό αυτή την έννοια αποδεικνύεται προφητική η επιλογή του γερμανικού ιμπεριαλισμού να τοποθετήσει στην προεδρία της Γερμανίας, τον Χερστ Κέλερ, πρώην επικεφαλής του ΔΝΤ. Ο διορισμός δε του Μισέλ Καμντεσύ (επικεφαλής του ΔΝΤ την εποχή της ασιατικής κρίσης και υπευθύνου για τον θάνατο από πείνα χιλιάδων ανθρώπων) από τον γάλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζύ την προηγούμενη εβδομάδα ως υπεύθυνου για την αναμόρφωση των δημόσιων οικονομικών βεβαιώνει ότι η εμμονή με το ΔΝΤ δεν αποτελεί γερμανική ιδιαιτερότητα. Επιπλέον, όσοι θεωρούν αναγκαιότητα την παραμονή στο ευρώ (και τη θωράκιση της νομισματικής πολιτικής από τις λαϊκές πιέσεις) παραβλέπουν ότι το κοινό νόμισμα αποτελεί γεννήτορα αντιθέσεων και μηχανισμό όξυνσης των ανισοτήτων προς όφελος των ιμπεριαλιστικών σχηματισμών. Ακόμη κι από μηδενική βάση, χωρίς ελλείμματα δηλαδή, να ξεκινούσε η Ελλάδα ή η Πορτογαλία τις ανταλλαγές της με την Γερμανία στο πλαίσιο μιας νομισματικής ενοποίησης η πορεία δημοσιονομικής κρίσης θα ήταν προδιαγεγραμμένη.

Το ερώτημα από την άλλη που γεννιέται για την δυνατότητα επιβίωσης και αναπαραγωγής ενός κοινωνικού σχηματισμού αποκομμένου από μορφές ενοποίησης είναι προφανές. Ακόμη κι αν υπήρχε στο παρελθόν, σήμερα δεν υπάρχει. Παρόλα αυτά η ΕΕ δεν αποτελεί μονόδρομο. Αντίθετα το γνώρισμα που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει μια μορφή οικονομικής ενοποίησης, ακόμη και χαλαρής συνεργασίας είναι τα λίγο πολύ συγκρίσιμα επίπεδα παραγωγικότητας της εργασίας (όπως αυτά που υπάρχουν μεταξύ των περισσότερων μεσογειακών χωρών ή των λατινοαμερικάνικων μεταξύ τους) έτσι ώστε να διασφαλίζεται η όσο το δυνατόν λιγότερο άνιση ανταλλαγή.

Με γερμανική βούλα πλέον ο κρατικός προϋπολογισμός (Πριν, 23/5/2010)

Δικαίωμα βέτο στις κρατικές δαπάνες αποκτά το Βερολίνο

Προανάκρουσμα νέων μέτρων οι δηλώσεις Στρος Καν για μειώσεις σε μισθούς

Με φυγή προς τα μπρος προσπαθεί να επιλύσει η Γερμανία τις αντιφάσεις που εκδηλώθηκαν στο εσωτερικό της ευρωζώνης, με αφορμή την δημοσιονομική κρίση. Την εβδομάδα που πέρασε το Βερολίνο έθεσε με ακόμη πιο αυστηρό τρόπο την πρότασή του για ένα σύστημα κυρώσεων σε βάρος των χωρών που εμφανίζουν ελλείμματα. Πρόκειται ειδικότερα για ένα σύστημα κλιμακούμενων ποινών το οποίο θα ξεκινά από την στέρηση του δικαιώματος ψήφου για έναν χρόνο των χωρών που είναι υπόλογες για «δημοσιονομική κραιπάλη» στα συμβούλια υπουργών, θα συνεχίζει με χρηματικά πρόστιμα και θα φθάνει στην ελεγχόμενη χρεοκοπία κι ακόμη την έξοδο από την ευρωζώνη ή την ΕΕ. Καθοριστικός σταθμός σε αυτή τη διαδικασία θα είναι η υποχρέωση κάθε κυβέρνησης να στέλνει σε άλλες κυβερνήσεις προς έγκριση τον κρατικό προϋπολογισμό της πριν εισαχθεί για συζήτηση και ψήφιση στη δική της Βουλή!

Πρόκειται για μέτρα που θα οξύνουν στο έπακρο το δημοκρατικό ζήτημα μια κι εύκολα μπορεί κανείς να καταλάβει ότι δεν θα είναι η Γερμανία αυτή η χώρα που θα στέλνει τον προϋπολογισμό της στον κάθε Γιωργάκη. Αντίθετα οι κυβερνήσεις των μεσογειακών χωρών θα είναι αυτές που θα εξευτελίζονται, λειτουργώντας σαν προτεκτοράτα, καθώς θα περιμένουν από το Βερολίνο το πράσινο φως για τη συζήτηση στη Βουλή. Απώτερος στόχος αυτής της διαδικασίας είναι να θωρακιστεί η πολιτική λιτότητας στις χώρες του νότου που οι κυβερνήσεις τους αποδεικνύονται ευάλωτες στις πιέσεις του εργατικού κινήματος κι επίσης, απώτερος στόχος θα είναι ο ίδιος ο γερμανικός ιμπεριαλισμός να εγγυηθεί τις περικοπές των κοινωνικών δαπανών και την μείωση μισθών και συντάξεων, προς όφελος του κεφαλαίου εν γένει. Αυτό που επιδιώκει η Γερμανία είναι να μην χρειαστεί ξανά να πληρώσει, όπως πλήρωσε πρόσφατα έστω κι αν τα χρήματα που έδωσε σε τελικά ανάλυση πήγαν στα ταμεία των γερμανικών τραπεζών που έχουν αγοράσει ελληνικά ομόλογα. Ακόμη κι έτσι όμως και παρότι η δημοσιονομική πολιτική έγινε ακόμη πιο σφιχτή με τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν Ισπανία κι Πορτογαλία, το Βερολίνο θέλει να αποτρέψει νέες αφορμές χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής – όπως συνέβη με την πρόσφατη αγορά κρατικών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ύψους 16,5 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο της απόφασης των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης της 9ης Μαΐου. Η διαδικασία έγκρισης των κρατικών προϋπολογισμών από την γερμανική Βουλή θα ευνοήσει άμεσα το ελληνικό κεφάλαιο καθώς οι διαταγές της Γερμανίας για άγριες περικοπές στον προϋπολογισμό θα στηρίξουν τα δικά του συμφέροντα. Παρόλα αυτά το δικαίωμα βέτο που αποκτά το Τέταρτο Ράιχ από τις μισθολογικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού μέχρι τις επιχορηγήσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανοίγει τον δρόμο ώστε μετά τη νομισματική πολιτική το αστικό κράτος να παραιτηθεί κι από τον τυπικό έστω έλεγχο της δημοσιονομικής πολιτικής. Πρόκειται για μεγάλης σημασίας αλλαγή, πραγματική τομή στο πλαίσιο και το περιεχόμενο άσκησης οικονομικής πολιτικής.

Είναι αναγκαίο ωστόσο να ειπωθεί πως ακόμη κι αυτό το μέτρο που συνιστά μια νέα οικονομική και πολιτική κατοχή και θα οδηγήσει σε πείνα, δεν πρόκειται να λύσει το πρόβλημα των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Οι αποκλίσεις των εσόδων από τα έξοδα μπορεί εκ πρώτης όψεως να φαίνονται αντιμετωπίσιμες αν η εργατική τάξη οδηγηθεί στην εξαθλίωση, κατά βάθος όμως αποτελώντας διαθλασμένη έκφραση της άλωσης της ελληνικής οικονομίας από τον γερμανικό ιμπεριαλισμό, συνιστούν το αποτέλεσμα κι όχι την αιτία. Υπό αυτή την έννοια ακόμη κι από μηδενική βάση, ισοσκελισμένο δηλαδή προϋπολογισμό, να ξεκινούσε ο ελληνικός καπιταλισμός, η δημιουργία ελλειμμάτων θα ήταν ξανά θέμα χρόνου κι άμεσο αποτέλεσμα των ανισοτήτων που γεννά το ενιαίο νόμισμα, προς όφελος του γερμανικού κεφαλαίου. Γι’ αυτό το λόγο η έξοδος από το ευρώ στην πορεία αντικαπιταλιστικής Εξόδου από την ΕΕ, αποτελεί μοναδική προϋπόθεση για την υπέρβαση της τρέχουσας δημοσιονομικής κρίσης, στο πλαίσιο μιας σειράς αλληλοσυμπληρούμενων στόχων όπως η παύση πληρωμών, η κρατικοποίηση τραπεζών κι ο περιορισμός στη διεθνή κίνηση κεφαλαίων έτσι ώστε να καταστούν εφικτές αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, αύξηση δαπανών για παιδεία και υγεία κοκ.

Στον αντίποδα αυτών των μέτρων (που η δυνατότητα υλοποίησής τους θεμελιώνεται από την εκρηκτική αύξηση του κοινωνικού πλούτου), ο επικεφαλής του ΔΝΤ, Ντομινίκ Στρος Καν, ζήτησε νέες μειώσεις στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα. Η ανακοίνωσή του (που διαψεύσθηκε μεν αλλά με την ταυτόχρονη υπογράμμιση της ανάγκης βελτίωσης της ελληνικής ανταγωνιστικότητας…) έγινε μια μέρα πριν φθάσει η πρώτη δόση του δανείου στην Τράπεζα της Ελλάδας, ύψους 20 δισ. ευρώ και προετοιμάζει το έδαφος για τα νέα μέτρα που θα απαιτηθούν εν όψει της δεύτερης δόσης, ύψους 9 δισ. ευρώ που θα καταβληθεί τον Σεπτέμβρη και της τρίτης ισόποσης δόσης που θα καταβληθεί τον Δεκέμβρη. Η απαίτηση κι άλλων αντιλαϊκών μέτρων εμφανίζεται ήδη επιβεβλημένη για την τρόικα και την κυβέρνηση Παπανδρέου στο ραγδαία επιδεινούμενο οικονομικό περιβάλλον αυξανόμενου πληθωρισμού (κατά 4,7% αυξήθηκε τον Απρίλη σε σχέση με τον Μάρτη), ραγδαίας πτώσης της καταναλωτικής ζήτησης και ύφεσης, που οδηγεί σε ναυάγιο τους στόχους αύξησης των φορολογικών εσόδων. Κατ’ επέκταση, η κινδυνολογία του Μαξίμου με αφορμή την μεγάλη επιτυχία της απεργιακής συγκέντρωσης της Πέμπτης (τυχόν ανατροπή ή καθυστέρηση εφαρμογής των μέτρων θα φέρει νέα, ακόμη πιο σκληρά) αποδεικνύεται εκ προοιμίου αβάσιμη καθώς τα νέα, πιο σκληρά μέτρα είναι ήδη προ των πυλών κι η ανακοίνωσή τους θέμα χρόνου. Γι αυτό τον λόγο η ανατροπή του μνημονίου συνεργασίας με την τρόικα αποτελεί μονόδρομο για τους εργαζόμενους!

Νέφος λιτότητας και φτώχειας καλύπτει την Ευρώπη (Επίκαιρα, 20-26/6/2010)

Το τελευταίο καρφί στο φέρετρο του κράτους πρόνοιας της Ευρώπης και των κοινωνικών κατακτήσεων που σφράγισαν την ευημερία της μεταπολεμικής περιόδου βάζουν οι πολιτικές ηγεσίες των κρατών μελών της ευρωζώνης. Μετά τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση Παπανδρέου, που είναι και τα σκληρότερα απ’ όσα εξαγγέλθηκαν σε όλη την Ευρώπη, μία – μία οι κυβερνήσεις της ΕΕ προχώρησαν την εβδομάδα που πέρασε σε άγριες περικοπές.

Την αρχή έκανε η κυβέρνηση της Ισπανίας που ανακοίνωσε την μείωση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων κατά 5%, το «πάγωμα» των μισθών και των συντάξεων για τον επόμενο χρόνο και την κατάργηση ενός επιδόματος ύψους 2.500 ευρώ, που έπαιρναν οι οικογένειες με την γέννηση κάθε παιδιού. Πρόκειται για μέτρο που εισήχθηκε το 2007 για να αντιμετωπιστεί η υπογεννητικότητα, καθώς η Ισπανία έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων στην Ευρώπη. Επίσης ανακοινώθηκε η μείωση των προγραμματισμένων δημόσιων επενδύσεων κατά 6 δισ. ευρώ, περικοπή επιχορηγήσεων προς τις τοπικές και περιφερειακές κυβερνήσεις κατά 1,2 δισ. και συρρίκνωση της διεθνούς αναπτυξιακής βοήθειας κατά 600 εκ. ευρώ. Για να χρυσώσει το χάπι, ο πρωθυπουργός, Χοσέ Λουίς Ροντρίγκες Θαπατέρο, ανακοίνωσε επίσης την μείωση των μισθών των υπουργών κατά 15%. Στόχος των μέτρων λιτότητας είναι η εξοικονόμηση 15 δισ. που θα συμβάλει στη μείωση του ελλείμματος το 2011 στο 6%, από 11,2% του ΑΕΠ που ήταν το 2009.

Στην Πορτογαλία τα μέτρα λιτότητας που ανακοινώθηκαν την επομένη των δηλώσεων του Θαπατέρο περιλαμβάνουν πάγωμα των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων για τέσσερα χρόνια (2010-2013), αύξηση του ΦΠΑ κατά μία μονάδα (που θα φθάσει το 6%, 13% και 21%) και ματαίωση μεγαλόπνοων επενδυτικών σχεδίων ύψους 1,2 δισ. ευρώ. Η μέθοδος της δραστικής περικοπής των δημοσίων δαπανών επιλέχτηκε και στην Ιταλία. Μεγαλύτερο θύμα της η προγραμματισμένη κατασκευή μιας γέφυρας που θα συνέδεε την ηπειρωτική χώρα με τη Σικελία, αρχικού προϋπολογισμού 6,1 δισ. ευρώ. Στη Γαλλία τα μέτρα της κυβέρνησης Σαρκοζύ περιλαμβάνουν πάγωμα των κρατικών δαπανών στο ύψος του πληθωρισμού για την τριετία 2011-2013, εξαιρουμένων όμως των συντάξεων, νέο αντι-ασφαλιστικό και μέτρα άμεσης απόδοσης όπως το σβήσιμο του φωτισμού κατά τις νυχτερινές ώρες στους δημόσιους δρόμους. Στην Ιρλανδία οι περικοπές ήταν πιο άγριες (χωρίς και πάλι να φθάνουν την βαρβαρότητα των ελληνικών) περιλαμβάνοντας μειώσεις στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων που ξεκινούν από 5% και στα επιδόματα παιδιών. Στη Γερμανία προωθείται το πάγωμα των συντάξεων και η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 έτη. Στην Αγγλία, τέλος, η κυβέρνηση των Εργατικών προχώρησε στην μείωση των επιδοτήσεων προς τα πανεπιστήμια, ενώ η ανακοίνωση από τη νέα κυβέρνηση συμμαχίας μεταξύ Συντηρητικών και Φιλελεύθερων ότι θα μειωθούν οι μισθοί των υπουργών κατά 5% θεωρήθηκε προάγγελος άγριων περικοπών, που θα εξαγγελθούν από μέρα σε μέρα. Κι εδώ η αρχή αναμένεται να γίνει με τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων.

Η ομοβροντία μέτρων λιτότητας που ανακοινώνεται από την μια άκρη της Ευρώπης ως την άλλη απειλεί να προκαλέσει ένα νέο κύμα ύφεσης, επιβεβαιώνοντας τους χειρότερους φόβους για διπλή ύφεση (double dip) – σενάριο που θέλει την πρόσφατη, αναιμική ανάκαμψη να αποτελεί σύντομη παρένθεση η οποία να κλείνει με τον τερματισμό των προγραμμάτων δημοσιονομικής στήριξης. Οι δύο χώρες, εξέχοντα μέλη του Club Med που πήραν τη σκυτάλη των περικοπών από την κυβέρνηση Παπανδρέου μόλις πρόσφατα εξήλθαν της ύφεσης. Η Πορτογαλία, ειδικότερα, είδε το ΑΕΠ της αυξάνει κατά 1,7% το πρώτο τρίμηνο του έτους, σε σύγκριση με το αντίστοιχο περυσινό τρίμηνο, όταν οι ρυθμοί ανάπτυξης της ΕΕ για την ίδια περίοδο ήταν μόλις 0,3%. Οι προβλέψεις δε για τη φετινή χρονιά ήταν, έως πρόσφατα, 0,7%, όταν πέρυσι η οικονομία είχε συρρικνωθεί κατά 2,7%. Ο ίδιος κίνδυνος διαγράφεται και για την Ισπανία. Την ίδια μέρα που ο Θαπατέρο ανακοίνωνε τα μέτρα λιτότητας (υπό τις επευφημίες της δεξιάς αντιπολίτευσης του Λαϊκού Κόμματος και με μοναδική κριτική του ηγέτη του Μαριάνο Ραχόι ότι τα μέτρα έπρεπε να είχαν ληφθεί νωρίτερα), η στατιστική υπηρεσία της Ισπανίας γνωστοποιούσε ότι έστω και με ρυθμό μεγέθυνσης της τάξης του 0,1% (εντός του ορίου του στατιστικού σφάλματος) που καταγράφηκε το πρώτο τρίμηνο, η χώρα του Θερβάντες εξέρχεται της ύφεσης που διήρκεσε δύο ολόκληρα χρόνια! Ο οριακός χαρακτήρας των παραπάνω κερδών καθιστά σχεδόν σίγουρο ότι στο νέο περιβάλλον ύφεσης που εγκαινίασαν οι περικοπές, τα κέρδη αυτά δεν πρόκειται να επαναληφθούν. Η μείωση των δημοσίων επενδύσεων θα στερήσει την «πραγματική» οικονομία από πολύτιμες εισροές που διαχέονταν στη συνέχεια σε όλο το οικονομικό κύκλωμα. Κατά συνέπεια οι υφεσιακές τάσεις θα ενδυναμωθούν με αρνητικές συνέπειες για την απασχόληση και τα εισοδήματα. Η δραματική αύξηση της ανεργίας στην Ελλάδα που πρώτη άνοιξε αυτό τον δρόμο (της φωτιάς) είναι ενδεικτική. Από 9,1% τον Φεβρουάριο του 2009, μιλώντας πάντοτε για την επίσημη ανεργία που απέχει έτη φωτός από την πραγματική, εκτινάχθηκε στο 11,3% τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους και στο 12,1% τον Φεβρουάριο, ενώ οι προβλέψεις για φέτος του ΔΝΤ (που θα κάνει κι ό,τι περνάει από το χέρι του για να μην μείνουν στα χαρτιά) την ανεβάζουν στο 14,6%.

Δραματικά ωστόσο θα είναι τα αποτελέσματα και για την κατάσταση των φτωχότερων στρωμάτων που θα νιώσουν πιο έντονα τους κλυδωνισμούς των νέων μέτρων. Η Πορτογαλία ειδικότερα, μαζί με την Αγγλία, είναι ήδη η χώρα με τις μεγαλύτερες κοινωνικές ανισότητες και το πιο άνισα κατανεμημένο εισόδημα. Ο επίσημος κατώτατος μισθός ανέρχεται σε 475 ευρώ, με ένα επίπεδο τιμών συγκρίσιμο του μέσου ευρωπαϊκού. Οι αυξήσεις στις τιμές που θα προκαλέσει η άνοδος των (εξ ορισμού αντιλαϊκών) έμμεσων φόρων θα επιδεινώσει την ήδη δεινή θέση εκατομμυρίων εργαζομένων, συνταξιούχων και νέων.

Το χειρότερο δε είναι πως τα παραπάνω μέτρα, που λήφθηκαν κατόπιν της παρότρυνσης της συνόδου κορυφής και του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης με την απόφαση της 9ης Μαΐου, δεν είναι και τα τελευταία. Η ύφεση θα απομακρύνει όλο και περισσότερο την υλοποίηση των ονομαστικών στόχων μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος, μετατρέποντας σε θέμα χρόνου την ανακοίνωση νέων ακόμη πιο αντιλαϊκών και βάρβαρων μέτρων. Κι εδώ το «πειραματόζωο Ελλάδα» προαναγγέλλει όσα θα συμβούν, με την κάθετη πτώση που υπερέβη το 20%, των πωλήσεων βενζίνης για παράδειγμα τον μήνα Απρίλιο, να καθιστά αβέβαια όχι μόνο τα αναμενόμενα κέρδη του δημοσίου από τον αυξημένο ειδικό φόρο κατανάλωσης, αλλά ακόμη και τα προηγούμενα κέρδη! Και η Ρουμανία υπογραμμίζει το ίδιο συμπέρασμα, με την κυβέρνηση του Τραϊάν Μπασέσκου να αναγγέλλει νέες μειώσεις μισθών στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, επικαλούμενη την αδυναμία υλοποίησης των στόχων και υπό την δαμόκλεια σπάθη του ΔΝΤ, που απειλεί ότι αν δεν εφαρμοστούν νέα μέτρα δεν θα δώσει τις επόμενες δόσεις του (συμφωνηθέντος!) δανείου.

Στο τέλος δε αυτής της (μόνο φαινομενικά) σισύφειας διαδικασίας αν κάτι μένει είναι μια ιστορικών διαστάσεων και χωρίς προηγούμενο για ειρηνικές περιόδους αναδιανομή εισοδήματος και κοινωνικού πλούτου. Επίσης η ταχεία απαξίωση των πολιτικών ηγεσιών που ειδικά σε Ισπανία, Πορτογαλία κι Ελλάδα εκλέχτηκαν για να εφαρμόσουν φιλολαϊκή πολιτική και αντί γι’ αυτής τα κυβερνώντα σοσιαλιστικά κόμματα μετατρέπονται σε νεκροθάφτες του κράτους πρόνοιας. Η πολιτική κρίση θα βαθύνει επίσης απότομα κι από την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που λήφθηκε την προηγούμενη Τετάρτη, βάση της οποίας ο έλεγχος της ΕΕ θα επεκταθεί ακόμη και στην κατάρτιση των προϋπολογισμών των κρατών – μελών με μοναδικό στόχο να εφαρμόζεται  μέχρι κεραίας η κατεύθυνση δημοσιονομικής πειθαρχίας… και κοινωνικής ισοπέδωσης.

Άεργοι και κρατικοδίαιτοι βιομήχανοι απειλούν (Πριν, 16 Μαΐου 2010)

Ποτέ άλλοτε, τουλάχιστον από το 1993 που παρακολουθώ τις ετήσιες συνελεύσεις του ΣΕΒ, ο πρόεδρος του δεν είχε εκφωνήσει μια τόσο επιθετική ομιλία. Κανένας πολιτικός απ’ όσους παρεβρίσκονταν δεν ένιωσε βολικά – με πιθανή εξαίρεση την Ντόρα. Φέτος ανατράπηκε εκ βάθρων ένα πρωτόκολο που ήθελε τον πρόεδρο των βιομηχάνων να διατυπώνει μεν με σαφήνεια από το βήμα της ετήσιας συνέλευσης τα αιτήματά τους στην πολιτική ηγεσία, εν τούτοις να μιλάει στο όνομα του «γενικού καλού». Δικαιολογημένα φυσικά, μια και ποτέ άλλοτε κατά τις τελευταίες δεκαετίες οι βιομήχανοι κι ο οικονομικός βραχίονας της αστικής τάξης δεν είχε βρεθεί σε μια τόσο πλεονεκτική θέση απέναντι όχι μόνο απέναντι στους εργαζόμενους αλλά ακόμη και στους πολιτικούς.

Η ρελάνς που επιχείρησε να πάρει την επόμενη μέρα ο υπουργός Δικαιοσύνης, Χ. Καστανίδης λέγοντας «χόρτασε η ψείρα και βγήκε στο γιλέκο» έδωσε αρχικά μια απάντηση στις προκλητικές δηλώσεις του Δασκαλόπουλου, επ’ ουδενί όμως δεν αποκατέστησε την παλιά ισορροπία. Και πως θα μπορούσε; Οι αναφορές του προέδρου του ΣΕΒ για «διαπλεκόμενα κόμματα του μεταπολιτευτικού σκηνικού» και για «κηφήνες» δεν είναι αυθαίρετες. Ξέρει καλύτερα από τον καθένα μας την ευκαμψία του πολιτικού συστήματος, τα μαύρα ταμεία των αστικών κομμάτων και του κάθε πολιτικού και αυτή τη στιγμή, διακρίνοντας ότι η πολιτική ζωή βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο, επιχειρεί να επανακαθορίσει την ισορροπία μεταξύ των δύο πόλων. Δηλαδή, να καταργήσει και τους τελευταίους βαθμούς αυτονομίας που διαθέτουν κόμματα και πολιτικοί έτσι ώστε να περάσουν όσο το δυνατό περισσότερα αντιλαϊκά μέτρα, όσο το δυνατό πιο γρήγορα.

Σε τραγική θέση όμως βρίσκονται κι αυτοί ακριβώς οι πολιτικοί, όπως ο Γιωργάκης και το ΠΑΣΟΚ, που πιστεύουν ότι θα μακροημερεύσουν υποκύπτοντας στις απαιτήσεις των βιομηχάνων και της αστικής τάξης. Η ταπείνωση στην οποία τους υπέβαλε ο Δ. Δασκαλόπουλος προοιωνίζεται την τύχη που θα έχουν όλοι τους, καθώς το ένα αίτημα θα διαδέχεται το άλλο: η αλλαγή επί τα χείρω του φορολογικού το ασφαλιστικό, η αναθεώρηση του νόμου για τις εργασιακές σχέσεις την μείωση των μισθών κι άντε πάλι από την αρχή. Ένας φαύλος κύκλος ύφεσης και φτώχειας που πριν απ’ όλους θα οδηγήσει στην απαξίωση τους ίδιους τους πολιτικούς.

Σημασία όμως έχει και ποιός αναλαμβάνει να ηγηθεί της «νέας Μεταπολίτευσης». Ποιος είναι αυτός που καταγγέλει «την ήσσονα προσπάθεια, τις εύκολες λύσεις, το εύκολο χρήμα, την ανομία και τη διαφθορά»; Ποιος μιλάει στο όνομα «της σύγχρονης επιχειρηματικής τάξης, που είναι από τη φύση της ανοιχτή, ανήσυχη, δημιουργική»; Ποια είναι αυτή «η ιδιωτική οικονομία που καταξιώνει την τόλμη, την εργασία και την ικανότητα»; Ο πρόεδρος των βιομηχάνων, Δ. Δασκαλόπουλος, αλλά κι όλοι όσοι βρίσκονταν στο Μέγαρο Μουσικής την Τρίτη είναι οι τελευταίοι που μπορούν να μιλούν για διαφάνεια και καθαρές σχέσεις. Οι βιομήχανοι είναι που οικειοποιήθηκαν ακόμη και με μαφιόζικες μεθόδους τα λεφτά του κόσμου από το χρηματιστήριο το 2000, χωρίς ακόμη να έχει λογοδοτήσει κανείς τους. Αυτοί είναι που έχουν ευνοηθεί από την μείωση των φορολογικών συντελεστών. Αυτοί είναι που έχουν αναγάγει τις ανατιμήσεις και τις εναρμονισμένες, συμφωνημένες πρακτικές στην τιμολόγηση των προϊόντων σε δεύτερη φύση τους, υμνώντας την ελεύθερη αγορά μόνο όποτε θέλουν να καταργήσουν εργατικά δικαιώματα. Στο απόγειο δε της υποκρισίας του ο Δ. Δασκαλόπουλος κατά την ομιλία του απέδωσε στον κρατικό παρεμβατισμό την άνοδο των τιμών! Πέραν των όσων λέει, όμως είναι και τα όσα έχιε πράξει. Ποιος ξεχνάει τα βαρύτατα πρόστιμα που έφαγε η δική του πάλαι ποτέ (κληρονομημένη για την ακρίβεια) επιχείρηση τροφίμων, η Δέλτα, από την Επιτροπή Ανταγωνισμού όταν επιτέλους ξύπνησε από τον χρόνιο λήθαργό της; Τον ίδιο ,ο «επιχειρηματικός Μεσαίωνας» τον οποίο κατήγγειλε τον οδήγησε στην πώληση της Δέλτα στον Βγενόπουλο; Και τα λεφτά που επισήμως εισέπραξε, τι απέγιναν άραγε; Επενδύθηκαν σε οποιαδήποτε έστω (κι όχι κατ’ ανάγκη παραγωγική) δραστηριότητα στην Ελλάδα ή αβγαταίνουν σε κάποιο φορολογικό παράδεισο των νήσων Κεϊμάν;

Ενώ όλα αυτά είναι γνωστά, συγκροτώντας τις αιτίες της κρίσης, με την ομιλία του ο πρωθυπουργός τούς υποσχέθηκε επιπλέον παροχές και νέα προνόμια: επιχορήγηση ασφαλιστικών εισφορών νεοπροσλαμβανόμενων, ζεστό χρήμα από το νέο αναπτυξιακό νόμο, καινούργια κονδύλια από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων κοκ. Αυτό ακριβώς είναι το πραγματικό «πάρτι στη δημόσια οικονομία» που οδηγεί σε έκρηξη τα ελλείματα και το δημόσιο χρέος!

Στις ΗΠΑ το κλειδί για τη λύση του Παλαιστινιακού (Οδοιπορικό, περ. Γιατρών του Κόσμου, τ. 47)

«Αυτό που προκαλεί την μεγαλύτερη εντύπωση είναι η διαδικασία εισόδου στη Λωρίδα της Γάζας. Στην σημείο ελέγχου του Έρεζ μπαίνεις σε ένα χώρο που μοιάζει με σύγχρονο αεροδρόμιο. Αφήνοντάς το κινείσαι μέσω ενός ελικοειδούς συνόλου από πόρτες και τοίχους σαν ένας ταξιδιώτης του χρόνου που μεταφέρεται στο παρελθόν, σε ένα χωματόδρομο. Εδώ ήταν το βιομηχανικό κέντρο της Γάζας, πριν τον τελευταίο βομβαρδισμό. Τώρα, άνθρωποι με γαϊδούρια και κάρα μεταφέρουν πέτρες από τα χαλάσματα. Κινούμενος από το Ισραήλ στη Γάζα μεταφέρεσαι από μια χώρα του 21ου αιώνα σε ένα παραμορφωμένο τοπίο. Η ανοικοδόμηση είναι αδύνατη καθώς το Ισραήλ απαγορεύει την είσοδο των υλικών. Οι άνθρωποι έχουν ελάχιστα στη διάθεσή τους πέρα από τα ερείπια που τους περιβάλουν». Τα παραπάνω λόγια δεν ανήκουν σε κάποιον ακτιβιστή από τους χιλιάδες που αγωνίζονται να σπάσει το απάνθρωπο εμπάργκο στην μαρτυρική Γάζα. Προέρχονται (όπως δημοσιεύτηκαν στην International Herald Tribune στις 22 Μαρτίου) από την βαρόνη Κάθριν Άστον, υπουργό Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εδώ και λίγους μήνες. Απηχούν δε την αυξανόμενη αγανάκτηση της διεθνούς κοινής γνώμης απέναντι στο Ισραήλ το τελευταίο διάστημα, που μετ’ επιτάσεως τίθεται το εξής ερώτημα: Είναι επιτέλους δυνατό κάποιος να επιβάλει στο Ισραήλ τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου; Μπορούν, ειδικότερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες να το αναγκάσουν, σε τελική ανάλυση, να σεβαστεί τις διεθνείς αποφάσεις και να επιτρέψει την δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους;

Η απάντηση δεν είναι για όλους προφανής. Για παράδειγμα, το αμερικανικό περιοδικό Time στις 29 Μάρτη αναφερόμενο στην τελευταία απόφαση του Ισραήλ να επεκτείνει τους παράνομους εβραϊκούς εποικισμούς, χτίζοντας  1.600 επιπλέον κατοικίες τόνιζε πως «η Ουάσινγκτον έχει ελάχιστη δύναμη να αναγκάσει το Ισραήλ να παγώσει τους εποικισμούς». Είναι όμως έτσι;

Τους τελευταίους λίγους μήνες δύο πολύ σημαντικά γεγονότα έχουν φέρει σε εξαιρετικά δυσμενή θέση το Ισραήλ. Το πρώτο σχετίζεται με την δολοφονία στο Ντουμπάι του Μαχμούντ αλ Μαμπχούχ, στελέχους της ριζοσπαστικής ισλαμικής οργάνωσης Χαμάς, η δημοκρατική εκλογή της οποίας στην κυβέρνηση της Παλαιστίνης προ τετραετίας έδωσε την αφορμή στο Ισραήλ να επιβάλει στους Παλαιστίνιους τη συλλογική τιμωρία του εμπάργκο. Δεν ήταν ωστόσο η δολοφονία αυτή καθαυτή που οδήγησε το Ισραήλ στο εδώλιο του κατηγορουμένου, όσο ήταν οι μέθοδοι που χρησιμοποίησε. Και συγκεκριμένα η χρησιμοποίηση από τους εκτελεστές της Μοσάντ διαβατηρίων ευρωπαίων πολιτών! Το Ισραήλ ειδικότερα έφτιαξε πλαστά αντίγραφα από διαβατήρια ευρωπαίων πολιτών που είχαν επισκεφθεί τα τελευταία χρόνια το Ισραήλ και με αυτά τροφοδότησε τους πράκτορές του για να αποκρύψει την πραγματική τους ταυτότητα. «Η έκθεση της βρετανικής Υπηρεσίας Σοβαρού Οργανωμένου Εγκλήματος συμπέρανε ότι τα διαβατήρια πρέπει να είχαν αναπαραχθεί στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν ή σε κάποια άλλη συναλλαγή με την ισραηλινή γραφειοκρατία. Δεν υπήρχε κανένας άλλος δεσμός ανάμεσα στα 12 άτομα των οποίων κλάπηκαν τα διαβατήρια. Η έρευνα έδειξε ότι τα στοιχεία των θυμάτων λήφθηκαν, αποθηκεύτηκαν και διοχετεύθηκαν όταν παρέδωσαν τα διαβατήριά τους σε ισραηλινούς αξιωματούχους ή σε κάποιους που συνδέονταν μαζί τους», έγραφε η βρετανική εφημερίδα Guardian Weekly στις 2 Απρίλη. Καθόλου τυχαία δεν ήταν στη συνέχεια η απόφαση του βρετανικού Φόρεϊν Όφις να εκδώσει ταξιδιωτική οδηγία στην οποία τονιζόταν πως οι ισραηλινοί αξιωματούχοι δεν πρέπει να θεωρούνται πλέον αξιόπιστοι για να πάρουν στα χέρια τους διαβατήρια ούτε φυσικά ήταν τυχαία κι η απέλαση ισραηλινού διπλωμάτη που πιθανότατα συνδεόταν με τη Μοσάντ. Οργισμένη ήταν επίσης η αντίδραση εναντίον του Ισραήλ κι από άλλα υπουργεία Εξωτερικών όταν συνειδητοποίησαν ότι το Ισραήλ είχε πλαστογραφήσει διαβατήρια ανύποπτων πολιτών του, οι οποίοι τώρα κινδύνευαν να γίνουν στόχοι αντιποίνων από παλαιστινιακές οργανώσεις!

Το δεύτερο περιστατικό δεν σχετιζόταν με τον σκοτεινό κόσμο των μυστικών υπηρεσιών. Συνέβη μέρα μεσημέρι κι ως θύμα είχε έναν από τους θερμότερους φίλους του Ισραήλ: τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν! Ειδικότερα, η προκλητική και πέρα από κάθε πρωτόκολλο απόφαση του Ισραήλ να ανακοινώσει την (παράνομη με βάση αλλεπάλληλες αποφάσεις του ΟΗΕ) επέκταση των εβραϊκών εποικισμών στην κατεχόμενη ανατολική Ιερουσαλήμ την ημέρα που επισκεπτόταν το Ισραήλ ο αμερικανός αντιπρόεδρος προκάλεσε την μεγαλύτερη κρίση στις σχέσεις των δύο χωρών όπως δήλωσε ο ίδιος ο ισραηλινός πρέσβης στην Ουάσινγκτον. Το ρήγμα επιβεβαιώθηκε κατά την επίσκεψη του ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, στην αμερικανική πρωτεύουσα στις 23 Μάρτη όπου η απουσία της καθιερωμένης υποδοχής, κοινών φωτογραφιών και συνέντευξης Τύπου μετέφερε τα εν… Λευκό Οίκο εν δήμω. Η πρόκληση του Ισραήλ επαναλήφθηκε μάλιστα, για να μη μείνει καμιά αμφιβολία για την αδιαλλαξία του εβραϊκού κράτους, όταν ένα νέο σχέδιο επέκτασης των παράνομων εβραϊκών εποικισμών στην ανατολική Ιερουσαλήμ ανακοινώθηκε λίγες ώρες μόλις πριν από τη συνάντηση με τον Μπαράκ Ομπάμα! Η ίδια η συνάντηση χαρακτηρίστηκε αποτυχημένη καθώς η απαίτηση του Ομπάμα να προβεί το Ισραήλ στην ανακοίνωση ορισμένων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης όπως η απελευθέρωση φυλακισμένων Παλαιστίνιων κι η διάλυση των σημείων ελέγχου που κάνουν το βίο… αβίωτο των Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη απορρίφθηκε από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, χωρίς δεύτερη κουβέντα, με βάση ρεπορτάζ του βρετανικού Economist στις 27 Μάρτη. Κατηγορηματικά επίσης απέρριψε και τη σύσταση για πάγωμα των εβραϊκών εποικισμών.

Η απόφαση των Ισραηλινών για ανέγερση νέων κατοικιών στους εβραϊκούς εποικισμούς συνιστούσε καθαρή πρόκληση προς τη διεθνή κοινότητα επειδή ισοδυναμεί με ακύρωση κάθε ειρηνευτικής συνομιλίας. Χαρακτηριστικά, οι τελευταίες διαπραγματεύσεις μεταξύ Παλαιστινιακής Αρχής και Ισραήλ, με πρωθυπουργό τον Εχούντ Ολμέρτ, διακόπηκαν με ευθύνη των Παλαιστινίων λόγω της απροθυμίας του εβραϊκού κράτους να διακόψει την επέκταση των εποικισμών. Η απόφαση των Παλαιστινίων ήταν πέρα για πέρα λογική καθώς οι 500.000 Εβραίοι που κατοικούν στα κατεχόμενα ακυρώνουν εκ προοιμίου και στην πράξη οποιαδήποτε δυνατότητα εφαρμογής των αποφάσεων του ΟΗΕ για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους που προβλέπουν τη χωροθέτησή του στα σύνορα του 1967 (περιλαμβάνοντας δηλαδή τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα), με πρωτεύουσα την ανατολική Ιερουσαλήμ και δυνατότητα επιστροφής όλων των προσφύγων. Οι εβραϊκοί εποικισμοί ωστόσο (που χτίζονται μάλιστα στα πιο εύφορα και στρατηγικά, υπερυψωμένα σημεία) έχουν κάνει τη Δυτική Όχθη να θυμίζει… ελβετικό τυρί. Συνυπολογίζοντας δε και το τείχος του αίσχους που έχουν ανεγείρει οι Ισραηλινοί ακόμη κι αυτό το ελβετικό τυρί είναι κομμένο μικρά – μικρά κομματάκια. Έτσι, ακόμη κι αν κάποτε ιδρυθεί το παλαιστινιακό κράτος επ’ ουδενί να μην είναι βιώσιμο, αλλά να είναι μια καρικατούρα, συγκόλληση άσχετων κι αποκομμένων εδαφών που μετά κόπων και βασάνων θα επικοινωνούν μεταξύ τους.

Η εμπρηστική για την ειρήνη και προκλητική πολιτική του εβραϊκού κράτους προκάλεσε την αντίδραση του Κουαρτέτου που συγκροτήθηκε με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, της ΕΕ, της Ρωσίας και του ΟΗΕ με σκοπό την εξεύρεση λύσης στο Παλαιστινιακό. Συγκεκριμένα, απόφαση του που συμφωνήθηκε στη Μόσχα, με τη συμμετοχή του ίδιου του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μπαν Κι Μουν, και με την οποία απαιτούσε από το Ισραήλ τον τερματισμό της κατοχής των παλαιστινιακών εδαφών εντός 24 μηνών, τόνιζε επιπλέον και τα ακόλουθα: «Το κουαρτέτο καταδικάζει την απόφαση της κυβέρνησης του Ισραήλ για ανέγερση νέων κατοικιών στην ανατολική Ιερουσαλήμ». Ενώ, σε άλλο σημείο ζητούσε από το Ισραήλ τον τερματισμό του αποκλεισμού της Γάζας. Τα ρεπορτάζ μάλιστα των εφημερίδων μετέφεραν σοκαριστικές περιγραφές της υπουργού Εξωτερικών της ΕΕ, από τη Γάζα απ’ όπου μόλις είχε επιστρέψει. Η φράση της δε που μεταφέρθηκε με την μεγαλύτερη συχνότητα ήταν μία: «Χειρότερα κι απ’ την Αϊτή»!

Το ερώτημα ωστόσο παραμένει: Ποιος μπορεί να αναγκάσει το Ισραήλ να σεβαστεί τις διεθνείς αποφάσεις; Η απάντηση είναι η προφανής – για τους περισσότερους: Οι ΗΠΑ!

Η εικόνα των ΗΠΑ να στέκονται ανήμπορες και αμήχανες μπροστά στο Ισραήλ που ακυρώνει με μια του κίνηση ολόκληρη την αμερικανική πολιτική επαναπροσέγγισης των αραβικών καθεστώτων την οποία προεκλογικά επαγγέλθηκε ο Μπαράκ Ομπάμα, απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Η αλήθεια είναι ότι οι ΗΠΑ μπορούν(!) να επιβάλουν στο Ισραήλ να σεβαστεί τις διεθνείς του υποχρεώσεις και να πάψει να συμπεριφέρεται σαν κράτος – παρίας, αν χρησιμοποιήσουν σαν εκβιαστικό χαρτί τους πακτωλούς χρημάτων με τους οποίους αδιάλειπτα το χρηματοδοτούν! Το μέσο αυτό το εφάρμοσε ο πρώην πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ, αναγκάζοντας τότε το Ισραήλ να προβεί σε υποχωρήσεις. Σήμερα την ανάγκη ενεργοποίησης αυτής της δυνατότητας επικαλείται ο πρώην υποψήφιος πρόεδρος των ΗΠΑ και γνωστός ακτιβιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Ραλφ Νέιντερ. Αναφέρει λοιπόν σε άρθρο στην ιστοσελίδα του (http://www.nader.org/index.php?/archives/2179-Israel-Aid.html) με ημερομηνία 23 Μαρτίου 2010: «Από το 1996 οι αμερικανοί φορολογούμενοι εξακολουθούν να στέλνουν στο Ισραήλ 3 δισ. δολ. το χρόνο. Πριν εγκαταλείψει την εξουσία ο Τζορτζ Μπους με ένα μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ ενεργοποίησε ένα πακέτο βοήθειας ύψους 30 δισ. δολ. για τα επόμενα δέκα χρόνια που θα αποδίδεται στην αρχή κάθε οικονομικού έτους. Οι πόλεμοι κι οι εποικισμοί του Ισραήλ ακόμη χρηματοδοτούνται από τα λεφτά των αμερικανών φορολογουμένων». Και το καλύτερο; «Το Ισραήλ παρέχει καθολική υγειονομική κάλυψη, αντίθετα με ότι συμβαίνει στις ΗΠΑ όπου τίθεται το ερώτημα ποιος θα πρέπει να βοηθάει ποιόν; Και στα υπ’ όψη, η αμερικανική οικονομία βυθίζεται σε ύφεση, με μεγάλα ποσοστά αυξανόμενης φτώχειας, ανεργίας, καταναλωτικού χρέους, πολιτειακών και ομοσπονδιακών ελλειμμάτων». Καλό στην ίδια την Αμερική θα έκανε δηλαδή πρώτα και κύρια η Ουάσινγκτον αν διέκοπτε τη χρηματοδότηση στο Ισραήλ. Και στη συνέχεια σε όλο τον κόσμο. Αρκεί να το αποφασίσει…

 Ένα καράβι για τη Γάζα

Η πρωτοβουλία Ένα καράβι για τη Γάζα που συγκροτήθηκε πάνω στο θετικό κεκτημένο προηγούμενων αποστολών μεταφέρει ένα μήνυμα αισιοδοξίας κι ελπίδας. Απώτερος στόχος είναι να σπάσει το απάνθρωπο ισραηλινό εμπάργκο στη Λωρίδα της Γάζας, που έχει μετατραπεί στη μεγαλύτερη ανοιχτή φυλακή του κόσμου, και τα πλοία του στολίσκου να μεταφέρουν στον λαό της Παλαιστίνης οικοδομικά υλικά για να χτίσει τα σπίτια του, γεννήτριες, τρόφιμα κι άλλα πολύτιμα είδη. Αρωγός σ’ αυτή την διεθνή προσπάθεια είναι η αλληλεγγύη χιλιάδων ανθρώπων από πολλές χώρες του κόσμου, που έκαναν την υπόθεση της απελευθέρωσης της Παλαιστίνης δική τους, στηρίζοντας την προσπάθεια με κάθε τρόπο.