Αποτυχημένες οι αναδιαρθρώσεις όπου τις επιβάλλουν οι δανειστές (Επίκαιρα, 9-22.2.2012)

Τα μέτρα βίαιης εξαθλίωσης του πληθυσμού που περιλαμβάνονται στο νέο μνημόνιο (μείωση μισθών και ημερομισθίων έως και ένα τρίτο για τους νέους κάτω τω 25 ετών, οριζόντιες μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις, απολύσεις 150.000 δημοσίων υπαλλήλων και άλλα) δείχνουν με τον πιο ώμο τρόπο πως το ζητούμενο από το πρόγραμμα ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων όπως συμφωνήθηκε στη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 26 -27 Οκτωβρίου δεν ήταν γενικώς και αορίστως η ελάφρυνση του χρέους. Σκοπός για παράδειγμα δεν ήταν να σταματήσει η απαράδεκτη ηθικά κατάσταση να αφιερώνονται από τον κρατικό προϋπολογισμό 87 δις. ευρώ για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους και για την παιδεία 5,7 δις. ή  την υγεία 4,8 δισ. ευρώ.

Οι στόχοι ήταν δύο. Κατ αρχάς να καταστεί το χρέος “βιώσιμο”. Στην καθομιλούμενη, να συνεχίσει το χρέος να πληρώνεται με όρους μάλιστα που θα επιβάλουν οι πιστωτές,  έστω κι αν χάσουν μέρος των αναμενόμενων κερδών.

Το δεύτερο ζητούμενο ήταν ο εξανδραποδισμός ενός λαού που θα πρέπει να ζήσει χωρίς να έχει να φάει και η ταπείνωση μιας χώρας που θα τρέχει να βρει το δίκιο της στα βρετανικά δικαστήρια και στο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, όπως ρητά αναφέρεται στη δανειακή σύμβαση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ωστόσο το γεγονός ότι ανάλογες ρυθμίσεις, αναδιαρθρώσεις χρέους με πρωτοβουλία των δανειστών, έχουν συμβεί κατ επανάληψη τα τελευταία χρόνια, από τη δεκαετία του 90 και μετά συγκεκριμένα με ένα κοινό χαρακτηριστικό να συνδέει όλες αυτές τις περιπτώσεις: την οικτρή αποτυχία των σχεδίων αναδιάρθρωσης στον βαθμό που η βαριά σκιά του δημοσίου χρέους δεν απομακρύνθηκε από την οικονομική ζωή, ενώ ο λαός εξαθλιώθηκε.

Αξίζει να δούμε ορισμένες χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Η πιο εκτεταμένη προσπάθεια διαγραφής δημόσιου χρέους που έγινε τα τελευταία είκοσι χρόνια, ήταν τη δεκαετία του ‘90. Από την μια ο φόβος να μην εμφανιστεί μια νέα κρίση χρέους όπως συνέβη την δεκαετία του ‘80, κι από την άλλη η πίεση που δημιουργούσαν κινηματικές πρωτοβουλίες που υπερέβησαν τα συνήθη όρια, καθώς συμμετείχε ακόμη και το Βατικανό, με αίτημα την διαγραφή του χρέους του Τρίτου Κόσμου ανάγκασαν τους διεθνείς οργανισμούς (Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Παγκόσμια Τράπεζα, G20 κ.α.) να εγκαταλείψουν την ιερή αρχή της «μη επέμβασης» στις υποθέσεις των αγορών.

Σε αυτό το πλαίσιο δημιουργήθηκε η πρωτοβουλία που επιχείρησε την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους 41 φτωχών υπερχρεωμένων χωρών και έμεινε στην ιστορία με το αρκτικόλεξο HIPC (Heavily Idebted Poor Countries). Η μείωση όμως του χρέους τους κατά 100 δισ. δολ., όπως ανακοινώθηκε το 1999, γρήγορα αποδείχθηκε πως ήταν ένας συγκαλυμμένος τρόπος για να δοθεί μια νέα ώθηση στην εφαρμογή των απάνθρωπων και εξοντωτικών προγραμμάτων διαρθρωτικής προσαρμογής που επέβαλλε το ΔΝΤ σε όλο τον κόσμο. Οι όροι φυσικά που απαίτησαν οι πιστωτές για να εγκρίνουν την παραγραφή μέρους του χρέους των φτωχών χωρών δε έφεραν την μισητή ετικέτα προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής, επί της ουσίας όμως ήταν πίστη αντιγραφή τους. Για παράδειγμα, όταν η Ζάμπια αρνήθηκε να ιδιωτικοποιήσει την εθνική της τράπεζα, παραβιάζοντας όρο που είχε αναλάβει για να υπαχθεί στη ρύθμιση, το ΔΝΤ την απείλησε πως θα ακύρωνε την διαγραφή του χρέους, ύψους 1δισ. δολ. Από τη Νικαράγουα απαιτήθηκε να ιδιωτικοποιήσει την εθνική εταιρεία υδροηλεκτρισμού, ενώ η Σενεγάλη δεν εντάχτηκε στη ρύθμιση επειδή δεν ιδιωτικοποιήσει την εθνική βιομηχανία φιστικιού, όπως επίμονα απαιτούσαν οι πιστωτές της μέσω του ΔΝΤ. Υπάρχουν αναρίθμητα ακόμη παραδείγματα που δείχνουν ότι μαζί με τις ιδεοληψίες τους, τα στελέχη του ΔΝΤ προωθούν συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα ή «ασκούν εμπορική πολιτική» για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια τεχνοκράτη από το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών, όταν άκουσε πως το ΔΝΤ ζήτησε την υπαγωγή του ελληνικού κρασιού στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και την μείωση των φόρων στα πολυτελή αυτοκίνητα, που πράγματι οι πωλήσεις τους έχουν πέσει κατακόρυφα τα τελευταία δυο χρόνια στην Ελλάδα.

Επιστρέφοντας στις αναπτυσσόμενες χώρες, το αποτέλεσμα αυτών των ρυθμίσεων σε ό,τι αφορά το χρέος ήταν εντελώς αντίθετο των προσδοκιών και των υποσχέσεων. Από 500 δισ. δολ. το 1980, έφτασε το 1 τρισ. δολ. το 1985 και τα 2 τρισ. δολ., το 2000. Ότι έχει συμβεί και στην Ελλάδα που όσο διαρκεί η διάσωση μας από ΔΝΤ και ΕΕ το δημόσιο χρέος έχει καταγράψει αύξηση ρεκόρ…

Ένα άλλο εξ ίσου διδακτικό για τα καθ’ ημάς παράδειγμα είναι η Τζαμάικα. Μάλιστα, ο αμερικανός οικονομολόγος Μαρκ Ουάισμπροτ με άρθρο του στον βρετανικό Γκάρντιαν στις 22 Ιουλίου 2011 είχε έγκαιρα επισημάνει με βάση την εμπειρία της Τζαμάικας τον κίνδυνο η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους νά γίνει μπούμερανγκ για το λαό και την χώρα. Η δεινή θέση στην οποία βρίσκεται το μικρό αυτό νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής, με τα 2,8 εκ. κατοίκους, υποδηλώνεται από δύο δείκτες: το υψηλό δημόσιο χρέος που ανέρχεται στο 123% του ΑΕΠ και, κάτι πολύ πιο ανησυχητικό, τους πολύ υψηλούς τόκους που πληρώνει και φθάνουν στο 13% του ΑΕΠ, όταν η Ελλάδα με μεγαλύτερο δημόσιο χρέος (166%του ΑΕΠ) πληρώνει για τόκους το 6,7% του ΑΕΠ και η Ιαπωνία με χρέος ακόμη μεγαλύτερο στο 220% πληρώνει το 2% του ΑΕΠ της για τόκους. Το “προνόμιο” της Ιαπωνίας είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι καλύπτει τις δανειακές της ανάγκες με εσωτερικό δανεισμό χωρίς νά εξαρτάται από τις βαθμολογίες των οίκων αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας και τους εκβιασμούς τους. Η Τζαμάικα έκανε ότι λίγο πολύ ότι έκανε και η Ελλάδα, παρότι μάλιστα είχε πικρή εμπειρία από τα προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής τα οποία υπέστη από το 1973 μέχρι το 1996 και τον Φεβρουάριο του 2011 υπέγραψε συμφωνία αναδιάρθρωσης του χρέους της. Το αποτέλεσμα τελικά ήταν να διαμορφωθεί ένα προφίλ χρέους, με το δημόσιο να είναι υποχρεωμένο να αναχρηματοδοτήσει το 46% του χρέους του στα επόμενα πέντε χρόνια! Ως αποτέλεσμα είναι θέμα χρόνου μια νέα αναδιάρθρωση που θα προκαλέσει νέα βάρη στους φορολογούμενους.

Οι παραπάνω περιπτώσεις παρά τις τεράστιες διάφορες τους ενοποιούνται από το εξής κοινό χαρακτηριστικό: ότι όλες αυτές οι κυβερνήσεις παραιτήθηκαν από  τα κυριαρχικά τους δικαιώματα να κηρύξουν ακόμη και στάση πληρωμών,  σε σύγκρουση με τους δανειστές τους επικαλούμενες το διεθνές δίκαιο, ανθρωπιστικούς λόγους και την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που έχει διαμορφωθεί στο εσωτερικό τους και ανέθεσαν στο ΔΝΤ και τους τραπεζίτες να λύσουν το πρόβλημα του δημοσίου χρέους. Τι άλλο από εξαθλίωση του λαού και ταπείνωση της χώρας;

Δίκαιο Αγγλίας για τους πιστωτές, μισθοί Αλβανίας για τους εργαζόμενους (Πριν, 12.2.2012)

Ψεκάστε την Παρασκευή, σκουπίστε το Σάββατο, τελειώσατε την Κυριακή! Αυτό είναι το σχέδιο της κυβέρνησης Παπαδήμου, της πιο πουλημένης και ξενόδουλης κυβέρνησης που έχει περάσει ποτέ από τον τόπο τις τελευταίες δεκαετίες. Μια ματιά να ρίξει κανείς στα νομοσχέδια που θα ψηφιστούν και τα οποία δόθηκαν στη δημοσιότητα τα χαράματα του Σαββάτου, πλημμυρίζει από οργή και μίσος. Ούτε η χούντα δεν επιχείρησε να περάσει τόσο βίαια, τόσο γρήγορα τέτοια αντιλαϊκά μέτρα που τσακίζουν μισθούς, μεροκάματα και συντάξεις, διαλύουν ακόμη κι αυτό το υποτυπώδες σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, προωθούν τις πιο βάρβαρες ιδιωτικοποιήσεις και στέλνουν στην ανεργία 150.000 δημοσίους υπάλληλους.

Τρία άρθρα σχεδιάζεται να περιλαμβάνει το πραξικόπημα Παπαδήμου, με βάση τις ανακοινώσεις που έγιναν στο υπουργικό συμβούλιο της Παρασκευής, χωρίς να αποκλείεται και να «συμπυκνωθεί» ο εκβιασμός σε ένα άρθρο. Τα «πακέτα» πάντως είναι τρία: Το πρώτο θα αφορά το πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων (PSI), το δεύτερο την αναπλήρωση κεφαλαίου των τραπεζών και το τρίτο την εν λευκώ εξουσιοδότηση του δοτού πρωθυπουργού Παπαδήμου και του υπουργού Οικονομικών να χειριστούν εν λευκώ όλες τις λεπτομέρειες του προγράμματος ανταλλαγής. Ούτε ψύλλος στον κόρφο μας!

Τι περιλαμβάνουν τα νομοσχέδια; Κρατηθείτε… «Η παρούσα σύμβαση και κάθε εξωσυμβατική αξίωση που γεννάται σε σχέση με αυτή θα διέπονται και θα ερμηνεύονται σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο. Τα μέρη υποχρεούνται να υπαγάγουν κάθε διαφορά που ενδέχεται να προκύψει σε σχέση με τη νομιμότητα, εγκυρότητα, ερμηνεία ή εκτέλεση της παρούσας σύμβασης στην αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστηρίων του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου»!!!

Το αγγλικό δίκαιο υποβαθμίζει τα διακρατικά επί της ουσίας δάνεια σε εμπορικά – ιδιωτικά, στερώντας το ελληνικό Δημόσιο από τα προνόμια που θα απολάμβανε. Έρχεται επίσης να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα ακόμη και στην περίπτωση που βγει από την ευρωζώνη (ενδεχόμενο που έρχεται πιο κοντά και δεν απομακρύνεται στην περίπτωση που θα ψηφισθεί αυτό το έκτρωμα και προχωρήσει η ανταλλαγή) θα συνεχίσει να αποπληρώνει τα ομόλογα σε ευρώ. Η δυνατότητα δηλαδή που διατηρεί κάθε κυρίαρχο κράτος να τροποποιεί τους όρους των δανειακών συμβάσεων, δημοσίου και ιδιωτικού τομέα κατά το δοκούν αμφισβητείται ευθέως.

Αν η νέα δανειακή σύμβαση προσφέρει το δίκαιο της Αγγλίας και του Λουξεμβούργου στους πιστωτές ως δώρο, για τους εργαζόμενους στην Ελλάδα επιφυλάσσει την αλβανοποίηση.

Μείωση μισθών που ορίζει η συλλογική σύμβαση κατά 22% και κατά 32% για νέους κάτω των 25 ετών

προβλέπει το νέο Μνημόνιο 

Συγκεκριμένα, για μισθούς και μεροκάματα το νέο Mνημόνιο προβλέπει τη μείωση του κόστους εργασίας κατά 15% την περίοδο 2012-2014. Επικαλείται μάλιστα την ενίσχυση της ανάπτυξης. Στην πραγματικότητα, τρόικα και κυβέρνηση αποκαλύπτεται ότι δουλεύουν για την εργοδοσία, ότι απώτερος στόχος των μέτρων που λαμβάνουν δεν είναι τίποτε περισσότερο από την αύξηση των κερδών του κεφαλαίου. Η μείωση αυτή θα επέλθει μέσω του κουρέματος των μισθών όπως προβλέπονται στη συλλογική σύμβαση εργασίας του 2012 (όπου ο ελάχιστος μικτός μισθός είναι 751,3 ευρώ) κατά 22% και σε ό,τι αφορά τους νέους, κατά 32%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσοι είναι κάτω των 25 ετών θα αμείβονται με 510,94 ευρώ μικτά ή 417,5 ευρώ καθαρά. Άγριο κούρεμα πέφτει και στις συντάξεις, επικουρικές και κύριες, με την ελπίδα να συγκεντρωθούν 300 εκ. ευρώ.

Στην καρμανιόλα της τρόικας εντάχθηκαν κι οι ωριμάνσεις, ενώ αλλάζει η νομοθεσία για τη διαιτησία καθώς πλέον θα απαιτείται η σύμφωνη γνώμη εργοδοτών και εργαζομένων. Με άλλα λόγια, προσφυγή στη διαιτησία θα γίνεται μόνο αν το επιλέγει η εργοδοσία, πρακτικά επομένως καταργείται ως θεσμός. Το νέο Mνημόνιο προβλέπει επίσης τη μείωση των θέσεων εργασίας στο Δημόσιο κατά 150.000. Στο Mνημόνιο επίσης προβλέπεται η κατάργηση των Οργανισμών Εργατικής Κατοικίας και Εστίας. Μέτρο που θα έχει αρνητικές συνέπειες στα πιο φτωχά στρώματα εργατών και υπαλλήλων που έκαναν τακτική χρηση των δανείων και των παροχών τους: Aπό εισιτήρια θεάτρου μέχρι επιδοτούμενες διακοπές.

Η απροκάλυπτη φιλοεργοδοτική κατεύθυνση των μέτρων της τρόικας φαίνεται επίσης από τον όρο μείωσης των εργοδοτικών εισφορών στο ΙΚΑ κατά 5%, από την απόφαση κατάργησης του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων κι επιπλέον την άρση της υποχρέωσης δημοσιεύσεων ισολογισμών στον Τύπο και άλλα πολλά.

Ταυτόχρονα, πλήθος μέτρων οδηγούν σε διάλυση το σύστημα υγείας, κάτι που γίνεται εμφανές από το στόχο συγκράτησης των δημοσίων δαπανών υγείας κάτω από 6% του ΑΕΠ και μείωσης της φαρμακευτικής δαπάνης κατά 1,076 δισ. ευρώ. Η μείωση αυτή θα επέλθει μέσα από την αύξηση της χρήσης γενοσήμων φαρμάκων. Ο στόχος που τίθεται είναι η χρήση τους να φτάσει το 35% του συνολικού όγκου φαρμάκων που πωλούνται στα φαρμακεία μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους και το 60% μέχρι το τέλος του 2013. Η αντικατάσταση των επωνύμων φαρμάκων που παρασκευάζουν οι πολυεθνικές του κλάδου με φθηνά γενόσημα θα λειτουργήσει σε βάρος της δημόσιας υγείας, καθώς η αποτελεσματικότητά τους είναι πολύ περιορισμένη σε ανθρώπινους οργανισμούς που υποβάλλονται συχνά σε φαρμακευτική αγωγή και σε περιβάλλοντα επιβαρυμένα και περίπλοκα, όπως των ανεπτυγμένων χωρών όπου τα μικρόβια επιδεικνύουν ασυνήθιστη αντοχή. Αδιαφορώντας γι’ αυτές τις τεκμηριωμένες ενστάσεις, τρόικα και κυβέρνηση απειλούν τους γιατρούς ακόμη και με πρόστιμα και κυρώσεις στην περίπτωση που παραβιάζουν τις οδηγίες του αρμόδιου υπουργείου και του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκου που αναλαμβάνει να θωρακίσει αυτή την επικίνδυνη και ανθυγιεινή πολιτική.

Το συνταγματικό πραξικόπημα της χούντας Παπαδήμου και της τρόικας προβλέπει επίσης επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων από τις οποίες αναμένει να εισπράξει 50 δισ. ευρώ. Μέχρι το τέλος του 2012, υπολογίζουν να εισπράξουν 4,5 δισ. ευρώ, μέχρι το τέλος του 2013 υπολογίζουν 7,5 δισ., 12,2 δισ. μέχρι το τέλος του 2014 και 15 δισ. το 2015.

Συνολικά πρόκειται για έναν οδοστρωτήρα που υπόσχεται να ισοπεδώσει εργατικές κατακτήσεις ενός αιώνα. Θα προκαλέσει εξαθλίωση στη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία και θα φέρει τη χρεοκοπία ακόμη πιο κοντά (παρά τους επιπλέον φόρους που προβλέπει το νέο φορολογικό, από τις νέες αντικειμενικές χαρακτηριστικά) αφού όμως πρώτα θα έχει καταφέρει να θωρακίσει τα συμφέροντα των πιστωτών εσαεί. Ο απαξιωτικός τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισαν οι ομόλογοί του την Πέμπτη στις Βρυξέλλες τον Βαγγέλη Βενιζέλο στέλνοντάς τον μετεξεταστέο λόγω του ότι είχε μείνει μια τρύπα 300 εκ. ευρώ, δείχνει ότι αυτή τη φορά δεν είναι διατεθειμένοι να ανεχθούν την παραμικρή απόκλιση. Αφού δηλαδή διασφάλισαν τα συμφέροντά τους με το αγγλικό δίκαιο, τώρα τους κάνουν …γυμνάσια δείχνοντας ότι το σημείο που αυτή η εύθραυστη ισορροπία θα τιναχθεί στον αέρα, είναι κοντά.

Ο ίδιος όμως ο «πολύς» υπουργός Οικονομικών, αφού άκουσε πειθήνια τα σχολιανά του σαν πολιτικό τεριέ, βγαίνοντας από την αίθουσα, μεταμορφώθηκε ξαφνικά σε πολιτικό μπουλντόγκ απέναντι στο λαό και τα ξημερώματα έθεσε το γνωστό ψεύτικο, πλην όμως τρομοκρατικό δίλημμα, «μέσα στην ΕΕ με δυστυχία ή έξω από την ΕΕ και καταστροφή»!

Αυτή την ώρα, το δίλημμα πρέπει να απαντηθεί με αυτοπεποίθηση από το λαό και την Αριστερά: Έξω από το ευρώ, ρήξη και έξοδος από την ΕΕ σημαίνει δυνατότητα να ζήσει καλύτερα ο λαός. Μόνο η άμεση παύση πληρωμών προς τους πιστωτές σημαίνει ότι δεν θα πληρώσουμε το 50%-60% του προϋπολογισμού σε αυτούς, ποσό που μπορεί να πάει στα ασφαλιστικά ταμεία, στην παιδεία και στην υγεία. Η απόρριψη του PSI σημαίνει ότι δεν καταρρέουν άμεσα τα ασφαλιστικά ταμεία από το καταστροφικό «κούρεμα». Η απόρριψη της δανειακής σύμβασης σημαίνει ότι δεν θα πληρώνουμε το χρέος τους, που ήδη έχουμε πληρώσει 2,5 φορές, για άλλα 20 με 30 χρόνια. Σημαίνει ότι δεν θα μειωθούν άμεσα οι μισθοί ακόμη 20%-30%. Φυσικά, μια τέτοια απόρριψη μπορεί να γίνει μόνο από ένα ισχυρό λαϊκό κίνημα με προοπτική την ανατροπή όλης αυτής της πολιτικής. Μόνο αυτό μπορεί να ανατρέψει το αστικό πολιτικό σύστημα που είναι εξαγορασμένο ως το μεδούλι. Και έτσι να διώξει τους δοσίλογους, τους δοτούς, τους «συνταγματάρχες με πολιτικά», τους τραπεζίτες – οικονομικούς δολοφόνους και να κλονίσει όλο το εγχώριο οικονομικό τραπεζικό – βιομηχανικό κατεστημένο.

Σήμερα περισσότερο από κάθε φορά απαιτείται μία «νέα πολιτική οικονομία» του μαζικού κινήματος, το οποίο πρέπει να θέσει μπροστά το κοινωνικό, ταξικό ζήτημα της εκμετάλλευσης και απ’ αυτό το πρίσμα να εντάξει όλη την πάλη κατά του χρέους στην αναγκαιότητα να μην κλαπούν κι άλλα ποσά εργασίας από τους ανταγωνιζόμενους, πλην όμως συνεταιρισμένους «πιστωτές» της εργασιακής δύναμης. Το ιστορικό αίτημα για τα τρία οκτάωρα, μετασχηματίζεται σήμερα στο νέο πιστωτικό αίτημα «τέσσερις ώρες δουλειά – τέσσερις ώρες συμμετοχή στα κοινά – οκτώ ώρες πολιτισμός – οκτώ ώρες ύπνο», με μισθούς και εισόδημα που θα ανταποκρίνονται στην κάλυψη των σύγχρονων αναγκών. Με αυτή την κατεύθυνση, το εργατικό και λαϊκό κίνημα μπορεί να επιβάλει άμεσα την επιστροφή των κλεμμένων από τα μνημόνια, 35 ώρες δουλειά για όλους, προοδευτικές αυξήσεις από τον κατώτατο μισθό προς τα πάνω, προστασία των ανέργων, φορολογική ελάφρυνση των εργαζομένων και του λαού και 40%-50% φορολόγηση του κεφαλαίου.