Home » 2009 » Αγωνία για τη Χώρα των Κέδρων (Μετροπόλιταν, 7/6/2009)

Αγωνία για τη Χώρα των Κέδρων (Μετροπόλιταν, 7/6/2009)

Archives

Ιδιαίτερα κρίσιμες είναι οι βουλευτικές εκλογές που πραγματοποιούνται αύριο, Κυριακή 7 Ιουνίου, στον Λίβανο καθώς το αποτέλεσμά τους θα κρίνει την πορεία της χώρας και πολύ πιθανά τις διεθνείς της σχέσεις.

Οι εκλογές στον Λίβανο είναι συνήθως η πιο πληκτική πολιτική μάχη στον κόσμο, καθώς είναι κατά μεγάλο μέρος προβλέψιμη. Αυτό οφείλεται στο πολιτικό σύστημα της χώρας που δημιουργήθηκε με τη Συμφωνία του Ταΐφ η οποία τερμάτισε τον 15ετή εμφύλιο. Με βάση όσα περιέχονται στα άρθρα της για κάθε θρησκευτική μειονότητα υπάρχει ένας προκαθορισμένος αριθμός κοινοβουλευτικών εδρών.

Ειδικότερα, προβλέπεται ότι οι 128 έδρες μοιράζονται ανάμεσα σε χριστιανούς και μουσουλμάνους. Από τις 64 έδρες των χριστιανών, 34 αναλογούν στους μαρονίτες, 14 στους έλληνες ορθόδοξους, 8 στους έλληνες καθολικούς, 5 στους ορθόδοξους της Αρμενίας και 3 σε άλλους χριστιανούς. Οι 64 έδρες των μουσουλμάνων κατανέμονται ως εξής: 27 έδρες στους σουνίτες, 27 στους σιίτες, 8 στους δρούζους και 2 στους αλαβίτες.

Πρόκειται για ένα από τα πιο άδικα πολιτικά συστήματα για πολλούς κι όχι τόσο προφανείς λόγους. Κατ’ αρχήν οι έδρες απέχουν έτη φωτός από τη σύνθεση του πληθυσμού, καθώς η κατανομή τους αποφασίσθηκε με βάση μια πληθυσμιακή απογραφή της δεκαετίας του ’30! Έκτοτε απαγορεύονται οι απογραφές, για να μη φανεί πόσο καλπονοθευτικό είναι το εκλογικό σύστημα. Η αναντιστοιχία του με τη σημερινή πληθυσμιακή σύνθεση δεν είναι απόρροια μιας τυχαίας και μη προσανατολισμένης, αδιάφορης δηλαδή, αλλαγής. Αντίθετα οι πληθυσμιακές μεταβολές των τελευταίων δεκαετιών, αποτέλεσμα του εμφυλίου και της κατοχής του Ν. Λιβάνου μέχρι το 2000 από το Ισραήλ, συνέτειναν στην φυγή από τη χώρα του πιο ευκατάστατου τμήματος του πληθυσμού που ανήκει στη χριστιανική και σουνιτική μειοψηφία, ενώ οι πολιτικές μεταβολές, ως απόρροια της απογείωσης του κύρους της Χεζμπολάχ λόγω της ήττας που προκάλεσε στον εβραϊκό στρατό το καλοκαίρι του 2006, συνέτειναν στην αποθέωση της επιρροής της σιίτικης οργάνωσης. Όλοι οι δρόμοι συνεπώς θα οδηγούσαν στον εκλογικό θρίαμβο της Χεζμπολάχ αν… Αν δεν υπήρχε το σύστημα των ποσοστώσεων το οποίο θεωρητικά εγγυάται την αποτροπή μιας νέας εμφύλιας σύρραξης, πρακτικά τον κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος και κατά βάθος μια «οροφή» εδρών την οποία δεν μπορεί να υπερβεί η Χεζμπολάχ. Έτσι είναι καταδικασμένη να αναζητά διαρκώς συμμάχους, σε άλλες θρησκευτικές μειονότητες, συγκροτώντας πλατιές συμμαχίες, τις οποίες χρησιμοποιεί σαν όχημα για να διεκδικήσει την εξουσία.  Βασικός σύμμαχός της την τελευταία περίοδο είναι ο χριστιανός ηγέτης Μισέλ Αούν, ο οποίος αν και στο παρελθόν ήταν από πιο φανατικούς εχθρούς της Συρίας πλέον έχει εξελιχθεί στον πιο σταθερό σύμμαχο της Χεζμπολάχ που ποτέ δεν έκρυψε τις πολιτικές σχέσεις που διατηρεί με τη Συρία και το Ιράν. Ως συμμαχία διεκδικεί τη νίκη στις βουλευτικές εκλογές κι η φιλοδυτική πλειοψηφία που ελέγχει σήμερα την κυβέρνηση έχοντας 70 από τις 128 έδρες. Το όνομα της δε είναι «14 Μάρτη» και το πήρε από εκείνη την ημέρα του 2005 που έγινε στη Βηρυτό μια μεγάλη διαδήλωση ενάντια στη Συρία που οι δυτικές κυβερνήσεις αποκάλεσαν «επανάσταση των κέδρων», ενώ ο Τύπος κι οι κάτοικοι του Λιβάνου «επανάσταση των Γκούτσι» λόγω των ενδυματολογικών προτιμήσεων των… επαναστατημένων.

Παρότι όμως η σιιτική οργάνωση τηρεί με θρησκευτική ευλάβεια τις συνταγματικές προβλέψεις, δέχεται κυρίως από τις ΗΠΑ το ένα χτύπημα κάτω από τη ζώνη μετά το άλλο, σε μια εμφανή προσπάθεια να μην κεφαλαιοποιηθεί σε ψήφους το τεράστιο κύρος που απέκτησε μετά τον πόλεμο των 33 ημερών όταν θριάμβευσε εκεί που ατιμώθηκαν όλοι οι στρατοί των αραβικών χωρών. Το αυξημένο ενδιαφέρον των ΗΠΑ έγινε αρχικά γνωστό από την επίσκεψη της αμερικανίδας υπουργού Εξωτερικών, Χίλαρι Κλίντον, στη Βηρυτό. Αυτό το ενδιαφέρον όμως προσέλαβε προκλητικές διαστάσεις, συνιστώντας ευθεία παρέμβαση στα εσωτερικά της χώρας, κατά την επίσκεψη στην πρωτεύουσα του Λιβάνου του αμερικανού αντιπροέδρου, Τζο Μπάιντεν, μετά την ολοκλήρωση ενός άλλου εξ ίσου… αθώου και εθιμοτυπικού ταξιδιού του, στα Βαλκάνια. Να σημειωθεί ότι η προηγούμενη επίσκεψη αμερικανού αντιπροέδρου στη χώρα των κέδρων ήταν του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου, επί προεδρίας Ρόναλντ Ρέιγκαν κι είχε συμβεί τον Οκτώβρη του 1983 λίγες εβδομάδες μετά την ανατίναξη του κτιρίου όπου διέμεναν αμερικανοί πεζοναύτες που στοίχισε τη ζωή σε 241 άνδρες των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων!

Έχοντας πολύ πιθανά στο νου του αυτό το περιστατικό, ο Μπάιντεν που εξελίσσεται σε ιέρακα του Ομπάμα, προειδοποίησε τους Λιβανέζους πως αν τυχόν και ψηφίσουν τη Χεζμπολάχ και τους συμμάχους της τερματίζεται η οικονομική βοήθεια. Η απειλή του έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της δεινής οικονομικής θέσης που βρίσκεται ο Λίβανος καθώς το δημόσιο χρέος του φθάνει το 160% του ΑΕΠ. Οι ΗΠΑ από το 2006 μέχρι σήμερα έχουν προσφέρει τουλάχιστον 1 δισ. δολάρια στον Λίβανο, εκ των οποίων τα 400 εκ. αφορούσαν στρατιωτικό υλικό. Η οικονομική ενίσχυση δεν ήταν πολιτικά ουδέτερη καθώς ζητούμενό της είχε την αναβάθμιση της επιχειρησιακής ικανότητας του κυβερνητικού στρατού μήπως καταφέρει ποτέ να λειτουργήσει σαν αντίβαρο στην Χεζμπολάχ που έχει πάρει μονοπώλιο την εθνική άμυνα του Λιβάνου, με πολύ επιτυχημένο μάλιστα τρόπο όπως έδειξε μόλις πρόσφατα η εξάρθρωση δικτύου κατασκόπων του Ισραήλ με τη σύλληψη περισσότερων από 40 πρακτόρων. Εξ ίσου μεροληπτικές και πολιτικά κατευθυνόμενες ήταν κι οι χρηματοδοτήσεις ύψους 7,6 δισ. δολαρίων που συγκεντρώθηκαν από αραβικές χώρες το 2007 για την ανοικοδόμηση καθώς, σύμφωνα με τους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς στις 27 Μαΐου, «πολλές από αυτές τις δωρεές έγιναν για να προσφέρουν πολιτική υποστήριξη στη συμμαχία “14 Μάρτη” και για να τη βοηθήσουν να αντιμετωπίσει τη Χαμάς».

Ο κίνδυνος λοιπόν που αιωρείται πάνω από τον πολύπαθο Λίβανο είναι σαφής: Να έχει κι αυτός την τύχη της Γάζας, όταν το αποτέλεσμα των εκλογών τον Ιανουάριο του 2006 σε μια από τις ελάχιστες δημοκρατικές εκλογικές διαδικασίες που έγιναν στη Μέση Ανατολή δεν ήταν το επιθυμητό στους Αμερικανούς και τους Ευρωπαίους (και πριν απ’ αυτούς στους Ισραηλινούς) και επέβαλλαν ένα φονικό εμπάργκο στους Παλαιστινίους τιμωρώντας τους που ψήφισαν τη Χαμάς. Θα εφαρμοστεί λοιπόν συλλογική τιμωρία και στους Λιβανέζους αν ψηφίσουν διαφορετικά από τις προτιμήσεις των Αμερικανών;

Σύμφωνα με τον Μπάιντεν ναι. Κι η γνώμη του Λευκού Οίκου έχει σημασία όχι μόνο σ’ ότι αφορά τις αμιγώς δικές του χρηματοδοτήσεις, αλλά και αυτές του ΔΝΤ στην εκτελεστική επιτροπή του οποίου συμμετέχει, καθώς εκεί θα εξετασθεί σε δύο μήνες μια νέα αίτηση του Λιβάνου για να λάβει δάνειο διευκόλυνσης. Ας κρατήσουμε ωστόσο ότι η Χεζμπολάχ, που συμπεριλαμβάνεται στη λίστα με τρομοκρατικές οργανώσεις του Λευκού Οίκου παρότι διέθετε 14 έδρες στη βουλή μέχρι σήμερα, έναν υπουργό και δικαίωμα βέτο στις κυβερνητικές αποφάσεις, έχει ήδη προβεί σε επαφές με στελέχη του διεθνούς οργανισμού δείχνοντας έτσι την προθυμία της να σεβαστεί τις δεσμεύσεις της χώρας και να διασφαλίσει την εξυπηρέτηση των δανειακών της αναγκών. Δεν περνάει απαρατήρητη ωστόσο η αντιφατική της θέση της καθώς για να μη διευκολύνει ένα πιθανό εμπάργκο διακινδυνεύει να χρεωθεί τις αντιλαϊκές πολιτικές που θα επιβάλλει ο μισητός οργανισμός και να θυσιάσει έτσι στο βωμό της «κυβερνητικής ευθύνης» τους ακατάλυτους μέχρι τώρα δεσμούς που έχει με τη φτωχολογιά του νότου και των πόλεων.

Από την άλλη, η Ευρωπαϊκή Ένωση που εναντίον της Χαμάς υποτάχτηκε πλήρως στις οδηγίες του Ισραήλ συμμετέχοντας στο φονικό εμπάργκο, στην περίπτωση του Λιβάνου, το οποίο χρηματοδοτεί με 60 εκ. ευρώ το χρόνο, τηρεί πιο διακριτική στάση. Σύμφωνα με δημοσιεύματα φέρεται αποφασισμένη να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τη χώρα, ανεξαρτήτως του αυριανού εκλογικού αποτελέσματος. Με επιθετικό τρόπο υποστήριξε ότι πρέπει να συνεχιστεί η χρηματοδότηση του Λιβάνου, ακόμη κι αν εκλεγεί η σιιτική συμμαχία, κι ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ.

Αν ωστόσο είναι νωρίς για να ξέρουμε τις αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας σε ένα αποτέλεσμα που θα κριθεί μέχρι την τελευταία στιγμή, αδιαμφισβήτητη είναι η προσπάθεια των Δυτικών και κυρίως του Ισραήλ να σφίξει τη θηλιά γύρω από την Χεζμπολάχ που έχει ταυτίσει τη δράση της με την αντίσταση κατά του Ισραήλ. Οι ύποπτες αποκαλύψεις του γερμανικού περιοδικού Σπίγκελ βάση των οποίων η Χεζμπολάχ είναι ο φυσικός αυτουργός της δολοφονίας του πρώην πρωθυπουργού κι εχθρού της Συρίας Ραφίκ Χαρίρι στις 14 Φεβρουαρίου 2005 (που εντός του Λιβάνου καταγγέλθηκαν ακόμη κι από τη δεξιά πλειοψηφία ενώ στο Ισραήλ έδωσαν την αφορμή για να ζητηθεί η έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης κατά του λαοπρόβλητου ηγέτη της Χεζμπολάχ, Σεΐχη Νασράλα) δείχνουν ότι οι επιθέσεις προς τη Χεζμπολάχ θα αυξηθούν. Είτε χάσει είτε κερδίσει στις εκλογές αύριο…

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

%d bloggers like this: