ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ: Χρονική μετάθεση της χρεοκοπίας (Πριν, 26.2.2012)

Σε χειρότερη θέση το δημόσιο!

Σημαντικά αρνητική εξέλιξη, προς όφελος των δανειστών και σε βάρος του συμφέροντος της κοινωνικής πλειοψηφίας αλλά και του ευρύτερου, μακροχρόνιου δημόσιου συμφέροντος είναι η συμφωνία για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους που υπογράφτηκε στις 21 Φεβρουαρίου στο συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης. Πρόκειται για ένα συνολικό πλαίσιο που θα έχει ασύλληπτο κοινωνικό κόστος, την ίδια ώρα που οι επιπτώσεις του στην μείωση του δημόσιου χρέους θα είναι από μηδαμινές μέχρι ελάχιστες και σε καμιά περίπτωση δεν πρόκειται να οδηγήσουν το χρέος στο 120,5% του ΑΕΠ το 2020. Το χρέος θα συνεχίσει να κινείται σε ανεξέλεγκτη πορεία και το μόνο που καταφέρνει η συμφωνία ανταλλαγής είναι να μεταθέσει χρονικά την χρεοκοπία για μετά από λίγους μήνες ή έναν χρόνο, στην καλύτερη περίπτωση.

Ο κυριότερος λόγος για τον οποίο η συμφωνία ανταλλαγής στρέφεται ενάντια στα κοινωνικά συμφέροντα σχετίζεται με το νέο Μνημόνιο που τη συνοδεύει, τους όρους δηλαδή που απαίτησαν οι πιστωτές. Οι περικοπές κοινωνικών δαπανών, οι μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις και οι απολύσεις στο δημόσιο τομέα, μεταξύ πολλών άλλων, θα οδηγήσουν την κοινωνία στην εξαθλίωση. Επ’ αυτών αναλυτικότερα στη σελίδα 5. Τα συμφέροντα των δανειστών θα αποκτήσουν με οργανικό τρόπο σταθερό προβάδισμα έναντι των κοινωνικών αναγκών μέσω του ειδικού κλειστού λογαριασμού που θα δημιουργηθεί, όπως με σαφήνεια αποφασίστηκε στο συμβούλιο των υπουργών. Πρώτα θα μπαίνουν σε αυτό τον λογαριασμό τα έξοδα εξυπηρέτησης του χρέους και μετά θα πληρώνονται μισθοί, συντάξεις και έξοδα των νοσοκομείων. Εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι κατ’ αυτό τον τρόπο οι δημόσιοι υπάλληλοι θα απολύονται κατά χιλιάδες κάθε φορά που δεν βγαίνει ο λογαριασμός για την Ντόιτσε Μπανκ! Προκειμένου μάλιστα να εφαρμοστεί απαρέγκλιτα αυτός ο κανόνας θα εγκατασταθούν στην Ελλάδα στελέχη της Τρόικας (50 σύμφωνα με δημοσιεύματα), επιφορτισμένα με τον εξονυχιστικό έλεγχο των δημόσιων δαπανών. Εν ολίγοις, καθεστώς μπανανίας και πλήρους παράδοσης στους γκαουλάιτερ των Βρυξελλών δέχθηκε να επιβληθεί στην Ελλάδα η κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου.

Η αναμενόμενη μείωση του δημόσιου χρέους, ακόμη κι αν συμβεί – κάτι που αποκλείεται, θα σημάνει οπισθοδρόμηση λόγω επίσης της κατανομής των βαρών που επιλέγηκε και του συγκεκριμένου προφίλ χρέους που θα προκύψει στη συνέχεια. Ειδικότερα στην γκιλοτίνα θα βρεθούν ομόλογα που κατέχουν οι εξής: Πρώτο, ιδιωτικές τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού, που πολύ σωστά θα επωμιστούν απώλειες οι οποίες μάλιστα είναι μικρότερες από τα κέρδη που έχουν βγάλει τόσα χρόνια απομυζώντας τους κρατικούς προϋπολογισμούς με τα τοκογλυφικά επιτόκια. Δεύτερο, τράπεζες του εσωτερικού οι οποίες θα αποζημιωθούν με το παραπάνω καθώς θα χρηματοδοτηθούν τουλάχιστον με 50 δισ. ευρώ από τα 130 δισ. του νέου δανείου. Το 38% επομένως του νέου δανείου θα πάει στους χρεοκοπημένους τραπεζίτες (και μιλούμε μόνο για τους Έλληνες), έτσι ώστε να μείνουν λίγο καιρό ακόμη ζωντανοί, μέχρι να τους αγοράσουν οι Γερμανοί, στην επόμενη υποτροπή. Κι αυτό, τη στιγμή που η μηδενικού κόστους εθνικοποίηση των τραπεζών θα απέφερε πολύ μεγαλύτερη, σχεδόν διπλάσια, μείωση του χρέους καθώς τα κρατικά ομόλογα ύψους 55 περίπου δισ. που κατέχουν θα πέρναγαν στα χέρια του εκδότη, σβήνοντας μονομιάς ισόποσο μέρος του δημόσιου χρέους. Τρίτο, μέρος των απωλειών θα προκύψει από την μείωση του επιτοκίου επί των διμερών διακρατικών δανείων του πρώτου «πακέτου σωτηρίας», τον Μάιο του 2010, ύψους 110 δισ. ευρώ. Η ωφέλεια ωστόσο δεν θα προκύψει από ζημιές που θα καταγράψουν οι χώρες αυτές! Η διαφορά από την μείωση του επιτοκίου στο 1,5% και το όφελος ύψους 2,8 δισ. ευρώ που θα προκύψει για το ελληνικό χρέος θα καλυφθεί από ισόποσες απώλειες επί μελλοντικών κερδών από τα ελληνικά ομόλογα που θα καταγράψει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα! Επ’ ουδενί με άλλα λόγια οι εταίροι δεν δέχτηκαν να απολέσουν αναμενόμενα έσοδα, και να θυσιάσουν τα απεχθή, τοκογλυφικά τους κέρδη. Η τέταρτη πλευρά που θα υποστεί ζημία είναι τα αποθεματικά ασφαλιστικών ταμείων (συνολικής αξίας περί τα 22 δισ. ευρώ), επιμελητηρίων και άλλων νομικών προσώπων που έχει στη διάθεσή της η Τράπεζα της Ελλάδας και τα οποία μετέτρεπε σε κρατικά ομόλογα, συχνά εν αγνοία των κατόχων τους, όπως τώρα καταγγέλλουν, δηλώνοντας ότι θα καταφύγουν σε μηνύσεις και αγωγές κατά του κεντρικού πιστωτικού ιδρύματος! Τέλος «κούρεμα» θα υποστούν και τα ομόλογα που είχαν αγοράσει φυσικά πρόσωπα, ανεξαρτήτως μάλιστα αξίας, μικροί και μεγάλοι αποταμιευτές δηλαδή, κρατώντας οι πρώτοι απ’ αυτούς μια δέσμευση του υπουργού Οικονομικών ότι στο μέλλον θα αποζημιωθούν. Ποιός τους παίρνει όμως πια στα σοβαρά; Συνολικά, πρόκειται για μια εντελώς μεροληπτική κατανομή βαρών στον βαθμό που τα δάνεια της Τρόικας δεν θίγονται, παρότι πρόκειται για εντελώς παράνομο δανεισμό που δεν φέρει την έγκριση της Βουλής, όπως θα έπρεπε. Αντίθετα την απομείωση πληρώνουν τα ασφαλιστικά ταμεία που στο εξής θα ανακοινώνουν την μια μετά την άλλη μείωση στις συντάξεις επικαλούμενα την αναδιάρθρωση του 2012.

Από ανεδαφικές μέχρι αστείες είναι οι υποθέσεις επί των οποίων στηρίζεται η πρόβλεψη μείωσης του δημόσιου χρέους στο 120,5% του ΑΕΠ το 2020

Τεράστια σημασία επίσης έχει το γεγονός πως ο νέος διακρατικός πια στο μεγαλύτερο μέρος του και όχι ιδιωτικός δανεισμός, με τη βοήθεια επίσης του αγγλικού δικαίου θα είναι πολύ πιο δύσκολο να τύχει αναδιάρθρωσης σε περίπτωση που το ελληνικό δημόσιο αποφασίσει κάτι τέτοιο ή του επιβληθεί χωρίς τη θέλησή του. Η δυνατότητα διαπραγμάτευσης, ακόμη κι αυτές οι ελαστικότητες που συνόδευαν τον μέχρι σήμερα δανεισμό περιορίζονται ασφυκτικά, από τη στιγμή που το ελληνικό δημόσιο θα πρέπει να πάει στο Λονδίνο να υποστηρίξει το δίκιο του. Οι πιστωτές υπ’ αυτό το πρίσμα δέχθηκαν να χάσουν μέρος των μελλοντικών, δυνάμει κερδών τους προκειμένου να θωρακίσουν τα εναπομείναντα, αλυσοδένοντας έτσι το ελληνικό δημόσιο. Το τραγικό μάλιστα δεν είναι ότι πρόκειται για ένα θεωρητικό, απόμακρο ενδεχόμενο, αλλά για βεβαιότητα, καθώς η βόμβα του ελληνικού δημόσιου χρέους δεν απασφαλίστηκε, απλώς άλλαξε χέρια κι επιμηκύνθηκε λίγα εκατοστά το φιτίλι της.

Με βάση τους σχεδιασμούς τους το αντίτιμο για τις παραπάνω θυσίες θα είναι η μείωση του δημόσιου χρέους στο 120,5% του ΑΕΠ το 2020. Κατ’ αρχάς πρέπει να διευκρινίσουμε ότι στους Τροϊκανούς και σε όλη αυτή την συμμορία των τεχνοκρατών που τους ακολουθεί έπρεπε κανονικά δια νόμου να απαγορευτεί η διατύπωση προβλέψεων γιατί ό,τι μα ό,τι έχουν διατυπώσει ως τώρα ως πρόβλεψη έχει διαψευστεί παταγωδώς! Τελευταίο κρούσμα οι προβλέψεις τους για μείωση του ΑΕΠ το τρέχον έτος, με την ύφεση να φθάνει το – 4,4% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις, όταν μέχρι και τον περασμένο Δεκέμβριο την υπολόγιζαν στο – 2,8%. Η αποτυχία τους ωστόσο δεν είναι τεχνικής φύσης. Είναι καθαρά πολιτική. Η πρόβλεψη που κάνουν για την πορεία του δημόσιου χρέους, μετά το κούρεμα της τάξης του 53,5% θα μείνει στα χαρτιά επειδή αυτή προκύπτει δευτερογενώς. Δηλαδή αφού υπολογιστεί όχι μόνο το κούρεμα των ομολόγων, αλλά και μια πλημμυρίδα ρευστού που οσονούπω θα γεμίσει τα δημόσια ταμεία. Από πού; Μα φυσικά από τα μέτρα λιτότητας! Τι κι αν το μοναδικό που έχει καταφέρει μέχρι το 2011 η λιτότητα είναι σωρευτικές απώλειες του ΑΕΠ στο επίπεδο του 15,8%, μετατρέποντας την ελληνική κρίση σε μια από τις δραματικές οικονομικές κρίσεις του 20^ου και του 21^ου, όπως πολύ εύστοχα παρατηρεί ο Μαρκ Ουάισμπροτ με τον Χουάν Αντόνιο Μοντεσίνο σε ένα εξαιρετικής σπουδαιότητας άρθρο για την Ελλάδα που κυκλοφόρησε την Παρασκευή και στο οποίο προκρίνεται ως μοναδική λύση η μονομερής παύση πληρωμών και η έξοδος από το ευρώ; Κλείνοντας τα μάτια στην μέχρι τώρα πραγματικότητα η κυβέρνηση του δοτού πρωθυπουργού Παπαδήμου και η Τρόικα δηλώνουν βέβαιοι ότι το 2012 το πρωτογενές έλλειμμα (δημόσιες δαπάνες μείον δημόσια έσοδα, χωρίς να υπολογίζονται οι δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους) θα φτάσει το 1% του ΑΕΠ, το 2013 θα γίνει πλεόνασμα της τάξης του 1,8% του ΑΕΠ, από το 2014 έως το 2017 το πρωτογενές πλεόνασμα θα ανέρχεται στο 4,5% του ΑΕΠ και από το 2018 έως το 2020 το πρωτογενές πλεόνασμα θα ανέρχεται τουλάχιστον στο 4,2-4,3% του ΑΕΠ. Η δε οικονομία από το 2014 έως το 2020 θα αυξάνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό 2,6%. Μερικές χρονιές δηλαδή το προϊόν θα αυξάνεται ακόμη και περισσότερο! Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτές οι προβλέψεις είναι για τα σκουπίδια. Θα ανατραπούν εκ βάθρων εντός ολίγων μηνών και γι’ αυτό το λόγο ήδη άρχισαν τα όργανα για την εφαρμογή νέων αντιλαϊκών μέτρων τον Μάρτιο κιόλας, με πρόφαση τις αστοχίες του προϋπολογισμού του 2011 και του τρέχοντος έτους, κι ας μην έχουν συμπληρωθεί ακόμη ούτε δύο μήνες από την υλοποίησή του!!!  Στη θέση αυτών των υπολογισμών, που προσβάλουν την νοημοσύνη μας, ας κρατήσουμε την μυστική έκθεση της Τρόικας που δόθηκε στη δημοσιότητα από τους βρετανικούς Φαϊνάνσιαλ Τάιμς και στην οποία αναφέρεται ότι με βάση τα δικά τους σενάρια το 2020 το χρέος θα βρίσκεται στο 160% του ΑΕΠ (στο σημείο δηλαδή που βρίσκεται και σήμερα) και πως μέχρι τότε θα χρειασθεί ένα επιπλέον, τρίτο μνημόνιο αξίας 110 δις. ευρώ για να μειωθεί το χρέος στο 117% το 2030!!!

Ας μην κοροϊδευόμαστε. Σε συνεννόηση με τους πιστωτές δεν υπάρχει καμία λύση όχι μόνο φιλολαϊκή, αλλά ούτε καν διαχείρισης του προβλήματος του δημόσιου χρέους. Μόνη λύση είναι η ανατροπή της επίθεσης του κεφαλαίου, η μονομερής παύση πληρωμή του χρέους και η έξοδος από το ευρώ και την ΕΕ. Με κάθε άλλη λύση επιστρέφουμε από ‘κει που ξεκινήσαμε με πολύ χειρότερους όρους.

Η μαύρη βίβλος του μαύρου χρυσού (Πριν, 25 Δεκεμβρίου 2011)

Ελάχιστα είναι τα βιβλία που έχουν γραφτεί στα ελληνικά και κυκλοφορούν στη χώρα μας που συνοδεύονται από τέτοια έρευνα και τόση τεκμηρίωση όπως το βιβλίο για το πετρέλαιο που έγραψαν τρεις δημοσιογράφοι με βαθιά γνώση του θέματος: Ο Σωτήρης Μπακανάκης, ο Μωυσής Λίτσης και ο Μιχάλης Καϊταντζίδης. Τίτλος του βιβλίου Πετρέλαιο – Η αυτοκρατορία του μαύρου χρυσού, Ιστορία, τιμές, συμφέροντα, οι παλιές και νέες “αδελφές” η ελληνική περιπέτεια (εκδόσεις Γαβριηλίδης). Το συγκεκριμένο βιβλίο ξεχωρίζει γιατί δεν είναι μονοσήμαντα προσανατολισμένο σε μία πτυχή του θέματος, για παράδειγμα την οικονομική, που είναι και η δεσπόζουσα, υποτιμώντας τις άλλες πτυχές. Αντίθετα, παραθέτει το πρόσφατο και απώτερο ιστορικό υπόβαθρο της εκμετάλλευσης του μαύρου χρυσού, τις γεωπολιτικές μεταβολές που έχουν συντελεστεί με σημείο αναφοράς το πετρέλαιο, ενώ ξεκινάει …ορίζοντας τι είναι το πετρέλαιο με βάση τη χημεία. Πρόκειται για ένα πλαίσιο που αν και πολυσχιδές είναι συγκροτημένο και συνεκτικό, δεν προκαλεί δηλαδή σύγχιση και βοηθάει να αντιληφθούμε την σημασία του πετρελαίου ως πρώτης ύλης και τον λόγο για τον οποίο συγκεντρώνει επάνω του το παγκόσμιο οικονομικό ενδιαφέρον.

Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει μια ιστορική αναφορά που ξεκινάει από την Μεσοποταμία και καταλήγει στην κρίση του 1973 με επίκεντρο την Μέση Ανατολή και όσα ακολούθησαν. Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται τα καταναλωτικά πρότυπα που επιβάλει η σύγχρονη οικονομία (η χρήση του αυτοκινήτου για παράδειγμα) και οι συγκρούσεις που μαίνονται επί δεκαετίες για τον έλεγχο των κοιτασμάτων. “Στο μεταίχμιο του 20ού με τον 21ο αιώνα γίνεται φανερό ότι ο συγκεντρωτισμός και η δημιουργία κολοσσών από τις ήδη μεγάλες εταιρείες πετρελαίου με τις εξαγορές και συγχωνεύσεις δεν είναι μια αμυντική κίνηση σε μια αγορά με κύριο χαρακτηριστικό τις τότε χαμηλές τιμές, αλλά προετοιμασία του εδάφους για τις υψηλές τιμές που είναι βέβαιο από τότε ότι δεν θα αργήσουν να έρθουν”, αναφέρεται χαρακτηριστικά

Το δεύτερο μέρος είναι αφιερωμένο στην “πονεμένη” ιστορία των ελληνικών κοιτασμάτων. Σε σαράντα σχεδόν σελίδες καταφέρνει και ρίχνει φως στο μαύρο κουτί του ελληνικού πετρελαίου, χωρίς και πάλι να χάνεται από τη διευρεύνηση ο καθοριστικός ρόλος της πολιτικής. Αναφέρεται συγκεκριμένα πως “ο ρόλος της κοινοπραξίας στην κρίση του 1987 είναι καταλυτικός. Στηρίζεται στην, επιεικώς, ατελέστατη και αποικιοκρατικού χαρακτήρα σύμβαση του 1969 που είχε υπογράψει η κυβέρνηση των συνταγματαρχών”. Ας μην υποτιμούμε επομένως τις μακροχρόνιες αποσταθεροποιητικές συνέπειες που μπορεί να έχουν συμφωνίες που μπορεί να υπογραφτούν τώρα από την Ελλάδα ή την Κύπρο αν προχωρήσουν οι έρευνες.

Το τρίτο μέρος με τίτλο Ο κόσμος του πετρελαίου τον 21ο αιώνα περιγράφονται οι πιο πρόσφατες εξελίξεις (όπως οι σύγχρονες αγορές και οι μονοπωλιακές πετρελαϊκές εταιρείες) και τα ανοιχτά μέτωπα του ακήρυχτου πολέμου για τον έλεγχο των κοιτασμάτων (διείσδυση της Κίνας στην Αφρική, θαλάσσιοι δρόμοι του πετρελαίου, παραγωγοί εκτός ΟΠΕΚ, κλπ). Αναφέρουν χρακτηριστικά οι συγγραφείς για την επέμβαση των Αμερικάνων το 2003 κατά του Ιράκ: “Ο πόλεμος του Ιράκ για τα “πυρηνικά” ου Σαντάμ Χουσεΐν αποδεικνύεται ότι δεν είναι παρά η ρεβάνς των δυτικών πετρελαϊκών εταιρειών, που μετά 36 χρόνια επιστρέφουν στον τόπο της κάποτε μακράς κυριαρχίας τους”.

Η έκδοση συμπληρώνεται με ένα χρονολόγιο που περιέχει τις ιστορικές εξελίξεις για το πετρέλαιο το οποίο ξεκινάει από το 8.500 π.χ. και τελειώνει με τη χρονολογία 20 Ιουλίου 2010 όταν η Κίνα περνάει στην πρώτη θέση της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας, πιο μπροστά κι από τις ΗΠΑ. Ταυτόχρονα κερδίζει και τα πρωτεία στις εκπομπές ρύπων στην ατμόσφαιρα.

Συνολικά το βιβλίο των Μπακανάκη, Λίτση και Καϊταντζίδη θα μπορούσαμε να πούμε ότι για την τρέχουσα χρονική συγκυρία καταφέρνει και εξαντλεί το θέμα με το οποίο καταπιάνεται, ανταμείβοντας τον αναγνώστη με ένα πλούτο καλά αξιολογημένων πληροφοριών και γνώσεων. Δείγμα της επάρκειας του βιβλίου είναι οι επιτυχημένες προβολές που διατυπώνει για το ενεργειακό μας μέλλον.

Λουκάς Παπαδήμος: Αυγείας και όχι Ηρακλής (Unfollow, #1)

Ο Λουκάς Παπαδήμος αν πιστέψουμε τις αγιογραφίες που συνόδευσαν την προσγείωσή του στο Μαξίμου αποτελεί την δημιουργική υπέρβαση, την θετική απάντηση σε τρία τουλάχιστον διλήμματα, υπαρξιακής φύσης για το πολιτικό σύστημα, που με βιαιότητα τέθηκαν το τελευταίο διάστημα: Ανάμεσα στη συνέχεια και την τομή στην πορεία της πολιτικής ζωής, ανάμεσα στην «εθνική προσπάθεια» αναβάθμισης της θέσης της Ελλάδας και τη διεθνή καταξίωση με την σταδιοδρομία του να αποτελεί εγγύηση και ανάμεσα στην οικονομία και την πολιτική, αποτελώντας ο ίδιος πάλι το σημείο τομής τους όπου η μια δίνει τη θέση της στην άλλη. Αρκεί όμως μια πιο προσεκτική ματιά στα επιτεύγματά του για να καταλάβουμε ότι ο από «μηχανής θεός» Λουκάς Παπαδήμος, ο άνθρωπος που ήρθε με την ελπίδα να σώσει την παρτίδα διαχειριζόμενος την τελευταία προσπάθεια να μείνει η Ελλάδα στην ΟΝΕ δεν είναι παρά η συμπύκνωση και όχι η αναίρεση του παρελθόντος, το σημείο συνάντησης του εθνικού επαρχιωτισμού με τον πιο σκοτεινό κοσμοπολιτισμό, που θα ζήλευε και η Ιερή Συμμαχία και η σύμφυση της πολιτικής και της οικονομίας στην πιο οπισθοδρομική της εκδοχή.

Αντιμετωπίζοντας με λίγο χιούμορ τον διορισμό του θα μπορούσε να είναι η ποινή που του επιβλήθηκε: «Έτσι όπως τα έκανες, έλα να τα καθαρίσεις». Τα πράγματα όμως είναι πολύ χειρότερα γιατί ο διορισμός του Λουκά Παπαδήμου στο Μέγαρο Μαξίμου αν κάτι σηματοδοτεί είναι την πιστή και απαρέγκλιτη εφαρμογή (χωρίς αναισθητικό για τους κάτω και χωρίς αστερίσκους για τους πάνω) της πιο βάρβαρης και αποτυχημένης, τουλάχιστον στους ονομαστικούς της στόχους, πολιτικής λιτότητας.

Αξίζει όμως να δούμε γιατί ο Λουκάς Παπαδήμος δεν έρχεται από το μέλλον αλλά από το παρελθόν, γιατί δηλαδή η κόπρος που κλήθηκε να καθαρίσει είναι δική του, μέχρι πάνω! Ο Παπαδήμος είναι Αυγείας επομένως και όχι Ηρακλής.

Ο Λουκάς Παπαδήμος αποτέλεσε συνειδητή και επίμονη επιλογή όλων των πολιτικών ηγετών που σφράγισαν την ελληνική μεταπολιτευτική ζωή. Σε κάθε εκδοχή της μάλιστα: από την πιο φιλολαϊκή του Ανδρέα Παπανδρέου μέχρι την πιο φιλοεργοδοτική, του Κώστα Μητσοτάκη. Ο Λουκάς Παπαδήμος διορίστηκε στην θέση του αντιπροέδρου της Τράπεζας της Ελλάδας το 1993 και ένα χρόνο αργότερα στη θέση του προέδρου, επί πρωθυπουργίας του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, με τις φήμες να επιμένουν από τότε ότι η τοποθέτησή του ήταν απαίτηση του σημερινού επίτιμου της ΝΔ. Το άστρο του μεσουρανεί επί πρωθυπουργίας Κ. Σημίτη, ενώ η επιλογή του Γ. Παπανδρέου, την εποχή μάλιστα που κορόιδευε τους ψηφοφόρους του αλλά και την μωρόπιστη εγχώρια διανόηση ότι είναι αντι-εξουσιαστής, να τον διορίσει σύμβουλό του (προφανώς για να εξισορροπεί και να διορθώνει τα …αριστερίστικα λάθη του) του χαρίζει ένα εκπληκτικό ρεκόρ: Να είναι ο πιο πολύτιμος παίκτης του ελληνικού πολιτικού συστήματος καθώς στο πρόσωπό του ξεπεράστηκαν οι διαχωριστικές πολιτικές γραμμές, την εποχή μάλιστα που η επίκληση αυτού του στόχου δεν λεγόταν και τόσο εύκολα δημόσια. Ο Λουκάς Παπαδήμος λοιπόν υπερέβη το εγχώριο πολιτικό προσωπικό εισάγοντας την Ελλάδα στο «νέο γενναίο κόσμο» όπου την πολιτική ασκούν ανεξέλεγκτοι τραπεζίτες που προσγειώνονται στην πολιτική σαν αλεξιπτωτιστές, με τις ευχές και την ώθησή του. Βάζει στο περιθώριο, πρόσκαιρα έστω, την πολιτική, επαγγελλόμενος μάλιστα το κλείσιμο του κύκλου της μεταπολίτευσης, αφού πρώτα γεννήθηκε από τα σπλάχνα της και αναθράφηκε από το γάλα της. Μεταξύ συνέχειας και τομής επομένως, σημειώνουμε 1.

Ο θρίαμβος της οικονομίας επί της πολιτικής όμως δεν τοποθετεί στην ηττημένη πλευρά το ρουσφέτι, την αργομισθία και όλα τα νοσηρά και αποκρουστικά φαινόμενα που χαρίζουν τις εκλογικές επιτυχίες στο ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ. Η κατίσχυση του οικονομικού σημαίνει «όλη η εξουσία στους ανεξέλεγκτους», «σας ακούω αλλά δεν δίνω σημασία σε όσα λέτε» («I hear you but I don’t listen you») όπως συνήθιζε να λέει προς τους πολιτικούς ο πρώτος πρόεδρος της ΕΚΤ, ολλανδός Βιμ Ντούιζενμπεργκ, που προερχόταν μάλιστα από το Εργατικό Κόμμα. Η βελούδινη παράδοση της σκυτάλης στους οικονομικούς παράγοντες από τους πολιτικούς σημαίνει την αδιαμεσολάβητη και γνήσια εφαρμογή των πιο βάρβαρων μορφών οικονομικής εκμετάλλευσης. Παρότι όμως κι αυτό φαίνεται καινούργιο, στην πραγματικότητα έχει δοκιμαστεί και θα αποτύχει πανηγυρικά στην πιο χοντροκομμένη και πρωτόλεια μορφή του, όπως απέτυχε και στην πιο εκλεπτυσμένη και συγκαλυμμένη του. Αρκεί μια αναδρομή στα έργα και τις ημέρες του Λουκά Παπαδήμου.

Ο άνθρωπος που ήρθε να «διορθώσει τα κακώς κείμενα» φέρει τεράστια ευθύνη για τα «Greek statistics», τις λογιστικές αλχημείες δηλαδή που επέτρεψαν την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ, καθώς από την θέση που είχε στην κεντρική τράπεζα δεν μπορεί να μην ήξερε για τα στοιχεία που δίνονταν στις Βρυξέλλες. Κατά τη γνώμη μας ωστόσο πρόκειται περί πταίσματος! Γιατί, εκείνη την εποχή μόνο ο «πληθυσμιακός γίγαντας» του Λουξεμβούργου με την …βαριά πολιτική ιστορία που χάνεται στα βάθη των χιλιετιών πληρούσε τις προϋποθέσεις για να ενταχθεί στην ευρωζώνη (δημόσιο χρέος 60% ΑΕΠ και δημοσιονομικό έλλειμμα 3%), πέραν της Δανίας που κατάλαβε γρήγορα την παγίδα και άφησε τη …χαρά για τους άλλους. Οι ευθύνες ωστόσο του Λ. Παπαδήμου για τα «Greek statistics» αν αξίζουν υπενθύμισης είναι επειδή έχει συμβεί το αδιανόητο: ενοχοποιήθηκαμε άπαντες ενώ δοξάστηκε ο αυτουργός τους, με αποτέλεσμα σήμερα οποιοσδήποτε ακόμη και υπαινιγμός για τις ευθύνες του Λ. Παπαδήμου τότε να κινδυνεύει να χαρακτηριστεί αντεθνική προπαγάνδα!

Το πταίσμα γίνεται ωστόσο κακούργημα σε ότι αφορά τους όρους ένταξης της Ελλάδας στην ευρωζώνη. Το Βερολίνο ξέροντας ότι είναι στην διακριτική του ευχέρεια να αποφασίσει ποιοί θα ενταχθούν στην ευρωζώνη, από τη στιγμή που κανένα κράτος δεν πληρούσε τα κριτήρια του Μάστριχτ (εδώ δεν συμπεριλαμβάνονται τραπεζικές θυρίδες όπως το Λουξεμβούργο), επέβαλε τους πιο απεχθείς όρους που ως κοινό γνώρισμα είχαν ισοτιμίες κλειδώματος του μέχρι τότε εθνικού νομίσματος με το εκκολαπτόμενο κοινό νόμισμα που ωφελούσαν με σκανδαλώδη τρόπο τις γερμανικές εξαγωγές. Το ίδιο συνέβη με όλες τις περιφερειακές χώρες της ευρωζώνης κι όχι μόνο με την Ελλάδα. Ο Λουκάς Παπαδήμος λοιπόν, από τη στιγμή που διαπραγματεύτηκε τους όρους ένταξης, έχει ευθύνη για τη χρεοκοπία στην οποία έχουμε οδηγηθεί σήμερα, άμεση συνέπεια όχι μόνο της αδυναμίας νομισματικών υποτιμήσεων (βασιλική οδός για την αντιμετώπιση του γερμανικού ανταγωνισμού) αλλά και μιας εξωπραγματικής ισοτιμίας που επιβλήθηκε από το Βερολίνο.

Η ελληνική χρεοκοπία φέρει φαρδιά – πλατιά την υπογραφή του σωτήρα μας και με βάση τα τελευταία του επιτεύγματα. Από τη θέση του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μέχρι το 2010 και από τη θέση του συμβούλου του Γιώργου Παπανδρέου μέχρι και τις 10 Νοεμβρίου του 2011 (μια μέρα δηλαδή πριν την εθνοσωτήριο 11.11.11 που ανέλαβε) ο Λουκάς Παπαδήμος διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στο σχεδιασμό και την εφαρμογή αυτού του καταστρεπτικού μίγματος οικονομικής πολιτικής που επιβλήθηκε. Τρία ήταν τα βασικά του γνωρίσματα: λιτότητα για τους πολλούς (με περισσότερους φόρους, ακρωτηριασμό των κοινωνικών παροχών, υψηλότερη ανεργία και χαμηλότερους μισθούς), προτεραιότητα στη διάσωση των τραπεζών (με αποτέλεσμα να συντηρούνται στη ζωή τράπεζες – ζόμπι χάρη στα 155 δις. ευρώ που έχουν πάρει από τον κρατικό κορβανά και την κεντρική τράπεζα) και, πάνω απ’ όλα, η …Ευρώπη έχει πάντα δίκιο ή ότι είναι καλό για τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο είναι και για την Ελλάδα!

Η παράδοση των κλειδιών και επισήμως στον Λουκά Παπαδήμο σημαίνει ότι οι παραπάνω συνταγές που ήδη έχουν οδηγήσει σε κώμα τον ασθενή θα εφαρμοστούν σε πολύ μεγαλύτερη δοσολογία. Συγκεκριμένα, η λιτότητα θα ενταθεί με ένα νέο αντιασφαλιστικό νόμο που θα θυσιάσει τις συντάξεις στο βωμό των δημοσιονομικών πλεονασμάτων (τη νέα «μεγάλη ιδέα») και καταιγισμό ιδιωτικοποιήσεων που ως αποτέλεσμα θα έχουν την δημιουργία ιδιωτικών μονοπωλίων – βασίλεια της μαύρης και ελαστικής εργασίας και την απαγόρευση της πρόσβασης στα πιο φτωχά στρώματα ακόμη και σε υπηρεσίες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν δεδομένες για κάθε πορτοφόλι (νερό, ηλεκτρικό, κ.α.). Η δεσποτεία των τραπεζών θα γνωρίσει νέες λαμπρές ημέρες με την προσπάθεια που θα καταβάλει ο νέος πρωθυπουργός για να μείνουν σε ελληνικά χέρια. Ενώ, η υποτέλεια θα γνωρίσει νέες δόξες μέσα από την προσπάθεια εφαρμογής της συμφωνίας της 26^ης Οκτωβρίου η οποία ευνοεί στο έπακρο τους δανειστές, την ίδια ώρα που διαλύει τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλάζει το δίκαιο των νέων εγγυημένων ομολόγων που θα ενσωματώνουν το κούρεμα κ.λπ.

Την ηγεμονία άλλωστε των πιο κοσμοπολίτικων συμφερόντων ήρθε να εγγυηθεί η καταδρομική έφοδος και κατάληψη του Μαξίμου από τον Λουκά Παπαδήμο, αφού πρώτα έλαβε το χρίσμα από μια πολιτική ελίτ που στο παρελθόν απέναντι στην πρόκληση της γερμανικής κατοχής απάντησε είτε μεταβαίνοντας στο Κάιρο, είτε μετατρεπόμενη σε μαυραγορίτες και δοσίλογους, είτε και τα δύο. Όπως κάνει και τώρα στέλνοντας τις καταθέσεις της στην Ελβετία και εναποθέτοντας τις διαπραγματεύσεις για το κούρεμα των ομολόγων κατά 50% στην «Διεθνή των τραπεζιτών», το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο. Ο Λουκάς Παπαδήμος αποτελεί υπ’ αυτή την έννοια τη «χρυσή τομή» των παραπάνω επιλογών μιας πολιτικής ελίτ που ανέκαθεν στον τόπο της «ένιωθε ξένη». Η προϋπηρεσία του δε στην «Τριμερή Επιτροπή» μαζί με αστέρες του βαθέος συντηρητισμού, όπως ο Σάμουελ Χάντιγκτον, που εδώ και δεκαετίες απεργαζόταν μεθόδους για να ξεπεραστούν «ενοχλητικές» και «απαρχαιωμένες» διαδικασίες όπως η βάσανος των εκλογών εγγυάται την fast track υπέρβαση εμποδίων όπως ο πολύμορφος και ελπιδοφόρος κοινωνικός ριζοσπαστισμός που αναδύεται σήμερα, ζητώντας μια θέση στα δημόσια πράγματα: από το κίνημα των πλατειών μέχρι το «δεν πληρώνω».

Ας μην τους κάνουμε όμως τη χάρη να τους θεωρούμε πανίσχυρους, παρότι πήραν ψήφο εμπιστοσύνης από τα τέσσερα πέμπτα της βουλής. Η ανάγκη που ένιωσαν να στηριχθούν ακόμη και στο ακροδεξιό και ρατσιστικό ΛΑΟΣ ενθαρρύνοντας μια φιλοφασιστική, ξενοφοβική  στροφή στην κοινωνία, δε δείχνει μόνο τη φαιά απόχρωση των γκρίζων κουστουμιών των τραπεζιτών. Δείχνει ταυτόχρονα και τα πήλινα πόδια στα οποία στηρίζεται η πιο ασταθής κυβέρνηση της μεταπολιτευτικής ιστορίας.

Βάλτε επιτέλους φραγμούς στην κίνηση των κεφαλαίων! (Επίκαιρα 29.12.2011)

Ανέκδοτο έχει γίνει πάλι η Ελλάδα στην Ευρώπη. Αφορμή αυτή τη φορά είναι τα δισεκατομμύρια που φεύγουν κάθε μήνα από τις ελληνικές τράπεζες για το εξωτερικό και συγκεκριμένα για πιο ασφαλείς προορισμούς. Το τελευταίο, καθόλου τιμητικό, δημοσίευμα ήρθε από τον βρετανικό Guardian, ενώ πλήθος σχετικών αναφορών έχει ακόμη δει το φως της δημοσιότητας από τις στήλες του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel και πολλών άλλων μέσων.

Το θέμα ωστόσο, φυγή δισεκατομμυρίων από μια χώρα σε καθεστώς χρεοκοπίας που θερίζεται από την ανεργία και την πείνα, κάθε άλλο παρά ανοίκειο είναι για όλους εμάς. Αφορά συγκεκριμένα τα ποσά που φεύγουν με εντελώς νόμιμους τρόπους από τους τραπεζικούς λογαριασμούς για να πάνε στο εξωτερικό, σε χώρες όπως η Ελβετία τις περισσότερες φορές. Τα ποσά που έχουν μεταναστεύσει μέχρι σήμερα από το 2010 (όταν η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ προκάλεσε την κρίση δημόσιου χρέους σκορπώντας τον πανικό με δηλώσεις που παρομοίαζαν την Ελλάδα με Τιτανικό) υπολογίζονται, κατά τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, στα 60 δισ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά αντιπροσωπεύουν το 27% του ελληνικού ΑΕΠ και το 82% των χρημάτων που έχουμε ήδη λάβει από την Τρόικα! Με βάση άλλες εκτιμήσεις η φυγή κεφαλαίων υπολογίζεται σε 5-6 δις. ευρώ μηνιαία, ενώ πρόσφατα δημοσιεύματα έκαναν λόγο πως μόνο τον Οκτώβριο έφυγαν 12 δις ευρώ.

Η πραγματικότητα ωστόσο είναι πως δεν πρόκειται για αμιγώς ελληνικό φαινόμενο. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στη γειτονική Ιταλία τους τελευταίους μήνες, αφότου η χώρα άρχισε να πλήττεται από την κρίση χρέους. Ειδικότερα, το περιοδικό Spiegel ανέφερε πρόσφατα ότι μόνο κατά τη διάρκεια δύο μηνών, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, έφυγαν για το εξωτερικό από τραπεζικούς λογαριασμούς 80 δις. ευρώ. Άλλο δε δημοσίευμα της Wall Street Journal με ημερομηνία 9 Δεκεμβρίου έφερνε στην επιφάνεια μια άλλη πλευρά, όχι και τόσο θλιβερή του ευρωπαϊκού νότου: «Επενδυτές στην Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιταλία ζητούν τρόπους από τις τραπεζίτες και τους νομικούς για να προστατεύσουν τα χρήματα τους σε περίπτωση χρεοκοπίας των τραπεζών της ευρωζώνης ή διάσπασης του ευρώ. Μερικοί μετατρέπουν τις καταθέσεις τους σε νομίσματα όπως ελβετικό φράγκο. Άλλοι αγοράζουν ακίνητα έξω από τη νομισματική ενοποίηση, όπως στο Λονδίνο, ή δημιουργούν πιστωτικούς λογαριασμούς για να διατηρήσουν τον πλούτο τους σε μέρη τόσο μακρινά όπως η Σιγκαπούρη ή οι Μπαχάμες, λένε τραπεζικοί και νομικοί», ανέφερε η αμερικανική εφημερίδα από την πρώτη της σελίδα.

Παρ’ τα λεφτά και τρέχα!

Πρόκειται πραγματικά για οικονομικό σκάνδαλο. Την ίδια ώρα που τα κράτη της ευρωπαϊκής περιφέρειας δοκιμάζονται από την μεγαλύτερη οικονομική κρίση που έχουν δεχτεί και την συνακόλουθη αμφισβήτηση της αξιοπιστίας τους, τα πιο εύπορα τμήματα του πληθυσμού παίρνουν τα λεφτά τους και φεύγουν, σαν τα ποντίκια που εγκαταλείπουν το πλοίο! Δίνουν την χαριστική βολή στις κοινωνίες χάρη στις οποίες δημιούργησαν τον πλούτο που κατέχουν (με νόμιμο ή παράνομο τρόπο) στερώντας τις από τους πόρους τους ακριβώς εκείνη την στιγμή που τους έχουν την μεγαλύτερη ανάγκη και θα μπορούσαν κάλλιστα να αποτελέσουν τη σανίδα σωτηρίας. Αρκεί να αναλογιστούμε: Θα είχε η Ελλάδα ανάγκη από τα δάνεια της Τρόικας, ακόμη κι αν χάρη παραδείγματος δεν αμφισβητήσουμε τον σκοπό που εξυπηρετούν – την αποπληρωμή δηλαδή ενός παράνομου χρέους, αν μπορούσε να χρησιμοποιήσει, με όρους αγοράς πάντα, τα 60 αυτά δις των καταθέσεων που έφυγαν στο εξωτερικό; Το ίδιο ερώτημα ισχύει και για την Ιταλία: Θα έφθαναν τα επιτόκια στα ύψη που βρίσκονται σήμερα (6,5%-7%) αν αυτά τα 80 δις. χρησιμοποιούνταν για την κάλυψη των δανειακών αναγκών του ιταλικού κράτους αντί να περάσουν στην γειτονική Ελβετία οξύνοντας την κρίση αξιοπιστίας του ιταλικού κράτους; Προφανώς όχι!

Η κρίση χρέους επομένως, χώρια όλων των άλλων, έφερε στην επιφάνεια κι ένα σκανδαλώδες καθεστώς χρηματοπιστωτικής αγυρτείας που στο όνομα μιας ψευδεπίγραφης ελευθερίας (της κίνησης κεφαλαίων) νομιμοποίησε την χειρότερη ιδιοτέλεια, καλύπτοντας ταυτόχρονα τους πρωταγωνιστές της με ένα σωτήριο πέπλο νομιμοφανούς ανωνυμίας. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος είναι τόσο μεγάλη ώστε από τυχόν δημοσιοποίηση και διασυρμό δεν κινδυνεύουν ούτε καν οι έλληνες βουλευτές που είναι αναγκασμένοι να δίνουν στη δημοσιότητα τα «πόθεν έσχες». Παρά τις βάσιμες ενδείξεις ότι διψήφιος αριθμός εθνοπατέρων – το πιθανότερο μάλιστα μεταξύ αυτών που ψήφισαν τα Μνημόνια και τους αντι-ασφαλιστικούς νόμους – πριν την πατρίδα φρόντισε να σώσει τις προσωπικές του καταθέσεις, δεν βγήκε στην φόρα ούτε ένα όνομα…

Αναθεώρηση του σημερινού καθεστώτος

Η δυνατότητα αυτή της φυγής των κεφαλαίων υφίσταται λόγω μιας σειράς μέτρων και ρυθμίσεων που χρονολογούνται από την δεκαετία του ’80 και κυρίως του ’90 στην Ελλάδα κι οι οποίοι τώρα ήρθε η ώρα να αναθεωρηθούν. Να επιβληθούν δηλαδή ποιοτικά εμπόδια και ποσοτικοί φραγμοί στο όνομα της υπεράσπισης του γενικού συμφέροντος. Ειδικά στην Ελλάδα πρόκειται για μια επιβεβλημένη ανάγκη στον βαθμό που έχει αποδειχθεί εκ των πραγμάτων ότι η περιβόητη «ελευθερία κίνησης των κεφαλαίων» σήμανε κυρίως την ασυδοσία μιας χρηματοοικονομικής ελίτ να ξεπλένει βρόμικο χρήμα, να απομυζά τον τόπο και να του στερεί παραγωγικές δυνατότητες. Αιτιολογική βάση λοιπόν είναι κατ’ αρχάς το ηθικά απαράδεκτο γεγονός της σκανδαλώδους φυγής κεφαλαίων από την Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια. Υπάρχει όμως κι ένας ακόμη λόγος πολύ πιο σημαντικός. Πολύ συχνά απέναντι στο αίτημα της εξόδου από το ευρώ αντιπαρατίθεται το επιχείρημα πως μια τέτοια προοπτική αν κάποιους εξυπηρετεί είναι όσους εποφθαλμιούν στην αλλαγή νομίσματος και την υποτίμηση που θα ακολουθήσει ώστε στη συνέχεια με τα χρήματα που έχουν βγάλει στο εξωτερικό να αγοράσουν έναντι πινακίου φακής ακίνητα και άλλα περιουσιακά στοιχεία. Για να αποτραπεί επομένως αυτός ο υπαρκτός κίνδυνος η αναθεώρηση της σημερινής ασυδοσίας είναι μονόδρομος. Πολύ περισσότερο όταν αυτό το ενδεχόμενο ενδέχεται να είναι αποτέλεσμα έξωθεν επιβολής και όχι επιλογής από το εσωτερικό.

Υπέρ της δυνατότητας επιβολής ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων συνηγορεί και η πρόσφατη διεθνής εμπειρία. Κάνοντας μια σύντομη ιστορική αναδρομή αξίζει να τονίσουμε ότι το σημερινό καθεστώς της ασυδοσίας αναδύθηκε την δεκαετία του ’70, δεν υπήρχε δηλαδή ανέκαθεν, και επιβλήθηκε από διεθνείς οργανισμούς όπως το ΔΝΤ, ο ΟΟΣΑ και η Παγκόσμια Τράπεζα και στα καθ’ ημάς η ΕΕ. Συμπίπτει δε χρονικά με την υπερδιόγκωση του χρηματοπιστωτικού τομέα ενώ είναι εμφανές ότι η λεγόμενη ελευθερία κίνησης του κεφαλαίου αποτέλεσε τον τεχνικό όρο που επέτρεψε αυτή την γιγάντωση. Κατά συνέπεια όσοι θα σπεύσουν να υπεραμυνθούν της τρέχουσας αγυρτείας ας έχουν κατά νου ότι το σημερινό καθεστώς δεν συμπίπτει με την εκτίναξη της παραγωγής και της δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αλλά με την πιο μακρά περίοδο συρρίκνωσης του μεταποιητικού τομέα στο σύνολο του ΑΕΠ και με την περίοδο που η μια φούσκα διαδεχόταν την άλλη, δημιουργώντας το πιο ασταθές και απρόβλεπτο περιβάλλον στην ιστορία του καπιταλισμού! Πέραν φυσικά του προφανούς, ότι οι φραγμοί θα είναι επιλεκτικοί και θα περιλαμβάνουν σε ότι αφορά την έξοδο κεφαλαίων ποσά άνω ενός επιπέδου (πχ. 100.000 ευρώ) κάτι που συνέβη πρόσφατα στην Ισλανδία και με τις ευλογίες μάλιστα του ΔΝΤ (που δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς) και σε ότι αφορά την είσοδο κεφαλαίων την δημιουργία για παράδειγμα μιας κατηγορίας επενδύσεων που θα χαρακτηριστούν εθνικής σημασίας κι ως εκ τούτου απαγορευμένη ζώνη για διεθνείς επενδυτές. Πρόκειται για πρακτικές που μπορεί να μη συνάδουν με το νεοφιλελεύθερο κοσμοπολίτικο ιδεώδες χρησιμοποιούνται όμως κατά κόρον το τελευταίο χρονικό διάστημα ακόμη κι από κυβερνήσεις που ορκίζονται νυχθημερόν στην ελεύθερη αγορά. Ας θυμηθούμε για παράδειγμα το απαγορευτικό που ανακοίνωσε η κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους το 2008 στην Dubai Ports Worlds που ήθελε να αγοράσει αμερικανικά λιμάνια επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας και σχετικό νόμο που υπήρχε από το 1988!

Υποχρεωτικές καταθέσεις και φόροι

Φραγμούς στην κίνηση των κερδοσκοπικών κεφαλαίων έχουν θέσει επίσης τα τελευταία χρόνια η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Νότια Κορέα σε μια προσπάθεια να περιορίσουν την πλημμυρίδα ρευστού που εισέρχεται στις χώρες τους ως αποτέλεσμα των ευκαιριών κέρδους που δημιουργεί η δυνατότητα δανεισμού με πολύ χαμηλά επιτόκια από χώρες της ευρωζώνης ή τις ΗΠΑ και επενδύσεων ή βραχυπρόθεσμων τοποθετήσεων σε χώρες με υψηλότερα επιτόκια όπως για παράδειγμα η Βραζιλία. Οι φραγμοί στην κίνηση κεφαλαίων σε ότι αφορά τις εισροές μπορούν να αφορούν την υποχρέωση του επενδυτή για άτοκη κατάθεση ενός ποσού στην κεντρική τράπεζα της χώρας – στόχου που μπορεί να ξεκινάει από το 30% της αξίας της επένδυσης για ένα έτος (όπως ακριβώς το έκανε η Χιλή) αποτρέποντας με αυτό τον τρόπο την κερδοσκοπία επί του εθνικού νομίσματος που μετατρέπει την ισοτιμία του σε ασανσέρ καθιστώντας αδύνατη την άσκηση βιομηχανικής πολιτικής. Μπορεί ακόμη να αφορά την επιβολή φόρου. Σε μια συγκυρία δηλαδή απότομης υποτίμησης, η θέσπιση ενός υψηλού φόρου που θα υπερβαίνει το ποσοστό της υποτίμησης καθιστά απαγορευτική μονομιάς κάθε σκέψη μαζικών αγορών και εκμετάλλευσης της νέας ισοτιμίας. Μπορεί επίσης να αφορά την υποχρέωση αντιστοίχησης των εισαγωγών με εξαγωγές ή τη δημιουργία εγχώριων επιχειρήσεων, όπως έκανε η Κίνα στο παρελθόν επισπεύδοντας με έναν πρωτότυπο μάλιστα τρόπο την πρωταρχική συσσώρευση, και όπως κάνει η Αργεντινή τώρα.

Γενικότερα μιλώντας, πλήθος παραδειγμάτων υπογραμμίζουν ότι στο έδαφος της τρέχουσας κρίσης που πλήττει τις δύο όχθες του Ατλαντικού αλλά και της διάψευσης των νεοφιλελεύθερων επαγγελιών πως η ελευθερία κίνησης του κεφαλαίου θα δημιουργήσει μια πιο αποτελεσματική κατανομή του κεφαλαίου, διαχέοντας τον κοινωνικό πλούτο και την ευημερία, η θέσπιση φραγμών στην κίνηση κεφαλαίων είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία. Είναι όρος για την σταθεροποίηση, για να μπει ένα φρένο στον σημερινό κατήφορο.

Με ακόμη χειρότερους όρους το κούρεμα του δημόσιου χρέους (Πριν, 24 Δεκέμβρη 2011)

Αναθεώρηση επί το δυσμενέστερο ακόμη και εκείνων των απεχθών για την Ελλάδα όρων που προβλέπει η συμφωνία της 27^ης Οκτωβρίου η οποία συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ φέρνουν στην επιφάνεια οι διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές όσο εισέρχονται στην τελική ευθεία. Τρία συγκεκριμένα είναι τα επίμαχα σημεία επί των οποίων επικεντρώνονται οι διαπραγματεύσεις – τις οποίες οι ελληνικές αρχές απλώς παρακολουθούν σαν εξωτερικοί παρατηρητές. Οι λύσεις δε που δρομολογούνται, με την πολιτική ευθύνη της τρικομματικής κυβέρνησης με επικεφαλής τον δοτό πρωθυπουργό Λ. Παπαδήμο προμηνύονται την εξαθλίωση της ελληνικής κοινωνίας και την μετατροπή της σε σύγχρονο προτεκτοράτο, έρμαιο στα σχέδια των τραπεζιτών. Συνιστούν δε στο σύνολό τους μια επί τα χείρω ανατροπή ακόμη κι εκείνης της επαίσχυντης συμφωνίας της 27^ης Οκτωβρίου.

Το πρώτο αφορά το δίκαιο που θα διέπει τα νέα ομόλογα τα οποία θα εκδοθούν σε αντικατάσταση των παλιών και τα οποία θα έχουν ενσωματώσει κούρεμα, δηλαδή απομείωση της ονομαστικής αξίας τους κατά 50%. Ειδικότερα, αυτό που γίνεται εμφανές όσο πλησιάζει η ώρα της οριστικής συμφωνίας, είναι ότι τα νέα, εγγυημένα ομόλογα θα διέπονται από το βρετανικό δίκαιο. Πρόκειται για όρο τον οποίο η κυβέρνηση Παπαδήμου υποβάθμιζε όλο αυτό το διάστημα ή αρνούταν να επιβεβαιώσει στο βαθμό που την εκθέτει ανεπανόρθωτα. Γιατί συμβολίζει την παραίτηση της από την άσκηση ουσιαστικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Εδώ υπάγεται για παράδειγμα, θα έπρεπε μάλλον να υπάγεται, η διατήρηση του δικαιώματος της να χειριστεί όπως αυτή κρίνει στο μέλλον τα νέα ομόλογα που θα εκδώσει. Ακόμη και να αθετήσει εκ νέου τις υποχρεώσεις της ή να τροποποιήσει τους όρους εξυπηρέτησής τους, όπως κατά κόρον συμβαίνει στον ιδιωτικό τομέα, όπου ποτέ και κανένα από τα συμβαλλόμενα μέρη σε μια συμφωνία δεν παραιτείται από την επαναδιαπραγμάτευσή της ή δεν ορίζει ως αρμόδια δικαστήρια αυτά μιας ξένης χώρας. Η υπαγωγή όμως στο βρετανικό δίκαιο, ένα δίκαιο εξαιρετικά φιλικό απέναντι στους πιστωτές και εχθρικό απέναντι στα κράτη, αυτή τη δυνατότητα έρχεται εκ προοιμίου να ναρκοθετήσει, όχι όμως και να ακυρώσει καθώς τα κυρίαρχα κράτη διατηρούν το δικαίωμα αθέτησης υποχρεώσεων. Απλώς, θα γίνει με πολύ πιο δυσμενείς όρους. Η συγκυβέρνηση Παπαδήμου επομένως επωμίζεται την ιστορική ευθύνη ότι εκχωρεί θεμελιώδη κυριαρχικά δικαιώματα από τη στιγμή που θέτει σε αχρηστία το ελληνικό δίκαιο σε ό,τι αφορά τον κρατικό δανεισμό. Έτσι, το ελληνικό δίκαιο στο εξής θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο για να κηρύσσει με αποφάσεις – καρμπόν ως παράνομες και καταχρηστικές τις εργατικές απεργίες και να ποινικοποιεί κοινωνικούς αγώνες, από το κίνημα των διοδίων μέχρι τους μαθητές, κάνοντας επίδειξη κρατικής βίας. Για τη διασφάλιση των συλλογικών συμφερόντων κρίνεται αναρμόδιο το ελληνικό δίκαιο…

Το δεύτερο θέμα των συζητήσεων που έχει αποδειχθεί ακανθώδες αφορά το ύψος του επιτοκίου. Οι τράπεζες ειδικότερα πιέζουν ώστε το επιτόκιο να τείνει προς το 8%, πολύ πιο πάνω δηλαδή από το 4-4,5% που είναι το επίπεδο της διαπραγμάτευσης, έτσι ώστε να καλύψουν μέρος από την μείωση των αποδόσεων, τους χαμηλότερους τόκους δηλαδή, που θα προκύψουν από τη μειωμένη ονομαστική αξία των νέων ομολόγων. Σε μια τέτοια περίπτωση όμως ακόμη και αυτός ο στόχος της αναδιάρθρωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους ώστε να φτάσει το 120% του ΑΕΠ μέχρι το 2020 (επίπεδο που επ’ ουδενί δεν μπορεί να χαρακτηριστεί βιώσιμο και καθιστά από τώρα ακόμη κι αυτή την συμφωνία προσωρινή) πάει οριστικά περίπατο. Προκαλεί δε τεράστια βάρη στην καθημερινή εξυπηρέτηση του χρέους, καθώς μεγαλύτερο μέρος των φορολογικών εσόδων θα κατευθύνεται στους πιστωτές.

Βρετανικό δίκαιο για τα νέα ομόλογα, τοκογλυφικά επιτόκια και επέκταση του κουρέματος σε φυσικά πρόσωπα κατόχους ομολόγων

Το τρίτο θέμα που διχάζει και προέκυψε σχετικά πρόσφατα, με βάση δημοσιεύματα του Τύπου, αφορά σχέδια επέκτασης του κουρέματος και σε ιδιώτες κατόχους ομολόγων του ελληνικού δημοσίου, μεμονωμένα άτομα δηλαδή. Η αξία των τίτλων που βρίσκεται στα χέρια τους υπολογίζεται σε 3,5 δις. ευρώ, μικρή μεν, ικανή ωστόσο να επιτρέψει την προσέγγιση του στόχου της μείωσης του χρέους στο επίπεδο του 120% αφήνοντας ανέγγιχτο μεγαλύτερο μέρος των αποδόσεων που κατέχουν οι ξένες τράπεζες. Μέχρι στιγμής ο υπουργός Οικονομικών, Βαγγέλης Βενιζέλος, είχε δεσμευτεί πως τα φυσικά πρόσωπα που είχαν επενδύσει σε ελληνικά ομόλογα δεν επρόκειτο να θιγούν από την αναδιάρθρωση. Το σχέδιο όμως αλλάζει όπως όλα δείχνουν κάνοντας ακόμη πιο απεχθή την επιχειρούμενη αναδιάρθρωση καθώς θίγονται πλέον όλοι, δηλαδή ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και μικροκαταθέτες – μικροαποταμιευτές προκειμένου να μείνουν στο απυρόβλητο πρώτο τα ομόλογα που κατέχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ονομαστικής αξίας 50 δισ. ευρώ (κι ας τα έχει πάρει ως ενέχυρα από τις ελληνικές εμπορικές τράπεζες με κούρεμα, δίνοντας τους δηλαδή λιγότερα χρήματα από την ονομαστική αξία αυτών των 50 δισ.) και δεύτερο τα δάνεια που έχει δώσει η Τρόικα στην Ελλάδα κι ας μην έχει ψηφιστεί από τη Βουλή η δανειακή σύμβαση που τα συνοδεύει. Αποτελώντας δηλαδή κορυφαία περίπτωση απεχθούς και παράνομου χρέους, που δεν πρέπει να αποπληρωθεί. Τα δάνεια της Τρόικας δεν πρέπει επίσης να πληρωθούν και για έναν επιπλέον λόγο: γιατί δεν κατευθύνθηκαν στην κάλυψη κοινωνικών αναγκών, δεν εξυπηρέτησαν τους έλληνες φορολογούμενους. Από τα 73 δισ. ευρώ που έχουν μέχρι στιγμής δοθεί (52,9 δισ. από την ευρωζώνη και 20,1 δισ. από το ΔΝΤ) τα 62,4 δισ. ευρώ, δηλαδή το 85,5% των χρημάτων έχουν πάει για την αποπληρωμή εντόκων και ομολόγων που έληγαν σε αυτή την περίοδο. Από τους πιστωτές της ελληνικής κυβέρνησης επομένως πρέπει να ζητήσουν πίσω τα χρήματά τους οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης και το ΔΝΤ κι όχι από τους έλληνες εργαζόμενους.

Ο φαύλος κύκλος υπερχρέωσης με σκοπό την εξυπηρέτηση των πιστωτών (χάριν της χρέωσης δηλαδή) και βύθισης στη φτώχεια θα γνωρίσει νέες δόξες το επόμενο διάστημα με σημείο κορύφωσης την δανειακή σύμβαση η οποία θα περιγράφει αναλυτικά τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει η Ελλάδα για να εγκριθούν τα νέα δάνεια. Αμέσως μετά τις γιορτές, θα ζήσουμε σκηνικό πρωτοφανών πιέσεων και εξευτελιστικών εκβιασμών, μπροστά στους οποίους όσα έχουμε δει με αφορμή τις προηγούμενες δόσεις θα μοιάζουν με φιλικές παραινέσεις. Ήδη άλλωστε έχουν αρχίσει τα όργανα με τον Β. Βενιζέλο να αποκλείει εκλογές όσο διαρκεί η διαπραγμάτευση για το κούρεμα κι είναι ανοιχτή η δανειακή σύμβαση, προετοιμάζοντας τους όρους ώστε τον Μάρτη με αφορμή τη δόση των 89 δισ. ευρώ να εξελιχθεί μια επιχείρηση πρωτοφανούς τρομοκρατίας και εκφοβισμού του λαού, που θα παραπέμψει τις εκλογές στις ελληνικές καλένδες, το φθινόπωρο του 2012 …και βάλε. Κι αυτό παρότι ο εκλεκτός των τραπεζών και της διαπλοκής Λ. Παπαδήμος αποδείχθηκε μεγαλύτερη φούσκα ακόμη κι από ‘κείνες που ήκμασαν στη Σοφοκλέους επί διοικήσεώς του στην κεντρική τράπεζα. Μάρτυρας η εμπιστοσύνη στο πρόσωπό του που ανέρχεται στο 26% (όταν πριν ένα μήνα άγγιζε το 48%) ενώ ένα υπερδιπλάσιο ποσοστό, της τάξης του 65%, σύμφωνα με έρευνα των Επικαίρων, δεν τον αποδέχεται. Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων επίσης (43%) στην ίδια έρευνα δεν συμφωνεί με την παράταση του συνταγματικού πραξικοπήματος μετά τον Φεβρουάριο, ενώ την παράταση της θητείας του εγκρίνει το 40%. Κι ας σημειωθεί πως ακόμη δεν έχουν δει το φως της δημοσιότητας οι όροι της νέας δανειακής συμφωνίας που θα γίνονται πολύ πιο αιματηροί όσο τα τρέχοντα μέτρα λιτότητας θα αποτυγχάνουν να αποφέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Όπως συμβαίνει για παράδειγμα με την απόκλιση που καταγράφεται στα δημόσια έσοδα η οποία θα προκαλέσει ένα πρόσθετο έλλειμμα στη δημοσιονομική διαχείριση του 2011 της τάξης των 2 δισ. ευρώ το οποίο θα καλυφθεί με – τι άλλο; – επιπλέον μέτρα.

Νέα πακέτα λιτότητας για τους εργαζόμενους την ίδια ώρα που πακτωλοί χρήματος προσφέρονται στις τράπεζες με προκλητικά ευνοϊκούς όρους από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία μόλις την Δευτέρα έκρουσε το καμπανάκι του κινδύνου για καταρρεύσεις τύπου Λίμαν Μπράδερς στην ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά. Και τρεις μέρες μετά για να αποφευχθεί το …κακό ο θεματοφύλακας του ευρώ παραχώρησε στις εμπορικές τράπεζες πιστώσεις ύψους σχεδόν μισού τρισ. ευρώ με επιτόκιο 1%. Ταυτόχρονα υπέδειξε και τον τρόπο με τον οποίο θα αυξήσουν ουσιωδώς τα κέρδη τους κι όχι απλώς θα βελτιώσουν βραχυχρόνια τη ρευστότητά τους: τον δανεισμό στα κράτη, που γίνεται φυσικά με τα γνωστά τοκογλυφικά επιτόκια του 5% και 6%. Σε αυτό το πλαίσιο διαχείρισης η κρίση χρέους ακόμη κι αν δεν υπήρχε έπρεπε να εφευρεθεί καθώς (μέσα στις αντιφάσεις της και τον κίνδυνο να προσλάβει ανεξέλεγκτο χαρακτήρα) αποδεικνύεται ο πιο εύκολος δρόμος για την βίαιη αναδιανομή του εισοδήματος προς όφελος της αστικής τάξης και την παράλληλη στήριξη των πιο κερδοσκοπικών και παρασιτικών τμημάτων του κεφαλαίου, η υδροκεφαλική ανάπτυξη των οποίων φέρει μεγάλη ευθύνη για την σημερινή κρίση.