Home » 2009 » Δοκιμάζεται η συνοχή της Κίνας (Μετροπόλιταν, 19/7/2009)

Δοκιμάζεται η συνοχή της Κίνας (Μετροπόλιταν, 19/7/2009)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

Όλο και συχνότερα η αχανής Κίνα δοκιμάζεται από εθνοτικές και θρησκευτικές συγκρούσεις που μακροπρόθεσμα θέτουν σε κίνδυνο την εδαφική της ακεραιότητα και άμεσα τη δημόσια εικόνα της στη διεθνή κοινότητα. Μετά όμως και την τελευταία σφαγή των Ουιγούρων το ερώτημα που τίθεται είναι μέχρι πότε το Πεκίνο θα μπορεί να αντιμετωπίζει τέτοια προβλήματα με την ωμή καταστολή; 

Δεν ήταν η πρώτη φορά που ξέσπασαν τόσο βίαια επεισόδια στην πατρίδα του Ουιγούρων, την επαρχία Ξινγιάνγκ. Αιματηρά επεισόδια είχαν συμβεί επίσης το 1997, το 2007 κι επίσης τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2008. Ποτέ άλλοτε όμως δεν συνοδεύτηκαν από εκατόμβες νεκρών. Ο επίσημος απολογισμός των επεισοδίων που συνέβησαν στην πρωτεύουσα της Ξινγιάνγκ, την πόλη Ουρούμκι, (αναγκάζοντας τον κινέζο πρόεδρο να αναχωρήσει εσπευσμένα από την συνεδρίαση των οκτώ πλουσιοτέρων χωρών του πλανήτη στην Ιταλία) ήταν 156 νεκροί και πολλές εκατοντάδες τραυματίες. Ο ανεπίσημος απολογισμός, όπως κατατέθηκε για παράδειγμα στις 7 Ιούλη στην ισπανική εφημερίδα El Pais από τον αντιπρόεδρο του Παγκόσμιου Κογκρέσου των Ουιγούρων, ανέρχεται σε 600 ακόμη και 800 νεκρούς!

Πριν δούμε τις εθνοτικές, θρησκευτικές και κυρίως κοινωνικές αντιθέσεις που πυροδότησαν αυτήν την έκρηξη είναι απαραίτητο να πούμε ότι η επαρχία Ξινγιάνγκ βρίσκεται στα βορειοδυτικά της Κίνας και συνορεύει με τις χώρες Μογκολία, Ρωσία, Καζακστάν, Κιργιστάν, Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν, Αφγανιστάν και Πακιστάν. Η έκτασή της δε αντιπροσωπεύει το ένα έκτο της συνολικής έκτασης της Κίνας. Οι Ουιγούροι που αποτελούν την μεγαλύτερη εθνότητα στην Ξινγιάνγκ είναι τουρκογενές φύλλο (γι αυτό κι η αυξημένη ευαισθησία της Άγκυρας όπως φάνηκε από τις δηλώσεις του τούρκου πρωθυπουργού με τις οποίες κατήγγειλε τη σφαγή), μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα, πολλοί εξ αυτών δεν μιλούν καν κινέζικα ή αρνούνται να τα χρησιμοποιήσουν και εμφανισιακά μοιάζουν περισσότερο με Μεσόγειους παρά με τους υπόλοιπους Κινέζους.

Τα 20 σχεδόν εκ. κατοίκων της επαρχίας Ξινγιάνγκ (η έκταση της οποίας είναι περίπου 10 φορές μεγαλύτερη της Ελλάδας!) αποτελούνται κατά 45% από Ουιγούρους και κατά 37% από κινέζους Χαν που συνολικά στην Κίνα όμως αποτελούν την συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού κι ειδικότερα το 92%! Το εντυπωσιακό όμως είναι ότι πριν μερικές δεκαετίες, μέχρι και το 1949 συγκεκριμένα, οι Χαν που κατοικούσαν στην Ξινγιάνγκ αποτελούσαν μόλις το 6%. Η αναλογία τους δεν αυξήθηκε για τυχαίους λόγους. Αλλά, από την δημιουργία της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας μέχρι ακόμη και τώρα το Πεκίνο ακολούθησε μια πολιτική αλλοίωσης της πληθυσμιακής σύνθεσης της Ξινγιάνγκ μέσω της μεταφοράς και της εγκατάστασης στην περιοχή κινέζων Χαν. Μόνο πέρυσι, το 2008, σύμφωνα με τους Financial Times στις 7 Ιούλη συνέρευσαν στην επαρχία 1,2 εκ. Χαν! Πίσω από τη διαχρονική προσπάθεια του Πεκίνου να ανατρέψει την εθνοτική σύνθεση της επαρχίας Ξινγιάνγκ βρίσκεται ο κίνδυνος ανάδυσης ενός ισχυρού αποσχιστικού κινήματος που θα παλεύει για την ανεξαρτητοποίηση της επαρχίας από την Κίνα ακόμη και για τη δημιουργία μιας Δημοκρατίας του Ανατολικού Τουρκεστάν, όπως υπήρχε με κάποια διαλείμματα τη δεκαετία του 1930 και 1940! Το γεγονός μάλιστα ότι 300.000 Ουιγούροι μένουν στο γειτονικό Καζακστάν δημιουργεί φόβους για ευρύτερες αναταράξεις. Η πρώτη αιτία επομένως των συγκρούσεων έγκειται στην ποικιλότροπη εθνική καταπίεση του Πεκίνου έναντι των Ουιγούρων που φθάνει μέχρι και την κατεδάφιση πολιτιστικών μνημείων τους μοναδικής ιστορικής σημασίας.

Μια δεύτερη αιτία σχετίζεται με το θρήσκευμα των Ουιγούρων. Συγκεκριμένα πολύ πριν η λέξη μουσουλμάνος ταυτιστεί με την τρομοκρατία οπότε το Πεκίνο πήρε το πράσινος φως από τη Δύση για να εξαπολύσει εναντίον των Ουιγούρων την πιο στυγνή βία, επικαλούμενο ότι δίνει κι αυτό τη δική του «μάχη κατά της τρομοκρατίας», η θρησκευτική συγγένεια των Ουιγούρων με τους Ταλιμπάν αποτέλεσε τη γέφυρα για να συνάψει το Πεκίνο μια ανίερη συμμαχία με τη Δύση. Τότε οι μουσουλμάνοι ήταν «δώρο» όχι «κατάρα» για τη διεθνή διπλωματία. Ήταν τη δεκαετία του ’80 όταν η Ουάσινγκτον συγκροτούσε τον πιο ετερόκλητο συνασπισμό που έχει φτιαχτεί ποτέ για να διώξει τους Σοβιετικούς από το Αφγανιστάν και δίπλα από την Αγγλία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία διέταξε και την Κίνα αξιοποιώντας το μουσουλμανικό της στοιχείο. Για να εισέλθει επάξια στην τότε συμμαχία  των προθύμων η Κίνα οδήγησε στα άκρα το φανατισμό του μουσουλμανικού της στοιχείου, ρίχνοντας τους σπόρους που οδήγησαν πολλά χρόνια μετά εκατοντάδες Ουιγούρους να πολεμούν στο Αφγανιστάν κατά των Αμερικανών, από κει στο Γκουαντάναμο και μετά στο… μεγάλο πουθενά, καθώς η Ουάσινγκτον δεν βρίσκει χώρα για να τους στείλει τώρα που θέλει να κλείσει το κολαστήριο. Η εκ πρώτης όψεως αναπάντεχη συνεργασία της Κίνας με τις ΗΠΑ ομολογείται από τον Ζμπίγκνιεβ Μπρζεζίνσκι στο βιβλίο Η δεύτερη ευκαιρία (εκδ. Α. Α. Λιβάνη) όταν αναφέρει πως η Κίνα «από γεωπολιτικής άποψης απολάμβανε την επιτυχία της ημισυγκαλυμένης στρατηγικής συνεργασίας της με την Αμερική στην τελική ήττα της σοβιετικής εισβολής στο Αφγανιστάν»! Τώρα το Πεκίνο περνάει από το ταμείο καθώς γίνεται και το ίδιο θύμα του ισλαμικού φονταμενταλισμού που εξέθρεψε για να αντιμετωπίσει τη Σοβιετική Ένωση, όπως ακριβώς το έπαθαν κι οι Αμερικάνοι σε μια διαφορετική φυσικά κλίμακα.

Παρόλα αυτά η εθνοτική καταπίεση και ο θρησκευτικός φανατισμός δεν μπορούν να εξηγήσουν την όλο και συχνότερη εμφάνιση ανάλογων συγκρούσεων στο έδαφος της Κίνας, πότε από τους Ουιγούρους και πότε από τους Θιβετιανούς. Στη βάση αυτών των όλο και συχνότερων διενέξεων βρίσκεται η όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων και των οικονομικών ανισοτήτων, όπως διαμορφώνονται από μια διπλή εξέλιξη: Κατ’ αρχήν την εντονότερη εκμετάλλευση των πλουσιότατων πλουτοπαραγωγικών πόρων της Ξινγιάνγκ από την κεντρική κυβέρνηση με αποτέλεσμα οι Ουιγούροι να νιώθουν αδικημένοι βλέποντας οι πόροι τους να εξαντλούνται κι οι ίδιοι να γίνονται όλο και φτωχότεροι καθώς οι Χαν που εισρέουν με μαζικό τρόπο κατ’ εντολή του Πεκίνου πιάνουν ταυτόχρονα και τις καλύτερες δουλειές σε θέσεις του δημοσίου ή σε μεγάλα έργα αφήνοντας στους Ουιγούρους το μικρο-εμπόριο κι επίσης την μετανάστευση – κραυγαλέα αδικία όταν η πατρίδα τους κατακλύζεται, εποικίζεται καλύτερα, από εκατομμύρια Χαν! Από την άλλη η οικονομική κρίση, στην Κίνα όπως και παντού, πλήττει πρωτίστως αυτούς που ισορροπούν στην κόψη του ξυραφιού: γυναίκες, χαμηλοαμειβόμενους, ανειδίκευτους και μετανάστες προερχόμενους είτε από διεθνή είτε από εσωτερική μετανάστευση. Έτσι δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι την αφορμή για τη σφαγή μεταξύ Χαν, στρατού και παρακρατικών από τη μια και Ουιγούρων από την άλλη στην Ουρούμκι έδωσε το λιντσάρισμα κι η δολοφονία δύο εργατών Ουιγούρων από κινέζους Χαν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, σε ένα εργοστάσιο της Καντόνας στα νότια της Κίνας. Ως αιτία για το λιντσάρισμα οι Χαν επικαλέστηκαν το βιασμό μιας γυναίκας Χαν από δύο Ουιγούρους – γεγονός που στη συνέχεια διαψεύστηκε από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης. Στο εν λόγω εργοστάσιο παιχνιδιών της Καντόνας, όπως ανέφερε η Wall Street Journal του προηγούμενου Σαββατοκύριακου «οι διευθυντές εισήγαγαν εκατοντάδες Ουιγούρους εργάτες για να δουλέψουν με χαμηλότερους μισθούς απ’ ότι το προηγούμενο εργατικό δυναμικό εθνικότητας Κινέζων Χαν»! Πίσω λοιπόν από την πρώτη φλόγα που προκάλεσε την έκρηξη της κινέζικης πυριτιδαποθήκης ήταν οι αδικίες που γεννά ο βάρβαρος, μεσαιωνικός καπιταλισμός της Κίνας αξιοποιώντας τις εθνικές αντιθέσεις και εκμεταλλευόμενος την κοινωνική καθυστέρηση καταπιεσμένων εθνοτήτων με αποτέλεσμα οι αντιθέσεις αυτές στο ξεδίπλωμά τους να γίνονται ανεξέλεγκτες.

Η όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων, ως αποτέλεσμα της εξελισσόμενης οικονομικής κρίσης, υπογραμμίζεται και από την εκτίναξη των εργατικών διαμαρτυριών που καταγράφηκαν επίσημα – κι είναι προφανώς πολύ λιγότερες σε σχέση με τις πραγματικές. Με βάση επίσημο δελτίο, που δημοσιεύτηκε στον διεθνή Τύπο την προηγούμενη Κυριακή, ο αριθμός των εργατικών διαδηλώσεων το 2008 έφθασε τις 127.000 όταν το 2005 ήταν 87.000. Το Πεκίνο λοιπόν σπέρνει ανέμους – εθνοτικούς, θρησκευτικούς και κοινωνικούς – και θερίζει θύελλες. Ρίχνοντας δε την πέτρα του αναθέματος στην Ουιγουριανή εκατομμυριούχο Ρεμπίγια Καντίρ που ζει στις ΗΠΑ και χαρακτηρίζοντας έτσι τις κινητοποιήσεις ως υποκινούμενες από το εξωτερικό εθελοτυφλεί, ενώ προετοιμάζονται οι όροι για την επόμενη σύγκρουση.

Τι άλλο θα μπορούσε να κάνει για να λύσει τις αντιθέσεις και να ισχυροποιήσει τη εθνική συνοχή; Μια πολιτική που θα αναγνωρίζει την γλωσσική, ιστορική και θρησκευτική ιδιαιτερότητά τους και θα προσπαθεί να εξαλείψει τις μισθολογικές και κοινωνικές τους αποκλίσεις από την πλειοψηφία των Κινέζων με απώτερο σκοπό την πλήρη ενσωμάτωσή τους. Το ακριβώς αντίθετο απ’ ότι συμβαίνει σήμερα δηλαδή…

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: