Home » 2009 » Πραξικόπημα στην Ονδούρα (11/7/2009)

Πραξικόπημα στην Ονδούρα (11/7/2009)

Archives

Ρεσιτάλ αδιαλλαξίας απέναντι στις διεθνείς πιέσεις έδιναν επί ημέρες οι πραξικοπηματίες της Ονδούρας. Η δολοφονία μάλιστα την Κυριακή 5 Ιούλη από πυρά στρατιωτών δύο διαδηλωτών που ζητούσαν την επιστροφή του εκλεγμένου προέδρου, Μανουέλ Σελάγια, και τα εμπόδια που τοποθέτησαν στο αεροδρόμιο της χώρας για να αποτρέψουν την προσγείωση του αεροπλάνου που τον μετέφερε επιβεβαίωσε την πρόθεσή των χουντικών να κλιμακώσουν τη σύγκρουσή τους με τη διεθνή κοινότητα και το λαό της Ονδούρας με κάθε κόστος.

 Το πραξικόπημα που πραγματοποιήθηκε στην Ονδούρα τα ξημερώματα της Κυριακής 28 Ιούλη, όταν ο εκλεγμένος πρόεδρος της χώρας, Μανουέλ Σελάγια ξύπναγε με το πιστόλι στον κρόταφο και – με τις πυτζάμες και παρά τη θέλησή του – επιβιβάστηκε σε ένα αεροπλάνο για να μεταφερθεί στην Κόστα Ρίκα, δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Η απόφαση του Σελάγια για την διενέργεια μη δεσμευτικού δημοψηφίσματος εκείνη την ημέρα είχε ξεσηκώσει απέναντί του όλο το συντηρητικό κατεστημένο της Ονδούρας. Το ερώτημα που ήθελε να θέσει στους ψηφοφόρους ο Σελάγια ήταν απλό: «Συμφωνείτε κατά τη διάρκεια των γενικών εκλογών το Νοέμβρη του 2009 να υπάρξει μια τέταρτη μυστική ψηφοφορία για να αποφασιστεί αν θα συγκροτηθεί μια Συντακτική Εθνοσυνέλευση που θα εγκρίνει ένα νέο πολιτικό Σύνταγμα;». Αυτό το ερώτημα αποτέλεσε αιτία πολέμου για την πολιτική, δικαστική και κυρίως στρατιωτική ελίτ της κεντροαμερικανικής χώρας, κλασσικής «μπανανίας», καθώς η πιο σημαντική αλλαγή που ήθελε να προωθήσει ο Σελάγια αφορούσε τη δυνατότητα ενός προέδρου να διεκδικήσει το χρίσμα για δεύτερη συνεχόμενη θητεία, κάτι που απαγορεύεται από το ισχύον σύνταγμα.

Παρότι όμως το επίδικο του δημοψηφίσματος δε συνιστούσε καμία απειλή για τη συνταγματική τάξη ούτε νόθευε τη λαϊκή βούληση – ακριβώς το αντίθετο συνέβαινε – το κατεστημένο της Ονδούρας πίστεψε ότι με τη διενέργειά του έμπαιναν σε κίνδυνο τα προνόμιά του. Αυτά θέλησε να διαφυλάξει με το πραξικόπημα κι όχι το νόμο και την τάξη. Αξίζει όμως να δούμε γιατί η αντίδραση του ήταν τόσο σφοδρή σε σημείο να ενεργοποιηθούν μέσα που νομίζαμε ότι είχαν περάσει οριστικά στην ιστορία. Τελευταία φορά για την ακρίβεια τα είχαμε ξαναδεί να ενεργοποιούνται, με αμερικανική υποστήριξη, κατά του Τσάβες τον Απρίλιο του 2002.

Η νίκη του Μανουέλ Σελάγια τον Νοέμβριο του 2005 φαινόταν να ωθεί την πολιτική διελκυστίνδα σε αντίθετη κατεύθυνση από ‘κεί που την οδηγούσε η γενικευμένη  άνοδος της Αριστεράς στην νότια και κεντρική Αμερική. Μεγιστάνας της ξυλείας και ηγέτης του δεξιού Φιλελεύθερου Κόμματος προερχόταν από τα σπλάχνα της διεφθαρμένης πολιτικής και οικονομικής ελίτ της Ονδούρας που είχε καταφέρει ένα διπλό ρεκόρ: Από την μια η Ονδούρα να αποτελεί το προκεχωρημένο φυλάκιο της αμερικανοκρατίας στην περιοχή (σε βαθμό να αποκαλείται περιπαικτικά USS Honduras) από την εποχή που πρέσβης των ΗΠΑ ήταν ο Τζον Νεγροπόντε αρχιτέκτονας των ταγμάτων θανάτου και του βρόμικου πολέμου κατά της σαντινιστικής Νικαράγουας μέχρι και τώρα που φιλοξενεί την μεγαλύτερη αμερικανική αεροπορική βάση – μαμούθ Σάτο Κάνο στην περιοχή και εισπράττει γενναία αμερικανική βοήθεια. Και ταυτόχρονα να είναι η πιο φτωχή χώρα της ηπείρου με το 60% του πληθυσμού της να ζει στη φτώχεια και το 50% υπό συνθήκες ακραίας φτώχειας. Η νίκη του Σελάγια υποσχόταν την μακροημέρευση αυτής της ακραίας πόλωσης.

Ο Σελάγια όμως αποδείχθηκε η εξαίρεση στο κανόνα των πολιτικών που εκλέγονται για να υπηρετήσουν τη σεμνότητα και εκτρέφουν τη διαπλοκή, που κερδίζουν τις εκλογές με τις σημαίες της αναδιανομής του πλούτου για να κάνουν ότι μπορούν ώστε να συνεχίσει να είναι συγκεντρωμένος στα χέρια μιας ευάριθμης ελίτ. Στη μετάλλαξή του συνέβαλλαν μια σειρά παράγοντες, όπως για παράδειγμα η σύγκρουσή του με τον αμερικανό πρέσβη στη Τεγκουσιγκάλπα, τον οποίο δημόσια αποκάλεσε «βάρβαρο». Πολύ πιο ουσιαστικά όμως συνέβαλαν, οι οδυνηρές συνέπειες που είχε για την Ονδούρα η ενσωμάτωσή της στην κεντροαμερικανική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου την οποία προωθούσαν οι ΗΠΑ (CAFTA) κι αντί για ανάπτυξη έφερε κοινωνικό ντάμπινγκ με τη σύνθλιψη των μεροκάματων, των περιβαλλοντικών κανόνων και της φορολογίας και κυρίως εκτίναξη του εμπορικού ελλείμματος με τις ΗΠΑ που αποδείχθηκαν πολύ σύντομα ο μεγάλος κερδισμένος. (Κι άλλη εξαίρεση στον κανόνα που θέλει την καταβύθιση του εμπορικού ισοζυγίου λόγω της ένταξης σε μια οικονομική ολοκλήρωση να χαρακτηρίζεται εκσυγχρονισμός κι από πάνω υπαίτιος να θεωρείται ο ζημιωμένος επειδή δεν κατάφερε να προσαρμοστεί…). Από την άλλη, κάθε κίνηση του Σελάγια προς τα αριστερά συνοδευόταν μόνο από θετικά αποτελέσματα. Η απόφασή του να διπλασιάσει σχεδόν τους μισθούς των εξαθλιωμένων δασκάλων και των δημοσίων υπαλλήλων απογείωσε την δημοτικότητά του και τον μετέτρεψε σε λαϊκό ήρωα. Ενώ, σε διεθνές επίπεδο οι εμπορικές σχέσεις που ανέπτυσσε με την παραδοσιακή σύμμαχο χώρα σήμαιναν μόνο ελλείμματα, καταστροφή της εγχώριας παραγωγικής βάσης και ζημιές, οι εισαγωγές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα κι οι εμπορικές σχέσεις που δημιούργησε σε ισότιμη βάση με τη βολιβαριανή οικονομική ένωση των Τσάβες και Μοράλες μετατρέπονταν σε απρόβλεπτα κέρδη και θεαματικά πλεονάσματα. Εν συντομία, ο Σελάγια εντάχθηκε στον κύκλο των αριστερών λατινοαμερικανών προέδρων χωρίς το πλούσιο συνδικαλιστικό παρελθόν του βραζιλιάνου προέδρου Λούλα, χωρίς να διαθέτει τις αντάρτικες περγαμηνές του Νικαραγουάνου Ορτέγκα και του Σαλβαδορένιου Φούνες, χωρίς να τον ακολουθεί η φήμη των αγώνων γα τα δικαιώματα των ιθαγενών όπως τον βολιβιανό Μοράλες, χωρίς καν την αντιδικτατορική δράση της χιλιανής προέδρου Μπασελέ. Αντίθετα, όπως εύστοχα ανέφερε το αμερικανικό προοδευτικό περιοδικό The Nation για τον Σελάγια «η αριστερή του στροφή ήταν λιγότερο ιδεολογική και περισσότερο πραγματιστική»!

Το κατεστημένο της Ονδούρας έχοντας επίγνωση της αποδοχής που θα συναντούσε η πρόταση του Σελάγια στο μη δεσμευτικό δημοψήφισμα και της άσχημης θέσης στην οποία θα περιερχόταν στη συνέχεια όταν λόγω της απροθυμίας του θα γινόταν εμφανής η απόστασή αυτού του κατεστημένου από τη λαϊκή βούληση χρησιμοποίησε εναντίον του προέδρου όλα τα μέσα. Κατ’ αρχήν τη δικαστική εξουσία που σε μια εμφανή υπέρβαση ρόλου χαρακτήρισε παράνομο το δημοψήφισμα, ανάβοντας το πράσινο φως στον στρατό για να βγάλει τα τανκς στους δρόμους. Στη συνέχεια το συντηρητικό Κογκρέσο που νομιμοποίησε την απαγωγή του εκλεγμένου προέδρου και την εξορία του, που αποδέχτηκε τα εντάλματα σύλληψης αριστερών βουλευτών και συνδικαλιστών και όρισε πρόεδρο της χώρας τον Ρομπέρτο Μισελέτι. Και τέλος, τον στρατό. Όταν αναφερόμαστε όμως στην Λατινική Αμερική κι ειδικότερα στην Ονδούρα δεν μιλάμε για οποιονδήποτε στρατό. Αλλά για ένα μόρφωμα εγγενώς εχθρικό και απειλητικό για τη δημοκρατία, το σύνταγμα και τους θεσμούς, που δημιουργήθηκε με τα όπλα στραμμένα προς τα μέσα, στον «εχθρό λαό» και ποτέ προς τα έξω. Κι οι ευθύνες γι αυτή τη γάγγραινα δεν διαχέονται γενικώς και αορίστως σε εξωθεσμικά κέντρα αλλά ανήκουν εξ ολοκλήρου στις ΗΠΑ κι ειδικότερα σε ένα αρκτικόλεξο συνώνυμο της πολιτικής ανωμαλίας που η αναφορά του προκαλούσε ρίγη τις δεκαετίες του ’70 και του ’80 σε κάθε δημοκράτη: SOA ή U.S. Army School of Americas. Αλλιώς, είναι γνωστή κι ως «σχολή πραξικοπημάτων» ή «σχολή δολοφόνων». Από τις τάξεις της SOA έχουν αποφοιτήσει οι δικτάτορες της Αργεντινής (Λεοπόλδο Γκαλτιέρι και Ρομπέρτο Βιόλα), του Παναμά (Ομάρ Τορίχος και Μανουέλ Νοριέγκα) και της Βολιβίας (Ούγκο Σουάρες και Βιλδόσο Καλντερόν). Επίσης ο δικτάτορας της Γουατεμάλας (Εφρέν Ρίος Μοντ), του Εκουαδόρ (Γκιγιέρμο Ροντρίγκες) κι ο δικτάτορας του Περού (Βελάσκο Αλβαράδο). Από τη Σχολή της Αμερικής όμως (την οριστική κατάργησή της οποίας ζητά σήμερα ένα αρκετά πολυσυλλεκτικό πολιτικό κίνημα στο οποίο συμμετέχουν και Ρεπουμπλικάνοι υποστηρίζοντας ότι η ύπαρξή της ακόμη και με άλλο όνομα δυσφημεί την Αμερική) αποφοίτησαν και χιλιάδες άλλοι ανώτατοι αξιωματικοί που υπηρετούν σε νευραλγικές θέσεις των ενόπλων δυνάμεων της κεντρικής και νότιας Αμερικής. Μεταξύ αυτών είναι κι ο αρχηγός του στρατού της Ονδούρας και αρχιπραξικοπηματίας, Ρομέο Ορλάντο Βάσκες Βελάσκες, όπως επίσης και το νούμερο δύο του πραξικοπήματος, αρχηγός της Αεροπορίας, Πρίνσε Σουάσο. Ο πρωταγωνιστικός ρόλος του Βάσκες Βελάσκες στο πραξικόπημα, ο οποίος πέρασε δύο φορές από τη «σχολή πραξικοπημάτων» το 1976 και το 1984 – για να τα εμπεδώσει προφανώς, έγινε εμφανής όταν διέταξε το στρατό να μποϋκοτάρει τις εκλογές, αναγκάζοντας τον εκλεγμένο πρόεδρο Σελάγια να τον καθαιρέσει από το αξίωμά του και στη συνέχεια το ανώτατο δικαστήριο να τον επαναφέρει στη θέση του, ανάγοντάς τον σε κεντρικό πρόσωπο της διαμάχης.

Στο παρελθόν μάλιστα καιν τα άλλα δύο πραξικοπήματα που έγιναν στην Ονδούρα, το 1975 και το 1978, πρωταγωνιστές είχαν μαθητές της αμερικανικής «σχολής δολοφόνων».

Με βάση τα παραπάνω ακόμη κι αυτή η καθυστερημένη και χλιαρή σύμπλευση του Μπαράκ Ομπάμα με τους υπόλοιπους ηγέτες της αμερικανικής ηπείρου και διεθνούς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ κι ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (που απέβαλε την Ονδούρα από τους κόλπους του) στην καταγγελία του πραξικοπήματος – ένα αναμφίβολα θετικό γεγονός – δεν παραγράφει τις τεράστιες κι εγκληματικές, διαχρονικές ευθύνες των ΗΠΑ στην εκκόλαψη δικτατόρων και την ανατροπή δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων…

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

%d bloggers like this: