Home » 2008 » Η οικονομική κρίση είναι εδώ (Πριν, 6 Ιούλη 2008)

Η οικονομική κρίση είναι εδώ (Πριν, 6 Ιούλη 2008)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

Ισπανία, Αγγλία, Δανία και Ιρλανδία μετά τις ΗΠΑ

ΠΛΗΤΤΕΤΑΙ Η ΕΕ

Ελαφρά ασυνήθιστος ήταν ο τίτλος της ισπανικής Ελ Παΐς σε ένα πρόσφατο αφιέρωμά της στην ισπανική γλώσσα: «Στα ισπανικά λέγεται κρίση», έγραφε. Και αμέσως μετά παρέθετε τις λέξεις που κατά κόρον χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν την οικονομική συγκυρία κι οι οποίοι δεν διαφέρουν καθόλου από τις υπεκφυγές που ακούμε συχνά και στην Ελλάδα όπως «δυσπραγία», «αβεβαιότητα», «καθόλου ευχάριστες εξελίξεις» (βλ. δηλώσεις Γ. Αλογοσκούφη την Τρίτη μετά τη συνεδρίαση της κυβερνητικής επιτροπής) κ.ο.κ. Το ίδιο ωστόσο μπορεί να ειπωθεί με ένα εξ ίσου κατηγορηματικό τρόπο και για μια σειρά άλλες γλώσσες όπως τα αγγλικά, αφορώντας όχι μόνο τις ΗΠΑ αλλά εξ ίσου σοβαρά την Αγγλία και την Ιρλανδία, τα πορτογαλικά, τα δανικά και τα ισλανδικά – μέχρι στιγμής πάντα.

Στην Ισπανία, η βουτιά του κατασκευαστικού τομέα που είδε το προϊόν του να μειώνεται μέσα σε ένα χρόνο κατά 30% έχει παρασύρει, σε συγκερασμό με την επιδείνωση των όρων δανειοδότησης, τους σημαντικότερους τομείς της οικονομίας. Σύμφωνα με τους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς στις 26 Ιουνίου, «τουριστικές επιχειρήσεις, αλυσίδες σούπερ μάρκετ και καταστήματα μόδας έχουν σημειώσει μια απότομη πτώση. Στο βιομηχανικό τομέα οι μεταποιητικές επιχειρήσεις των οποίων η τύχη συνδέεται με την κατασκευαστική δραστηριότητα έχουν βιώσει μια απότομη πτώση των πωλήσεών τους κατά τους προηγούμενους 12 μήνες».

Στις ΗΠΑ τα σημάδια της κρίσης είναι ορατά από παντού λες κι η φρενήρη πτώση των αμερικανικών επιτοκίων από 5,25% που ήταν τον Σεπτέμβρη στο 2% που έφθασαν να μη συνέβη ποτέ. Οι πωλήσεις αυτοκινήτων, που δίνουν τον ρυθμό των λιανικών πωλήσεων, μειώθηκαν τον Μάη σχεδόν κατά 11%. Οι τιμές των κατοικιών, αντιπροσωπεύοντας την έλλειψη ζήτησης κι όχι την αναγκαία διόρθωσή τους από τα επίπεδα φούσκας, μειώθηκαν το πρώτο τρίμηνο κατά 14%. Η δε ανεργία θερίζει με τον Ιούνιο να είναι ο έκτος συνεχόμενος μήνας που παρατηρείται μείωση των θέσεων εργασίας, με αποτέλεσμα να έχει εκτιναχθεί στο 5,5%. Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα καθώς ακόμη κι αυτοί που δουλεύουν (καλύτερα, απασχολούνται) στο απέραντο βασίλειο της ελαστικής εργασίας βλέπουν τους φακέλους της μισθοδοσίας να είναι όλο και πιο λεπτοί, καθώς οι εργοδότες τους μειώνουν συνεχώς τις ώρες απασχόλησης.

Στην Αγγλία, όπου η χρεοκοπία της τράπεζας Νόρθερν Ροκ τον Σεπτέμβριο του 2007 επεσήμανε για πρώτη φορά τη σοβαρότητα της κατάστασης, το ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί φέτος κατά 1,3% (το χαμηλότερο ποσοστό από το 1992) από 3,6% πέρυσι κι ο πληθωρισμός να ξεπεράσει το 4%, παρότι τα επιτόκια βρίσκονται στο 5% – επίπεδο ρεκόρ μεταξύ των επτά πλουσιότερων χωρών του πλανήτη.

Στη Δανία η κατάσταση είναι πιο σοβαρή καθώς οι εξελίξεις εκεί με το ΑΕΠ να συρρικνώνεται επί δύο συνεχόμενα τρίμηνα είναι τόσο αρνητικές που ανταποκρίνονται και στον τεχνικό–τυπικό ορισμό της ύφεσης. Το ίδιο επίσης αναμένεται να συμβεί σε Ιρλανδία και Πορτογαλία όπου το πρώτο τρίμηνο πράγματι μειώθηκε το προϊόν, ενώ αναμένεται να μειωθεί και στο δεύτερο. Η οριακή (καθότι μικρότερη της μονάδας) μείωση του ΑΕΠ σε αυτές τις χώρες φαντάζει ειδυλλιακή ωστόσο για την Ισλανδία των 315.000 κατοίκων (ασήμαντη αν δεν ήταν τόσο πολύτιμη όσο τα καναρίνια στις στοές των ορυχείων) που είδε το ΑΕΠ της να μειώνεται κατά 4%!

Χρονικά παρατεταμένη, παγκόσμια και τόσο βαθιά ώστε να αποτελεί σημείο τομής αποδεικνύεται η οικονομική κρίση που εμφανίστηκε πέρυσι τον Αύγουστο αποτελώντας μετάσταση και μετεξέλιξη της δομικής κρίσης που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Ανήμπορες οι κρατικές πολιτικές σε ΗΠΑ και ΕΕ να την αντιμετωπίσουν.

 

Η άνοδος του επιτοκίου του ευρώ θα οδηγήσει στην επιτάχυνση του πληθωρισμού κι όχι την τιθάσευσή του

 

Ιδιαίτερη σημασία ωστόσο έχει ότι η κρίση, όπως ορίζεται η απότομη διακοπή της οικονομικής επέκτασης, όπως ξέσπασε πέρυσι τον Αύγουστο με αφορμή την πιστωτική ασφυξία έχει αποκτήσει πλανητική διάσταση και ασυνήθιστα μεγάλη διάρκεια.

Αρχικά, το φθινόπωρο του 2007 όλοι έδειχναν ως ημερομηνία λήξης της κρίσης το πρώτο δεκαήμερο του 2008, όταν θα δημοσιεύονταν τα οικονομικά αποτελέσματα των τραπεζών και θα έβγαιναν στη φόρα οι επισφάλειες που κρατούνταν τότε ως επτασφράγιστο μυστικό για να μην εξανεμιστεί η πιστοληπτική τους αξιοπιστία και οδηγηθούν στη χρεοκοπία. Το πρώτο δεκαήμερο του 2007 ωστόσο πέρασε, μαζί και το πρώτο τρίμηνο, όπως και το πρώτο εξάμηνο του 2008 και δεν υπάρχει τίποτε που να προμηνύει ακόμη κι αυτή την επιστροφή στο παρελθόν. Παρότι μάλιστα οι αποκαλύψεις για τα ανοίγματα ξεπέρασαν και την πιο γενναιόδωρη πρόβλεψη, φθάνοντας το ασύλληπτο ποσό των 387 δισ. δολαρίων, μειώνοντας έτσι αισθητά τις πιθανότητες να περάσουν σε επόμενες χρήσεις τα ανοίγματα. Αποτέλεσμα μάλιστα ήταν να αποδυναμωθεί η κεφαλαιακή βάση τραπεζικών κολοσσών και να αποκτήσουν πρόσβαση στο μετοχικό τους κεφάλαιο κρατικά επενδυτικά ταμεία από την Ασία και τη Μέση Ανατολή (όπως συνέβη πολύ πρόσφατα με τη βρετανική  Μπάρκλευ’ς που οι μεγαλύτεροι μέτοχοι της στο εξής θα έχουν έδρα το Κατάρ) σε μια πρωτοφανή έκταση. Παρόλα αυτά το κατρακύλισμα δεν σταμάτησε. Όλο το προηγούμενο εξάμηνο μετοχές – σύμβολα του  καπιταλισμού υποβαθμίστηκαν με κάθε επισημότητα (όπως της Τζένεραλ Μότορς και της Σίτιμπανκ) είτε απαξιώθηκαν από την αγορά (όπως της Ζίμενς  και της Γιούνελεβερ) συμπαρασύροντας μαζί τους τα διεθνή χρηματιστήρια.

Ο απολογισμός του εξαμήνου ήταν δραματικός. Ο αμερικανικός βιομηχανικός δείκτης Ντάου Τζόουνς έπεσε κατά 14%, ο βρετανικός χρηματιστηριακός δείκτης κατά 13%, στη Γερμανία 20%, στη Γαλλία 21% και συνολικά ο πανευρωπαϊκός Ντάου Τζόουνς κατά 25%. Ο δε ευρωπαϊκός πάλι δείκτης FTSE – 300 κατέγραψε στο εξάμηνο απώλειες της τάξης του 21%, που είναι οι μεγαλύτερες από την ίδρυσή του, το 1986. Δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο το γεγονός ότι τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια πλήρωσαν πολύ πιο βαρύ φόρο αίματος σε σχέση με τις ΗΠΑ κατ’ αναλογία του αναπάντεχα μεγαλύτερου κόστους που πλήρωσαν οι ευρωπαϊκές τράπεζες σε σχέση με τις αμερικανικές από το σκάσιμο της φούσκας της αμερικανικής αγοράς ακινήτων. Δείχνοντας πρακτικά μαθήματα μετακίλησης και όχι απλά διασποράς κινδύνων (και απάτης) από τα 387 δισ. δολάρια που προαναφέραμε τα 200 τα φορτώθηκαν οι ευρωπαϊκές τράπεζες και μόνο τα 166 από τα υπόλοιπα οι αμερικανικές! Φαίνεται έτσι ότι με την μέθοδο της τιτλοποίησης δεν εφαρμόστηκε απλά και μόνο η παλιά (μηδενικού αθροίσματος) τραπεζική πρακτική που αναλύει ο Μπλαζάκ στα Χαμένα Όνειρα: «Οι Κουαντέ εις περίπτωση ανάγκης εβεβαίουν δια τον κύριο Γκαρνεράκ ότι ο κύριος Γκαρνεράκ εβεβαίου δια τους κυρίους Κουαντέ. Πρόκειται για μια ακριβή εφαρμογή εν τη πράξει της γνωστής λαϊκής παροιμίας: Δως μου το ραβέντι να σου δώσω τη σιναμική». Στην περίπτωση όμως των δανείων των φτωχών δεν έγινε μια αμοιβαία ανταλλαγή «ισοδυνάμων» καθαρτικών μεταξύ των τραπεζών που δάνειζε η μια την άλλη με εγγύηση τα εν λόγω δάνεια, μια και απ’ ότι φάνηκε οι αμερικανικές τράπεζες τα ξεφορτώθηκαν γρήγορα από πάνω τους αποθέτοντάς τα στους ανταγωνιστές τους μέχρι που λύγισαν από το βάρος τους.

Επιστρέφοντας στα αποτελέσματα των χρηματιστηρίων κατά το πρώτο εξάμηνο (κι ανιχνεύοντας από τη διακύμανσή τους την ευρωστία της αιχμής του δόρατος κάθε εθνικού κεφαλαίου) και κινούμενοι ανατολικότερα της Ευρώπης, διαπιστώνεται η ίδια δραματική κατάσταση: Στην Ταϊβάν, τη Νότια Κορέα όπως και στην Ιαπωνία ο δείκτης του χρηματιστηρίου είχε απώλειες  12%, στο Χονγκ – Κονγκ όπως και τη Νέα Ζηλανδία 21%, στην Αυστραλία 18%, στην Ινδία 34% και στην Κίνα 48%! Όπως ήταν αναμενόμενο, εξαίρεση αυτού του κανόνα (στον οποίο υπάκουσαν φυσικά και τα νοτιοαμερικανικά χρηματιστήρια) αποτέλεσαν οι χώρες που κατά κύριο λόγο εξάγουν βασικά εμπορεύσιμα προϊόντα όπως ο Καναδάς (+5%), η Βραζιλία (+2%) και η Ρωσία (+1%), χωρίς φυσικά τα κέρδη τους να αντισταθμίζουν τις σοβαρές απώλειες που καταγράφηκαν στις αγορές του ανεπτυγμένου καπιταλισμού.

Παρατεταμένη λοιπόν χρονικά (οκτώ μήνες για να θυμηθούμε κράτησε στις ΗΠΑ η ύφεση το 2001), πλανητική και επίσης βαθιά. Η αποτίμηση της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, της κεντρικής τράπεζας όλων των κεντρικών τραπεζών – όπως συχνά αποκαλείται, που εδρεύει στην Βασιλεία της Ελβετίας, όπως περιλαμβάνεται στα συμπεράσματα της ετήσιας έκθεσης της που δημοσιεύτηκε στις 30 Ιουνίου ξάφνιασε ευχάριστα όσους περίμεναν τι συνήθεις άχρωμες και πολύσημες διατυπώσεις: «Η τρέχουσα αναστάτωση στων αγορών στα σημαντικότερα παγκόσμια χρηματοπιστωτικά κέντρα είναι χωρίς προηγούμενο κατά την μεταπολεμική περίοδο. Με σημαντικό τον κίνδυνο της ύφεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε συνδυασμό με έναν απότομα αυξανόμενο πληθωρισμό σε πολλές χώρες εγείρονται φόβοι ότι η παγκόσμια οικονομία ενδέχεται να βρίσκεται σε ένα είδος σημείου καμπής. Αυτοί οι φόβοι δεν είναι αβάσιμοι», συνεχίζει χρησιμοποιώντας πολλές φορές τον όρο «σημείο τομής». Τον ίδιο όρο, «σημείο καμπής», χρησιμοποίησε και ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου πριν λίγες μέρες για να τονίσει το βάθος της κρίσης ενώ και ο διεθνής Τύπος βρίθει από ανάλογες εκτιμήσεις.

«Είναι μια ύφεση σε αργή κίνηση», τόνιζε στην Ινερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν στις 3 Ιουλίου ο επικεφαλής οικονομολόγος των Λέχμαν Μπράδερς. «Σε μια κανονική ύφεση τα πράγματα καταρρέουν και εξασθενούν ώστε δεν έχεις να πας πουθενά αλλού παρά προς τα πάνω. Αλλά εδώ δεν έχουμε τα κλασσικά δύο ή τρία αρνητικά τρίμηνα. Αντίθετα περιμένουμε δύο χρόνια μεγέθυνσης κάτω του κανονικού – μια μεγέθυνση που δεν είναι σε θέση να δημιουργήσει θέσεις εργασίας. Είναι ένα είδος χρόνιας παρά απότομης οδύνης». Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληγε επίσης ανάλυση του αμερικανικού περιοδικού Νιούζγουικ πριν τρεις εβδομάδες με τον γριφώδη και έμπλεο αισιοδοξίας τίτλο «γιατί είναι χειρότερα απ’ όσο νομίζετε»… Ο αμερικάνος αρθρογράφος υποστήριζε ότι ακόμη κι αυτή η γενναιόδωρη οικονομική βοήθεια ύψους 100 δισ. δολαρίων που ανακοίνωσε πρόσφατα ο Μπους δεν πρόκειται να έχει κανένα αποτέλεσμα καθώς δεν αντιμετωπίζεται στη ρίζα της η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και των τροφίμων, με αποτέλεσμα να συνεχίζουν αυτές οι ανατιμήσεις να διοχετεύονται στην οικονομία οδηγώντας σε άνοδο τις τιμές, ενώ η ρευστότητα που παρέχει η κεντρική τράπεζα καταλήγει να κλείνει τα ανοίγματα των εμπορικών τραπεζών και όχι στους καταναλωτές! Έτσι η κεντρική τράπεζα προσφέρει τα μέσα που διαθέτει στην κατεύθυνση διάσωσης των κλυδωνιζόμενων τραπεζών κι όχι των δανειοληπτών που εξακολουθούν να χάνουν μαζικά τα σπίτια τους  και τις δουλειές τους.

Λάδι στη φωτιά της κρίσης ρίχνει επίσης και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η απόφασή της την Πέμπτη να αυξήσει το βασικό επιτόκιο δανεισμού κατά ένα τέταρτο της μονάδας (μια απόφαση που είναι πιο κοντά στην ημερήσια διαταγή για άνοδο του κόστους χρήματος ως απάντηση στην κρίση, σε σχέση με τη στάση της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας) φθάνοντας το στο 4,25% συνιστά μια πολλαπλά επιζήμια πολιτική. Κατ’ αρχήν παρότι λήφθηκε με αποκλειστικό και μόνο κριτήριο την καταπολέμηση του πληθωρισμού που έφθασε στο 4%, όταν επίσημος στόχος της είναι να μην υπερβαίνει το 2% (κι αυτό χωρίς ποτέ να εξηγηθεί με πειστικό τρόπο γιατί συνιστά αδήριτη αναγκαιότητα) στην πράξη θα οδηγήσει σε άνοδό του. Η ενίσχυση του επιτοκίου του ευρώ είναι αναμενόμενο ότι θα οδηγήσει στην ενίσχυση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του έναντι του αμερικανικού νομίσματος, όπως συμβαίνει σταθερά τα τελευταία χρόνια κι όπως συνέβη επίσης στις αρχές της εβδομάδας, εν αναμονή των ανακοινώσεων της Φρανκφούρτης, όταν την Τρίτη το ευρώ έφθασε μέχρι τα 1,5827 δολάρια έναντι 1,5732 την προηγούμενη μέρα. Η πτώση του δολαρίου όμως οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου, καθώς έτσι οι χώρες παραγωγοί επιχειρούν να αντισταθμίσουν τις απώλειές τους από την εξασθένιση του δολαρίου, «του αληθινού αγίου πνεύματος» όπως χαρακτήριζε το αμερικανικό νόμισμα ο Σελίν στο Ταξίδι στην άκρη της νύχτας.

Ο εφιάλτης του πληθωρισμού έτσι επιστρέφει, εν πλήρη γνώση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς επιλέγει να αφήσει στο απυρόβλητο τις πραγματικές αιτίες που πυροδοτούν την άνοδό του (χρηματιστηριακή κερδοσκοπία και τιμολογιακή ασυδοσία του κεφαλαίου που ελλείψει κρατικών περιορισμών φθάνει να ανακοινώνει εν μία νυκτί γενικές αυξήσεις ακόμη και της τάξης του 20% όπως έκανε για παράδειγμα η χημική Ντάου κ.λπ.) και αντί αυτών να δυσχεράνει τους όρους χρηματοδότησης της καπιταλιστικής παραγωγής και της ιδιωτικής κατανάλωσης. Έτσι όμως κατ’ αρχήν τιμωρείται επί ποινή εξαφανίσεως η παραγωγική δραστηριότητα στο βαθμό που η χρηματοδότηση καθίσταται εξαιρετικά ακριβή και εν τέλει απαγορευτική. Επίσης πραγματοποιείται μια τεράστια μεταφορά πόρων από την κοινωνία στο τραπεζικό κεφάλαιο που στα καλά καθούμενα θα απαιτήσει επιπλέον τόκους από τα εκατομμύρια δανειοληπτών σε όλη τη ζώνη του ευρώ οι οποίοι είχαν δανειστεί με κυμαινόμενο επιτόκιο την εποχή που το επιτόκιο του ευρώ ήταν για παράδειγμα στο 2%, συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο του 2005.

Φαίνεται έτσι ότι για μια ακόμη φορά, μετά τις ενέσεις ρευστού του περασμένου Δεκέμβρη όταν στη διατραπεζική προσφερόταν δωρεάν ρευστό  στις εμπορικές τράπεζες οι οποίες εξακολουθούσαν και το έδιναν στην κατανάλωση με τους συμβατικούς όρους κερδίζοντας τα μέγιστα, μεγάλος κερδισμένος από την παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο που θα καρπωθεί τα μεγαλύτερα οφέλη από την άνοδο του επιτοκίου του ευρώ.

ΣΕΛΙΔΑ 7 ΒΑΣΗ

Στόχος το πάγωμα των μισθών

ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΟΟΣΑ ΚΑΙ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

Τόσο ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όσο και οι αμερικάνος ομόλογός του δεν παρέλειψε κατά τη δημόσια τοποθέτησή του να τονίσει την ανάγκη συγκράτησης των μισθών σε επίπεδα κάτω του πληθωρισμού. Αυτό που για την ακρίβεια διαφαίνεται, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή δόση δημοσιογραφικής ή πολιτικής υπερβολής, είναι ότι οι μισθοί και για την ακρίβεια το πάγωμά τους αποτελεί το σημαντικότερο μέλημα των διαμορφωτών πολιτικής.

Σε αυτό το στόχο άλλωστε συντείνει και η ασφυξία που προκαλούν στην παραγωγή. Υπό συνθήκες έλλειψης ρευστού και ανυπαρξίας διαθεσίμων ποιος καπιταλιστής θα ενδώσει σε ένα αίτημα μισθολογικής αύξησης, ακόμη κι αν διατυπωθεί υπό τόσο απαγορευτικούς ταξικούς συσχετισμούς; Η διογκούμενη ανεργία (που στο επίπεδο των 30 ανεπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών του ΟΟΣΑ αναμένεται να φθάσει το 6% το 2009, δηλαδή 34,8 εκ. από 5,6% φέτος) εξασφαλίζει την καθήλωση των μισθών σε τέτοια επίπεδα που αφήνουν το κεφάλαιο να γεύεται μόνο του τα οφέλη από τις αυξημένες τιμές. Ενστικτώδη του αντίδραση που αναδεικνύεται σε ξεχωριστής σημασίας στο πλαίσιο των μέτρων που λαβαίνει για να υπερβεί την πτώση του ποσοστού κέρδους – τελική αιτία της σημερινής κρίσης.

Μαζί με την άνοδο των τιμών και τη διευκόλυνση των όρων αξιοποίησης του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου προκρίνεται η ανάγκη περαιτέρω φιλελευθεροποίησης του εμπορίου. Την κατάργηση των τεχνικών φραγμών και των τελωνειακών δασμών που στέκονται εμπόδιο στην ανεμπόδιστη εφαρμογή του νόμου της αξίας σε διεθνές επίπεδο θα ζητήσουν οι ηγέτες των επτά πλουσιότερων χωρών κατά τη σύνοδό τους στην Ιαπωνία τις επόμενες μέρες. Σε ένα κρεσέντο υποκρισίας θα εμφανίσουν ως αιτία της ανόδου των τιμών και του πληθωρισμού την ανεπιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων στη Ντόχα και τα πρόσφατα μέτρα περιορισμού των εξαγωγών που έλαβαν οι χώρες που παράγουν μαζικά τρόφιμα για τη διεθνή αγορά. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι αιτία της σημερινής απορύθμισης της αγοράς που ακροβατεί στο χείλος της κατάρρευσης είναι η έκρηξη της εμπορευματικής παραγωγής, αυτής που συντελείται δηλαδή με σκοπό το κέρδος και όχι την ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών. Τι άλλο δηλώνει η αύξηση των παγκόσμιων εξαγωγών στο 32,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ από 21% που ήταν το 1980, σύμφωνα με το ΔΝΤ, παρά την άκρατη φιλελευθεροποίηση του εμπορίου και της παραγωγής;

ΣΕΛΙΔΑ 7 ΚΟΛΟΝΑ

ΕΛΛΑΔΑ

Ύφεση και εκκαθάριση

του κεφαλαίου

ΑΝΗΣΥΧΗΤΙΚΑ ΣΗΜΑΔΙΑ

Όπως συνέβη τη δεκαετία του ’70 που η κρίση αξιοποιήθηκε από το κεφάλαιο για μια επίθεση χωρίς προηγούμενο στα εργατικά δικαιώματα έτσι και σήμερα το κεφάλαιο επιχειρεί να πραγματοποιήσει μια τομή στην εκμετάλλευση επικαλούμενο την κρίση που οι νόμοι λειτουργίας του προκαλούν. Έτσι στην Ελλάδα τα καμπανάκια κινδύνου που άναψε το ΙΟΒΕ την εβδομάδα που πέρασε υποδεικνύοντας την επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, συνόδευσαν οι δηλώσεις του υπουργού Οικονομίας, Γ. Αλογοσκούφη, μετά τη συνεδρίαση της κυβερνητικής επιτροπής ότι «θα συνεχίσουμε την πολιτική των μεταρρυθμίσεων ώστε να αντιμετωπίσουμε τις όποιες επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης με τον καλύτερο δυνατό τρόπο αλλά και να προετοιμάσουμε την ελληνική οικονομία για να είναι έτοιμη με το που θα αρχίσει η διεθνής ανάκαμψη»! Επίσης η δήλωσή του μετά τη συνάντηση με τον ευρωπαίο επίτροπο Χ. Αλμούνια ότι «έχει πολύ μεγάλη σημασία σε μια περίοδο όπως αυτή που διανύουμε σήμερα να διατηρήσουμε την κατεύθυνσή μας», εννοώντας την απαρέγκλιτη εφαρμογή του αντιλαϊκού Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Με τις μεταρρυθμίσεις δε, δεν εννοούν τίποτε άλλο από ιδιωτικοποιήσεις που θα κάνουν απρόσιτες στους εργαζόμενους πολλές κοινωνικές υπηρεσίες, μέτρα δημοσιονομικής πειθαρχίας, παροχές στο κεφάλαιο, νέους φόρους και ανατροπές στις εργασιακές σχέσεις και το ασφαλιστικό σύστημα που θα απογειώσουν την εκμετάλλευση. Το μίγμα που έχει εφαρμοστεί απαρέγκλιτα τα τελευταία χρόνια οδηγώντας στη σημερινή κρίση και την εργαζόμενη πλειοψηφία στη φτώχεια και τη μαζική ανεργία. Αυτό το μίγμα θα εφαρμοστεί με εντατικότερο ρυθμό κι από τον Οκτώβρη, αν απαιτηθεί, όπως φημολογείται, η αναθεώρηση του κρατικού προϋπολογισμού ώστε να λαβαίνει υπ’ όψη του τα νέα δεδομένα.

Τα κροκοδείλια δάκρυα περίσσεψαν επίσης με αφορμή την καταβαράθρωση του δείκτη του ελληνικού χρηματιστηρίου που μέσα στο πρώτο εξάμηνο έχασε περισσότερο από το ένα τρίτο της αξίας του (2.000 μονάδες), ως αποτέλεσμα της φυγής των ξένων κεφαλαίων (ύψους 20 δισ.) που είχαν εισρεύσει μαζικά τα προηγούμενα χρόνια. Παρόλα αυτά, κι ας είναι κοινός τόπος ότι ελάχιστα οφέλη έδρεψαν οι εργαζόμενοι στην αφρόκρεμα του ελληνικού κεφαλαίου από την πλημμυρίδα ρευστού που οδήγησε το δείκτη στο ιστορικό υψηλό της περιόδου που σημειώθηκε στις 31 Οκτώβρη 2007, φθάνοντας τις 5.334 μονάδες, εξιλαστήριο θύμα για τις μαύρες μέρες που προμηνύονται θα είναι πρώτα και κύρια οι θέσεις εργασίας και φυσικά και οι εργασιακές σχέσεις.

Οι απολύσεις θα έρθουν στην ημερήσια διάταξη ως άμεσο αποτέλεσμα των διαδικασιών εκκαθάρισης και αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου που θα οξύνει η τεχνητή ύφεση που προκαλεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με την άνοδο του κόστους χρηματοδότησης.

Η πανθομολογούμενη αλήθεια είναι ότι η σημερινή συγκυρία, στο βαθμό που η εργατική και λαϊκή συνείδηση καλείται να προσαρμοστεί σε μια διαρκώς και επί τα χείρω μεταβαλλόμενη πραγματικότητα, προσφέρει μια σπάνια δυνατότητα στην επαναστατική Αριστερά και το εργατικό κίνημα να οργανώσουν την αντεπίθεσή τους. Οι πρόσφατοι ξεσηκωμοί που έγιναν σε πολλές χώρες για το ψωμί και η ανατροπή της κυβέρνησης της Αϊτής οδήγησαν το ΔΝΤ να τονίσει τους κινδύνους που γεννιούνται για την πολιτική σταθερότητα, συστήνοντας να σφίξουν τα λουριά. Το γερμανικό περιοδικό Σπίγκελ υπογραμμίζει ότι «επιπρόσθετα στους οικονομικούς κινδύνους, το σενάριο ξεχειλίζει από πολιτική αβεβαιότητα. Πως θα αντιδράσουν οι εκλογείς όταν η οικονομία έρθει τα πάνω κάτω και οι τιμές εκραγούν; …Ορισμένοι πολιτικοί θα επωφεληθούν, κυρίως αυτοί που υποστηρίζουν ότι η κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί με απλούς τρόπους, όπως υψηλότεροι μισθοί και συντάξεις και χαμηλότερες ενεργειακές τιμές για τους χαμηλόμισθους». Θα μπορέσει η επαναστατική Αριστερά να ανταποκριθεί σε αυτή τη δυνατότητα ανοίγοντας το δρόμο για τις μεγάλες ανατροπές που απαιτούν οι καιροί μας;

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: