Σφαγή της Σατίλα: έγκλημα χωρίς τιμωρία (περ. Μετροπόλιταν, 27 Σεπτέμβρη 2009)

Εικόνες απέραντης δυστυχίας διαποτισμένες με την βουβή καρτερικότητα της μύχιας κι άσβεστης επιθυμίας επιστροφής στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη μένουν για πάντα χαραγμένες στην μνήμη όποιου επισκεφθεί το μαρτυρικό προσφυγικό στρατόπεδο της Σατίλα στη Βηρυτό. 

Η Σάμπρα είναι μια από τις πολλές φτωχογειτονιές της νότιας Βηρυτού. Πυκνοκατοικημένη και πολυσύχναστη, πλημμυρισμένη από παλιά και χιλιοτρακαρισμένα αυτοκίνητα προσφέρει εδώ και δεκαετίες καταφύγιο σε μετανάστες που προσέρχονται από κάθε γειτονιά του Λιβάνου και τις γύρω χώρες, όπως η Συρία κι η Τουρκία κι ειδικότερα τα τελευταία χρόνια από χώρες και περιοχές που έγιναν θέατρα αιματηρών πολέμων και διωγμών, όπως το Ιράκ και το Κουρδιστάν. Το όνομα της Σάμπρας όμως, έμεινε στην ιστορία και ταυτίστηκε με το θάνατο και την φρίκη, όπως ακριβώς το Άουσβιτς στην Πολωνία ή το Δίστομο στην Ελλάδα, με αφορμή την σφαγή του 1982, στο προσφυγικό στρατόπεδο Σατίλα. Τρεις μέρες κράτησε, από τις 16 έως τις 18 Σεπτέμβρη, η ενορχηστρωμένη από το εβραϊκό κράτος σφαγή αθώων Παλαιστινίων και Λιβανέζων καθώς όλοι σχεδόν από τα 3.000 περίπου θύματα ήταν γυναίκες, παιδιά και υπερήλικες. Ακόμη και σήμερα ο ακριβής αριθμός των νεκρών παραμένει άγνωστος, καθώς όταν ο ισραηλινός στρατός έπαψε την πολιορκία, που επέτρεψε την σφαγή των Παλαιστινίων από τους λιβανέζους φαλαγγίτες, κι επέτρεψε την είσοδο στα σωστικά συνεργεία το μόνο που μπορούσαν να κάνουν ήταν μαζικές ταφές των ηρωικών Παλαιστινίων που μεταφέρονταν ακόμη και με μπουλντόζες…

Μπαίνοντας στον καταυλισμό της Σατίλα από τα ανατολικά, όπου βρίσκεται το νοσοκομείο Ραφίκ Χαρίρι, το πρώτο που ξεχωρίζει ακόμη και τώρα είναι το βομβαρδισμένο κτίριο της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Η εκδίωξη της ΟΑΠ από τον Λίβανο ήταν ο επίσημος στόχος της ισραηλινής εισβολής που ξεκίνησε στις 6 Ιούνη του 1982. Ήταν φυσικά η αφορμή. Στόχος των Ισραηλινών ήταν η εξουδετέρωση της παλαιστινιακής αντίστασης, ώστε να σταματήσουν οι επιθέσεις από το έδαφος του Λιβάνου στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Απώτερος δε στόχος η διάλυση των καταυλισμών και η εκδίωξη των Παλαιστινίων από το λιβανέζικο έδαφος ώστε να πάψει να υφίσταται το αίτημα της επιστροφής.

Σ’ αυτό ακριβώς το στόχο, της επιστροφής στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, βρίσκεται κι η αιτία της απέραντης δυστυχίας που επικρατεί από την μια άκρη μέχρι την άλλη του προσφυγικού καταυλισμού της Σατίλα. Δυστυχία είναι η φτώχεια, καθώς τα μοναδικά, γλίσχρα εισοδήματα προέρχονται από διάφορα μουσουλμανικά ιδρύματα, εμβάσματα συγγενών από το εξωτερικό, πρόσκαιρες δουλειές στις υπηρεσίες του ΟΗΕ που επισήμως έχουν την ευθύνη του στρατοπέδου, μεροκάματα εκτός του στρατοπέδου σε χειρωνακτικές εργασίες που δεν προτιμούνται από τους Λιβανέζους και διάφορα μικρομάγαζα, βιοτεχνίες ή το μικρεμπόριο. Δυστυχία είναι οικογένειες με διψήφιο αριθμό μελών να στοιβάζονται σε δυάρια που συχνά δεν έχουν ούτε ένα έπιπλο, καθώς η οικοδόμηση κι οι επεκτάσεις απαγορεύονται κι ας μεγαλώνουν χρόνο με το χρόνο οι οικογένειες. Η σύγκριση σ’ αυτό το σημείο με τους εβραϊκούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη και την Ιερουσαλήμ είναι αναπόφευκτη καθώς ο ισραηλινός πρωθυπουργός θεωρεί ανθρώπινο δικαίωμα την «φυσιολογική» όπως τη χαρακτηρίζει επέκταση των υπερσύγχρονων και πολυτελών εποικισμών, ώστε να καλυφθούν οι διευρυνόμενες στεγαστικές ανάγκες των Εβραίων εποίκων και κατακτητών, λόγω γάμων και γεννήσεων. Στους διωχθέντες Παλαιστίνιους αντίθετα, που τελούν υπό τη διεθνή μέριμνα, το δικαίωμα αυτό δεν αναγνωρίζεται! Δυστυχία είναι ακόμη η αμορφωσιά και η απουσία στοιχειωδών υπηρεσιών υγείας καθώς η πόρτα των δημόσιων σχολείων και νοσοκομείων του Λιβάνου είναι κλειστή για τους Παλαιστίνιους. Οι δικές τους ανάγκες για υγεία και παιδεία καλύπτονται τυπικά από τις υπηρεσίες του ΟΗΕ κι ουσιαστικά μένουν μετέωρες ή γίνονται αντικείμενο άγριας κερδοσκοπίας. Είναι χαρακτηριστικό το περιστατικό που μας αφηγήθηκε νεαρός Παλαιστίνιος, που εναγωνίως ρωτούσε πληροφορίες για το σύστημα των υποτροφιών στην Ευρώπη και τη δυνατότητα συνδυασμού σπουδών και δουλειάς. Αποκλεισμένος από τα δημόσια πανεπιστήμια, κατάφερε να γραφτεί στο πρώτο έτος μιας ιδιωτικής σχολής με ότι χρήματα μάζεψε από συγγενείς πληρώνοντας μια προκαταβολή από τα 2.500 δολάρια που ήταν τα δίδακτρα του πρώτου έτους. Αδυνατώντας όμως στη συνέχεια να εξοφλήσει το ποσό και πολύ περισσότερο να βρει τα χρήματα για τα δίδακτρα του δεύτερου έτους του επέβαλλαν να διακόψει. Το μόνο που κατάφερε ήταν να μείνει μ’ ένα χρέος που ακόμη τον ακολουθεί. «Ολόκληρη βιομηχανία έχει στηθεί» μας εξηγούσε «με μοναδικό αντικείμενο την εκμετάλλευση των Παλαιστινίων». 

Κι οι ευκαιρίες πλουτισμού που προσφέρουν οι πρόσφυγες είναι ανεξάντλητες. Σήμερα στον Λίβανο, ο πληθυσμός του οποίου είναι μόλις 3,9 εκ. κάτοικοι, ζουν συνολικά 415.000 Παλαιστίνιοι. Οι μισοί απ’ αυτούς ζουν σε 12 επίσημα προσφυγικά στρατόπεδα που είναι διασκορπισμένα σε όλη τη χώρα, από τον βορρά μέχρι το νότο, ενώ υπάρχουν 15 ακόμη σημεία με μεγάλη συγκέντρωση Παλαιστινίων προσφύγων, που ανεπίσημα κι αυτά χαρακτηρίζονται στρατόπεδα. Για να παραμένει ζωντανό το αίτημα επιστροφής στα κατεχόμενα και με τη συναίνεση της παλαιστινιακής ηγεσίας σε όλες τις αραβικές χώρες ισχύουν μια σειρά περιοριστικά μέτρα για τους πρόσφυγες ώστε ακόμη και αν θέλουν να μην ενσωματωθούν ποτέ στις χώρες που τους φιλοξενούν κι έτσι ο Λίβανος, η Ιορδανία, η Συρία, η Αίγυπτος κι οι άλλες χώρες να παραμένουν τόποι προσωρινής φιλοξενίας. Η αυστηρότητα ωστόσο των περιορισμών ποικίλλει από χώρα σε χώρα, εκφράζοντας σε αδρές γραμμές και μεταξύ άλλων το πόσο φιλικά διακείμενες είναι αυτές οι χώρες στον παλαιστινιακό αγώνα. Έτσι στον Λίβανο, που αποτελούσε το ασφαλέστερο προγεφύρωμα της Δύσης στη Μέση Ανατολή όλη την μεταπολεμική περίοδο, οι περιορισμοί είναι αυστηρότατοι, σχεδόν απάνθρωποι, και τα μέτρα δρακόντεια, σχεδόν εκδικητικά. Σε αυτό το πλαίσιο υπάρχουν σχεδόν 60 επαγγέλματα που απαγορεύεται να κάνουν οι Παλαιστίνιοι, μεταξύ των οποίων γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, επιτηδευματίες, κ.α. Αν αποκτήσουν ακίνητη περιουσία απαγορεύεται να την μεταβιβάσουν. Παλαιστίνιος πρόσφυγας απαγορεύεται να παντρευτεί Λιβανέζα, ενώ Λιβανέζος επιτρέπεται να παντρευτεί Παλαιστίνια, κοκ. Πρακτικά λοιπόν οι Παλαιστίνιοι είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας κι επισήμως, με το λιβανέζικο κράτος να έχει επιβάλλει την υποβάθμιση των όρων ζωής και εργασίας τους. Κάτι που είναι εμφανές με την πρώτη ματιά στη Σατίλα, όπου οι άνθρωποι ζουν δίπλα από τα σκουπίδια και λίγο πάνω από το ύψος του κεφαλιού στα ανήλιαγα στενά απλώνεται ένα αξεδιάλυτο δίχτυ καλωδίων μεταφοράς ηλεκτρικού και νεροσωλήνων, με το νερό που μεταφέρουν τις περισσότερες φορές απλώς να μην πίνεται ακόμη κι απ’ αυτούς που το έχουν συνηθίσει.

Η Σατίλα όμως εξακολουθεί να πληγώνει ακόμη και τώρα για κείνο το μαύρο τριήμερο, ακριβώς πριν 27 χρόνια, όταν ο ισραηλινός στρατός έκανε τη νύχτα μέρα με τις φωτοβολίδες που έριχνε ώστε οι Φαλαγγίτες του Λιβάνου που εισήλθαν στο στρατόπεδο επιβαίνοντας σε οχήματα του ισραηλινού στρατού να κάνουν ανεμπόδιστα τη δουλειά τους. Πληγώνει αντικρίζοντας την προχειρότητα των μνημείων, συνειδητοποιώντας την αναντιστοιχία τους με το μέγεθος της σφαγής. (Αρκεί να αναλογιστούμε ότι τα θύματα υπερέβαιναν τους νεκρούς της 11ης Σεπτέμβρη…) Κάποιες γιγαντοαφίσες που καταγγέλλουν τις ισραηλινές θηριωδίες από το 1982 μέχρι την επέμβαση του Ιουλίου του 2006 σε έναν υπαίθριο δημοτικό χώρο στη νότια είσοδο του καταυλισμού, τον οποίο δύσκολα διακρίνεις πίσω από τους πάγκους του παζαριού, και στο εσωτερικό του στρατοπέδου ένας ισόγειος χώρος με ονόματα και φωτογραφίες των νεκρών Παλαιστινίων, πορτρέτα του Γιασέρ Αραφάτ και παλαιστινιακές σημαίες, είναι τα μοναδικά μνημεία προς τιμή των νεκρών της σφαγής. Φυλάκια της αντίστασης ενάντια στη λήθη…

Για το έγκλημα της Σατίλα, παρότι χαρακτηρίστηκε κι επισήμως γενοκτονία από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 16 Δεκέμβρη του 1982, δεν έχει λογοδοτήσει κανείς. Ο άνθρωπος μάλιστα που είχε την πλήρη ευθύνη για τη σφαγή ως υπουργός Άμυνας του Ισραήλ τότε, ο Αριέλ Σαρόν, λες κι επιβραβεύθηκε από το βαθύ σιωνιστικό κράτος για την εγκληματική του δράση μετά από λίγα χρόνια ορκίστηκε πρωθυπουργός, τινάζοντας στον αέρα την αργή και βασανιστική πρόοδο που συντελούταν στην κατεύθυνση δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, στο πλαίσιο των συμφωνιών του Όσλο. Μια πρόσφατη, φιλότιμη προσπάθεια του Βελγίου να τον δικάσει για εγκλήματα πολέμου ενόσω ήταν πρωθυπουργός έπεσε στο κενό. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ουδέποτε ασχολήθηκε κι ούτε πρόκειται μια και ξεπερνάει το ρόλο του που περιορίζεται αυστηρά στην τιμωρία, το διασυρμό κι ενίοτε, αν πρόκειται για πρώην προέδρους, την εξωδικαστική εκτέλεση όσων εναντιώνονται στην Pax Americana…

Έτσι η σφαγή της Σατίλα, ένα από τα πιο στυγνά εγκλήματα της μεταπολεμικής ιστορίας που έκανε όλο τον κόσμο να μισήσει το Ισραήλ μένει χωρίς τιμωρία κι οι Ισραηλινοί ελεύθεροι να οργανώνουν το επόμενο μακελειό, το επόμενο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας…

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.