Home » 2009 » Αποχαιρετισμός στα ’00 (Πριν, 24/12/2009)

Αποχαιρετισμός στα ’00 (Πριν, 24/12/2009)

Archives

Δεκαετία της βαρβαρότητας και των τρομερών δυνατοτήτων 

Η France Telecom κι όχι η Google επιχείρηση – σύμβολο της δεκαετίας που φεύγει

Τα «προβλήματα» με την δεκαετία που αποχαιρετούμε σε λίγες μέρες εμφανίστηκαν από το πιο απλό επίπεδο: Πώς να ορίσεις μια δεκαετία όταν το μοναδικό που σου δίνει είναι τα μηδενικά της; Αντίθετα με τις προηγούμενες «πληθωρικές» δεκαετίες, του ’90, του ’80, κ.λπ, το μόνο μετρήσιμο που διαθέτει η δεκαετία που φεύγει ήταν δύο μηδενικά εντελώς απρόσφορα για συντομογραφία κι επιτομή του κακόηχου, αυτοεκπληρούμενη προφητεία ωστόσο για μηδενιστικές, απορριπτικού περιεχομένου αναφορές. Κι έπειτα ήρθαν και τα απομεινάρια της: πόλεμοι, οικονομική κρίση, ανελευθερία, φυσικές καταστροφές και υπερθέρμανση του πλανήτη. Τι να δοξάσεις, τι να νοσταλγήσουν οι επόμενες γενιές;

Η δεκαετία των… μηδενικών παρόλα αυτά, ήταν μια δεκαετία σταθμός γιατί για πρώτη φορά συνέπεσαν τα πιο βάρβαρα φαινόμενα με την εμφάνιση των πιο εκπληκτικών ανθρώπινων δυνατοτήτων οδηγώντας όλες τις αντιθέσεις σε πρωτοφανή παροξυσμό. Η πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα, όπως σε ένα βαθμό είχε συμβεί και με την πρώτη δεκαετία του προηγούμενου, ήταν μια εκρηκτική δεκαετία γιατί στα χρόνια της ολοκληρώθηκε ο μαρασμός κι η παρακμή μιας ολόκληρης ιστορικής περιόδου που ξεκίνησε με το τέλος του Δευτέρου Παγκόσμιου Πολέμου κι έκαναν δειλή την εμφάνισή τους για πρώτη φορά οι απελευθερωτικές δυνατότητες της ανθρωπότητας.

Ο πιο εύκολος τρόπος για να χαρακτηριστεί ως δεκαετία των νιχιλιστών αυτή που φεύγει είναι να ανατρέξει κανείς στις εκστατικές φιλοδοξίες που είχε απελευθερώσει η δεκαετία του ’90 με άξονα τις νέες τεχνολογίες. Το ’90 κραδαίνοντας όλο αυτοπεποίθηση τα τρόπαια τη μάχης με τον «υπαρκτό» ενδύθηκε την ολόλαμπρη στολή της καινοτομίας και έθεσε στην προμετωπίδα του το ανειρήνευτο πνεύμα του σκαπανέα του καπιταλισμού κάνοντας το ντεμπούτο του με τον Τεντ Τέρνερ στο εξώφυλλο του περιοδικού Time, ως σύμβολο της νέας δύναμης των Μέσων Ενημέρωσης, και τραβώντας την αυλαία με τον Τζ. Μπέζος, ιδιοκτήτη του διαδικτυακού βιβλιοπωλείου Amazon. Στο ενδιάμεσο της δεκαετίας άνθρωπος της χρονιάς ανακηρύχθηκε ένας ερευνητής του Aids, ο διευθυντής της Intel κι οι «ειρηνοποιοί» Μαντέλα και Ντε Κλερκ, Αραφάτ και Ράμπιν. Η δεκαετία των μηδενιστών ανοίγει αντίθετα με άνθρωπο της χρονιάς τον Μπους, που επανέρχεται στο ίδιο εξώφυλλο το 1994 και κλείνει με τον διοικητή της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας, ιδανικό διασώστη, Μπεν. Μπερνάνκι. Στο ενδιάμεσο παρελαύνει ο αμερικανός στρατιώτης με το όπλο του, ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ρούντολφ Τζουλιάνι, εις μνήμη των νεκρών της 11ης Σεπτέμβρη και της «μηδενικής ανοχής» κι «εσύ» ή ο καθένας, εγκώμιο στη εξατομικευμένη χρήση του υπολογιστή.

Αν η δεκαετία που έφυγε μπορεί να χαρακτηριστεί ως η δεκαετία του iPhone, και του YouTube της Wikipedia και του Facebook ή η δεκαετία τη αποκωδικοποίησης του ανθρώπινου γονιδιώματος, των υβριδικών αυτοκινήτων και της τεχνητής καρδιάς τα θεμέλια τέθηκαν μια δεκαετία νωρίτερα, το ’90. Τότε προετοιμάστηκαν όλες οι σημερινές τεχνολογικές καινοτομίες, που δεν παύουν όμως να διαστρέφονται και να ακρωτηριάζονται κάτω από την ηγεμονία του κεφαλαίου, με αποτέλεσμα: το όνομα με τις περισσότερες αναζητήσεις στο ίντερνετ την προηγούμενη δεκαετία να είναι της… Μπρίτνεϋ Σπίαρς και το πιο πρόσφατο νέο στις εξελίξεις γύρω από το διαδίκτυο στις ΗΠΑ να είναι ο διορισμός από τον Ομπάμα ενός «κυβερνομπάτσου» με αρμοδιότητα τον έλεγχο του διαδικτύου και την προετοιμασία των ΗΠΑ για να αντιμετωπίσουν κάποια μελλοντική επίθεση από τον κυβερνοχώρο. Σε συνδυασμό το τελευταίο με τα μέτρα αστυνόμευσης και λογοκρισίας που υιοθέτησε η Γαλλία και ετοιμάζεται να εφαρμόσει κι η Αγγλία προδικάζουν ένα καθόλου ελκυστικό μέλλον για τον κυβερνοχώρο, φαντασιακό βασίλειο της πλέριας ελευθερίας στα πρώτα του βήματα.

Η δεκαετία του ’90 ωστόσο προετοίμασε και την βαρβαρότητα των ’00. Η αμερικανική εκστρατεία στον Κόλπο και στη Σομαλία, η εισβολή και η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, οι πρώτοι αντιτρομοκρατικοί νόμοι του Κλίντον κι η ιδεολογική προπαρασκευή με τη Σύγκρουση των πολιτισμών του Σάμιουελ Χάντιγκτον έθεσαν αρκετά διακριτικά μεν, με σαφήνεια όμως τις βάσεις για τις μετέπειτα αιματηρές ιμπεριαλιστικές εκστρατείες στο Αφγανιστάν το 2001 και το Ιράκ το 2003, και τα παράλληλα μέτωπα που άνοιξε η αντιτρομοκρατική σταυροφορία της Ουάσινγκτον στο Πακιστάν, τη Σομαλία και την Υεμένη. Η επίθεση στους δίδυμους πύργους αποτέλεσε την ιδανική αφορμή κι όχι φυσικά την αυγή μιας νέας εποχής που ως σύμβολά της είχε το Γκουντάναμο και το Αμπού Γκραΐμπ. Το 2000 άλλωστε ήταν, εντελώς συμβολικά στο μεταίχμιο των δύο δεκαετιών, που ο Αριέλ Σαρόν πάτησε στο τέμενος του Αλ Ακσά δίνοντας το έναυσμα για την δεύτερη Ιντιφάντα και που στις ΗΠΑ συνέβη η πιο εξόφθαλμη εκλογική νοθεία για να εκλεγεί ο Μπους – απαρχή και απαράμιλλο σύμβολο της επίθεσης που δέχτηκαν όλη την προηγούμενη δεκαετία και συνεχίζουν να δέχονται τα δημοκρατικά δικαιώματα από τις ΗΠΑ μέχρι την πιο απόμακρη γωνιά του πλανήτη με δολοφονίες αθώων πολιτών, κάμερες, προληπτικές συλλήψεις και αστυνομοκρατία που θα ζήλευαν κι οι λατινοαμερικανικές χούντες.

Η ηθική τουλάχιστον ήττα που υπέστησαν οι ΗΠΑ επί Μπους στην Μέση Ανατολή κι η βέβαιη συντριβή τους στο Αφγανιστάν επί Ομπάμα παρά την πρόσφατη απόφαση του να στείλει 30.000 επιπλέον στρατιώτες σηματοδότησαν και την παρακμή της αμερικανικής αυτοκρατορίας. Η άνοδος της Κίνας (που όλη την δεκαετία κατέγραφε κατά μέσο όρο ετήσιους ρυθμούς μεγέθυνσης της τάξης του 7,8%) της Ινδίας, της Ρωσίας, της Βραζιλίας και της ΕΕ που πέτυχε τη νομισματική της ενοποίηση με την εισαγωγή του ευρώ την 1/1/2002, επεκτάθηκε πολύ πέραν των γνωστών συνόρων της με την διεύρυνση του 2004 με 10 νέα μέλη δημιούργησε ντε φάκτο έναν πολυπολικό κόσμο, το κέντρο αποφάσεων του οποίου εξακολουθεί να είναι στην Ουάσινγκτον ή καλύτερα στο αμερικανικό Πεντάγωνο λόγω της αδιαμφισβήτητης αμερικανικής στρατιωτικής υπεροπλίας.

Η δεκαετία των μηδενικών ως αδιαμφισβήτητο έμβλημά της πάντως θα έχει την οικονομική κρίση που ξέσπασε στην αμερικανική αγορά υποβαθμισμένων στεγαστικών δανείων και γρήγορα εξελίχθηκε ως η βαθύτερη κρίση μετά το 1930 και για πολλούς ισοδύναμη. Τα στοιχεία πάντως από τις αποδόσεις του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης υποστηρίζουν πως ήταν βαθύτερη. Ειδικότερα, η πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα ήταν η χειρότερη δεκαετία για τις αμερικανικές μετοχές τα τελευταία 200 χρόνια, καθώς από το τέλος του 1999 μέχρι σήμερα ο μέσος όρος των ετήσιων αποδόσεων ήταν -0,5%! Για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης να αναφέρουμε τις αποδόσεις των προηγούμενων δεκαετιών: Το ’90: +17,6%, ’80: +16,6%, ’70: +6,6%, ’50: +18,2%, ’40: +9,6% και το ’30, που θεωρούταν μέχρι πρόσφατα η χειρότερη δεκαετία, ο μέσος όρος των ετήσιων αποδόσεων ήταν -0,2%, καταγράφηκαν δηλαδή μικρότερες απώλειες από την δεκαετία που έφυγε! Για τους αναλυτές, η δεκαετία που αποχαιρετούμε ήταν καταστροφική γιατί κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος μια βεβαιότητα που δεν είχε ποτέ διαψευσθεί: η μακροχρόνια ανοδική πορεία των μετοχών.

Δεν ήταν η μοναδική βεβαιότητα που κατέρρευσε. Στο έδαφος της κρίσης τα ’00 ενταφίασαν οριστικά το αναφαίρετο μέχρι πριν λίγα χρόνια δικαίωμα στην εργασία, μετατρέποντάς το σε «αναχρονισμό». Είδαν, επίσης, την τρομοκρατία του κεφαλαίου να μετατρέπει σε Νταχάου τους χώρους εργασίας και να απαγορεύει στην πράξη το δικαίωμα του συνδικαλισμού και της πολιτικής ενασχόλησης, απειλώντας τους εργαζόμενους με την εσχάτη των ποινών, την απόλυση. Την δεκαετία του ’00 φάνηκε και το πραγματικό πρόσωπο των περιλάλητων νέων μεθόδων οργάνωσης και διοίκησης των επιχειρήσεων που εγκαινιάστηκαν με το ξέσπασμα της τρέχουσας κρίσης στις αρχές της δεκαετίας του ’70 για να γίνουν λαϊκή θρησκεία τη δεκαετία του ’80 και καθεστώς τη δεκαετία του ’90 ακόμη και στον πιο μικρό χώρο εργασίας. Υπό αυτή την έννοια επιχείρηση της δεκαετίας, δεν είναι η Google που το 1999 απασχολούσε 9 εργαζόμενους και σήμερα 20.000 και στη μηχανή αναζήτησής της αναρτώνται κάθε μέρα 1 δισ. αιτήματα κι άλλοι τόσοι χρήστες απ’ όλο τον κόσμο. Επιχείρηση της δεκαετίας είναι η ιδιωτικοποιημένη France Telecom που κατάφερε να οδηγήσει στην αυτοκτονία 23 εργαζόμενους μόλις σε 18 μήνες, ως αποτέλεσμα του σκυλίσιου ανταγωνισμού, της καθημερινής εξαντλητικής εντατικοποίησης και της συνεχούς ανασφάλειας, που κατά τα εγχειρίδια είναι το κίνητρο κάθε προσπάθειας… ακόμη και αυτοκτονίας.

Την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα έκανε επίσης την εμφάνισή της το αντιφατικό και βραχύβιο κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση που γεννήθηκε στο Σιάτλ το 2000, το Αργεντινάζο το 2001, η εκλογική επιτυχία των κυβερνήσεων της Αριστεράς κάθε απόχρωσης στη Λατινική Αμερική, το αντιπολεμικό κίνημα του 2003, η ηρωική αντίσταση του Ιράκ, η συντριβή κι η ταπείνωση του εβραϊκού κράτους στο νότιο Λίβανο από τη Χεζμπολάχ το 2006. Και σε πείσμα των μηδενιστών η πρώτη δεκαετία έκλεισε τον κύκλο της πέρυσι τον Δεκέμβρη με την ηρωική αντίσταση του παλαιστινιακού λαού στη μαρτυρική Γάζα απέναντι στις θηριωδίες του εβραϊκού στρατού και την εξέγερση στην Αθήνα, τα νέα «Δεκεμβριανά». Βήματα νηπιακά, ανολοκλήρωτα κι αντιφατικά, με ελπιδοφόρο τρόπο παρόλα αυτά δείχνουν το δρόμο για την απελευθέρωση του ανθρώπου!

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

%d bloggers like this: